🎥 گزارشی از دومین همایش تخصصی «فقه فعال» 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚نگاهی به مجموعه آثار استاد علی‌اکبر سیفی مازندرانی 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢حوزه‌ها نتوانستند فقه کارآمد در حکمرانی و مدیریت جامعه امروز را تولید کنند ✔️حجت‌الاسلام محمدکاظم تقوی: 🔸امام خمینی برای اینکه سلامت نظام حفظ شود، چه در ساحت اندیشه و چه در ساحت رفتار، دیدگاه‌های روشنی را بیان کردند که هیچ ابهامی ندارد. ما باید کارنامه خودمان را بررسی کنیم و ببینیم از سر غفلت یا عامدانه تخطی از اندیشه‌های امام صورت گرفته است یا نه. من قائل به عصمت امام خمینی نیستم ولی ایشان یک رهبر الهی بود و آینده‌نگر بود و اندیشه‌های ایشان برای امروز و آینده جوابگو است. 🔹در تجربه جمهوری اسلامی و در اختلافاتی که بین دو نوع تفکر و برداشت از اسلام در میان مدیران جامعه شکل می‌گرفت امام ورود می‌کردند و بن‌بست‌شکنی می‌کردند. ایشان در چندین مکتوب خودشان افق‌های بسیار راهگشا برای حوزه‌ها و نظام اسلامی گشودند ولی متاسفانه در طول بیش از سی سال نه حوزه‌ها آنطور که باید این افق‌ها را جدی گرفتند و علمیاتی کردند و نه مراکز فقهی نظام این راه را رفتند. ما نتوانستیم فقه کارآمد در عرصه حکمرانی و مدیریت جامعه و حتی مسائل زندگی انسان امروز در حوزه‌ها و مراکز فقهی تولید کنیم و در این زمینه‌ها از افکار و اندیشه‌های امام تخطی داریم. 👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69571 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📽 | اقامه نماز بر پیکر مرحوم آیت‌الله العظمی اراکی توسط آیت‌الله بهجت (ره) « انتشار به مناسبت ایام سالروز ارتحال آیت‌الله اراکی(ره)/ ۲۵ جمادی‌الثانی» 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢خلا نگاه تسامحی فقه به وقف!/ مهمترین ایراد سازمان اوقاف ✔️دکتر محمدزمان رستمی: 🔹کارایی سازمان اوقاف با کارایی مطلوب فاصله بسیار زیادی دارد. ایراد اصلی که به سازمان اوقاف وارد است این است که بعد از انقلاب اسلامی افرادی که با سرمایه و سرمایه‌گذاری آشنا هستند در مناصب گماشته نشده‌اند و به همین دلیل نتوانسته‌اند این سرمایه بسیار عظیم را بهره‌ور سازند. امام راحل پیش از انقلاب فرمودند اگر وقف را به ما بدهند می‌توانیم با وقف کشور را داره کنیم ولی امروز آنچه که امام راحل مدنظر داشتند محقق نشده و دلیلش هم فقط این است که افراد کارآمد به سازمان اوقاف راه نیافته‌انده و به همین دلیل سازمان اوقاف نه‌تنها نمی‌تواند با زمین‌های وقفی کشور را اداره کند بلکه در انجام کارهای کمتر از این هم ناتوان است. 🔸در شهری کوچک زمین‌های کوچکی وقف شده‌اند با این هدف که برروی آن زمین‌ها کشاورزی انجام شود ولی شرایط کشت مکانیزه در این زمین‌ها فراهم نیست، درصورتی‌که اگر این زمین‌ها به صورت یکجا فروخته شوند و در جای دیگر زمینی خریداری و سپس کشاورزی مکانیزه در آن صورت پذیرد، بهتر خواهد بود ولی چون از نظر فقهی فروش زمین‌های وقف‌شده شرعی نیست فقها آن را مورد پذیرش قرار نمی‌دهند، درصورتی که باید در اینجا استثنا قائل شد و هدف وقف‌کننده از وقف زمین کشاورزی است و می‌توان این کشاورزی را در زمین بهتر با شرایط بهتر انجام داد. در اینجاست که فقها باید با تسماح برخورد کنند. فقه باید بداند مسئله مهم در اوقاف چیست و ... 👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69564 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢زمان و مکان ممکن است ملاکات حکم را از اساس تغییر دهد/ برخی از شاگردان امام(ره) نتوانستند با نگاه پیشرو ایشان همراهی کنند ✔️حجت‌الاسلام مهدی پورحسین: 🔹اساسا زمانه «موضوع» فقهی را کاملا متفاوت می‌کند و طبعاً هر موضوعی، حکم خاص خود را می‌طلبد. یکی از چیز‌هایی که موضوع آن تغییر کرده و امام بر اساس همین تغییر موضوع، یک تحول بسیار شگرفی را در فقه ما ایجاد کردند، تغییر در موضوع و ماهیت «دولت» است. 🔸امام به‌عنوان یک فقیه و مرجع تقلید حکومت تشکیل دادند ولی حکومت خودش را بر اساس تغییر موضوع و بر اساس عنصر زمان و مکان شکل دادند؛ به این معنا که قبلا ماهیت حکومت در شرایط گذشته و در زمان گذشته، فقط حق «مولویت» حاکم نسبت به شهروندان بوده است یعنی رابطه «مولی»، «مولی علیه» و «مولی» و «رعیت»؛ اما در دنیای امروزه که اساسا موضوع دولت، حق مشاء شهروندان همراه با حق مردم برای تعیین سرنوشت شده است. 🔹حضرت امام حکومت اسلامی تنها اعلام نکردند که کسی فکر کند بر اساس همان مولویت و ولایت صرف، می‌خواهد شکل بگیرد که ما یک ولی داریم و بقیه باید اطاعت محض کنند. بلکه حکومت مورد نظر خود را «جمهوری اسلامی» اعلام کردند. 🔸طی ده سالی که حضرت امام حکومت کردند چقدر تحولات ایجاد شده است! فقهای شورای نگهبانی که شاگردان حضرت امام بودند، برخی از نگاه اجتماعی به فقه برخوردار بودند اما نگاه حکومتی نداشتند و دولت محور نبودند لذا وقتی در سیستم حکومت قرار گرفتند، نتوانستند با نگاه پیشرو امام همراهی کنند. 👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=69585 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢پاسخگوسازی فقه با تکیه بر عناصر مکانیکی درست نیست/ نظریه‌ «تبدّل موضوع» امام، ظرفیتی که کمتر توجه شد ✔️در گفتگو با استاد احمد مبلغی: 🔹پاسخگوسازی فقه با تکیه بر عناصر مکانیکی درست نیست، اما فعال سازی عناصر درونی روش استنباط و تبدیل این عناصر به یک «حرکت دینامیکی درون اجتهادی» کاری ضروری است که کمتر انجام شده است، رویکرد ایجاد و تقویت حرکت دینامیکی می‌تواند به گشایش افق‌های جدید منتهی شود و یک پویش فقهی را پدید بیاورد. 🔸در نگاه امام خمینی (ره) چنین فقهی فقه جواهری است. فقه جواهری فقهی است که با عناصر اساسی و کلاسیک خود توانایی بازآفرینی حرکتی پویشی و درون افزا و درعین‌حال برخوردار از خصلت شمول گرایانه نسبت به مسائل جدید را دارد. نظریه تبدّل موضوع امام خمینی در این چارچوب ارائه شده است. 🔹جای تاسف است که با گذشت چند دهه از نظریه‌ تبدّل موضوع توسط امام خمینی رحمه‌الله هنوز این نظریه به جایگاه شایسته‌ای در مباحث اصولی دست نیافته است و از ظرفیت‌های آن در تبیین رابطه‌ فقه با واقعیت‌ها و تحولات اجتماعی بهره‌برداری نشده است. 🔸دلایل مختلفی برای این مسئله وجود دارد. یک دلیل مهم آن است که اساسا یک فاصله عمیق و اساسی بین عمق این اندیشه حضرت امام با سطح مطالعاتی که امروزه در حوزه در فضای روش‌شناسی در حال انجام است وجود دارد. 🔹درست است که حوزه‌های علمیه ورود بسیار خوب و مناسبی را اخیرا در ارتباط با روش‌شناسی پیدا کرده‌اند اما باید گفت همچنان با سطح علمی و عمق محتوایی نظریه تبدّل موضوع با مطالعات کنونی روش شناختی در حوزه‌های علمیه فاصله وجود دارد. 🔸به نظر می‌آید روزی بیاید که عصر کنونی تحول روشی فقه را اگر بخواهند شناسایی کنند آن را با نام نظریه تبدّل موضوع شناسایی کنند. منظور عصر کنونی حوزه‌های علمیه و مقطع تحولی مربوط به حوزه‌های علمیه است. این بدان معناست که تبدّل موضوع از حیث کارکردی در پیشبرد و پیشرفت دادن و تحول بخشیدن به روش اجتهاد قابل مقایسه با هیچ عنصر دیگری که می‌تواند روش استنباط را فعال کند نیست. 🔹بگذریم که ما در حوزه‌ها به این مسئله نپرداختیم و بگذریم که ابعاد این اندیشه و عمق محتوایی و روش‌شناختی اندیشه تبدّل موضوع همچنان ناشناخته است، اما بهترین و اساسی‌ترین و شاید برخوردار از گسترده‌ترین چتر شمولی یک عنصر روشی نسبت به تحولات زمانه و پاسخگو شدن و مرتبط شدن فقه به تحولات زمانه همین قاعده تبدّل موضوع است. 🔸قطعا اگر روش‌شناسی اجتهادی پای گیرد و عمق یابد و در یک سطح ارتقا یافته‌ای بتواند در مدارس حوزه‌های علمیه قرار گیرد، آنچه که می‌تواند در این منظومه و مجموعه روشی (به ویژه در قبال مسائل پیچیده زمانه) بدرخشد و محوریت و مرکزیت پیدا کند و مزیت‌های سطح بالائی را به خود اختصاص دهد، نظریه تبدّل موضوع است. 🔹باید پیگیر این مطالبه فقهی اجتهادی بود که حوزه‌های علمیه بحث تبدّل موضوع را فراتر از آنچه که تکرار می‌کنند مبنی بر که حضرت امام چنین گفتند و عبارت آن را ذکر کنند، اولا نسبت به آن تحلیل تبارشناختی داشته باشند که چه مبانی و ریشه‌هایی دارد؟ و در دل تاریخ فقه چگونه بالیده و جلو آمده تا تبدیل به یک نظریه توسط حضرت امام شده است؟ یعنی اصالت نظریه و ریشه‌های عمیق نظریه را شناسایی کنند و ثانیاً ماهیت تبدّل را نیز به بحث بگذارند و تبدّل را مشخص کنند که این تبدّل، آیا مفهومی هست یا کارکردی؟ آیا به معنای تغییر عناصر داخلی و محتوایی موضوع است یا خارجی یا یا اینکه هر دو است؟ و آیا اساسا این تبدّل موضوع به معنای عبور از کالبد موضوع و دستیابی به مناط است که در تجربه فقهی ما مشابه‌هایی دارد یا اینکه عبور از کالبد نیست؟‌ 👈 متن کامل این گفتگو را بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69589 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🔖بازنشر پرونده/ آراء و اندیشه و حیات سیاسی و اجتماعی «شیخ الفقهاء» آیت‌الله صافی گلپایگانی ✔️به‌مناسبت ارتحال الگوی فقاهت و مرجعیت حضرت آیت‌الله صافی گلپایگانی «شبکه اجتهاد» در پرونده‌ای ویژه‌ در شش بخش «آیت‌الله صافی در نگاه اندیشوران»، «توصیه‌های آیت‌الله صافی»، «یادداشت‌های آیت‌الله صافی»، «گزارش‌هایی درباره آیت‌الله صافی»، «پیام‌ها و بیانیه‌های آیت‌الله صافی» و «چندرسانه‌ای (عکس و فیلم)»؛ با بیش از ۶۰ مطلب به بررسی آراء و اندیشه و حیات سیاسی و اجتماعی این مرجع بصیر پرداخته است. 👈 مشاهده نمایید: http://ijtihadnet.ir/?p=64129 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📗فقیه آگاه؛ بررسی اندیشه آیت‌الله صافی گلپایگانی ✔️ آیت‌الله شیخ لطف‌الله صافی گلپایگانی از نام‌آشناترین مراجع و فقهای فقیه جهان تشیع سال گذشته چشم از جهان فروبسته و امت اسلامی را در غم خود فرونشاند. بعد از ارتحال این فقیه والامقام جریانات فکری در فضای مجازی تلاش کردند تا روایت‌های خود را از اندیشه‌های این بزرگوار بازسازی کنند. در این شماره از دیده‌بان، «تشکیل حکومت اسلامی در زمان غیبت از منظر آیت‌الله صافی»، «تزاحم قانون و مصلحت از منظر آیت‌الله صافی»، «استقلال حوزه از منظر آیت‌الله صافی»، «وحدت شیعه و سنی از منظر آیت‌الله صافی»، «مخالفت آیت‌الله صافی با فلسفه و عرفان» و «نظر آیت‌الله صافی در حوزه زنان و موسیقی»؛ همراه با آثاری از اساتید: رضا استادی، محمدمهدی شب‌زنده‌دار، علیرضا اعرافی، محمود رجبی، محسن فقیهی، سید محمد یثربی، رسول جعفریان، کاظم‌ قاضی‌زاده، محمد حاج‌ابوالقاسم دولابی، سیدحسن خمینی، محمد مسجدجامعی، مجید مرادی، علی نصیری، موسی نجفی، علی‌اشرف فتحی، مهدی جمشیدی، حسام مظاهری و ... مورد تبیین و بررسی قرار گرفته است. 