🔔#برنامه_درسی برخی اساتید خارج فقه معاصر حوزه علمیه قم در سال جدید تحصیلی
📗فقه پزشکی/ استاد محمد قائنی
📙عقود و مستحدثه/ استاد محمدتقی شهیدی
📘نظام مالیلاتی اسلام/ استاد سید محمدرضا مدرسی
📒نظام اقتصادی اسلام/ استاد علی عندلیبی
📕فقه اخلاق/ استاد سید طاهر غفاری
📔فقه عدالت/ استاد علیرضا اعرافی
📗فقه یمه/ استاد محمد تعظیمیفر
📙فقه تربیت/ استاد قدیرعلی شمس
📘فقه هوش مصنوعی/ استاد حسین مفیدی یزدی
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 نمونهای از فرآیند حل مسائل فقهی
🔻چالش «خلق پول توسط بانکهای عامل» عنوان شده در مقاله «چالشهای بانکداری بدون ربا در ايران (راهکارهاي برون رفت)» به قلم استاد غلامرضا مصباحی مقدم
1- گام اول: موضوع شناسی. در این گام، باید موضوع مسئله را تشخیص دهیم و ببینیم که آیا از موضوعات صرفه است یا مستنبطه. از آنجا که خلق پول توسط بانکهای عامل یک عمل اقتصادی است که شارع آن را اختراع نکرده است، بنابراین این موضوع از موضوعات صرفه است و باید در آن به عرف و عقلاء رجوع کنیم.
2- گام دوم: تشخیص محمول. در این گام، باید حکم شرعی مورد نظر را تشخیص دهیم و ببینیم که آیا از احکام وضعی است یا تکلیفی. از آنجا که خلق پول توسط بانکهای عامل یک عمل معاملاتی است که شارع در آن حکم خاصی نداده است، بنابراین این حکم از احکام وضعی است و باید در آن به قواعد فقهی و اصول عملی رجوع کنیم.
3- گام سوم: تشخیص نسبت بین موضوع و محمول. در این گام، باید ببینیم که آیا نسبت قضایای عقلی یا نقلی بین موضوع و محمول وجود دارد یا خیر. از آنجا که خلق پول توسط بانکهای عامل یک عمل صرف است که شارع در آن دخالت ندارد، بنابراین نسبت قضایای عقلی بین موضوع و محمول وجود دارد و باید در آن به ادله عقلی رجوع کنیم.
4- گام چهارم: جستجو و تحقیق در ادله عقلی. در این گام، باید به دنبال دلائل عقلی باشیم که خلق پول توسط بانکهای عامل را تأييد يا نفي كنند. با جستجو در منابع فقهی و اقتصادی، من به نتایج زیر رسیدم:
- خلق پول توسط بانکهای عامل با تغيير كيفيت پول هيچ ربطي ندارد و فقط با تغيير كميت پول همراه است.
- خلق پول توسط بانکهای عامل باعث افزایش قدرت خرید جامعه نمیشود، بلکه باعث منتقل شدن قدرت خرید از برخی به برخی دیگر میشود.
- خلق پول توسط بانکهای عامل باعث افزایش تورم و نوسانات اقتصادی میشود، مگر آنکه با رشد تولید همراه باشد.
- خلق پول توسط بانکهای عامل باعث افزایش بدهی دولت و بانکها میشود، مگر آنکه با اصلاح ساختاری و نظارتی همراه باشد.
5- گام پنجم: استنباط حکم از ادله عقلی. در این گام، باید با توجه به دلائل عقلی، حکم شرعی را استنباط کنیم. با توجه به نتایج بالا، من به حکم زیر رسیدم:
- خلق پول توسط بانکهای عامل جایز است، مادامی که با رشد تولید، اصلاح ساختاری و نظارتی همراه باشد و به حقوق مالکان پول و متقاضیان وام تضرر نرساند.
6- گام ششم: جستجو و تحقیق در ادله نقلی. در این گام، باید به دنبال دلائل نقلی باشیم که خلق پول توسط بانکهای عامل را تأييد يا نفي كنند. با جستجو در منابع فقهی و حدیثی، من به نتایج زیر رسیدم:
- خلق پول توسط بانکهای عامل مورد قبول فقهای امامیه است، مادامی که با شروط شرعی سازگار باشد.
