💢از پویایی فقه امامیه در توسعه مصادیق شعائر تا ضرورت پرهیز از عرف‌گرایی ✔️کرسی علمی ترویجی با موضوع «فرآیند توسعه مصادیق شعائرالله از منصوص به متعارف؛ تحلیل نقش دوگانه عموم لفظ و عرف متشرعه در تطبیق قاعده تعظیم شعائر» در دانشگاه باقرالعلوم(ع) برگزار شد. 🔹در این نشست، حجت‌الاسلام میثم شعیب (پژوهشگر و مدرس دانشگاه) به‌عنوان ارائه‌دهنده، دیدگاه خود را درباره پویایی فقه امامیه در توسعه مصادیق شعائر از مناسک حج به نمادهای متعارف دینی چون زیارت، عزاداری و حمایت از عالمان دین تبیین کرد. وی در چارچوب «مدل دو‌مرحله‌ای توسعه مصادیق شعائر» نقش فقیه را در تأسیس قاعده و نقش عرف متشرعه را در تحقق اجتماعی آن تبیین نمود. 🔹حجت‌الاسلام عباسعلی مشکانی، استاد حوزه و دانشگاه باقرالعلوم(ع)، و دکتر اباذر افشار، عضو هیئت علمی دانشگاه حضرت معصومه(س)، به نقد این دیدگاه پرداختند و بر ضرورت ضابطه‌مندی توسعه مصادیق و پرهیز از عرف‌گرایی تأکید کردند. 👈 مشروح این جلسه را می‌خوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=80017 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢«نسل جدید» و «عقلانیت سبک زندگی فقیهانه» ✍️حجت‌الاسلام احمدحسین شریفی باید پذیرفت که نسل جدید سؤال دارد. نسل جدید درباره سبک زندگیِ فقیهانه ابهام دارد. ذهن او به شدت شبهه‌‌ناک شده است. در طول چندین دهه، مخالفان فقه و شریعت، سبک زندگی فقیهانه را نقد کرده‌اند. شوربختانه، در سایه سکوت فقیهان، این نقدها برای بسیاری از جامعه مخاطبان و نسل جدید و نسل جوان، بی‌پاسخ و در نتیجه مقبول واقع شده است. بدون پذیرش این واقعیت، و با ارائه لخت و عریان احکام و هنجارهای فقهی، نمی‌توان انتظار داشت که مخاطبان به آنها عمل کنند. نسل جدید درباره معقولیت روزه گرفتن سؤال دارد. ما نمی‌توانیم بدون هیچ تبیین معقول و موجهی به نسل جدید بگوییم «روزه گرفتن در ماه رمضان واجب است» و «هر کس این واجب را بدون عذر ترک کند، باید شصت فقیر را اطعام کند و یا شصت روز روزه بگیرد و امثال آن.» برای اثبات عقلانیت این احکام باید تلاش‌های گسترده‌ای کرد و .... 🔗 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=80020 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢بهره‌گیری چند لایه از عقل در استنباط ✍️استاد احمد مبلغی در سپهر اندیشه فقهی، نام مرحوم محقق اردبیلی با درخشش عقل قرین است. با تأمل در آثار گرانسنگ او، مشاهده می‌کنیم که در موارد بسیار، عقل و نقل را هم‌دوش و هم‌جوار و هم‌عنان و هم‌زبان، به عنوان دو بال پرواز در آسمان استدلال به کار می‌گیرد. این هم‌نشینی مبارک، نشان از آن دارد که ذهن وقّاد و ضمیر نقّاد ایشان، تا چه اندازه به جایگاه رفیع عقل معطوف بوده است؛ برخلاف بسیاری که اگر در سراسر کتاب فقهی‌شان بگردی، نام «عقل» را جز دو یا سه بار، آن هم شاید به اقتضای مقام و به حکم عادت، بر زبان نمی‌یابید. اما در کارنامه فقه محقق اردبیلی، این واژه پرشمار است و پرحضور. شگفت آن‌که در بیشتر موارد، پیشگامی از آنِ عقل است؛ گویی نخست با چراغ خرد، راه را می‌سنجد تا آنگاه فروغ نقل را دریابد. این همنشینیِ واژگان نشان می‌دهد که مکتب فقهیِ او، عقل را به کنجی ننشانده، بلکه با خرد، انس و هم‌نفسی فقهی و استدلالی دارد؛ نوری از دلیل را با نوری از نقل درهم آمیخته است. اما چرا عقل در میان بسیاری از فقها مهجور و مطرود گشته است؟ زیرا حدود و ثغور دقیق آن در میدان عمل، مکشوف و معلوم نیست و به‌کارگیری آن محدود و مقسوم نیست. در نتیجه، بسیاری ترجیح می‌دهند نامش را بر زبان نیاورند تا به کلی‌گویی‌های بی‌اساس و قیاس‌های بی‌اساس متهم نشوند. این مهجوریت، به زیان شدید فقاهت ما تمام شده است، اما چه باید کرد که حدودش نامشخص و قواعدش نامدون است. در چنین فضایی... 