👈 دانلود کنید: http://ijtihadnet.ir/?p=69632 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢گنجينه‌ای در حديث و فقه معرفی نسخه‌ای نفيس از من لا يحضره الفقيه؛ ✍️محمد باقر ملکیان کتاب من لا يحضره الفقيه تأليف محمّد بن علي بن الحسين بن بابويه قمی معروف به شيخ صدوق از مهمترين کتب روائی شيعه، و دومين کتاب از جمله کتب اربعه آنهاست. کثرت نسخه‌های خطی از اين کتاب، نقل قول‌های فراوان از آن، شروح و حواشی متعددی که پيرمون آن نگاشته شده و... ما را از بحث درباره جايگاه ارزنده اين کتاب بی‌نياز‌ می‌کند. در اين يادداشت قصد دارم به معرفی يک نسخه ارزشمند از اين کتاب بپردازم، اما قبل از معرفی آن نسخه مناسب است به ين مطلب اشاره کنم که کهن ترين نسخه‌های اين کتاب، که قبل از قرن دهم استنساخ شده‌اند. اما بيشترين استنساخ‌ها، در دوره صفويه اتفاق افتاده است. تشکيل حکومت شيعی در اين دوره از جهتی، و از جهت ديگر رونق کارهای حديثی و جنبش اخباری گری، دو عامل اساسی در کثرت استنساخ مصادر حديثی در اين دوره است. در ميان انبوه نسخه‌های اين دوره، نسخه‌های زيادی وجود دارد که پيش علماء و محدّثين گرانمايه (مثل مجلسيين، شيخ بهائی، ملا صالح مازندرانی و...)، قرائت و مقابله شده است، و همراه با بلاغ‌ها و اجازت متعدّد آنهاست. يکی از بهترين نسخه‌های کتاب من لا يحضره الفقيه، نسخه‌‌ای است که توسط ملا عبدالله شوشتری استنساخ و مقابله شده است. و همو تعليقات زيادی نيز بر اين نسخه نگاشته است. 👈 متن کامل یادداشت اختصاصی را در «اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69592 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚نگاهی به مقالات شماره 22 دوفصلنامه حدیث حوزه 🔹ضرورت تولید دانش در فقه الحدیث/ سخن سردبیر 🔸گونه‌ها و عوامل افزوده‌نگاری بر متون حدیثی با تأکید بر میراث حدیثی متقدم شیعه/ محمدکاظم رحمان‌ستایش؛ مجتبی پورموسی 🔹گونه‌شناسی تحلیلی روایات تأویلی سورۀ نمل/ محمدهادی قهاری کرمانی 🔸بازخوانی مسأله گسترۀ علم امام از نظرگاه دانش مشکل الحدیث/ محمد حائری شیرازی؛ زینب صالحی شهرکی 🔹شیوه‌شناسی آیت‌الله خویی در شناسایی تصحیفات در سند روایات با تأکید بر کتاب معجم رجال الحدیث/ محمدصادق بخشی جویباری 🔸ویژگی‌‌های انسان حکیم از منظر قرآن و حدیث با تأکید بر نهج‌البلاغه/ حسن احسانی 🔹واکاوی مبانی و روش‌‌های آیت‌الله علوی گرگانی(ره) در اعتبارسنجی احادیث/ سید محمدحسین شاه ولایتی 🔸مفهوم، گونه‌شناسی و موقعیت‌یابی بازار در دامنۀ کتاب و سنت/ یاسر عباسی 📖 جهت مشاهده مقالات به آدرس روبرو مراجعه کنید: www.majalh-h.ir 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

◾️مراسم تشییع و ختم همسر مکرّمه آیت‌الله سبحانی و برقرای درس روز دوشنبه ▪️مراسم تشییع: ساعت ۱٠ صبح، از مسجد امام حسن عسکری(ع) به سمت حرم مطهر حضرت معصومه(س) ▪️مجلس ختم: امشب، پس از نماز مغرب و عشاء، دفتر معظم له ▪️لازم به ذکر است، جلسه آینده درس خارج اصول معظم‌له روز دوشنبه سوّم بهمن ماه ۱۴٠۱ در شبستان سوّم مسجد اعظم، راس ساعت هشت و پانزده صبح، به صورت حضوری برقرار می‌باشد. ▪️گفتنی است، در پی درگذشت متعلقه آیت‌الله سبحانی، رهبر معظم انقلاب، مراجع عظام، علما، شخصیت‌های دینی، مراکز و موسسات حوزوی و مسئولان کشوری و استانی در پیام‌های جداگانه‌ای به آیت‌الله سبحانی تسلیت گفتند. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad