💢نکتهای در اتحاد روايات
✍️محمدباقر ملکیان
🔻در مورد اتحاد دو يا چند روايت، اتحاد لفظ روايت و روای آن از جمله شروطی است که بيان شده است، اما اين شروط چند استثناء هم دارد:
گاه دو روايات با يک لفظ از دو راوی مختلف نقل شده است. در اين موارد يک نکته را بايد مورد توجه قرار داد، و آن اين که بعضی روات، روايات يک راوی ديگر را در کتاب خودشان آوردهاند بدون آن که اسمی از آن راوی بياورند. مثلا حلبی تعدادی از روايات محمد بن مسلم را در کتابش آورده، يا علی بن أبي حمزه بطائنی روايات ابو بصير را در کتابش آورده است. به نظر میرسد برخی از راويان، راويات راويات ديگر را بس از عرضه بر امام (عليهالسلام) يا عللی ديگر در کتاب خودشان نقل کردهاند بدون اين که از آن راوی اسمی برده باشند. روايات علی بن جعفر، جميل بن درّاج، حريز، عبد الله بن سنان و برخی ديگر از راويان، از اين نگاه قابل بررسی است.
📝 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=74362
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📙کتابشناسی و نسخه پژوهی آثار علامه مجلسی
✔️مدیر مرکز تحقیقات رایانهای حوزه علمیه اصفهان از انتشار «کتابشناسی و نسخه پژوهی آثار علامه ملامحمدباقر مجلسی»، به همت مرکز تحقیقات رایانهای حوزه علمیه اصفهان خبر داد و گفت: در این اثر، ۱۸۲ عنوان از آثار علامه مجلسی معرفی شده و همچنین پژوهشها و تحقیقات پیرامون آثار علامه مجلسی نیز مورد توجه قرار گرفته است، ترجمهها، شرحها، حاشیهها، گزیدهها و منتخبها و نیز آنچه به صورت چاپ سنگی و حروفی شده، در زیر هر اثر آورده شده است.
👈 جزئیات: http://ijtihadnet.ir/?p=74372
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢آیا اقتصاد اسلامی برای امروز ما کارایی دارد؟
✔️یکی از پرسشهای سخت در نقد اقتصاد اسلامی این است که فراتر از بحث امکان و ضرورت، اگر گزینههای پیشنهادی اقتصاد مرسوم را از روی میز برداریم، آیا اقتصاد اسلامی ظرفیت و توان ایدهپردازی و ارائه الگوهای کارآمد اقتصادی را دارد یا خیر؟
✍️یادداشت محمد پارسائیان را دراینباره بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=74375
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📗تنظیم حکومتی دین و التزام مذهبی
✔️کتاب «تنظیم حکومتی دین و التزام مذهبی» به قلم دکتر محمدرضا طالبان به همت پوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی و توسط مؤسسه چاپ و نشر عروج روانه بازار نشر شد. پژوهش حاضر عمدتاً حول مسألهای دیرپا شکل گرفت که از بدو تأسیس حکومت دینیِ جمهوری اسلامی در ایران مطرح شده بود و میتوان آن را در قالب این پرسش منعکس نمود که جامعهپذیری رسمی مذهبی توسط حکومتِ پساانقلابی ایران در طول چند دهه اخیر چه تأثیری روی دینداری ایرانیان گذاشته است؟
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=74368
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢برخی علوم انسانی را با فقه اشتباه گرفتهاند/ چالش تلقی سیاسی از علوم انسانی اسلامی
✔️استاد احمد واعظی:
🔹اینکه گفته شود ما میخواهیم این علوم مدرن را اسلامی کنیم نتیجه بدفهمی و کژتابی در فهم است زیرا مبنا و بنیاد آن فرق دارد. کژتابی دیگری که در مورد علوم مدرن داریم ناظر به روش است یعنی برخی از مدافعان علوم انسانی اسلامی، علوم انسانی را با فقه و استنباطات فقهی اشتباه گرفتهاند و پسوند اسلامی را به معنای التزام به رویکرد اجتهادی و استنباطی آن طور که در فقه وجود دارد میدانند یعنی دانش درجه اول در علوم انسانی را محصول مراجعه به کتاب و سنت و استنباط از منابع نقلی دین میدانند به تعبیری میگویند چون قرآن فرموده است که من تبیان برای همه چیز هستم ما میتوانیم علوم انسانی اسلامی را از اول تا آخر از قرآن و روایات بگیریم.
🔸اساسا هر امری در جامعه دوقطبی شد فهم حقیقت رخ نخواهد داد و از طرف دیگر مدافعان ایده علوم انسانی اسلامی هم به تنور سیاسی شدن بحث میدمند یعنی کسانی دفاع کرده و عَلَم آن را به دست میگیرند که کاملا سیاسی هستند و یا نهاد و جنس کارشان با این قصه سنخیتی ندارد.
🔹بعد از انقلاب حجم زیادی از مطالعات سیاسی تولید شده است که هیچ تناسبی با مطالعات سیاسی مطرح در علوم غربی ندارد و تحت پارادایم ولایت فقیه و حکومت دینی صورت گرفته است و اینها هم تولید دانش است. چطور است که اگر در حقوق سیاسی و فلسفه سیاسی تحت پارادایم غرب کار شود تولید علم است ولی وقتی در مردمسالاری دینی باشد علم محسوب نمیشود؟
📝تفصل مطلب در «اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=74387
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔سلسله نشستهای «خطابات قانونیه»
👤با حضور اساتید برجسته حوزوی
🔖سرفصل ها:
🔻 نسبت خطابات قانونیه با:
🔘 مکانیزم تشریع شارع
🔘 خطاب و لسان ادله
🔘 ثابتات و متغیرات
🔘 فقه مصالح و مقاصد
🔘 تزاحمات اجرا
🔺سیر تطور نظریه خطابات قانونیه امام خمینی (ره)
🗓زمان برگزاری: از ۱۴ آذر تا ۳۰ دی
👆جزئیات در پوستر
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔کرسی علمی ترویجی «حوزه علمیه نجف و نظریه دولت»
👤 با حضور:
🎙دکتر عبدالوهاب فراتی
🎙دکتر مسعود پورفرد
🎙دکتر سیدمحسن طباطبایی فر
📅 زمان: سهشنبه ۱۴ آذرماه ۱۴۰۲، ساعت ۱۰ صبح
🏢 مکان: قم، سالن جلسات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
🔗لینک حضور مجازی: skyroom.online/ch/iict/nezamha
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔اختتامیه رویداد ملی «حجاب از نگاه علم» در جامعه الزهرا (س)
👤اساتید سخنران:
🎙محمدجواد فاضل لنکرانی
🎙عبدالکریم بهحجتپور
🎙حسین سوزنچی
🎙محسن قنبریان
🎙فریبا علاسوند
🎙کبری خزعلی
📌همراه با رونمایی از کتاب، ارائه گزارش دبیر علمی رویداد و تجلیل از برگزیدگان
📆 زمان: چهارشنبه ۱۵ آذرماه ۱۴۰۲، ساعت ۸ تا ۱۲
🏢 مکان: قم، جامعه الزهرا سلاماللهعلیها، ساختمان شهید بهشتی، سالن اجتماعات طبقه زیرزمین
🔺رویداد ملی «حجاب از نگاه علم» در تابستان و پاییز ۱۴۰۲ با ارائه ۱۴۰ استاد و پژوهشگر داخلی و خارجی در سطح کشور برگزار شد و به ابعاد فلسفی، اخلاقی، قرآنی، روایی، روان شناختی، جامعه شناختی، عرفانی، فقهی، حقوقی، تاریخی، تمدنی، سیاسی و نوروبیولوژیک مسئله حجاب و عفاف پرداخت.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔درآمدی بر منبعیابی تهذیب الاحکام
🎙ارائه: استاد سید محمدجواد شبیری زنجانی
📝 به همراه گزارشی از روند پروژه تصحیح و تحقیق تهذیبین
🗓 زمان: پنجشنبه ۱۶ آذرماه ۱۴۰۲، ساعت ۱۸:۱۵ لغایت ۲۰
🏛مکان: قم، خیابان فاطمی (دورشهر)، کنار مسجد امیر المؤمنین (علیه السلام)، پلاک ۴۴۳، سالن اجتماعات کتابخانه علامه مجلسی؛ مرکز تحقیق و پژوهش میراث مکتوب شیعه
☎️ تلفن: ۰۹۹۱۹۴۴۹۵۵۲
📱پخش زنده از اینستاگرام: @majlesi_lib
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
أصول الحديث وأحكامه في علم الدّراية ، ويليه رسالة في فرق المسلمين - الشيخ جعفر السبحاني.pdf
6.7M
📚دانلود نسخه PDF کتاب «اصول الحدیث و احکامه فی علم الدرایه»
✍️مؤلف: آیتالله جعفر سبحانی
🔺در این کتاب با بیانی شیوا به شرح معظم مباحث دانش درایه و اصطلاحات حدیث پرداخته شده است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مدل اقدام مؤسسه شهید صدر، الگویی برای معرفی و ترویج اندیشمندان
✍️حسین ایزدی
علامه شهید سیدمحمدباقر صدر را در حوزهها بیشتر به دانش اصول میشناسند. آن هم با اثر ارزشمند «بحوث فی علم الاصول» مرحوم آیتالله شاهرودی و «مباحث الاصول» آیتالله سیدکاظم حائری، در دانشگاه و محیط روشنفکری اما «اقتصادنا» و «فلسفتنا» است که عامل شناخت شهید صدر است و در فضای عمومی هم معمولا شهید صدر و امام موسی صدر را باهم خلط میکنند.
امروز کمتر درس خارج اصولی است که بخواهد به مرزهای دانش اصول نزدیک شود و در آن کلمات شهید صدر مطرح نشود. پس به ظاهر صدر مشهور است، اما باید نام او را مشهور مهجور نامید.
صدر اصولی است، اما بیش از این یک اندیشمند نابغه و اسلامشناس است. پس بايد در لایههای مختلف اسلامشناسی جامعه دینی حضور داشته باشد، ولی فقط یا بیشتر در علم اصول یا اقتصاد اسلامی است که نام و کلامش بر سر زبان است. اما اندیشههای ناب دیگر او را کمتر کسی میشناسد. پس بايد کاری کرد برای درمان این مهجوریت...
🔻آغاز یک تحول ...
🔘گام اول: بازتولید آثار شهید صدر بر اساس شناخت مخاطب جدید
🔘گام دوم: تولید آثاری دربارهی زندگی، شخصیت و زمانه شهید صدر
🔘گام سوم: حضور فعال در فضای مجازی
🔘گام چهارم: طراحی برای شهید صدر در قاب رسانه ملی
🔘گام پنجم: ترویج شهید صدر در محیط نخبگانی حوزه و دانشگاه
🔘گام ششم: شناسایی صدر پژوهان
📝 متن کامل را در «اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=74380
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فقه اختصاصی و فقه تخصصی
✍️حجتالاسلام والمسلمین مجید دهقان
فقه اختصاصی که آن را فقه تجزی نیز میخوانند، استنباط فقهی را به دلیل گستره ابواب فقه و ضرورت تسلط فقهی، محدود به برخی ابواب میکند. در این فقه به موضوعات نو پرداخته میشود ولی در چارچوب حکم و موضوع و ذیل اصطلاح مسائل مستحدثه.
شأن فقیه استنباط حکم است و برای "اطلاع" از موضوع اگر مطالعه کتابها و مقالات کافی نبود به متخصصان مرتبط مراجعه میشود که "اساتید موضوع شناس" نام میگیرند. این استاد به فقیه مشورت میدهد که ماهیت بورس چیست، فقیه نیز در مواردی که حکم لازم است بر اساس اطلاع از موضوع، فتوا میدهد.
در این نگاه پدیدههای جدید تنها از حیث موضوع جدید هستند و در شریعت حکمشان موجود است؛ یا ذیل عمومات یا اصول عملیه. با این نگاه وظیفه فقیه در مواجهه با مسائل مستحدثه "کشف" حکم از این بسته کامل است.
فقه تخصصی اما زاییده نگاه جدیدی به فقه و موضوعات جدید میتواند باشد. پدیدههای نو در زمینهای علمی، فرهنگی و اجتماعی برآمدهاست که متفاوت از فضای سنت با ویژگیهای علمی، فرهنگی و اجتماعی آن است. فقیه با "شناخت" علم اقتصاد و ماهیت منابع و ابزارهای مالی و مفاهیم مرتبط، به فقاهت در حوزه اقتصاد میپردازد. "کشف" تنها بخشی از پروژه اوست و "بازخوانی" برای فهم اهداف و سیاستها و "طراحی" سازههای جدید مراحل دیگر آن است.
