💢علمای قانون نقش روحانیت و حوزه علمیه خراسان در تدوین قانون اساسی ✔️کمک به نظام‌سازی و تطبیق قوانین براساس مکتب اسلام ازجمله کارکردهای حوزه‌های علمیه است که نمونه آن در منصب فقهای شورای نگهبان نمود دارد. اما پایه‌ریزی بنای نظام جمهوری اسلامی نیز که در تدوین قانون اساسی متبلور شد، عمدتاً توسط علمای حوزه‌های علمیه انجام شده است. به بهانه روز سالگرد رسميت يافتن قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران در آذر ۱۳۵۸، نگاهی گذرا به نقش علمای حوزه علمیه خراسان در تدوین قانون اساسی داریم. 📝 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=76694 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢حوزه به مباحث روشی نگاه استقلالی ندارد/ باید درک مشترکی از روش‌شناسی پیدا کنیم ✔️استاد حمید درایتی: 🔹حل بعضی از معضلات علمی ما به همین است که در حوزه روش‌شناسی به درستی وارد بشویم. بزرگان ما خیلی زحمت کشیدند و کارهای بزرگی را به سرانجام رساندند؛ اما باز احساس می‌شود جای مباحث روش‌شناسی خالی است و این رسالتی است که بر دوش اساتید جوان و حوزویان فاضل است که در این مسیر حرکت کنند. 🔸مباحث روش‌شناسی در حوزه‌ها امر مغفولی است. حوزه به مباحث روشی نگاه استقلالی ندارد؛ در حالی‌که روش، هم به درستی کار و هم به صحت نتیجه و هم به کوتاهی فرایند کمک می‌کند. آثار و فواید روش زیاد است. حوزه خراسان این ظرفیت را دارد که در این عرصه پیشگام باشد. 🔹هنوز تلقی واحدی از بحث «روش‌شناسی» شکل نگرفته است و ابتدا باید درک مشترکی از روش‌شناسی پیداکنیم. برخی که در حوزه علمیه داعیه‌دار مباحث روش‌شناسی هستند، تعاریفی ارائه می‌کنند که به نظر درست نمی‌رسد. اجمالش این است که ما روش‌شناسی را همان چگونگی حل مسئله می‌دانیم؛ ولی بعضی روش‌شناسی را هنوز قواعد تعریف می‌کنند. 👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=76681 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢روش‌شناسی اجتهاد امام خمینی (ره) در عرصه فقه اجتماعی/ به «فقه اولویات» نیازمندیم ✔️استاد احمد مبلغی: 🔹اگر فقیهی در روش خویش دست‌کم از دو عنصر اساسی برخوردار باشد، بی‌تردید می‌تواند فقهی اجتماعی، فعال و کارآمد را پدید آورد. هرچند عناصر روش فقهی بسیارند، اما این دو عنصر، بنیادین و مادرِ زایش دیگر عناصر به شمار می‌آیند. عنصر اول داشتن نظریه یا تئوری و عنصر دوم انطلاق است. 🔸حضرت امام در سه عرصه اصلی از فلسفه شریعت به نظریات متمایز و نوآورانه‌ای دست یافته‌اند. الف) شریعت و انسان اجتماعی ب) رابطه شریعت با جامعه ج) نسبت شریعت با غایات شریعت 🔹امام در مباحث اصولی خود بر این نکته تأکید می‌کند که اگر مهمات شریعت را دریافته باشیم، دیگر قاعده لاضرر یا لاحرج یا تقیه را حاکم بر ادله وظایف مهم و بزرگ قرار نمی‌دهیم. آشکار است که این نگاه، تابعی از رویکردی فلسفی و پیشینی است. 🔸نکته‌ای که باید بدان پرداخت این است که ما به "فقه مهمات" یا "فقه اولویات" نیازمندیم. سلسله قواعدی شکل می‌گیرد از جمله تزاحم مقتضیات. مشکل ما در حوزه این است که فاقد لیستی از اولویت‌های شریعت هستیم. گاهی آنچه در ته داستان قرار دارد، اولی و مهم‌تر دانسته می‌شود؛ حال آنکه با نگاهی فلسفی و دقیق، می‌توانیم ترتیب صحیح اولویت‌ها را دریابیم. 