📢 معرفی گزارشهای کتابخانه مجلس؛
📚 «بایستههای توانمندسازی ظرفیتهای نظارتی و دیپلماتیک قوه مقننه در کلام رهبر معظم انقلاب (مدظلهالعالی)»
✍️ گردآورنده: مصطفی دلاورپوراقدم
🏛️ ناشر: مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی
📅 سال انتشار: ۱۴۰۱
📌 شماره ثبت در کتابخانه مجلس: ۴۱۷۳۳
🔍 محورهای اصلی:
• بررسی رهنمودهای مقام معظم رهبری درباره تقویت ظرفیتهای نظارتی و دیپلماتیک مجلس
• تأکید بر نقش نظارت مجلس بهعنوان رکن اساسی نظام در تحقق اهداف کلان، شفافیت و پاسخگویی
• تحلیل ابعاد دیپلماتیک قوه مقننه و ضرورت ارتقای نقش مجلس در عرصه بینالمللی
🎯 اهداف گزارش:
• ارائه منبعی برای پژوهشگران، دانشجویان و فعالان سیاسیاجتماعی
• کمک به درک بهتر وظایف و چالشهای قوه مقننه در نظام جمهوری اسلامی
📖 این گزارش با استناد به بیانات رهبری، راهکارهایی برای تقویت نهاد قانونگذاری ارائه میدهد.
مشروح مطلب: https://B2n.ir/pm3462
✍️ معرفی از: سیدحامد قاسمی (کارشناس نشر و توزیع کتابخانه مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
📅 بررسی چهارمین دوره مجلس سنا
🗓️ مدت: ۱۴ مهر ۱۳۴۲ تا ۱۲ مهر ۱۳۴۶
🔵 ویژگیهای مهم این دوره:
• همزمان با اجرای برنامههای انقلاب سفید و تحولات اجتماعی-اقتصادی
• برگزاری انتخابات پس از ۲.۵ سال تعطیلی مجلسین
• انتصاب نخستین سناتورهای زن: مهرانگیز منوچهریان و شمسالملوک مصاحب
👥 روسای مجلس:
• رئیس سنی: دکتر سعید مالک
• رئیس دائمی: مهندس جعفر شریفامامی
🏛️ کابینههای همزمان:
• اسدالله علم
• حسنعلی منصور
• امیرعباس هویدا
⚖️ مصوبات برجسته:
• تصویب لایحه کاپیتولاسیون (با مخالفتهای گسترده و اعتراض امام خمینی)
• قانون تأسیس وزارت آب و برق
• قانون مشارکت بانوان در انتخابات
• قانون تأسیس سپاه بهداشت
• قانون تأسیس وزارت اطلاعات
• قانون بودجه سال ۱۳۴۳
• قانون تأسیس شرکت هواپیمایی ملی ایران (هما)
• اساسنامه بانک کشاورزی
📊 ساختار مجلس:
• ۴ اجلاسیه
• ۱۲ کمیسیون تخصصی
📜 اسامی نمایندگان این دوره در آرشیو مرکز اسناد کتابخانه مجلس موجود است.
مشروح مطلب: https://B2n.ir/tt2890
✍️ معرفی از: اکرم رجبلو (مرکز اسناد کتابخانه مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
📢 عمادی حائری در گفتوگو با ایبنا:
📜 میراث مکتوب، شناسنامۀ دانش و فکر و فرهنگ ما
🗣️ دیدگاه وی درباره اهمیت میراث مکتوب:
• میراث مکتوب، شناسنامه و پشتوانه هویت ملی یک ملت است.
• این متون، سرمایه دانش، فرهنگ و تمدن بشری محسوب میشوند.
• پاسداشت میراث مکتوب، پاسداشت هویت اصیل و واقعی است.
🎓 نقش دانشگاهها:
• دانشگاهها نقش بسیار مهمی در آموزش و پژوهش میراث مکتوب دارند.
• جریان دانشگاهی (بهویژه دانشکده ادبیات دانشگاه تهران) خاستگاه اصلی محققان و مصححان طراز اول بوده است.
• در دو دهه اخیر پیشرفت چشمگیری در پژوهشهای متون کهن (هم کیفی و هم کمی) مشاهده میشود.
🏛️ وضعیت دسترسی به نسخ خطی در کتابخانهها:
• خدمترسانی به پژوهشگران هنوز بهصورت یک فرهنگ معیار درنیامده است.
• کیفیت دسترسی بستگی زیادی به مدیریت و شخصیت مسئول کتابخانه دارد.
🚫 نظر درباره تأسیس «بنیاد نسخههای خطی ایران»:
• هیچ ضرورتی برای تأسیس چنین نهاد دولتی جدیدی وجود ندارد.
• تأکید بر واگذاری کار فرهنگ و تحقیق به مؤسسات خصوصی و موقوفات مردمی.
• بسیاری از نهادهای تأسیسشده خروجی علمی مشخصی ندارند.
📚 راهحل مقابله با «چاپهای بازاری»:
• ارتقای سطح دانش و آگاهی مخاطبان، تنها راه مؤثر است.
• با بالا رفتن سواد علمی جامعه، ذائقه فرهنگی، چاپهای غیرعلمی را پس میزند.
🗓️ هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی:
• شعار: «میراث دیریه، اندیشه امروز»
• تاریخ: ۲۷ بهمن
• برگزارکنندگان: کتابخانه مجلس و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
مشروح مطلب: https://B2n.ir/uq1586
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
📸 نگارخانه بهارستان: عکسی تاریخی از ۶۰ تن از نمایندگان دوره پنجم مجلس شورای ملی
📅 این عکس در تاریخ ۱۶ دیماه ۱۳۰۴ و در اواخر کار مجلس پنجم، در مقابل ساختمان مجلس گرفته شده است.
🔍 این عکس بخشی از گنجینه آرشیو شنیداری-دیداری مرکز اسناد کتابخانه مجلس است. این آرشیو شامل منابع منحصر به فردی از منتخبان مردم در تاریخ پارلمان ایران است.
💾 دسترسی آنلاین:
علاقهمندان میتوانند این عکس و دیگر آثار را از طریق بخش «نگارخانه بهارستان» در پایگاه کتابخانه دیجیتال باغ میراث بهارستان مشاهده کنند.
🌐 آدرس: https://arian.ical.ir
مشروح مطلب: https://B2n.ir/sr2614
📋 تهیه و تنظیم: شقایق غنیان (کارشناس مرکز اسناد کتابخانه مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
📢 معرفی منابع کتابخانه ایرانشناسی مجلس؛
📚 کتاب: «میراث کوچ شاهانه: جلفا و ارامنه اصفهان به روایت جهانگردان خارجی»
🏢 ناشر: سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان
📏 ۳۲۸ صفحه مصور
📍 محل نگهداری: کتابخانه ایرانشناسی مجلس شورای اسلامی
🕌 موضوع کتاب:
گردآوری گزارشهای جهانگردان اروپایی از دوره صفویه تا زمان معاصر درباره محله جلفا و ارامنه اصفهان.
📜 محتوای کتاب:
• شامل ۶۰ گزارش سفر از جهانگردان (نخستین: برادران شرلی در عصر شاه عباس اول، آخرین: والتر هینتس در دوره پهلوی دوم).
• همراه با ۳۸ سند تصویری (عکس، گراور، نقاشی).
• تمرکز بر توصیف شهرک جلفا، کلیساها، مدارس، منازل، گورستان تاریخی و ویژگیهای اجتماعی ارامنه.
✍️ نمونهای از یک گزارش:
برادران شرلی (آنتونی و رابرت) در سفرنامه خود اشاره کردهاند:
«روز بعد به خانه خواجه پرانس ارامنهای که حکمران جلفا بود دعوت شدیم. جمیع اهالی جلفا عیسوی هستند…»
🔖 ردهبندی کنگره در کتابخانه مجلس:
۱۴۰۲ ۷ل/ ۲۰۸۱ DSR
مشروح مطلب: https://B2n.ir/hm3498
📌 معرفی از: مرضیه افکاریان (کارشناس کتابخانه ایرانشناسی مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
📅 دوره هجدهم مجلس شورای ملی
🗓️ مدت: ۲۷ اسفند ۱۳۳۲ تا ۲۶ فروردین ۱۳۳۵ خورشیدی
ویژگیهای کلیدی این دوره:
• تشکیل بلافاصله پس از سقوط دولت دکتر مصدق و کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲
• فضای سیاسی محدود و امنیتی
• انتخابات مهندسیشده تحت نفوذ دولت و دربار
ترکیب نمایندگان:
اکثریت قاطع: طرفداران دربار، دولت، ارتش و اشراف محلی
نیروهای ملی و مخالف: عملاً امکان حضور مؤثر نداشتند
نقش مجلس در تثبیت نظم پساکودتا:
• مشروعیتبخشی حقوقی به حکومت جدید
• تأیید دولتهای منصوب شاه
• حذف نهادینهشده مخالفان از صحنه سیاسی رسمی
مهمترین قوانین مصوب:
• قانون برنامه هفتساله دوم
• قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی
• قانون راجع به اجازه مبادله قرارداد فروش نفت و گاز
• قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک
• قانون تفکیک وزارت اقتصاد ملی
رویدادهای مهم همزمان:
• عقد قرارداد نفت با کنسرسیوم بینالمللی
• الحاق ایران به پیمان دفاعی بغداد
• مسافرتهای رسمی شاه به کشورهای مختلف
این دوره نقطه آغاز پارلمانهای فرمایشی و تثبیت کننده اقتدار شاه در دهههای بعد بود.
مشروح مطلب: https://B2n.ir/eq3332
تنظیم از: دکتر مریم نیلقاز (فهرستنویس اسناد کتابخانه مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir
🗓️ ۱۸ دی ۱۲۸۷ شمسی؛
📢 جلوهای از تنشهای امنیتی و اقتدار دولت در کرمان، در پایان دوره اول مجلس شورای ملی
📜 سندی از تاریخ معاصر کرمان: اعلامیه حکومت کرمان و بلوچستان علیه چهار یاغی محلی
📅 تاریخ: ۱۸ دیماه ۱۲۸۷ هجری شمسی
📍 مکان: ایالت کرمان و بلوچستان
🏛️ بستر تاریخی: اواخر دوره اول مجلس شورای ملی
⚔️ شرح رویداد:
این اعلامیه رسمی، در واکنش به ناامنی و یاغیگری چهار چهره محلی صادر شد:
• سردار نصرت
• عدلالسلطان
• حاجی میرزا علیمحمد
• حاجی میرزا مرتضی
📋 خلاصه اعلامیه:
افراد فوق پس از تمرد از اوامر دولتی و عدم حضور در مرکز، به اخلال در نظم شهر، راهها و تهدید به غارت بازار و خانههای مردم پرداختند. اوج درگیری در شامگاه ۱۷ دیماه و با شلیک به سوی شهر از باغ نشاط رخ داد. حکومت با نیروهای دولتی مداخله و اعلام کرد که این چهار نفر «اشرار و متمردین دولت» شناخته میشوند و هرگونه مراوده با آنها موجب سیاست و تنبیه خواهد بود.
📚 منبع سند:
این رونوشت برگرفته از کتاب «اسناد تجاری ادوار اول تا پنجم شورای ملی» (کتابخانه مجلس، ۱۳۸۸) است.
مشروح مطلب: https://B2n.ir/rj3762
✍️ معرفی از: راضیه یوسفینیا (کارشناس مسئول مجموعهسازی کتابخانه مجلس)
🌐 Www.ical.ir
🆔 @ical_ir