اهل تخصص در رشتههای دیگر نیز همتای فقیه و طرف گفتگوی اویند نه "موضوعشناسانی" که برای کبرای استدلال فقیه مقدمه صغروی میچینند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🌙دوره مهارت افزایی «موضوع شناسی رؤیت هلال»
👤اساتید دوره:
🎙محسن فقیهی
🎙رضا مختاری
🎙حسین مفیدی
🎙علیرضا موحدنژاد
🎙سیدرضا اصفهانی
🎙داور دوره: استاد هاشم نیازی
🗓زمان: چهارشنبهها، ساعت ۱۸
🔗لینک ثبتنام
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔«نخستین همایش ملی تحول حوزه علمیه بر مبنای مکتب امام خمینی(ره)»
📝 محورهای تحول خواهی:
1️⃣ تحول حوزههای علمیه بر مبنای دیدگاههای فقهی فلسفی تفسیری مکتب امام(ره)
2️⃣ تحول فقه در حوزه علمیه
3️⃣ تحول فلسفه و کلام در حوزه علمیه
4️⃣ تحول تفسیر و حدیث در حوزه علمیه
5️⃣ تحولات حوزههای علمیه بر مبنای تحولات اقتصادی
6️⃣ بازخوانی نقش حوزههای علمیه در تحولات جدید اجتماعی فرهنگی
7️⃣ تدوین نقشه راه تحولات حوزه بر مبنای مکتب امام(ره)
8️⃣ تاثیرگذاری حوزه های علمیه در مسائل نوظهور
📝 محورهای راهبردی و هویتی:
1️⃣ تمدن سازی اسلامی بر مبنای مکتب امام و راهبری اندیشه حوزههای علمیه
2️⃣ باز آفرینی هویت مطلوب طلبه بر مبنای مکتب امام(ره)
3️⃣ جایگاه عقلانیت و معنویت و عدالت در مکتب امام(ره)
4️⃣ نقش راهبردی حوزه های علمیه بر مبنای مکتب امام(ره)
📝محورهای آسیب شناسی:
1️⃣ نقد حوزههای علمیه بر مبنای مکتب امام(ره)
2️⃣ راهکارهای برون رفت از انفعال در حوزههای علمیه خواهران
3️⃣ آسیب شناسی نقش آفرینی زنان طلبه بر مبنای مکتب امام(ره)
📝محورهای ویژه همایش:
1️⃣ جایگاه جهاد تبیین در تحول حوزه
⏳ مهلت ارسال مقالات: ۳۰ بهمن ماه ۱۴۰۲
📣 اعلام نتایج داوری: ۲۰ فروردین ۱۴۰۲
📅 تاریخ برگزاری همایش: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
✉️ ارسال مقالات: tahavol.hozeh1402@gmail.com
آیدی ایتا: @tahavolhozeh1402
☎️ شماره دبیرخانه: 021-88965134 و 021-88960733 و 09964222735
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📗درسنامه اندیشه سیاسی اسلام در عصر غیبت و ولایت فقیه
✔️این اثر، خواننده را با تبینی دقیق از اندیشه سیاسی اسلام و مدل حکومتی آن در عصر غیبت آشنا میشود. نگارنده با بیان مسائل مهمی، همچون مبانی نظریه حکومت دینی با تاکید بر نظریه ولایت فقیه برای اداره جامعه در عصر غیبت، شواهد عقلی و نقلی و پشتوانه فقهی، امتیازات نظام ولایت فقیه در ایران و... تلاش نموده است تا یک نگاه منطقی و علمی از این بحث را بازگو کند و نیز به شبهات پیرامون ولایت فقیه پاسخ داده و مروری بر دیدگاههای امام خمینی (ره) در این باب داشته است.
👈 معرفی کتاب: http://ijtihadnet.ir/?p=74395
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📙فقه تکالیف الزامی کودکان ممیز و مراهق
✔️کتاب «فقه تکالیف الزامی کودکان ممیز و مراهق (با تأکید بر اجتهاد نصمحور و عقلگرا)» به قلم مصطفی همدانی از سوی نشر حوزه منتشر شد.
