🔻بی‌طرفی نامتقارن؛ الگوی رفتاری آسیای مرکزی در قبال تهاجم آمریکایی-صهیونی علیه ایران ✍️ بهروز قزل؛ پژوهشگر مؤسسۀ مطالعات راهبردی شرق تهاجم آمریکایی- صهیونیستی به ایران در فوریۀ ۲۰۲۶، بسیاری از معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را دگرگون کرد. در این میان، واکنش کشورهای آسیای مرکزی (همسایگان شمال‌شرقی ایران) پدیده‌ای پیچیده و قابل تأمل است. 📌 متن پیشِ رو، الگوی رفتاری این پنج کشور را نه «سکوت» محض و نه «بی‌طرفی» کلاسیک، بلکه نوعی «بی‌طرفی نامتقارن» ارزیابی می‌کند. رویکردی که در آن قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قرقیزستان، هر یک به فراخور محدودیت‌ها، اولویت‌ها و آسیب‌پذیری‌های خود، در فاصله‌ای نابرابر با طرف‌های جنگ قرار گرفته‌اند. این یادداشت می‌کوشد تا با واکاوی ابعاد دیپلماتیک، اقتصادی، امنیتی و انسانی، نشان دهد که چگونه بحران ایران، مفاهیمی چون «سیاست چندبرداری» و «توازن» را در عمل دچار فرسایش کرده و شکنندگی شبکۀ راهگذرها و پیوندهای منطقه‌ای را آشکار کرده است. #آسیای_مرکزی #گزارش_ویژه 📖 متن کامل این گزارش ویژه را اینجا بخوانید. ‌🔗 سايت | ایتا‌‌

نشریه تخصصی "مطالعات شرق"| شماره 525 منتشر شد. ▪️نگاهی تحلیلی به آخرین تحولات امنیتی، ژئوپلیتیکی و راهبردی در افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان 🔗 سايت | ایتا‌‌

📌 آنچه در شماره 525 می‌خوانید: 🔺افغانستان ▪️تأثیرات جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بر افغانستان ▪️تحول الگوی منازعه افغانستان و پاکستان و پیامدهای آن برای ایران ▪️افغانستان و پاکستان در آستانه «جنگ باز»؛ ضرورت کاهش تنش 🔺آسیای مرکزی ▪️رفتارشناسی آسیای مرکزی در قبال تجاوز آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران ▪️واکاوی و آسیب‌شناسی روابط ج.ا.ایران و قرقیزستان ▪️نشست وزیران دفاع شانگهای در بیشکک؛ ابعاد و دستاوردها برای ایران ▪️آسیای مرکزی و راهبرد آمریکا در سایه بحران خاورمیانه 🔺پاکستان ▪️راهبرد و منافع پاکستان در کنش گری منطقه ای و میانجی گری بین آمریکا و ایران 🔺بازشناسی فرهنگ و تمدن ▪️بازشناسی «ابوسعید ابوالخیر» در سپهر فرهنگی – تمدنی ایران و ترکمنستان #نشریه #دانشوران_خراسان #مطالعات_شرق 🔗 مشاهده در سایت

🔻تأثیرات جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بر افغانستان ✍️ میراحمد مشعل؛ کارشناس مسائل افغانستان تهاجم آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران یکی از رویدادهای بنیادینی است که نظم امنیتی، سیاسی و اقتصادی غرب آسیا را دستخوش دگرگونی کرده است. در این میان، افغانستان به‌عنوان همسایۀ شرقی ایران، به دلایل متعددی از جمله همسایگی جغرافیایی، اشتراک‌های فرهنگی و مذهبی، وابستگی اقتصادی به بنادر، مسیرهای ترانزیتی و کالاهای ایران و همچنین حضور میلیون‌ها مهاجر افغان در خاک ایران، یکی از نخستین و حساسترین نقاط تأثیرپذیر از این منازعه به شمار می‌رود. ❓پرسش این است که این جنگ چه تأثیرات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بر افغانستان برجای نهاده است؟ در این مقاله، ابعاد گوناگون این تأثیرات در سه حوزۀ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی به ترتیب مورد بررسی قرار خواهد گرفت. #افغانستان #گزارش_ویژه 📖 متن کامل این گزارش ویژه را اینجا بخوانید. ‌🔗 سايت | ایتا‌‌

#ویژه‌نامه شماره 111 🔻روند روابط ایران و آسیای مرکزی در سال 1404؛ چشم‌انداز 1405 ✍️ کارگروه آسیای مرکزی موسسه مطالعات راهبردی شرق روابط ایران و آسیای مرکزی در طول یک دهۀ اخیر نسبتاً راکد بوده و به‌ندرت تحولات کلیدی با نتایج محسوس در راستای توسعۀ این مناسبات شکل گرفته است. عموماً آنچه از آن به‌عنوان «رشد» در روابط یاد می‌شود سطحی از «بازیابی» با هدف دستیابی به سطح روابط اوایل دهۀ 1390 و قبل از آن است. این در حالی است که آسیای مرکزی در پویایی‌های درونی خود تحولات بسیار عمیقی را تجربه کرده و روابط این کشورها با بازیگران مختلف در سطوح کارکردی و ماهیتی تغییرات قابل توجهی داشته است. در سال گذشته، اگرچه برخی تغییرات در روابط ایران و کشورهای آسیای مرکزی محقق شد و شماری از پویایی‌های این منطقه با تغییرات جزئی همراه بود، اما بروندادها و پیامدهای دو جنگ در خرداد ماه و اسفندماه در ایران تأثیرهای عمیق‌تری را بر جای گذاشت. 📌 در ویژه‌نامه حاضر تلاش شده است تا متناظر با این تحولات یک برآیند کارشناسی نسبت به روابط ایران و آسیای مرکزی ارائه شود. 📖 گزارش و فهرست مباحث را اینجا بخوانید. 🔗 سايت | ایتا‌‌

🔻 واکاوی و آسیب‌شناسی روابط ج.ا.ایران و قرقیزستان 🎙مصاحبۀ اختصاصی با «غلامحسین یادگاری»؛ سفیر جمهوری اسلامی ایران در قرقیزستان بیشکک در طول سال ۱۴۰۴، برهۀ تاریخی بی‌نظیری را تجربه کرد که ترکیبی از تلاش‌های دیپلماتیک برای ادغام اقتصادی و هم‌زمان، مواجهه با تکانه‌های شدید ناشی از درگیری‌های نظامی در منطقه بود. قرقیزستان به‌عنوان کشوری محصور در خشکی در قلب آسیای مرکزی، همواره به دنبال یافتن کوتاه‌ترین و اقتصادی‌ترین مسیر برای دسترسی به آب‌های آزاد بوده و ایران در این میان، نقشی حیاتی به‌عنوان پل ارتباطی ایفا کرده است. با این حال، تحولات سال ۱۴۰۴ نشان داد که این پیوند راهبردی تا چه حد تحت تأثیر متغیرهای فرامنطقه‌ای و زیرساخت‌های لجستیکی قرار دارد. به منظور بررسی روند روابط دو کشور ایران و قرقیزستان در سال 1404 و آسیب‌ها و فرصت‌های این روابط، کارگروه آسیای مرکزی مؤسسۀ مطالعات شرق طی یک مصاحبۀ اختصاصی با جناب آقای «غلامحسین یادگاری»؛ سفیر جمهوری اسلامی ایران در بیشکک، ضمن طرح سؤال‌هایی، نظر ایشان را جویا شده است. 🔗 متن کامل این مصاحبه را اینجا بخوانید. #آسیای_مرکزی #مصاحبه ‌🔗 سايت | ایتا‌‌ | روبیکا