- خلق پول توسط بانکهای عامل مورد قبول قرآن و سنت است، مادامی که با آیات و روایات مربوط به معاملات و ربا سازگار باشد.
7- گام هفتم: استنباط حکم از ادله نقلی. در این گام، باید با توجه به دلائل نقلی، حکم شرعی را استنباط کنیم. با توجه به نتایج بالا، من به حکم زیر رسیدم:
- خلق پول توسط بانکهای عامل جایز است، مادامی که با شروط شرعی سازگار باشد و به حقوق مالکان پول و متقاضیان وام تضرر نرساند.
8- گام هشتم: تطابق حکم استنباط شده از ادله عقلی و نقلی. در این گام، باید ببینیم که آیا حکم استنباط شده از ادله عقلی و نقلی با هم تطابق دارند یا خیر. در صورت تطابق، حکم قطعی است و در صورت عدم تطابق، باید به اصول عملی رجوع کنیم. با توجه به نتایج بالا، من به نتیجه زیر رسیدم:
- حکم استنباط شده از ادله عقلی و نقلی با هم تطابق دارند و بنابراین حکم قطعی است. خلق پول توسط بانکهای عامل جایز است، مادامی که با رشد تولید، اصلاح ساختاری و نظارتی همراه باشد و به حقوق مالکان پول و متقاضیان وام تضرر نرساند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔖 بازنشر پرونده «القاب حوزوی» در شبکه اجتهاد
✔️عناوین حوزوی در طول تاریخ دستخوش تغییرات وسیعی شدهاند و هرچه میگذرد شاهد تولید و استعمال القاب پرطمطراق هستیم. آنچه در این میان جلوه میکند اینکه در گذشته، بسیاری از علما از این نام و نشانها فرار میکردند و حتی از مقام مرجعیت نیز اجتناب میورزیدند؛ اما امروز برخی از افراد در رقابت برای کسب عناوین و مقام به سر میبرند.
🔻«شبکه اجتهاد» در این پرونده به بازکاوی موضوع «القاب حوزوی» پرداخته و «چگونگی نظاممند کردن القاب» و «علل گرایش حوزویان به عناوین دانشگاهی» را در گفتگو با صاحبنظران و اساتید حوزه و دانشگاه طرح و بررسی میکند.
📝مشاهده نمایید: http://ijtihadnet.ir/?p=50073
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔#برنامه_درسی آیتالله حسین نوری همدانی در سال جدید تحصیلی
⏳زمان شروع از شنبه ۸ مهرماه
📘خارج فقه: کتاب صلاة، مبحث رکوع
⏰ زمان: ساعت ۰ ۱ صبح
🕌 مکان: مسجد اعظم قم
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ملاحظهای پیرامون نظریه فقه المقاصد استاد علیدوست
✍️ یعقوب مددی
بدون شک بیان حضرت استاد ابوالقاسم علیدوست پیرامون هدفمند بودن شریعت اولا و معلّل بودن احکام برآنها امری متین و مسلّم است. لکن همانطور که مبین فرمودند نقطه ثقل بحث، تعیین نسبت مقاصد و استظهارات فقهی است.
مسلم است که احکام تابع ملاکات هستند خواه مرکز مصالح را متعلق احکام بدانیم مطلقاً یا خود احکام تارة. و نیز همانطور که منقح فرمودند مقاصد شریعت بر دوگونه کلان و خرد منقسم میگردد.
بدون شک مقاصد خرد محصّل مقاصد کلان بوده و همواره مصلحت کلان از مصالح خرد حاصل میشود. لذا تأثیر نصوص مبین مقاصد کلان در استظهار از نصوص مبین احکام متوقف بر احراز ملاک احکام است و تا مصالح خرد محرز نگردد نمیتوان به نسبت روشنی از موقعیت مقاصد کلان در استظهار رسید. تا ملاک مستقر در «ربا» احراز نگردد نمیتوان از نقش مقصد کلان «عدالت» در استظهار از خطاب و سعه و ضیق حرمت آن سخن گفت.