🔗 ادامه مطلب را در «اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=80023 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 اگر می‌خواهید ملا شوید، با جواهر الکلام مأنوس باشید 🔹اگر بخواهید ملا بشوید حتماً با جواهر مأنوس باشید، حتماً جواهر را مطالعه کنید حتماً جواهر در دستتان باشد؛ چون کتاب‌های دیگر کار جواهر را نمی‌کنند. بسیاری از آن نکات عمیق و دقیق فقهی است که در جواهر است، در کتاب‌‌های دیگر نیامده است. 🔸او آدم کمی نیست، صاحب جواهر را به مثل شیخ انصاری نمی‌شود قیاس کرد با اینکه او در اوج است. جواهر جواهر است. اگر بخواهید ملا بشوید، جواهر را بحث کنید، با جواهر مأنوس باشید. چون آن حرف‌ های کلیدی که در جواهر هست جاهای دیگر نیست. آن کنجکاوی هایی که جواهر کرده دیگران انجام نمی‌دهند./ درس خارج فقه - ۱۴۰۴/۰۷/۱۲ 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 عصرانه علمی «نقد فقه مقاصد از منظر ادله قیاس» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام محمد صادق احمدی 🗓 زمان: دوشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۰ 🏢 مکان: قم، میدان معلم، حوزه علمیه امام کاظم علیه السلام، ساختمان امام جواد علیه السلام، طبقه سوم، سالن سلمان فارسی 📍موقعیت جلسه در نشان 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢اصول فقه و هرمنوتیک؛ اصول فقه فعلی ابزار «رفع تکلیف» است نه کشف «مراد واقعی» در معارف ✔️حجت‌الإسلام والمسلمین علیرضا عابدی سرآسیا 🔸اصول فقه کنونی مبتنی بر چند پیش‌فرض مسلم است که معمولاً به صورت بدیهی انگاشته شده و به ندرت مورد پرسش قرار می‌گیرند، در حالی که هرمنوتیک می‌تواند به تنقیح آن‌ها کمک کند. 1️⃣ قصدگرایی: نظریه‌ای که هدف غایی و اصلی فهم متون دینی را کشف نیت و مراد شارع می‌داند و تمام اصول لفظیه بر این مبنا استوار است. 2️⃣ وحدت معنای متن: این پیش‌فرض که هر متن لزوماً تنها یک معنای صحیح دارد و تکثر معنای عرضی (وجود چند معنای صحیح در عرض هم) پذیرفته نیست. 3️⃣ عادی انگاشتن متون دینی: تلقی کردن متون دینی مانند قرآن به مثابه متونی عادی و نه متون ادبی، که به همین دلیل اصل بر «حقیقت» و «ظاهر» گذاشته می‌شود، در حالی که در متون ادبی، اصل بر مجاز و ایهام است و این تلقی تأثیر عمیقی بر نوع استنباط گذاشته است. 🔸این پیش‌فرض که هدف فهم، کشف قصد مؤلف است، در اصول مسلم انگاشته شده، اما هرمنوتیک می‌پرسد: چرا؟ و کدام قصد؟ تعامل این دو علم برای تحول در اصول، نه تنها ممکن، بلکه «ضروری» است. ابزار تقدس ندارد و باید دائماً به دنبال ابزارهای کارآمدتر برای استخراج معارف از قرآن و سنت بود. 🔸اصولیان در فرایند استنباط، عمدتاً بر «قصد معنایی»، «زبان‌شناختی»، «جدی» و به‌ویژه «قصد ظاهری» (فرضی) تمرکز دارند...اگر حجیت منوط به حصول اطمینان و ظهور شخصی شود، راه برای قانون‌گریزی باز می‌شود و ضابطه‌مندی از بین می‌رود. 🔗 گزارش تفصیلی: http://ijtihadnet.ir/?p=80026 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢عدم ابتلا، موجب عدم طرح مسائل محیط‌زیستی در فقه شده است/ منابع فقهی ما در موضوع محیط‌زیست، بسیار قوی و فربه است ✔️شاید بتوان گفت محیط‌زیست و منابع طبیعی، امروزه در زمره مهم‌ترین دغدغه‌های انسان معاصر قرار دارد. همین امر موجب می‌شود که نگاه مذاهب و ادیان به مقوله محیط‌زیست اهمیت یابد. در فقه شیعی اما تراث زیادی پیرامون محیط‌زیست وجود ندارد و لذا این شائبه را به وجود می‌آورد که فقها اساساً اعتنایی به این مقوله نداشته‌اند. 🔻این پرسش را با حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی شریعتی تبار، مدیرگروه فقه بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی در میان گذاشتیم. به باور وی، دانش فقه و فقها، کاستی در زمینه محیط‌زیست نداشته‌اند بلکه آنچه موجب لاغری این باب فقهی گردیده است، عدم ابتلا مردم و فقها با مسائل آن بوده است. 🔗مشروح گفتگوی «اجتهاد» با مدیرگروه فقه بنیاد پژوهش‌های اسلامی: http://ijtihadnet.ir/?p=80030 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 تاریخ فقه شیعه در یک نگاه 🔻در کتاب «موسوعة طبقات الفقهاء»، تاریخ تحولات فقه شیعه به هفت دوره اصلی تقسیم شده است: ۱. عصر نشاط حدیثی و اجتهادی: (۱۱ تا ۲۶۰ هجری قمری) از رحلت پیامبر اکرم (ص) تا آغاز غیبت صغری ۲. عصر اسلوب‌دار شدن حدیث و اجتهاد: (۲۶۰ تا حدود ۴۶۰ هجری قمری) از آغاز غیبت صغری تا دوران شیخ طوسی ۳. عصر رکود فقهی: (حدود ۴۶۰ تا ۶۰۰ هجری قمری) از شیخ طوسی تا ابن ادریس حلی ۴. عصر تجدید حیات فقهی: (حدود ۶۰۰ تا ۱۰۳۰ هجری قمری) از ابن ادریس تا پایان عمر شیخ بهایی ۵.عصر ظهور حرکت اخباری: (حدود ۱۰۳۰ تا ۱۱۸۰ هجری قمری) از محمد امین استرآبادی تا اواخر حیات شیخ یوسف بحرانی ۶. عصر بالارفتن نشاط فقهی: (حدود ۱۱۸۰ تا ۱۳۶۰ هجری قمری) از وحید بهبهانی تا اواخر حیات صاحب جواهر ۷. عصر ابداع فقهی: (از حدود ۱۳۶۰ تا زمان حاضر) از دوران شیخ انصاری تا امروز 📚موسوعة طبقات الفقهاء، مقدمه، قسم‌الثانی، ص ۲۰ 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣فرصت‌های پژوهشی، روش و دیدگاه‌های علمی آیت‌الله سیستانی؛ از مبانی تا کاربست‌ها 📚با معرفی تقریرات ارزشمند: المنهج فی علم الاصول؛ تعارض الادله و اختلاف الحدیث 🔻با حضور و ارائه: 🎙استاد حاج شیخ محمد مروارید مدرس خارج حوزه علمیه و عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان 🎙حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی نوروزی مدرس خارج حوزه علمیه خراسان 🎙حجت‌الاسلام سید مسعود مرتضوی مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان 🎙حجت‌الاسلام سید مهدی مرویان حسینی استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد 🗓زمان: سه شنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۲ تا ۱۳.۳۰ 🏢مکان: دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، سالن شهید عبدالکریمی 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎙راهبردهای پژوهش در فقه خانواده با تاکید بر موضوع جایگاه خانواده در جهان معاصر ۱. نکات کلیدی و کاربردی در پژوهش‌های فقه خانواده ۲. راهبری پژوهش در قلمرو فقه خانواده با راهبرد انتخاب موضوع ۳. تبیین جایگاه خانواده در جهان معاصر 🎙ارائه: حجت‌الاسلام سید مهدی دادمرزی مدرّس حوزه علمیه قم و عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه قم 🗓 زمان: سه شنبه ۲۰ آبان‌ماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳٠ الی ۱۴ | پنجشنبه ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۰ تا اذان، ۱۲ الی ۱۴ 🕌 مکان: مشهد، حرم مطهر رضوی، مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(علیهم السلام) 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 نشست علمی «پولطلا؛ از ایده تا اجرا» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام والمسلمین علی قائمی نیک مدرس سطوح عالی و عضو مؤسس انجمن نقدین 🗓 زمان: سه‌شنبه ۲۰ آبان ‍۱۴۰۴، ساعت ۱۲ 🏛مکان: مشهد، بازارچه سراب (امام‌خمینی ۱۴)، جنب مسجد حمزه، مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام، سالن علامه طباطبائی (ویژه برادران) 🔗 پیوند پخش مجازی: https://www.skyroom.online/ch/maarfislam86/tawhidschool 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 ببینید | شرح دقیق نماز باران آیت‌الله العظمی خوانساری از بیان شاگردشان (حاضر در سه نماز باران) آیت‌الله صافی گلپایگانی 🆔 https://eitaa.com/ijtihad