از امتیازات این کتاب، تحلیل نظری روش شناسی عقل در اجتهاد و نیز ارائه نمونههایی از کارایی عقل مستقل در اجتهاد در بحث فقه کودکان ممیز و مراهق است.
اگرچه در علم اصول از کارایی عقل به عنوان یکی از ادلۀ اربعه بحث میشود؛ اما در میدان فقه بسیاری از بزرگان مانند محقق خویی معتقدند تنها عقل غیرمستقل در اجتهاد کاربرد دارد و عقل مستقل هیچ کارایی در اجتهاد ندارد.
این تحقیق علاوه بر تبیین مبانی نظری کارایی عقل خصوصاً عقل مستقل در اجتهاد در میدانی گستردهتر از علم اصول که مباحثی «روش شناختی» محسوب میشوند، پاسخی کاربردی به ادعای فقهی امثال محقق خویی نیز داده و نمونههایی از کارایی عقل مستقل در اجتهاد را با بحث فقاهتی در حوزۀ فقه کودک ارائه کرده است.
👈 معرفی اثر: http://ijtihadnet.ir/?p=74391
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فقهای بزرگ شیعه در مسئله دفاع از مظلوم مسئله مذهب را لحاظ نکردند/ ناصبیگری تعریف بسیار ضیق و تنگی دارد/ حمایت معنوی و حرف زدن که خرجی ندارد!
✔️در گفتگو با حجتالاسلام سید محمدمهدی رفیع پور تهرانی:
🔹درمورد کمک به اهلسنت، فقهای بزرگ شیعه مانند مرحوم آقا سید محمد کاظم طباطبایی یزدی صاحب عروه در مورد اشغال کشور مسلمان لیبی، مرحوم آیتالله بروجردی درباره اشغال فلسطین، امام شیخ محمدحسین کاشف الغطاء، مرحوم آیتالله حکیم و آیتالله خوئی و خیلی دیگر از مراجع معاصر مانند امام خمینی و مقام معظم رهبری، در مسئله دفاع از مظلوم و کمک به مظلومین مسئله مذهب را لحاظ نکردند و در واقع جان و مال و عِرض مسلمان، با قطع نظر از اینکه مذهبش چه باشد، در شریعت محترم شمرده شده است.
🔸نصب و ناصبی یک تعریف بسیار ضیق و تنگی دارد و افراد خیلی کمی را شامل میشود، این بحث را به مناسبتی در رساله سطح چهار خود که در سال ۱۳۹۴ دفاع شد بررسی کردهام. ناصبی گری تعریف موسعی ندارد که فراگیر باشد. البته برخی تعاریف موسعی برای ناصبیت دارند که اکثر مسلمانان را شامل میشود! ولی این دیدگاه نادرست است و در جای خود نقد شده است. ناصبی یعنی دشمن اهل بیت علیهم السلام باشد. در طول تاریخ هم تعداد نواصب زیاد نبوده است. ولی الان بهخاطر فضای رسانهای افرادی که به هر صورت نمیخواهند به جریان فلسطین کمک کنند این حرفها را میزنند. در صورتی که عموم اهالی فلسطین همانند عموم اهل سنت محب اهلبیت هستند و اصلا مساجدی به نام اهلبیت دارند.
🔹حمایت از فلسطین سنی، در کلان و درازمدت باعث حفظ منافع شیعه و احترام و حرمت شیعه میشود. یعنی حتی اگر شما دغدغه حفظ تشیع داشته باشید و شیعه برای شما مهمتر باشد و بخواهید شیعیان عزیز و محترم باشند، شما اگر از اهلسنت فلسطین دفاع کنید، با قطع نظر از مذهب آنها، در چشم مسلمانها عزیز میشوید. این نمونه را در مسئله جنگ ۳۳ روزه لبنان به چشم دیدیم.
🔸میگویند چون پول و امکانات کم است، بیایید و به شیعه رسیدگی کنید تا به اهل سنت! یعنی یک چنین اولویتی در ذهنشان دارند. اصل بحث تزاحم در اموال درست است و البته تشخیص و تطبیق آن باید مورد تا مورد بررسی بشود. اما در حمایت معنوی و فکری که محل بحث ماست که هیچ مزاحمتی نیست، جایی که میتوانی از شیعه حمایت کن و در جایی که میتوانی از اهلسنت هم حمایت کن! حمایت معنوی و رسانهای که مانعه الجمع که نیست. چرا سکوت باید کنند. حرف زدن که خرجی ندارد!
📝 متن کامل گفتگو در «شبکه اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=74412
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢امتداد فقه الاجتماع تا تبیین رسالت فقه تعلیم و تربیت اسلامی در جامعهپذیری فرهنگ دینی
تفکیک علم تعلیم و تربیت اسلامی از فقه تعلیم و تربیت؛
✍️ حسین نیک
باید از منظر فلسفه فقه، نگاهی دوباره به دانش فقه افکند. آیا حقیقتا علم فقه، اصالتا و بالذات، ارائه دهنده محتوا یعنی حسنها و قبحها است؟ به نظر میرسد شأن اکتشاف این امور اصالتا و بالذات مربوط به حوزههای فلسفه، کلام، اخلاق و عرفان است و میتوان بین دانش فقه تعلیم و تربیت اسلامی با دانش تعلیم و تربیت اسلامی تمایز گذاشت.
اگر در مسئله تربیت جنسی، موضوع تربیت جنسی کودک و نوجوان را محل بحث قرار داده و مسئله را اینگونه طرح کنیم که رشد صحیح جنسی نوجوان چیست؟ به حوزه محتوایی اشاره داشته و دانش تعلیم و تربیت اسلامی بایستی متکفل پاسخ به آن باشد. در اینجا فقه موجود در کنار فلسفه و کلام و اخلاق میتواند یکی از منابع استنباط باشد؛ اما اگر مسئله خود را اینگونه مطرح کنیم که روشها و ابزارهای رشد دادن (تعلیم و تربیت) صحیح جنسی نوجوان چیست؟ به فقه تعلیم و تربیت اسلامی مربوط خواهد بود.
این تقریر در صورتی موجه است که فقههای مضاف در معنای مصطلح و مستقر خود به کار برده شوند. اما اگر کسی از فقه مطلق فهم یا دین شناسی به معنای کلی را اراده کند میتواند فقه تعلیم و تربیت اسلامی را اعم از دانش تعلیم و تربیت در نظر بگیرد. در این صورت باز مشکل خلط میان توصیف و تجویز یا روش و محتوا و حتی خلط میان فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و فقه مضاف به آن، اشکال جدیتری خواهد بود.
📝 متن کامل یادداشت: http://ijtihadnet.ir/?p=74407
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تعبير «غير واحد» در روايات حسن بن محمّد بن سماعه
✍️محمدباقر ملکیان
حسن بن محمّد بن سماعه فقيه واقفی ای است (نک: رجال النجاشی، رقم: ۸۴) که نامش در اسانيد روايات زيادی آمده است، و طبيعتا مشايخ او هم زيادند (نک: مشايخ الثقات، ص ۱۹۰ به بعد).
در بسياری از روايات، او از جماعتی مبهم، حديث نقل میکند، تعابيری مانند «غير واحد»، «عدّة»، و «عدّة من أصحابنا». در اين گونه موارد، روايات او (به غير از تعداد بسيار کمی) از ابان بن عثمان است.
برخی با توجه به اين که واسطه حسن بن محمّد بن سماعه در بيشتر رواياتی که او از ابان بن عثمان نقل میکند، مشايخ ثقه او هستند، در صدد تصحيح اين دسته روايات برآمده اند (نک: قبسات، ج۲، ص ۵۰ـ ۵۱). از جمله اين مشايخ که واسطه بين حسن بن محمّد بن سماعه و ابان بن عثمان اند میتوان به اين افراد اشاره کرد:
۱. فضالة بن أيوب. ۲. جعفر بن محمّد بن سماعة. ۳. أحمد بن الحسن بن اسماعيل الميثمی. ۴. أحمد بن عديس. ۵. حسن بن حمّاد. ۶. محسن بن أحمد.
