💢گونهشناسیِ خطاهای فقهی در خروجیِ مدلهای زبانی
🔻خطر پنهان استفاده از هوش مصنوعی در فقه
✍️حامد محمدجانی
معدلگیری معرفتی در مدلهای زبانی چگونه به تولید «قول چهارم» در فقه میانجامد؟
یکی از خطاهای پنهان مدلهای زبانی، ارائه پاسخ نادرستِ آشکار نیست؛ بلکه تولید پاسخی است که از هر دیدگاه، اندکی بهره دارد، اما در هیچیک از آنها ریشه ندارد. مدل، در مواجهه با چند نظر متعارض، گاه به جای تحلیل مبانی، موضوعشناسی دقیق، تشخیص قلمرو هر قول و سنجش ادله، پاسخ تازهای میسازد که از نظر ادبی متین، از نظر روانشناختی آرامشبخش و از نظر معرفتی بیهویت است.
این پدیده را میتوان معدلگیری معرفتی نامید: تبدیل اختلاف واقعی میان دیدگاهها به یک میانگین زبانی که نه نتیجه جمع عرفی ادله است، نه حاصل ترجیح روشمند، نه تخییر پس از تکافؤ، و نه اجتهادی مستقل بر پایه منابع معتبر.
معدلگیری معرفتی، صورت نرم و فریبندهای از خطاست. پاسخ میانگین، برخلاف پاسخ آشکارا غلط، معمولاً با زبان احتیاط، اعتدال و توافق سخن میگوید؛ اما ممکن است حاصل هیچ مبنای فقهی مشخصی نباشد. در عرصه اجتهاد، حل اختلاف با حذف اختلاف تفاوت دارد و جمع ادله با مخلوطکردن اقوال یکی نیست.
👈 بررسی فنی یادگیری ماشین و تحلیل اصولی حجیت، جمع عرفی، ترجیح و انتساب اقوال: http://ijtihadnet.ir/?p=81971
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢عیادت نمایندگان رهبرمعظم انقلاب از حضرت آیتالله نوری همدانی
🔹هیأتی از طرف رهبر معظم انقلاب اسلامی، بعدازظهر امروز از حضرت آیتالله نوری همدانی در بیمارستان عیادت کردند.
🔸 حججاسلام والمسلمین رحیمیان، محمدی عراقی، محمدیان و حاج علیاکبری، بعدازظهر امروز با حضور در یکی از بیمارستانهای تهران، ضمن ابلاغ سلام رهبر معظم انقلاب اسلامی به حضرت آیتالله نوری همدانی، از مراجع عظام تقلید، در جریان آخرین روند درمانی و معالجهی ایشان قرار گرفتند.
🔹نمایندگان رهبر انقلاب اسلامی همچنین با آرزوی سلامتی هرچه زودتر حضرت آیتالله نوری همدانی اظهار امیدواری کردند حوزههای علمیه بهزودی بار دیگر از فضائل علمی این مرجع بزرگوار بهرهمند شوند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣کرسی علمیترویجی «اصل تخییر، معماری سازهها و مهندسی مبانی»
🎙ارائه: حجتالاسلام ابراهیم نیکدل
پژوهشگر و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه خراسان
🎙استاد ناقد: حجتالاسلام والمسلمین علی رحمانی
عضو هیات علمی مرکز تخصصی آخوند خراسانی (ره)
🎙استاد ناقد: حجتالاسلام والمسلمین مرتضی نوروزی
مدیر گروه فقه و اصول جامعه المصطفی العالمیه خراسان
🗓 پنج شنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۳۰
🕌مشهد، طبقه دوم مدرسه علمیه آیتالله موسوی نژاد (ره)، مرکز پژوهشی دانشوران
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 سلسله درسگفتارهای «فقه حکمرانی»
🎙ارائه: حجتالاسلام والمسلمین منصور میراحمدی
🗓 زمان: پنجشنبه ۱۴۰۵/۷/۱۶، ساعت ۱۰
🏢 مکان: قم، پردیسان، انتهای بلوار دانشگاه، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، طبقه دوم، سالن جلسات پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی
🔗لینک ورود به جلسه: http://dte.bz/cptconf
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
❓بقای بر تقلید از مرجع متوفی
🔹 پرسش: با توجه به ارتحال آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (رضوان الله علیه)، تکلیف ما نسبت به باقی ماندن بر تقلید از ایشان چیست؟
🔸پاسخ: با توجه به فتوای مرجع فقید (رضواناللهعلیه) و لحاظ فتاوای مراجع معظم تقلید در مسألهی بقای بر میّت:
چنانچه مکلّف، مجتهد متوفّی را از حیث اعلمیت، با مجتهدینِ حیّ، مساوی یا اعلم بداند، بقای بر تقلید از ایشان واجب است.
❓رجوع به فتاوای مرجع فقید در موارد احتیاط واجب
🔹پرسش: در برخی از مسائل ازدواج و معاملات (مانند رمز ارز و ...) بهعنوان رجوع به فالأعلم یا رجوع به مساوی، مطابق نظر مرحوم آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی «رضوان الله علیه» عمل کردهام. حال بعد از رحلت ایشان میتوانم طبق همان رویه عمل نمایم؟ در مسائل دیگر چطور؟
🔸پاسخ: در مسائلی که پیشتر بر اساس فتوای ایشان عمل کردهاید، بلکه در دیگر مسائلی که بنای بر تقلید از آن مرجع متوفّی در ظرفِ نیاز داشتهاید، بقای بر تقلید جایز است؛ در غیر این موارد، مسئله دارای تفصیل است.
🔺دفتر استفتائات آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (قدساللهسرهالشریف)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
بیانات استاد مختاری درباره آیتالله شبیری .mp3
زمان:
حجم:
5.2M
🎙 روایت استاد رضا مختاری از ارتباط آیتالله شبیری زنجانی با امام خمینی و رهبر شهید و برخی از مواضع سیاسی معظمله
00:00 اجازهٔ مطلق امام خمینی به آیتالله شبیری
00:45 درباره ایشان [امام خمینی] هرمقدار نوشته شود کم است
01:42 چه عظمتی پیدا کرد تشییع رهبری
02:18 من نمیتوانم حق ایشان [رهبر شهید] را ادا کنم
02:45 دیدارهای رهبر شهید با آیتالله شبیری
03:15 نامه آقای یزدی و موضع آیتالله شبیری
04:18 اگر آقای خامنهای تضعیف شود...
04:47 وساطت
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 الگوی روش شناختی پنجگانه و ضوابطهمند در مواجهه با اسناد کافی
✔️ استاد حسینی شیرازی در مواجهه با اسناد الکافی یک الگوی روششناختی پنجگانه و ضابطهمند را بهکار بسته است:
1⃣ اصالت عدم تغییر: متن تحقیق قبلی مبنا قرار گرفته؛ لذا عدم تغییر متن به معنای انطباق آن با تمامی نسخههای خطی معتبر جدید است؛
2⃣ ترجیح بر پایه دلیل علمی (نه کثرت نسخ): اگر یک نسخهبدل حتی در یک نسخه خطی دلیل متقن علمی داشته باشد، بر اکثریت ترجیح داده شده است؛
3⃣ مستندسازی در پاورقی: درج دلایل ترجیح در تعلیقات (از چند سطر تا استدلالهای تفصیلی یک الی دو صفحهای)؛
4⃣ سکوت در احتمال صحت دوگانه: پرهیز از داوری در مواردی که هر دو نسخه محتمل الصحه بوده یا دلیل قاطعی برای ترجیح وجود نداشته است؛
5⃣ حفظ متن در موارد حدس تصحیحی: در مواردی که قرائن حاکی از تصحیف بوده اما نسخه خطی همراهی نکرده، متن اصلی دست نخورده و حدس تصحیحی صرفاً در پاورقی ثبت شده است.
❇️ این ضوابط به خواننده کمک میکند بداند هر تغییر بر چه اساسی انجام شده و کجا مسئله همچنان جای بررسی دارد.
📘 برگرفته از مقاله «تعلیقات استاد حسینی بر اسناد احادث»، به قلم محمدرضا جدیدینژاد/ طرائف
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🌙پیشبینی رؤیتپذیری هلال ماه جمادیالاولی ۱۴۴۸ قمری
✔️مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی حضرت آیتالله شهید خامنهای رحمه الله)
۱- رؤیت هلال با چشم مسلّح در غروب یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی، در سراسرِ ایران، ناممکن است.
۲- در غروب دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ شمسی (و ۳۰ ربیعالثانی ۱۴۴۸ قمری در ایران) برابر با ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی، هلال در سراسر ایران با چشم مسلّح و عادی بهراحتی دیده میشود و سهشنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵ شمسی برابر با ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ میلادی، روز اوّل ماه جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری خواهد بود.
البتّه، روز اوّل ماه جُمادَیالاُولیٰ ۱۴۴۸ قمری در تقویم رسمی کشور، دوشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۵ شمسی ثبت شده است که به نظر میرسد ناشی از پیشبینی رؤیت هلال با چشم مسلّح، پیش از ظهر روز دوشنبه باشد.
👈 دیگر مبانی فقهی مراجع: http://ijtihadnet.ir/?p=81979
🆔 https://eitaa.com/ijtihad