🔹شریعت نظمی ترتبی و ترتیبی دارد که شناخت آن نیازمند دانشی است فعال و منسجم. در این مسیر، امام خمینی از نگاه فلسفی بهره‌مند بود و چه در اصول و چه در فقه، این نگاه را به‌کار می‌بست. 👈 متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=76677 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢حوزه‌های علمیه با گسترش اجتهاد، پایایی خود را در تمامی عرصه‌ها حفظ کند ⚡️تنها حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد فقه در حوزه‌ها تدریس شده است ✔️آیت‌الله جوادی آملی: 🔹فقه، به دلیل محدودیت‌های گذشته، آن‌طور که باید عرضه نشده است. به‌عنوان نمونه، درس‌های فقهی ما معمولاً از طهارت شروع می‌شود و تا امر به معروف ادامه می‌یابد، اما مباحثی مانند جهاد که شامل موضوعاتی چون روابط اسلام با سایر کشورها، معاهدات، صلح، جنگ، دفاع، و حمله است، کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. 🔸همین‌طور مسائل مهمی مانند حدود، قصاص، و ارث نیز در طول یک قرن اخیر به‌ندرت در حوزه‌ها مطرح شده‌اند و می‌توان گفت از زمان مرحوم حاج شیخ تا امروز، تنها حدود 20 تا 25 درصد فقه در حوزه‌ها تدریس شده است، و بیشتر مباحث در حد فتوا باقی مانده و استنباط جامعی از آنها انجام نشده است. 🔹بر اساس این دو اصل که «آنچه بشر تا قیامت به آن نیاز دارد، در دین بیان شده» و «آنچه ارائه شده، کُلیاتی است که وظیفه مجتهدین، استنباط احکام از آن‌هاست»، می‌توان هم بانک‌ها را اصلاح کرد، هم اقتصاد را سامان داد و هم روابط بین‌الملل را بهبود بخشید. حوزه‌های علمیه باید با حفظ این اصول و گسترش اجتهاد، پایایی خود را در تمامی عرصه‌ها حفظ کنند. 👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=76700 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚 رونمایی از تازه‌های نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ✔️در مراسم افتتاحیه نکوداشت هفته پژوهش و دهمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی و فناوری دفتر تبلیغات اسلامی، از ۹۵ عنوان اثر تازه های نشر پژوهشگاه (از آذر ۱۴۰۲ تا آذر ۱۴۰۳) رونمایی شد که در معرض دید علاقه‌مندان در نمایشگاه قرار گرفت. ⏹ پژوهشگران می‌توانند جهت دریافت محصولات چاپی آثار نشر پژوهشگاه به آدرس: قم، چهارراه شهدا، ساختمان مرکزی بوستان کتاب مراجعه کنند. همچنین برای دریافت نسخه دیجیتال به کتابخوان همراه پژوهان به آدرس https://pajoohaan.ir/ مراجعه نمایند. 🔻 فهرست 95 اثر تازه های نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی از آذر 1402 تا 1403 📖 حجیت و کارآمدی در فقه و قانونگذاری | فقه شیعه و تطور مفهوم قدرت | بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن | فلسفه علم اصول فقه| مسئله‌ شناسی فقهی بازی‌های رایانه‌ای | ساختار علم فقه 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 نشست «ماهیت شناسی فقه مضاف» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی 📅 زمان: سه شنبه ۲۰ آذر ماه ۱۴۰۳، ساعت ۱۱ 🕌 مکان: قم، مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) 🔗 حضور مجازی: markazfeqhi.com/live 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔔 کرسی ترویجی «تحلیل نظریه «اصول متلقات مشافهی از منظر آیت‌الله العظمی بروجردی(ره)» و کاربست آن در فرآیند استنباط فقهی» 🎙ارائه: استاد علی کارشناس 🎙ناقد: استاد مجتبی مسعودی 🗓 زمان: چهارشنبه، ۲۱ آذر، ساعت ۱۵.۳۰ الی ۱۷ 📱در صورت تمایل به حضور، عدد ۵ را به سامانه پیامکی ۳۰۰۰۱۱۶۶۲۰ ارسال فرمایید. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔔هم‌اندیشی «سه دهه مجاهدت علمی در حوزه اندیشه سیاسی اسلام» 🎙 با حضور اساتید: علی اکبر رشاد | نجف لک‌زایـــی | محسن مهاجرنیـا | غلامرضا بهروزی‌لک | محمد جــواد نوروزی | سیدسجـاد ایزدهــــی | عبــدالوهــــاب فراتــی | سیدکاظــم سیدباقـــری | دبیرعلمی: محمد ملک زاده 🗓 زمان: چهارشنبه ۲۱ آذر ماه ۱۴۰۳، ساعت ۹:۳۰ صبح 🏢 مکان: قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی 📌 همراه با برگزاری نمایشگاه آثار و دستاوردهای علمی گروه سیاست 🔗حضور مجازی: skyroom.online/ch/iict/nezamha 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📊 گزارش شاخص هوش مصنوعی ایران ۱۴۰۳ منتشر شد 🔺در این گزارش جامع، وضعیت هوش مصنوعی کشور از جنبه‌های علمی، اقتصادی، و اجرایی با مقایسه‌ای دقیق میان ایران و کشورهای منطقه و جهان تحلیل شده است. 📝این گزارش با همکاری نهادهای علمی و پشتیبانی ستاد اقتصاد دیجیتال معاونت علمی ریاست‌جمهوری تهیه شده است. 🎯 مطالعه این گزارش برای سیاست‌گذاران، مدیران کسب‌وکار، و علاقه‌مندان به اکوسیستم #هوش_مصنوعی ضروری است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢نکته‌ای در مورد کتاب حلبی ✍️محمدباقر ملکیان خاندان حلبی از بیوتات مشهور شیعه کوفی است که بنا به گزارش نجاشی چون برای تجارت به حلب می‌رفته‌اند به حلبی شهرت یافته‌اند. نام بسیاری از افراد این خاندان در مصادر رجالی ذکر شده است، مثل: أبو شعبه و پسرانش علی و عمر، ونوادگانش عبید الله، عبد الأعلی، عمران، محمّد، احمد. نجاشی می‌گوید: تمامی افراد این خاندان مورد وثوق و مراجعه شیعیان بوده‌اند، اما شاخص ترین آنها ـ و به تعبیر نجاشی: «کبیرهم و وجههم» ـ عبید الله بن علی بن أبی شعبه است. عبید الله حلبی مؤلف کتابی مشهور است، کتابی که بسیاری از اصحاب امامیه آن را روایت کرده‌اند، و شاید مبالغه نباشد اگر بگوییم: منقولات آن در تمامی کتب روائی و أبواب فقهی به چشم می‌خورد. شیخ طوسی و نجاشی نقل کرده‌اند که عبید الله حلبی، کتابش را به امام صادق علیه السلام عرضه کرد، و مورد پسند ایشان واقع شد و صحّت آن را تأیید کردند. عبید الله برادری به نام محمّد دارد که او هم کتابی شبیه به کتاب برادرش دارد: «له کتاب مبوّب فی الحلال و الحرام». نکته قابل توجه این که در موارد متعدّدی، روایات این دو برادر حتی در الفاظ و عبارات هم مثل هم است. 📝 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=76703 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢چالش‌ها و فرصت‌های حوزه‌های علمیه شیعه در افغانستان ✔️حجت‌الاسلام‌ والمسلمین سید علی بابااحمدی: 🔹شورای علمای شیعه افغانستان در بدو ورود طالبان به افغانستان، تصمیم به درگیری با آنها نگرفتند و باتوجه‌به مصالح کلی مردم و کشور ترجیح دادند با تعامل و همکاری صبورانه به فعالیت‌های خود ادامه دهند. این رویکرد به‌ویژه در زمینه‌های علمی و دینی باعث شد حوزه‌ها و مدارس علمی شیعه در وضعیت نسبتاً ثابتی باقی بمانند و همچنان به فعالیت خود ادامه دهند. این طرز تفکر باعث شد که مدارس علمیه شیعی در بسیاری از مناطق افغانستان همچون سابق به فعالیت خود ادامه دهند. 🔸روحانیون شیعه در برخی مناطق افغانستان اجازه فعالیت در مساجد را دارند، اما این فعالیت‌ها تحت پروتکل‌های خاص و محدودیت‌هایی انجام می‌شود. در برخی از مکان‌ها، روحانیون باید بسیار مراقب باشند، زیرا گروه‌های تندروی چون داعش و پیروان تفکر وهابیت، به دنبال بهانه و ایجاد مشکل هستند. متأسفانه از زمان حاکمیت طالبان تا چندی پیش به‌ویژه در شهرهایی مانند هرات، شاهد ترورهای متعددی بوده‌ایم که در آن، تعداد زیادی از علمای شیعه به‌شهادت‌رسیدند. 🔹یکی از اقدامات نگران‌کننده برای علما، طلاب و مردم شیعه افغانستان، موضوع تفتیش کتابخانه‌ها و جمع‌آوری برخی منابع شیعی مانند کتب ادعیه و منابع حدیثی معتبر شیعه از سوی طالبان است. به‌تازگی نیز در برخی ولایات افغانستان دستوری صادر شده که تمامی کتاب‌های آموزشی مدارس باید متعلق به اهل‌سنت باشد و هیچ‌گونه کتاب فقهی از مکتب شیعه نباید تدریس شود. 👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=76705 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢منهج فقیهی که در مطالعات علمی‌ دورش دیوار نمی‌کشید! ✔️استاد ابوالقاسم علیدوست: 🔹حوزه قم همیشه از آثار حوزه نجف به خوبی استفاده کرده و خودش را محروم نکرده، اما گاه در آن طرف، شدّت این طرف دیده نمی‌شود؛ یعنی نجف اصراری بر استفاده از تراث قم ندارد ولی خب این طرف نه. مرحوم آیت‌الله فاضل هم به همین اخلاق علمی و ارزشمند قم فرموده بود من تمام آثار اصولی و فقهی و رجالی بزرگی مثل آیت‌الله العظمی خویی را دیدم. با اینکه جالب است این دو نباید روش همدیگر را بپسندند، چون آیت‌الله العظمی خویی ایستاده بر قله صناعت‌محور و صغری، کبری و نتیجه است؛ ولی ایشان بر عکس، به آن مکتب و مدرسه تعلق ندارد. اختلاف سلیقه وجود دارد؛ ولی مطالعه می‌کند و طبیعتاً استفاده می‌نماید. 🔸ایشان مخالف مشهور هم گاه فتوا می‌دهد؛ یعنی این‌طور نیست که مقلد مشهور باشد اما مقلد مشهور نبودن یک مطلب است ولی شهرت را نادیده گرفتن مطلب دیگری است. ایشان نادیده نمی‌گیرد ولی اگر لازم باشد فتاوایی هم خلاف مشهور می‌دهد. 🔹ایشان در باب مضاربه، تعیین سهم معیّن در صورتی که طرفین قاطع باشند به این مقدار از این سهم قائل است، در حالی که مشهور می‌گویند باید سهم مشاع باشد. یا ایشان تدخین را در روزه مُفطر یا مفطّر نمی‌داند. ایشان به مکتب تجمیع ظنون و حاکمیت دلائل معنوی قائل است که باید وجدان فقیه قانع بشود؛ نظیر آن چه که در باب قضا می‌گویند. 👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=76710 🆔 https://eitaa.com/ijtihad