برای تصحيح اين روايات وجوه ديگری هم بيان شده است (نک: قبسات، ج۲، ص۴۸ ـ ۴۹؛ الحديث الشريف، ج۱، ص ۳۹۶ ـ ۳۹۹؛ مشايخ الثقات، ص ۱۸۸ ـ ۱۹۰)
اما به نظر میرسد منظور حسن بن محمّد بن سماعه از بکار گيری اين تعابير در نقل از ابان بن عثمان، نه مبهم گذاشتن سند، بلکه چيز ديگری است.
اگر به فهارس اماميه ـ خصوصاً فهرست نجاشی ـ مراجعه کنيم میبينيم که گزارشهای متعددی از اختلاف نسخ يک کتاب نقل شده است. اين اختلاف نسخ گاه باعث بی اعتباری روايات کتاب (يا بخشی از روايات آن) میشود.
حسن بن محمّد بن سماعه با بکار گيری تعبير «غير واحد» و تعابير شبيه به آن در نقل از ابان بن عثمان، در حقيقت اين نکته را گوشزد میکند که او به اختلاف نسخ کتاب ابان بن عثمان واقف است (و يا اصلا در صدد گزارش اختلاف نسخ کتاب ابان بن عثمان است)، و از اين رو در موارد متعددی، تنها به يک نسخه از کتاب ـ و لو از طريق مشايخ ثقات او به او رسيده باشد ـ بسنده نمیکند، بلکه همه نسخههای کتاب را با هم مقابله کرده، و با بکارگيری تعبير «غير واحد» به ما میگويد که اين روايت در همه نسخ کتاب ابان بن عثمان آمده است.
بنابراين تعبير «غير واحد» در روايات حسن بن محمّد بن سماعه از ابان بن عثمان نه تنها از ارزش آن نمیکاهد، بلکه بر اعتبار و ارزش آن میافزايد.
نکته آخر اين که تعبير «غير واحد» در اسانيد بسياری ديگر از راويان هم آمده است، اما در همه جا بدين معنا و منظور نيست، بلکه گاه ـ خصوصاً وقتی اين تعبير بين راوی و امام معصوم آمده (مثل: «يونس بن عبد الرحمن عن غير واحد عن أبي جعفر و أبي عبد الله عليهما السلام» يا «عمر بن أذينة عن غير واحد عن أبي جعفر و أبي عبد الله عليهما السلام») ـ نشان دهنده اين است که راوی، دستهای از روايات مشابه را جمع کرده، و مضمون آنها را اين گونه گزارش کرده است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📺 «مصلحت چیست؟» در شبکه چهار سیما
👤با حضور:
🎙استاد سیدمجتبی نورمفیدی، رئیس پژوهشگاه فقه معاصر
🎙حجتالاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
⏰ زمان، چهارشنبه، ساعت ۲۲:۳۰
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔دومین نشست از سلسله نشستهای «عرصههای نوین فقاهت با تاکید بر «فقه کودک»
🎙ارائه: حجتالاسلام والمسلمین غلامرضا پیوندی، استادیار و مدیر گروه فقه و حقوق پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
🔻موضوعات:
🔹سن مسئولیت کیفری؛ بلوغ و رشد کیفری
🔹حمایت از کودکان و نوجوانان در معرض خطر
🔹حاکمیت و کودکان در معرض خطر
⏰ زمان: پنجشنبه ۱۶ آذرماه ۱۴۰۲، ساعت ۷:۳۰ تا ۱۶:۳۰
🏢 مکان: مشهد، خیابان آیتالله خزعلی (ره)، جنب خیابان آیتالله طبسی (ره)، دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، طبقه دوم، اتاق جلسات
🔗 لینک حضور: B2n.ir/h50216
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 همایش خوانش تمدنی تاریخ و سیره حضرت زهرا (س)
🖼 خیر مقدم و سخنران افتتاحیه
🎙حجتالاسلام والمسلیمن حمید پارسانیا
🔻 نشست اول: (ساعت ۸:۳۰ الی ۱۰)
🎙 حجتالاسلام والمسلمین شمس الله مریجی
🎙 حجتالاسلام والمسلمین حمیدرضا مطهری
🎙 دکتر ناهید طیبی
🎙 دکتر راحله ضائفی
🎙 حجتالاسلام والمسلمین حامد قرائتی
🔻نشست دوم: (ساعت: ۱۰:۱۵ الی ۱۲)
🎙 حجتالاسلام والمسلمین علیاصغر اسلامیتنها
🎙 دکتر شهلا بختیاری
🎙 دکتر زهرا روح الهی امیری
🎙 دکتر صدیقه شاکری
🎙 حجتالاسلام والمسلمین علی راد
🍃 جمع بندی نهایی همایش
🎙 حجتالاسلام والمسلمین محسن الویری
🗓 زمان: پنجشنبه ۲۳ آذرماه ۱۴۰۲، ساعت ۸:۳۰ الی ۱۲
🏢 مکان: قم، چهار راه شهدا- ابتدای خیابان صفائیه،سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی قم، سالن شیخ طوسی.
