💢نمیتوانیم بحث ولایت مطلقه را منهای بحث مصلحت عموم، مطرح کنیم/ فقیه باید تسلیم مصالح جامعه باشد!
✔️حجتالاسلام محمود شفیعی:
🔹تصور امام خمینی (ره) این بود که نیازهای جامعه بسیار بسیار گستردهتر و سیالتر از آن چیزی است که ما به شکل ثابت مجموعهای از احکام را از قبل مورد شناسایی قرار دادهایم و آنها را تبدیل به رسالههای عملیه کردهایم و برداشت ثابتی از شریعت به دست آوردهایم. ما نمیتوانیم در آن چارچوب به همه نیازهای مردم و جامعه پاسخ بدهیم.
🔸فقیه باید تسلیم مصالح جامعه شود. زیربنای اندیشه ولایت مطلقه فقیهی که امام مطرح کردند مسئله مصلحت مسلمانان، مصلحت جامعه اسلامی و مصلحت شهروندان یک کشور اسلامی است. بنابراین ما نمیتوانیم بحث ولایت مطلقه را منهای بحث مصلحت عموم، مطرح کنیم.
🔸از آنجا که ولایت مطلقه مبتنی بر مصلحت عموم است بدون مشارکت همگانی در عرصه زندگی سیاسی و فرایند حکمرانی، ولایت مطلقه در عمل قابل تحقق نخواهد بود. حضرت امام وقتی بحث ولایت مطلقه را مطرح میکنند که فقیه اختیاراتی را فراتر از احکام شرعیه دارد و بر اساس نیازهایی که در متن و بطن جامعه وجود دارد باید بر اساس آن نیازها اعمال ولایت کند.
👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=69724
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢لزوم تحول فقه سیاسی منفعل به فقه سیاسی فعال
✔️حجتالاسلام سیدسجاد ایزدهی:
🔹در خصوص قلمرو فقه سیاسی باید به این نکته اشاره کرد که فقه سیاسی با محدودنشدن به فهم احکام، باید با گذر از اجتهاد در حوزه فهم حکم شرعی، به اجتهاد و استنباط نظریههای سیاسی اجتماعی، توسعه یابد و از این رهگذر از فقه سیاسی منفعل (مبتنی بر ضرورت تحقق موضوع در مرحله قبل از حکم) به فقه سیاسی فعال(فقه نظریهپرداز و نظامساز) تحول یابد.
🔹براساس این رویکرد، در فقه سیاسی به بررسی حلال و حرام بسنده نمیشود و نظریههای سیاسی نیز متعلق استنباط و اجتهاد قرار می گیرند. این منطق اقتضا دارد که فقه سیاسی شیعه، در زمان حاکمیت حاکم مشروع، طرح اداره مطلوب جوامع در گسترهای فراتر از مرزهای ملی و کشور اسلامی را مدنظر قرار دهد و الزامات تحقق حداکثری دین در سایر جوامع را نیز در راستای تحقق تمدنی برآمده از آموزههای اصیل دینی، به حوزه اجتهاد و استنباط عرضه کند.
