📣 نقد و بررسی فقهی-اقتصادی «کتاب خلق پول در نظام بانکی»
🎙ارائه دهنده و نویسنده کتاب: حجتالاسلام عباس شفیعی نژاد
🎙ناقد: دکتر محمدجواد توکلی
🗓زمان: پنجشنبه ۱۵ آبانماه ساعت ۱۵:۳۰ الی ۱۷:۳۰
🏛مکان: قم، بلوار جمهوری، کوچه۲ ساختمان انجمنهای حوزه
🔗برای دریافت لینک مجازی اینجا کلیک کنید
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢کتب فقهی امام محتاج نامهای مندرآوردی نیست!
✍️حمیدرضا میررکنی
اخیراَ متنی سودمند در تأکید بر ضرورت توجه فقه به شئون حکومتی و اجتماعی خود، در انجمن بینالمللی دانش اجتماعی مسلمین به قلم محقق ارجمند جناب آقای بوذرینژاد، منتشر شده است. بااینحال، نکتهای در آن به چشم میخورد که به باور نگارنده، بلیه عام ما شده است. ایشان در ضمن نوشتار خود، فقه امام راحل را ذیل «فقه مقاصدی» گنجانده و آن را راه رهایی فقه از معضل «غیر اجتماعی بودن» دانستهاند؛ سخنی که از جهات گوناگون خطا است.
اولا فقه مقاصدی سنت مشخصی دارد و به صرف تطبیق برخی مندرجات آثار فقهی امام نمیتوان فقه امام یا فقه هر فقیه دیگری را «مقاصدی» خواند. آیا نفس توجه به مقاصد فقه را مقاصدی میکند؟ نخیر. فقه مقاصدی اشاره به روششناسی مشخصی در استنباط دارد که غیر از روش استنباط امام(ره) است.
ثانیا معلوم نیست چه اصراری در ما است که هر روز سنت فقهی اصیل خودمان را به نامهای تازه بنامیم: «فقه نظام»،«فقه سیاسی»، «فقه حکومتی»، «فقه اجتماعی». حالا هم فقه مقاصدی.
👈 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=79968
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تفکیک میان حجاب و عفاف فاقد مبنای فقهی است
✔️حجتالاسلام حسین بستان
🔹در علم اخلاق، عفاف همان حد اعتدال شهوات است که برخی اظهار نظرات درمورد دوگانگی عفاف و حجاب بر اساس همین تعریف آمده است و ملازمهای بین این دو قائل نیست؛ البته این نتیجهگیری، باعث تضعیف حجاب خواهد شد.
🔸طبق نظرات بزرگانی همچون آیتالله خوئی(ره)، معنایی که از ظواهر روایات و آیات برداشت میشود و به عنوان منابع احکام مورد عنایت قرار میگیرد، ناظر به فعل خارجی افراد است. در حالی که در اصطلاح اخلاقی عفاف یک حالت درونی است و جایگاه عفت را قلب انسان میداند. در اصطلاح فقهی، عفاف مربوط به رفتار و افعال بوده و عفت همان رفتار عفیفانه است، نه اینکه از نتایج آن باشد.
🔹تعریف فقهی عفت، نگاه دوگانه به مقوله عفاف و حجاب را زیر سؤال میبرد و عفت در پوشش را از لوازم و مصادیق عفت میداند. در این رویکرد، شخص فاقد حجاب، یکی از مؤلفههای عفت را ندارد و عرف میپذیرد شخصی که ملزومی از عفاف را راعایت نمیکند، عفیف نیست.
🔸نباید تفکیکی میان عفاف و حجاب قائل شد؛ بلکه صحیح این است بگوییم فرد بیحجاب، عفت در پوشش ندارد. از طرفی واگذاری حدود حجاب به عرف یعنی تعیین حکم بدون تعریف موضوع.
🔗 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79988
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢امام خمینی با طراحی نظام اصولی جدید، اصول فقه را به سطح قانونگذاری ارتقا دادند
✔️حجتالاسلام امین اسدپور:
🔹نظام اصولی امام خمینی (ره) بهنوعی مهیمن بر نظام شیخ انصاری است؛ نظامی که همه ظرفیتهای گذشته را در خود دارد، اما با افقگشاییهای نو، سطح تازهای از فهم قانونی در فقه شیعه را بنیان نهاده است.
🔸در حالی که در نظامهای پیشین، استظهار و استنباط حکم از ادله محور اصلی مباحث بود، امام خمینی (ره) تمرکز را از این نقطه به سمت ماهیت حکم قانونی و فرایند عقلایی قانونگذاری سوق دادند. در نظام اصولی امام، جعل و تشریع قانون، ابلاغ و فعلیت آن، استظهار در محیط تقنین و محاوره قانونی، و در نهایت اجرا و تحقق خارجی قانون در سطح جامعه، بهعنوان مراحل درهمتنیده فرایند قانونگذاری دینی دیده میشود.
🔹امام خمینی (ره) سه مرحله نخست را با رویکردی نو بازسازی کردند. امام به جای حاشیهنگاری بر آثار گذشتگان، وارد تحلیل تفصیلی این مراحل شدند و بدینترتیب، اصول فقه را از بحث ادله صرف به سطح نظام قانونگذاری ارتقا دادند.
🔗 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79977
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢اندیشه سیاسی در حوزه علمیه، فرصتی مغفول برای تحلیل حکمرانی
✔️حجتالاسلام محسن قنبریان
🔹مطالعه آثاری چون «تنبیه الامه» و «الاسلام یقود الحیات»، نشان میدهد که فقه و اندیشه سیاسی میتوانند پاسخگوی نیازهای پیچیده جامعه مدرن باشند. این متون، ضمن ارائه مبانی نظری، به مسائل عملی و اجرایی حکومت نیز توجه دارند و به طلبهها و محققان حوزه اجازه میدهند تا مسائل جاری سیاسی و اجتماعی را با نگاه فقهی و تحلیلی بررسی کنند.
🔸بیتوجهی به این متون، موجب مهجوریت اندیشه سیاسی در حوزه و ضعف تحلیل مسائل اجتماعی و حکمرانی میشود. ادامه مطالعات و بحثهای کلاسیک و درسگفتارهای جانبی میتواند این خلأ را پر کرده و زمینه تربیت فقیهانی آگاه به مسائل نظری و عملی حکمرانی فراهم آورد.
🔹رهبری معظم بر این نکته تأکید کردهاند که گرایش سیاسی در حوزه وجود دارد، اما اندیشه سیاسی، که شامل تحلیل ساختار قدرت و حکمرانی است، بسیار کم است. برای مثال، تحلیل مسائل حکمرانی مدرن، از جمله موضوعاتی مانند حجاب یا مدیریت اجتماعی، پیچیدگیهای خاص خود را دارد که نیازمند درک عمیق از اندیشه سیاسی و تجارب تاریخی است.
🔗گزارش نشست «نقش مردم از تنبیه الامه تا نظریه جمهوری اسلامی»: http://ijtihadnet.ir/?p=79980
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢از استعمار تا شریعت؛ بررسی ریشههای تاریخی حضور فقه اسلامی در نظام حقوقی بریتانیا
✍️فمی اوولاد (Femi Owolade) دانشگاه شفیلد
هر چند سال یکبار اضطرابی آشنا در گفتمان عمومی بریتانیا سربرمیآورد این نگرانی که «قانون شریعت» در حال ایجاد نظام حقوقی موازی است و حاکمیت قانون انگلیسی را تهدید میکند. این ترسها بار دیگر پس از سخنرانی اخیر دونالد ترامپ در سازمان ملل برانگیخته شد، آنجا که مدعی شد لندن میخواهد به سوی شریعت برود.
این ادعاها دو واقعیت بنیادین را نادیده میگیرند نخست آنکه نظام حقوقی انگلستان نظامی پویا و سازگار است که توانایی پذیرش تنوع را دارد؛ و دوم آنکه وجود نظامهای حقوقی چندگانه، نه تضعیف کنندهی حقوق بریتانیایی، بلکه میراثی ناگزیر از تاریخ حقوقی استعمار این کشور است. نگاهی به این گذشته نشان میدهد که چندگانگی حقوقی، بخش طبیعی از چهرهی بریتانیای مدرن و چندفرهنگی امروز است.
تحقیقات من نشان میدهد که مدیران استعماری بریتانیا آگاهانه نظامهای حقوقی چندگانه را برای تداوم سلطهی امپراتوری طراحی کردند. دولت استعماری دریافت که نمیتواند جوامع متنوع را صرفاً با تحمیل قانون انگلیسی اداره کند.
🔗 گزارش تفصیلی: http://ijtihadnet.ir/?p=79983
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نگاهی به نظام آموزشی و منابع درسی حوزه علمیه نجف
✍️دکتر مختار شیخ حسینی
سقوط رژیم در عراق فرصتی فراروی حوزه هزارساله نجف برای بازسازی قرار داد. این حوزه هر چند سازمان مدیریت متمرکزی ندارد اما با حدود 15 هزار طلبه تقریباً از نظام آموزشی و منابع درسی ذیل پیروی میکند. با این توضیح که طلبه میتواند در یک مدرسه ثبت نام و فرایند آموزشی هر دوره را طی کند یا همه دروس را به صورت آزاد بگذراند و صرفاً با شرکت در امتحانات از برخی مزایا مانند شهریه و اقامت برخوردار شود.