🔗 لینک ورود به جلسه مجازی: https://www.skyroom.online/ch/scoaqr/qom
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
رسالة_في_الكر_تقريراً_لبحث_الميرزا_الأصفهاني.pdf
585K
📗 رسالة في الكر
🔺تقريراً مباحث مرحوم آيتالله ميرزا مهدی الإصفهانی (قدس سره)
✍️ تأليف آيتالله شيخ هاشم قزوينی (رحمة الله عليه)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 فرق بین احادیث اخلاقی و احادیث فقهی
✔️استاد احمد عابدی:
فرق بین حدیث اخلاقی و حدیث فقهی در این است که الزام در احادیث اخلاقی، الزام اخلاقی است اما در احادیث فقهی، الزام کلامی است. اگر چیزی واجب و حرام باشد، فقهی است اما اگر چیزی واجب و حرام فقهی نیست اما ضرورت اخلاقی دارد، بهعبارتدیگر اگر تخلف شد، جهنم ندارد حدیث اخلاقی است. بهعبارتدیگر در ذات اخلاق ضرورت وجود دارد و همیشه اخلاق بایدونباید است؛ اما این تخلف از این باید جهنم ندارد اما ضرورت دارد. مثلاً اگر بگویم نماز شب بخوانید و خیلی فایده دارد، این اخلاق نیست، یا مثلاً اگر بگویم بهتر است راستگو باشید، این هم اخلاق نیست. اخلاق آن است که الا و لابد باید راستگو باشید. در ذات اخلاق الزام و اجبار هست ولی الزامی است که تخلف از آن گناه ندارد. سالهای قبل گفته شد که اگر در حدیثی کلمه شیطان وجود دارد و میگوید فلان چیز کار شیطان است، معمولاً این احادیث اخلاقی است. یا مثلاً حدیثی میگوید اگر فلان کار را کردید خدا فلان درجه بهشتی را میدهد، این حدیث اخلاقی است. حدیث فقهی آن است که بگوید این کار را باید بکنید و یا نکنید./ خارج فقه؛ ۱۴۰۰/۲۰/۲۹
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بررسی اجمالی برخی آرای فقهای حنفی از نظر برخی از علمای اهل سنت
✍️مهدی نریمانپور
تتبع در آرای اصولی و فقهی علمای حنفی نشان میدهد که فقه حنفی جریانی برخلاف جریان موجود در جهان اهل سنت است؛ زیرا موارد متعددی از آرای علمای حنفی را نشان میدهد که در بخش قابل توجهی از این آراء، رأیی خلاف آرای سایر مذاهب اهل سنت اتخاذ کردهاند؛ لذا شاذ و نادرگویی، نامأنوسی و وجود اختلاف شدید در برخی از مبانی فقه حنفی مشاهده میشود.
یکی از کسانی که متعرض خصیصةهای فقه حنفی گردیده است، حافظ نثاء الله زاهدی یکی از علمای معاصر اهل سنت پاکستان است. وی ضمن تحقیق کتاب «نور الأنوار بشرح المنار» تألیف احمد بن ابی سعید مشهور به ملاّجِیْوَن به بیان انتقادی آرای حنفی همت گماشته است. علاوه بر وی، دیدگاه «شاه ولی الله دهلوی» در مورد آرای اختلافی فقهای حنفی نیز قابل توجه است. ایشان ازجمله کسانی است که به بیان ریشه اختلاف مذهب حنفی با سایر مذاهب میپردازد.
📝 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=74402
🆔 https://eitaa.com/ijtihad