📙«فلسفه فقه سیاسی از دیدگاه آیت الله خامنه ای»، ص ۱۱۴
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔آئین رونمایی کتاب مجمع الإجازات
👤اثر حجتالاسلام والمسلمین ناصرالدین انصاری قمی
📆 زمان: یکشنبه ۹بهمن ماه ۱۴۰۱، ساعت ۱۸:۱۵
🏛مکان: قم، بلوار جمهوری اسلامی، انتهای کوچه 18، سمت راست، پلاک ۳۲۷
📺پخش زنده: @andisheh_eslami_moaser
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 دومین هم اندیشی «بررسی چالشهای فقهی و حقوق پرداخت تسهیلات به شرکتهای دانش بنیان»
👥 ارائه دهندگان:
🎙حجتالاسلام والمسلمین حسن آقانظری
🎙حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی خادمی کوشا
🎙دکتر عبدالحسین شیروی
🎙دکتر علیرضا باباخان
🎙دکتر ابراهیم عبدی پور
🎙دبیر علمی : دکتر اسماعیل آقابابائی
📅زمان: یکشنبه، ۹ بهمنماه، ساعت: ۹ الی ۱۲
🏢 مکان: قم،پردیسان، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، طبقه دوم تالار سردار شهید سلیمانی
🔗 لینک ورود به جلسه: Dte.bz/danaee
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 کرسی علمی ترویجی «فقه نظام و نظام سازی در جامعه منتظر بر اساس اندیشههای آیتالله العظمی صافی گلپایگانی(ره)»
👤ارائه: حجتالاسلام نجفعلی غلامی
👥ناقدان: حجج اسلام سیدسجاد ایزدهی و روحالله شریعتی
📆 زمان: یکشنبه، 9 بهمنماه، ساعت 12:30 الی 14
🏢مکان: قم، پردیسان، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
🔗 لینک حضور مجازی: dte.bz/mahdaviat
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚 «ثبوت الهلال» اثر آیتالله جوادی آملی ترجمه شد
✔️کتاب حاضر که حاصل تلاش آیتالله عبدالله جوادی آملی در این موضوع است مستخرج از بخشی از درسهای معظم له در حوزهٴ علمیهٴ قم با شیوهٴ فقهی استدلالی است. البته بنا به مناسبتهایی که پیش آمده، در جاهای مختلف آن در حد ضرورت از مبانی نجومی و عوامل اثرگذار جوّی در ثبوت هلال نیز، بحث به میان آمده است.
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=69731
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 تلاشی در بررسی مفهوم و ساختار ملکیت
✔️حجتالاسلام محمدرضا ترابی شاهرودی:
🔹بحث ملکیت ابعاد خفیهای دارد که باید مورد بررسی قرار بگیرد؛ بهعنوان نمونه در بحث احیاء یکی از چالشها این است که آیا احیاء سبب ملکیت است یا حق اولویت میآورد و ریشه این بحث دستهای از روایات است که ظاهراً منافات با ملکیت دارد و برخی این منافات را منکر شدهاند لکن کسی از مفهوم ملکیت بحث نکرده است.
🔸در برخی روایات برای شخص دوم که احیاء زمین را عهدهدار شده حقی دیده نشده است. بعضی از فقهاء از عنوان احیاء ثانوی قائل شدهاند که با احیاء نفر اول ملکیت برای او ثابت نمیشود که میتوان این احیاء را برای نفر دوم موجب حق دید، یا مثلاً برخی از فقهاء روایات طسق و اخذ مالیات را شاهد بر عدم ملکیت زمین میدانند که باید مورد بررسی قرار بگیرد. شاهد سوم بر عدم ملکیت را روایاتی دانست که در زمان ظهور زمین از عامه و هر کسی که محیی زمین بوده پس گرفته میشود که در صورت ملکیت نباید این کار جائز باشد.
🔹اختلافی که بین فقهاء در این جهت وجود دارد به فهم متفاوت از مفهوم ملکیت برمیگردد و از طرف دیگر ملکیت در زمان ما با عناوینی مثل ملکیت خصوصی و عمومی که زائیده مکاتب فکری غرب و شرق است مبهمتر شده و مفهوم مجهولتری پیدا کرده است.
👈 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=69735
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢لویاتان «فقه حقوق شهروندی»
✔️حقوق شهروندی اگرچه خود از مفاهیم نوپای حقوقی به شمار میرود لکن «فقه حقوق شهروندی» به مراتب نوپاتر از آن است. در این میان، به نظر میرسد پژوهش فقهی پیرامون این مفهوم دوران معاصر، چالشهای فراوانی را فراروی خود میبیند. حجتالاسلام مصطفی دُرّی، در این یادداشت سعی دارد تا دشواریهای پرداخت فقهی به حقوق شهروندی را بیان کند.
👈 یادداشت اختصاصی این مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه قم از نگاه شما میگذرد: http://ijtihadnet.ir/?p=69717
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢گزارشی از آیین تجلیل از مقام علمی آیتالله مرتضوی و رونمایی از «شرح زیارت جامعه کبیره»
✔️استاد مروی: خدمت آیتالله جوادی آملی رسیدم که بعد از فرمایشاتی پیرامون حوزه علمیه خراسان، فرمودند: نگذارید بزرگان حوزه خانهنشین شوند و پیگیری کنید که دروس آیتالله مرتضوی تعطیل نشود، زیرا وقتی درس مرحوم علامه طباطبایی شرکت میکردیم، در سالهای آخر که چشمشان نمیدید، ما متن را میخواندیم و ایشان پیرامون آن صحبت میکردند ولی درس را تعطیل نمیکردند.
✔️استاد زارعی سبزواری: مطالعه شروحی که تاکنون نگاشته شده مشخص میکند که نگارش استاد آیتالله مرتضوی دارای چند امتیاز است: بیانی روان در عین حفظ وزن علمی مطالب، رعایت ترتیب و تنظیم مطالب بهصورت عالی و طولانینبودن، از امتیازات این کتاب است.
✔️استاد خیاط: این شرح، علمی است نه خطابی، بهروش فقهی استاد است، (بیان فروع، احتمالات، اقوال، ادله و بررسی ادله)، در عین اختصار، مفصل بوده و نکات اصلی بهصورت کامل در آن بررسی شده است. همه سخنان را مستند میکنند که نشاندهنده همان شیوه فقهی ایشان یعنی «وثوق السندی» است. ایشان اصرار دارند که باید ریشه روایی و قرآنی هرکدام از عبارات زیارت آورده شود تا اثبات شود هیچ غلو و بزرگنمایی در این زیارت وجود ندارد.
✔️استاد ربانی: استاد مرتضوی از نظر علمی روش شیخ حسین حلی را نپذیرفت که دو ویژگی داشت: اول اینکه به اسناد اهتمام نمیداد بلکه بر اساس قاعده مشهور نجف عمل میکرد و دوم فرعمحور نبود و فقه خود را بر اساس قواعد کلی پیش میبرد.
👈 گزارش تفصیلی + تصاویر: http://ijtihadnet.ir/?p=69753
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢گزارشی از همایش حکمرانی اسلامی
✔️استاد کعبی: حکمرانی اسلامی مردم محور و ولایت پایه است؛ در حکمرانی باید مردم رشد داده بشوند که ساحتهای آن رشد عقلانی، دینی، بصیرت افزایی، انسجام اجتماعی، اخلاق و معنویت و تعالی است؛ مردمباوری عرصههایی دارد که باید در حکمرانی اسلامی مورد توجه واقع شده و عملیاتی شود.
✔️استاد خسروپناه: برخی نهادهای امنیتی میگویند اصالت حفظ امنیت است و میتوان به آزادی ضربه زد اما باید گفت در اسلام آزادی برای تحقق عدالت بوده که از این طریق باید به عدالت و سپس به امنیت؛ امنیت نمیتواند به آزادی و عدالت را ضربه بزند؛ اصل اول حکمرانی اسلامی پیوند شبکهای عدالت آزادی و امنیت است و این با همه ایدههای حکمرانی متفاوت است.
✔️استاد حکمت نیا: وقتی میخواهیم از حاکمیت صحبت کنیم باید گفت قدرت و اعمال قدرت وجود داشته است ولی بحث بر سر تغییر محور است که بر اساس آن میخواهیم ساختارها را اصلاح کنیم؛ حکمرانی میخواهد بگوید عامل مؤثر، فرایند است و محوریت باید جابه جا شود.
✔️استاد ارسطا: چگونه میتوانیم اخلاق را پیاده کنیم و برای آن ضمانت اجرا بگذاریم؟ اگر ضمانت اجرای مادی را اعمال کنیم یعنی اخلاق را از فضیلت بودن تهی کردیم و این کار را دشوار میکند.
✔️استاد لک زایی: اگر سیستم اشکال داشته باشد هر چه قدر پول تزریق شود پیشرفت اتفاق نمیافتد و فساد و ناکارآمدی سبب میشود توسعه اتفاق نیافتد. در سالهای اخیر حکمرانی از فرایند و سیستم عبور کرده است و به مفهومی انباشته از ارزشها تبدیل شده است.
👈 گزارش تفصیلی: http://ijtihadnet.ir/?p=69776
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 ایده دولت نگهبان درست نیست
✔️حجتالاسلام محمد متقیان تبریزی
🔹مرحوم فیرحی از تعبیر مرحوم میرزای نائینی به خصوص بحث امانت نوعیه در حکومتداری اینگونه برداشت کرده است که دولت در نظر وی، دولت نگهبان است که معتقدم این برداشت غلط است. میرزا بعد از اینکه لبّ سلطنت ولایتیه را بیان میکند، تعبیر کرده که متصدیان امور همگی امانتدار نوع هستند نه مالک و مانند سایر امنا در مقام امانتداری، مسئول ملت هستند و به اندک تجاوزی، مأخوذ خواهند بود.
🔸این تلقی به ذهن میرسد که میرزا، ماهیت دولت را امانتداری از ناحیه مردم میداند و اینکه این امانت را مردم به او دادهاند و او باید پاسخگو باشد و همانگونه که وکیل باید امانتداری کند، حاکم هم امانتدار نوع است و باید امانتداری کند. میرزای نائینی در تعبیری دیگر آورده که چون حقیقت این قسم از سلطنت از باب ولایت و امانت و مانند سایر اقسام امانات و ولایات است، بنابراین حافظ این حقیقت سلطنت و مانع از تبدیل آن به مالکیت مطلقه به همان محاسبه و مراقبه منحصر است. به تعبیر دیگر یعنی وقتی این قسم از سلطنت مانند سایر امانات و ولایات است برای اینکه تعدی و تفریط در امانت و مالکیت مطلقه نشود، نیازمند محاسبه و مراقبه است.
🔹میرزا دو ساختار برای حکومت تعریف کرده یکی ساختار نامشروع و نامعقول تملیکیه و دیگری ساختار ولایتیه و مشروع؛ بنابراین وقتی ایشان فرموده است عصمت، حافظ حقیقت و هویت حکومت ولایتیه است یعنی تلقی دیگری از ولایتیه و اساساً امانت دارد یعنی او معتقد به امانت الهیه است
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69741
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢شهید صدر حداقل شرط مفسر قرآن را، مجتهد بودن میداند
✔️حجتالاسلام سید امید مؤذنی
شهید صدر در حوزه تفسیر نوآوری بسیار مهم داشت که سبک و مکتب جدیدی را در این زمینه ایجاد کرد؛ با این نوآوری میتوان شهید صدر را پایهگذار یک مکتب جدید در تفسیر عنوان کرد که مرحله و نقطه عطفی در تفسیر است؛ از این جهت شخصیت تفسیری وی بسیار مهم و به این معنا مفسر است.
نوآوری تفسیری شهید صدر به حدی است که برخی از پژوهشگران حوزه تفسیر مدعی هستند تمامی مطالعات تفسیری چهار دهه گذشته جهان اسلام متأثر یا ناظر به روش تفسیری است که شهید صدر ارائه کرده است؛ یعنی ما هیچ دستاورد روشی در حوزه تفسیر نداریم، الا اینکه ناظر به شهید صدر، در امتداد آن، در نقد و بررسی آن یا متأثر از آن باشد.
اجتهاد فقهی یک وجه از شخصیت قرآنی شهید صدر است. از منظر ایشان حداقل شرط مفسر و بیانکننده مقصود قرآن در سطوح مختلف، مجتهد بودن است. شهید صدر تلاش کرده است مسئله اختلال سیستم آموزش حوزه در توجه به قرآن را حل کند؛ دستگاه فقاهت سنتی آیات مورد استفاده در استدلالهای فقهی را در کتابهای فقهی درج و ناخواسته بین فقیه و قرآن نوعی فاصله ایجاد کرده است؛ شهید صدر سعی کرده است قرآن را به مثابه یک ضرورت علمی در دل پژوهشهای رایج حوزوی قرار دهد.
👈بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69744
🆔 https://eitaa.com/ijtihad