🔻تحول الگوی منازعۀ افغانستان و پاکستان و پیامدهای آن برای ایران ✍️ جاوید حسینی؛ پژوهشگر مسائل افغانستان بر اساس تکرر درگیری‌ها میان افغانستان و پاکستان و عدم وجود چشم‌انداز برای حل این منازعه، می‌توان منازعۀ بین دو کشور را در چارچوب مفهوم «درگیری ساختاری مزمن» تحلیل کرد. در این چارچوب، بحران نتیجۀ مجموعه‌ای از ساختارهای پایدار تعارض است. مهم‌ترین این ساختارها عبارت‌اند از: ▪️نخست؛ اختلاف تاریخی حل‌نشده مرزی. مجموعۀ‌ کنش‌های پاکستان و حکومت طالبان در امتداد مرز دیورند نشان می‌دهد که مسئله مرز از یک اختلاف تاریخی به یک موضوع فعال امنیت ملی در روابط دو کشور تبدیل شده است. ▪️دوم؛ تحریک طالبان پاکستان که امنیت داخلی پاکستان را مختل کرده و وجهۀ ارتش این کشور را خدشه‌دار کرده است. ▪️سوم؛ کاهش نفوذ سنتی پاکستان بر طالبان و تقویت حس استقلال راهبردی حکومت طالبان. ▪️چهارم؛ فاکتور هند که برخلاف انتظار پاکستان باز هم در افغانستان اثرگذار شده است. ترکیب این عوامل ساختاری باعث شده‌اند چرخۀ تولید بحران در روابط دو کشور ادامه پیدا کند و به حالت مزمن برسد. #افغانستان #گزارش_ویژه 📖 متن کامل این گزارش ویژه را اینجا بخوانید. ‌🔗 سايت | ایتا‌‌ | روبیکا

🔻رفتارشناسی آسیای مرکزی در قبال تجاوز آمریکایی-صهیونی علیه ایران ✍️ امید رحیمی؛ پژوهشگر مؤسسۀ مطالعات راهبردی شرق «جنگ رمضان» یکی از تعیین‌کننده‌ترین تحولات پس از انقلاب اسلامی برای ایران بود. در خلال این جنگ (که کماکان پایان نیافته است) بنیان‌های ژئوپلیتیکی محیط پیرامونی ایران عمیقاً تحول یافت و روندها و رویکردهای رفتاری جدیدی بر ژئوپلیتیک پیرامونی ایران حاکم شد. از این منظر، به فراخور تحولات جاری، دیالکتیک کنش‌ها و واکنش‌ها در خلال روندهای ژئوپلیتیکی به پایداری جدیدی می‌رسند که تعیین‌کنندۀ نظم جدید خواهد بود. در چنین فرایندی، چگونگی شکل‌گیری کنش‌ها و بازتنظیم واکنش‌های دولت‌ها در تکامل نظم جدید تأثیرگذار است. 📌 در این گزارش تلاش می‌شود رفتارشناسی دولت‌های آسیای مرکزی در قبال جنگ رمضان ارزیابی شود. این فرایند شامل ارزیابی رفتارها، تحلیل عوامل و محرکه‌های اتخاذ آنها، برآوردِ سازوکار‌های رفتاری و تحلیل پیامدهای کوتاه‌مدت می‌شود. #آسیای_مرکزی #گزارش_ویژه 📖 متن کامل این گزارش ویژه را اینجا بخوانید. 🔗 سايت | ایتا‌‌ | روبیکا

📊 #ویژه‌نامه شماره 110 🔻گزارش و تحلیل وضعیت حکمرانی طالبان در افغانستان در سال 1404 بررسی تحولات سالانۀ کشورها، به‌ویژه در جوامعی که در معرض دگرگونی‌های عمیق سیاسی، امنیتی و اجتماعی قرار دارند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سال 1404 در افغانستان همچنان یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخی این کشور بود و روندهای جاری در این کشور نه‌تنها بر زندگی شهروندان آن، بلکه بر ثبات منطقه‌ای و حتی معادلات بین‌المللی تأثیرگذار بوده است. از این رو، مطالعه و تحلیل جامع این تحولات، ضرورتی انکارناپذیر برای فهم دقیق‌تر وضعیت کنونی و ترسیم چشم‌انداز آیندۀ افغانستان به شمار می‌رود. 📌 گزارش حاضر با نگاهی یکپارچه، مجموعه‌ای از این تحولات را در بازۀ زمانی یک‌ساله گردآوری و تحلیل کرده است. 🌐 گزارش و فهرست مطالب را اینجا بخوانید ‌🔗 سايت | ایتا‌‌ | روبیکا

نشریه تخصصی "مطالعات شرق"| شماره 526 منتشر شد. ▪️نگاهی تحلیلی به آخرین تحولات امنیتی، ژئوپلیتیکی و راهبردی در افغانستان، آسیای مرکزی و پاکستان ‌🔗 سايت | ایتا‌‌ | روبیکا

📌 آنچه در شماره 526 می‌خوانید: 🔺افغانستان ▪️دورنمای رفتار متقابل آمریکا و حکومت طالبان در پساجنگ رمضان ▪️ مواضع مخالفان طالبان در قبال جنگ آمریکا- رژیم صهیونیستی با ایران ▪️ سایۀ جنگ ایران بر بحران افغانستان 🔺آسیای مرکزی ▪️دورنمای هم گرایی قزاقستان و رژیم صهیونیستی تا آستانۀ ضدایران گرایی ▪️پویایی مناسبات آسیای مرکزی و کشورهای عرب خلیج فارس در سایۀ جنگ علیه ایران ▪️چالش های آسیای مرکزی در دوران آشفتگی جهان 🔺پاکستان ▪️ظرفیت ها و موانع همکاری پاکستان و ج.ا.ایران در شرایط پساجنگ ▪️فرسایش »دیپلماسی میانجی«؛ نگاهی متفاوت به میانجیگری پاکستان در جنگ رمضان ▪️چرا پاکستان به دنبال نقش آفرینی در بحران خاورمیانه است؟ 🔺بازشناسی فرهنگ و تمدن ▪️ماتریدیه و ابومنصور ماتریدی در سپهر خردورزی ایران فرهنگی #نشریه_تخصصی #مطالعات_شرق #دانشوران_خراسان 🔗 مشاهده در سایت

🔻آسیای مرکزی و راهبرد امریکا در سایۀ بحران خاورمیانه 📍 پورتال تحلیلی «کاسپین وستنیک» «جولیانو بیفولکی»، مدیر تحقیقات مؤسسۀ ایتالیایی «اسپشیال اوراسیا» (شریک پورتال تحلیلی «کاسپین وستنیک») معتقد است که ایالات متحده یک رویکرد جامع منطقه‌ای را در آسیای مرکزی در پیش گرفته است که هدف آن، تضمین تداوم زنجیره‌های تأمین حیاتی مواد معدنی و توسعۀ مسیرهای تجاری جایگزین است که به دلیل اختلال‌های قابل ‌توجه در مسیرهای ترانزیتی ایران و روسیه ضرورت یافته‌اند. نتیجه‌گیری‌های کلیدی این مطلب بیانگر آن است که واشنگتن با بازتعریف آسیای مرکزی به‌عنوان یک بازار یکپارچۀ ۸۰ میلیونی به‌جای مجموعه‌ای از منافع دوجانبه، اولویت را به فرمت‌های همکاری «C5+1» و «B5+1» (آمریکا+ آسیای مرکزی) داده است. در همین حال، جنگ در ایران و بسته شدن تنگۀ هرمز، ضرورتِ عملیاتی کردن «راهگذر ترانس‌کاسپین» را برای دور زدن مناطق بحرانی دوچندان کرده است. در این راستا، آمریکا با هدایت سرمایه‌های بخش خصوصی به حوزه‌های فناوری، کشاورزی مدرن و استخراج مواد معدنی حیاتی، به‌طور راهبردی در حال مقابله با نفوذ چین و روسیه است. 📖 متن کامل این گزارش ترجمه‌ای را اینجا بخوانید. #آسیای_مرکزی #ترجمه‌ 🔗 ایتا | روبیکا | فیسبوک | سایت