🔹دوره تمهیدی
🔸دوره مقدمات
🔹دوره سطح
🔸دوره سطح عالی
🔹درس خارج
👈 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79992
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢از دادخواهی قانونی تا عوامزدگی کیفری
وقتی عدالت به دست احساس میافتد
🔻علیرضا جهانگیر
در چند روز گذشته، انتشار یک ویدیوی کوتاه فضای جامعه را ملتهب کرد و از روز بعد دو ویدیوی دیگر در این خصوص دست به دست میشود. در ویدیوی اول، مردی میانسال پدر سالمند و ناتوان خود را به شکلی خشونتآمیز کتک میزند؛ صحنهای تلخ که احساسات بسیاری را جریحهدار کرد. در ویدیوی دوم، بانویی که خود را مدافع «غیرت اجتماعی» میدانست، همان مرد را پیدا میکند و جلوی دوربین، او را تحقیر و توهین میکند. و سرانجام در ویدیوی سوم، نیروی انتظامی، زیر فشار افکار عمومی، آن مرد را بازداشت میکند.
این سه ویدیو، در ظاهر روایتهایی از خشم اخلاقی و دفاع از عدالت مردمیاند، اما در واقع آینهای از بحرانی عمیقترند: جایگزینی «احساس» بهجای «قانون» و میل روزافزون جامعه به نوعی خودکامگی جمعی در لباس عدالتخواهی.
👈 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=79974
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 اشتباهات تحلیلی در خطبه نماز جمعه
✍️دکتر محمدجواد توکلی
از مسجد که برگشتم تلویزیون روشن بود و جناب آقای ابوترابی در حال ارائه تحلیل اقتصادی در خطبههای نماز جمعه تهران بود و البته ظاهراً از روی متنی مباحث را ارائه میکرد.
در همین چند دقیقهای که نکات ایشان را شنیدم، تحلیلهای رایجی ارائه میشد که با واقعیتهای اقتصاد ایران هماهنگی ندارد، از جمله ایشان علت تورم را کسری بودجه دولت و ایجاد مشکل برای نظام بانکی توسط دولت میدانست و ریشه مشکل را در تسلط مالی دولت میدانست و راه حل را استقلال بانک مرکزی میدانست؛ این در حالی است که مشکلات ما عمدتا ریشه در تسلط نظام بانکی و به خصوص بانکهای خصوصی بر خلق پول بیضابطه و توزیع ناعادلانه آن در جامعه دارد نه کسری بودجه.
گذشته از اینکه همینک بانک مرکزی مستقل است و اساسا پاسخگوی هیچ کس نیست، تجربههای شکست خورده استقلال بانک مرکزی هم نشان میدهد که بانک مرکزی از سلطه دولت خارج میشود ولی در سلطه بانکهای خصوصی میافتد. آنچه باید ایجاد شود اقتدار بانک مرکزی است نه استقلال آن که دولت را از ابزار سیاست پولی محروم میکند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 نشست تخصصی «ماهیت و ملاک انفال از منظر فقهی»
🎙ارائه: استاد غلامرضا مصباحی مقدم
🎙ناقد: استاد سیدمحمود مدنی بجستانی
🗓زمان: یکشنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۳
🏛مکان: قم، مرکز تحقیقات اسلامی مجلس
🔗حضور مجازی: https://www.skyroom.online/ch/m.faghih64/tolid
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 قانون و نظارت مردم؛ راهکارهای مقابله با استبداد در اندیشه نائینی
🎙 ارائه: حجتالاسلام والمسلمین سید جواد ورعی
🗓 زمان: شنبه، ۱۴۰۴/۰۸/۱۷، ساعت: ۱۹
🏛 مکان: قم بلوار امین بیست متری گلستان کوچه یک پلاک پانزده
🎥 پخش زنده از اینستاگرام
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢خطابات قانونیه را آیتالله سید محمدتقی خوانساری در قم مطرح کرد
✔️ استاد سید احمد مددی
... ما در مباحث خودمان، کل اصول را معتقدیم دارای فضاهای مختلفی است و یکی از مناشیء اختلاف بین اصولیین ما خلط فضاها با یکدیگر است، ما مجموعا هشت تا فضا در کل مباحث اصول از بای بسم الله تا تای تمت فرض کردیم، یکیش فضای عبد و مولاست که این فضای حاکم بر اصول است، چه اصول اهل سنت و چه شیعه و تا الان یعنی حتی آقای خوئی مثلا و یکی فضای قانونی است که عرض کردم مرحوم آقای آقا سید محمدتقی خوانساری در قم بحث خطابات قانونی را مطرح کردند، ما اول خیال می کردیم بحث خطابات قانونی مال کس دیگری است بعد دیدیم که در یک رساله ای که آقای انصاریان [خوانساری ره] از ایشان چاپ کردند تقریر از ایشان در صلوة جمعة، خطابات قانونی را ایشان بکار برده است مرحوم آقای خوانساری، البته یک نتیجه هم گرفتند که این خطابات قانونی توش بعث و زجر ندارد... خارج اصول 1397/6/4/ کشکول ناب حوزوی
🆔 https://eitaa.com/ijtihad