از سوی دیگر اگرچه تبعیت احکام از مصالح خرد اولا و هدفمند بودن شریعت جهت تحقیق مصالح کلان ثانیاً امری است مسلّم و متّفق علیه لکن مصرح عند الاعلام بلکه مرتکز نزد اغلب فقهاء و اصولیین بر این بوده که «لاطریق الی احراز الملاک الا الخطاب سعة وضیقاً». اندیشه نص بسندگی تا بدانجا عمق یافته که محققی چون آیتالله خوئی (ره) صراحتاً و کراراً میفرماید: انّی لنا و احراز الملاک.
وانگهی امر از دو جهت دیگر نیز مشکل میشود؛ از این جهت که در این اندیشه رائج، مکشوف به خطاب، اصل ملاک است نه مصداق و ...
👈 متن یادداشت: http://ijtihadnet.ir/?p=73411
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢معتقدین و منتقدین به مساله الزام حاکمیت در حجاب چه میگویند؟
✔️حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا زیبایینژاد:
🔹افراد معتقد به الزام حاکمیتی بیان میکنند حضور حاکمیت در قانون گذاری حجاب به مثابه تعهد حاکمیت در برابر جامعه است که من به عنوان حاکمیت تعهد دارم فضا را برای زیست عفیفانه فراهم کنم. حاکمیت در این زمینه از اعتبار خودش استفاده میکند و برخی را هم ناراحت میکند اما وظیفه خود میداند که این فضا را ایجاد کند.
🔸حاکمیت طیفی از اقدامات دارد که تنبیه در خط آخر است. در گام اول باید ساختار ایجاد شود. در دهه ۶۰ افراد با حجاب عزتمندی اجتماعی داشتند و ما در سراشیبی قرار داریم و یعنی ساختارها نتوانستهاند حجاب را به عنوان یک ارزش نهادینه کنند. همچنین حاکمیت سیاستهای معارض و دوگانه دارد یعنی در حالی که بر حجاب پای فشاری میکند، برخی از سیاستهایش مانند فیلم و سریال معارض با حجاب است.
🔹با فهم غلط از حکمرانی مواجه هستیم؛ بسیاری از افراد حکومت دینی را حکومتی میدانند که احکام دینی را در جامعه جاری کند در حالی که غلط است، حکومت دینی یعنی حکومتی است که فرهنگ دینی و مناسبات دینی را در جامعه نهادینه میکند و مطالبه ارزشهای دینی را در جامعه تقویت میکند.
🔸بخشی از منتقدان جوانان و نوجوانانی هستند که در برابر این مساله مقاومت میکنند و نمیتوان صدای آنها را نشنید؛ زیرا بخشی از بدنه اجتماعی هستند. حرف دل آنها این است که شما زن را نشناختهاید زن میخواهد دیده و پذیرفته شود...
👈 کارشناسان چه میگویند: http://ijtihadnet.ir/?p=73416
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚ظرفیتهای فقهی اصولی در تدوین و توسعه فقه اجتماعی
✔️کتاب «ظرفیتهای فقهی اصولی در تدوین و توسعه فقه اجتماعی» با یک نگاه درجه دو، به ظرفیتهای فقهی اصولی در تدوین و توسعه فقه اجتماعی پرداخته و موضوعاتی را برای انتخاب پایان نامه و رسالههای دکتری، پیشروی فرهیختگان و علاقهمندان به این رشته قرار داده است.
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=73419
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔گفتوگوی علمی با موضوع «نظریه فقه اجتماعی»
🎙با حضور حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد ارسطا
📆زمان: یکشنبه ۹ مهر ۱۴۰۲، ساعت ۱۰ الی ۱۲
🏢مکان: پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)، سالن شهید تهرانی مقدم
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 نشست هماندیشی «چالشهای فقه خانواده»
🎙با حضور علمی: استاد سید عبدالکریم فضل الله، محقق و مدرس خارج فقه و اصول در لبنان
📆 زمان: یکشنبه ۹ مهر ۱۴۰۲، ساعت ۱۳
🏢 مکان: مشهد، دفتر تبلیغات اسلامی، اتاق جلسات طبقه دوم
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔺هزینه نماز و روزه قضای میت
🔹سؤال: هزینه نماز و روزه قضای میت از اصل مال میت باید داده شود یا از ثلث میت؟
🔸جواب: اگر میت به ادای نماز و روزۀ قضا، وصیت کرده باشد، از ثلث برداشته میشود و اگر وصیت نکرده باشد، بر عهدۀ پسر بزرگ است و از اموال میت برداشته نمیشود.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad