ImpactFactor
🚫 یا چاپ کن یا بمیر!
_
🚫 یا چاپ کن یا بمیر
🔸 بدیهی است که پژوهش باید فراتر از آمار و ارقام دیده شود؛ چراکه رسالت اصلی علم، حل مسائل واقعی و گسترش مرزهای دانش است، نه صرفاً افزایش تعداد مقالات. عبارت Publish or Perish (چاپ کن یا نابود شو) یکی از پرکاربردترین اصطلاحات در فضای علمی و پژوهشی است. این اصطلاح به فشار مداوم بر پژوهشگران، اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی اشاره دارد؛ فشاری که آنها را وادار میکند برای بقا در مسیر علمی، ارتقا شغلی یا کسب اعتبار، مدام مقاله منتشر کنند.
▪️ واژهی Publish or Perish نخستین بار در دهه ۱۹۵۰ مطرح شد، زمانی که دانشگاهها و مراکز علمی شروع به سنجش عملکرد اعضای هیئت علمی بر اساس تعداد مقالات منتشرشده کردند. بهمرور زمان، این معیار به یکی از شاخصهای اصلی برای استخدام، ارتقا، دریافت گرنتهای پژوهشی و حتی اعتبار اجتماعی در جامعه علمی بدل شد.
🔺 چرا Publish or Perish اهمیت دارد؟
▫️ اعتبار علمی: انتشار مقاله نشاندهندهی فعالیت و پویایی پژوهشگر است.
▫️ ارتقا شغلی و دانشگاهی: بسیاری از دانشگاهها شرط ارتقا به مرتبه بالاتر را چاپ مقاله در مجلات معتبر میدانند.
▫️ جذب بودجه پژوهشی: سازمانهای حامی تحقیقات اغلب رزومه پژوهشگر را بر اساس مقالات او میسنجند.
▫️ شبکهسازی علمی: انتشار مقاله امکان دیده شدن، ارجاع گرفتن و همکاری با پژوهشگران دیگر را فراهم میکند.
⚠️ اما از سویی دیگر:
▪️ کیفیت در برابر کمیت: تمرکز بیش از حد بر تعداد مقالات، گاه باعث کاهش کیفیت پژوهشها میشود.
▪️ مقالهسازی و سرقت علمی: فشار چاپ مقاله، برخی پژوهشگران را به سمت انتخاب میانبرهای غیراخلاقی میکشاند.
▪️ استرس و فرسودگی پژوهشگران: رقابت شدید برای چاپ، میتواند سلامت روان و انگیزه پژوهشگران را تحت تأثیر قرار دهد.
✅ راهحلها و رویکردهای جایگزین
🔸 توجه به کیفیت: ارزیابی پژوهشگران بر اساس نوآوری و تأثیر مقالات، نه صرفاً تعداد آنها.
🔸 معیارهای متنوعتر: در نظر گرفتن نقشهای آموزشی، فعالیتهای بینرشتهای، و اثرگذاری اجتماعی پژوهش.
🔸 تقویت فرهنگ پژوهش اخلاقی: آموزش و حمایت برای مقابله با سرقت علمی و مقالهسازی.
—-
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
🏷 لینک این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر: https://blog.impactfactor.ir/?p=114
ImpactFactor
⚠️ نویسندگی شبحی و نویسندگی هدیهای؛ واقعیتی پنهان در دنیای علم و نشر
⚠️ نویسندگی شبحی و نویسندگی هدیهای؛ واقعیتی پنهان در دنیای علم و نشر
▪️در دنیای پژوهش، پزشکی و حتی تولید محتوای دیجیتال، اصطلاحی وجود دارد به نام Ghost Authorship یا نویسندگی شبحی. این پدیده به موقعیتی اشاره دارد که فرد یا گروهی نقش اساسی در نگارش یا تولید یک مقاله، کتاب یا گزارش دارند، اما نامشان در فهرست نویسندگان ذکر نمیشود. در مقابل، گاهی افرادی که در تولید محتوای علمی یا نوشتاری سهمی ناچیز داشتهاند (یا حتی هیچ سهمی نداشتهاند) به عنوان نویسنده معرفی میشوند.
⁉️ چرا Ghost Authorship شکل میگیرد؟
▫️ منافع اقتصادی و تجاری: شرکتهای دارویی یا انتشاراتی ممکن است نویسندگان شبحی را برای نگارش مقالات علمی استخدام کنند تا اعتبار مقاله را به نام محققان مشهور ثبت کنند.
▫️افزایش پرستیژ: برخی افراد یا پژوهشگران برای ارتقای رزومه و موقعیت شغلی خود حاضر میشوند بدون مشارکت واقعی، نامشان در مقاله درج شود.
▫️ فشار سیستم دانشگاهی و پژوهشی: سیاست "انتشار یا نابودی" (Publish or Perish) سبب میشود پژوهشگران برای بقا در فضای رقابتی به این روشها متوسل شوند.
🔺 پیامدهای منفی Ghost Authorship
این پدیده صرفاً یک مسئله اخلاقی ساده نیست؛ بلکه پیامدهای جدی دارد:
▪️ کاهش اعتبار علمی: زمانی که مقالهای با نویسندگان شبحی منتشر میشود، اعتبار علمی آن زیر سؤال میرود.
▪️ گمراهی مخاطبان و تصمیمگیران: به ویژه در علوم پزشکی، ممکن است پزشکان یا سیاستگذاران به دادههایی استناد کنند که منبع واقعی آن ناشناخته یا دارای منافع پنهان است.
▪️ بیعدالتی در نظام علمی: پژوهشگران واقعی که زحمت اصلی را کشیدهاند، از حقشان محروم میشوند.
⚠️ تفاوت نویسندگی هدیهای (Gift Authorship) با نویسندگی شبحی (Ghost Authorship)
نویسندگی هدیهای / نویسندگی اهدایی (Gift Authorship) به حالتی گفته میشود که نام فردی در فهرست نویسندگان یک مقاله، کتاب یا پروژه درج میشود، در حالی که او مشارکت علمی یا عملی قابلتوجهی در کار نداشته است.
▪️به عبارت سادهتر:
نام کسی را به عنوان نویسنده مینویسند، نه چون کمک کرده، بلکه بهعنوان “هدیه” یا به دلایل غیرعلمی.
🧾 دلایل رایج Gift Authorship:
▫️ احترام یا قدردانی (مثلاً استاد راهنما یا رئیس گروه بدون اینکه در تحقیق نقش فعالی داشته باشد، از سر احترام نامش به عنوان نویسنده اول یا آخر درج میشود)
▫️ افزایش شانس چاپ مقاله (گاهی افزودن نام یک فرد مشهور یا شناختهشده باعث میشود شانس پذیرش مقاله در مجلات علمی افزایش پیدا کند)
▫️ روابط شخصی یا سیاسی (در برخی موارد، نویسندگان برای جلب حمایت یا حفظ روابط، نام فردی را اضافه میکنند)
▫️ فرهنگ سازمانی غلط (در بعضی دانشگاهها یا مؤسسات، درج نام مدیر یا استاد ارشد بدون مشارکت واقعی به نوعی «قاعده نانوشته» تبدیل شده است)
✏️ در واقع نویسندگی شبحی معکوس نویسندگی هدیهای است.
▫️در نویسندگی شبحی حذف نام افرادی که مشارکت واقعی داشتهاند صورت می پذیرد اما در نویسندگی هدیهای اضافه کردن نام افرادی که مشارکت نداشتهاند.
▫️در نویسندگی شبحی انگیزه اصلی پنهانکاری، منافع مالی است اما در نویسندگی هدیهای کسب احترام، نفوذ، افزایش اعتبار.
▫️در نویسندگی شبحی اعتبار از افراد واقعی نقش گذار در مقاله سلب می شود اما در نویسندگی هدیهای اعتبار ناعادلانه به افراد فاقد نقش اعطا می شود.
✅ راهکارهای مقابله با Ghost Authorship
🔸 الزام مجلات به شفافسازی میزان مشارکت هر نویسنده.
🔸 ایجاد قوانین اخلاقی سختگیرانه توسط نهادهای علمی.
🔸 فرهنگسازی در جامعه پژوهشی برای احترام به حقوق نویسندگان واقعی.
🔸 افزایش آگاهی دانشجویان و پژوهشگران درباره خطرات این پدیده.
—-
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
🏷 لینک این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر: https://blog.impactfactor.ir/?p=121
🌐 ارزیابی دستورالعمل بنیاد ملی علمی ایران در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی
📝 در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۴، «بنیاد ملی علم ایران (INSF)» نخستین نسخه از «دستورالعمل استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در پژوهشهای علمی» را به تصویب رساند. این سند در قالب یک فایل PDF در وبسایت رسمی بنیاد قرار گرفت و قرار است هر شش ماه یکبار مورد بازبینی قرار گیرد.
🌐 https://insf.org/fa/news/1216
▪️ انتشار این سند را میتوان نقطه عطفی در مواجهه نظام علمی کشور با فناوریهای نوین دانست؛ با این حال، بررسی دقیقتر آن در مقایسه با چارچوبها و دستورالعملهای بینالمللی (مانند استانداردهای NIST، راهنمای FUTURE-AI، چارچوبهای NSF، و مقررات اتحادیه اروپا) نشان میدهد که در کنار نقاط قوت اولیه، نقایص قابل توجهی نیز در این دستورالعمل دیده میشود که میتواند بر کارآمدی و همراستایی آن با نظام پژوهشی جهانی تأثیرگذار باشد.
در ادامه، مقایسهای از این دستورالعمل با نمونههای بینالمللی ارائه میشود 👇
🌐 https://blog.impactfactor.ir/?p=128
—-
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
⚠️ یک کلیک اشتباه، از بین رفتن ماهها زحمت پژوهش!
⁉️ چرا نباید به آدرس وبسایت ژورنال در Scopus یا Scimago اعتماد کامل کرد؟
🔸 وقتی به دنبال ژورنال مناسبی برای چاپ مقاله هستیم، معمولاً یکی از اولین کارها جستوجو در پایگاههای معتبری مثل Scopus یا Scimago (SJR) است. این دو پایگاه، اطلاعاتی مانند رتبه، شاخص Q، کشور ناشر و حتی آدرس وبسایت ژورنال را نمایش میدهند.
▫️ اما نکتهای مهم وجود دارد که بسیاری از پژوهشگران از آن غافلاند:
⚠️ آدرس وبسایتی که Scopus یا Scimago برای یک ژورنال نمایش میدهد، همیشه واقعی یا معتبر نیست.
▫️ در ادامه توضیح داده خواهد شد که چرا نباید به این آدرسها اعتماد مطلق کرد، و چگونه میتوان آدرس صحیح را یافت.
🌐 لینک متن کامل این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر:
https://blog.impactfactor.ir/?p=135
____
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
⚠️ نمایه(ESCI)، پیام ضرورت بهروزرسانی آییننامههای دانشگاهی
🔸اگر در سالهای اخیر در فضای آکادمیک ایران حضور داشتهاید، حتماً با این صحنه آشنا هستید: اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی با فهرستی بلندبالا از مقالات چاپشده در نشریاتی روبهرو میشوند که تا دیروز نامی از آنها نشنیده بودند، اما امروز بهعنوان "نمایه شده در ESCI" معرفی میشوند و امتیازی قابلتوجه در آییننامههای ارتقا و دفاع از پایاننامه کسب میکنند. این پدیده، یک تحول مثبت برای افزایش کمیت تولید علم است یا یک چالش عمیق که کیفیت پژوهش را تهدید میکند؟ پاسخ این سؤال در "کهنگی" آییننامههای دانشگاهی ما نهفته است.
⚠️ نمایه ESCI یک فرصت است، اما تنها در صورتی که به درستی فهمیده و مدیریت شود. در غیر این صورت، به یک تهدید برای اعتبار علمی جامعه ما تبدیل خواهد شد. اگر آییننامههای دانشگاهی بهروز نشوند، شاهد افت تدریجی کیفیت پژوهش، هدررفت منابع مالی و ایجاد نسلی از پژوهشگران "مقالهساز" به جای "متفکر" خواهیم بود.
🌐 ادامه متن (لینک متن کامل) این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر:
https://blog.impactfactor.ir/?p=147
____
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
⚠️ باجگیری پس از انتشار مقاله
🔺 گزارشی تازه از وبسایت For Better Science پرده از شکل جدیدی از فساد علمی در ایران برداشته است: "باجگیری توسط شرکت های تولید مقاله".
▪️ در این مدل، شرکتهایی که در ازای پول برای پژوهشگران مقاله چاپ میکنند، پس از انتشار، با تهدید افشاگری یا تهدید به مکاتبه با ژورنال جهت بازپس گیری مقاله (Retraction)، مبلغ بیشتری طلب میکنند.
▪️ این روند نگرانکننده، نهتنها اخلاق پژوهش را زیر سؤال میبرد، بلکه نشان میدهد فشار برای «چاپ مقاله به هر قیمت» چگونه فضای دانشگاهی ایران را در معرض سوءاستفاده و رسوایی قرار داده است
🌐 ادامه متن (لینک متن کامل) این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر:
https://blog.impactfactor.ir/?p=151
____
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
⚠️ ضرورت تصحیح اطلاعات سامانه نشریات علمی وزارت علوم
🔸 سامانه نشریات علمی وزارت علوم نهتنها یک فهرست اداری از مجلات، بلکه زیرساخت اعتماد علمی کشور است. هرگونه خطا یا ناهماهنگی در دادههای آن، بهصورت مستقیم بر روند اعتبارسنجی پژوهش، تخصیص بودجهها و ارتقای اعضای هیئتعلمی تأثیر میگذارد. اصلاح و بهروزرسانی دقیق این سامانه، نه یک اقدام فنی ساده، بلکه گامی در جهت صیانت از اعتبار علمی کشور و اعتماد جامعه پژوهشی است.
🔺 در سنوات اخیر، بررسیهای میدانی و مقایسه دادههای سامانه وزارت علوم با اطلاعات واقعی منتشرشده در وبگاههای نشریات، نشان داده است که در برخی موارد، مغایرتهای قابل توجهی حتی در نوع رتبه اعطایی وجود دارد. این موضوع ضرورت بازنگری در دقت دادهها و مکانیزم کنترل صحت اطلاعات این سامانه را برجسته میکند.
🌐 ادامه متن (لینک متن کامل) این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر:
https://blog.impactfactor.ir/?p=157
____
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
کاربران و همراهان گرامی،
پایگاه «ضریب تأثیر» با هدف ارتقای شفافیت علمی، توسعه زیستبوم پژوهش و تقویت ارتباط میان دانشگاهها و جامعه علمی کشور راهاندازی شده است. یکی از بخشهای این پایگاه، نمایش پویا و تصادفی تصاویر دانشگاههای سراسر کشور در پسزمینه اصلی وبسایت است؛ بخشی که علاوه بر هویتبخشی بصری، نشاندهنده گستره و تنوع علمی ایران است.
از تمامی پژوهشگران، اعضای هیأت علمی، دانشجویان و علاقهمندان دعوت میکنیم در این حرکت نمادین و ارزشمند مشارکت کنند و تصاویر با کیفیت بالا (ترجیحاً با رزولوشن مناسب برای نمایش وب) از محیط دانشگاهی خود شامل محوطه دانشگاه، ساختمانها، کتابخانهها، یا نمادهای علمی مرتبط را برای ما به پست الکترونیک (impactfactor.ir@gmail.com) ارسال نمایند.
ارسال تصاویر شما، افزون بر کمک به ارتقای زیبایی بصری پایگاه، در تقویت هویت اجتماعی و علمی این سامانه که بهعنوان مرجعی معتبر برای اطلاعات پژوهشی کشور فعالیت میکند نقشی مؤثر ایفا خواهد کرد.
_
🔺 کاهش دوره ارشد و دکتری؛ جهش علمی یا سقوط آموزشی؟
▫️ آیا میتوان در یک سال، هم درس خواند، هم روش تحقیق آموخت و هم پایاننامهای معنیدار نوشت؟ پاسخ منطقی «خیر» است. نتیجه محتوم، تولید انبوه پایاننامههای کممایه و فارغالتحصیلان ناآماده است.
▪️ طرح عجیب وزارت علوم برای تبدیل کارشناسی ارشد به یک «فوقلیسانس فشرده» یکساله و دکتری به یک دوره سهساله، پرسشهای بنیادینی را درباره آینده کیفیت علم در ایران ایجاد کرده است.
▫️این طرح، در نگاه اول، شبیه مدلهای موفق جهانی (مانند سیستم بریتانیایی) است. اما نکته حیاتی که نادیده گرفته شده، تفاوت در فلسفه و زیرساخت است. ارشد یکساله در دنیا برای تربیت «متخصص بازار کار» است، نه «پژوهشگر». دکتری سهساله نیز تنها با پذیرش فوقگزینشی و سیستم ارزیابی فوقسختگیرانه جواب میدهد. و همین امر فرضیه "تقلیدی خطرناک بدون در نظر گرفتن زیرساخت" را تقویت میکند.
▪️ این طرح میتواند به جای «تحول»، به «تقلیل» کامل ارزش مدارک دانشگاهی ایران بینجامد. موفقیت آن منوط به پاسخی روشن به این پرسش است: آیا این تغییر، همراه با بازتعریف مأموریتها، استانداردهای سختگیرانه جدید و تأمین زیرساختهای لازم خواهد بود، یا فقط یک دستورالعمل اداری برای «زودتر تمام کردن» است؟
🌐 ادامه متن (لینک متن کامل) این مطلب در وبلاگ پایگاه ضریب تاثیر:
https://blog.impactfactor.ir/?p=167
____
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
🚫 گزارش جعل (Hijacked Journal)
🔺 تذکر: وبسایت ادعا شده برای ژورنال Oriental Studies با زمینه علمی رشتههای علوم انسانی و داشتن نمایه Scopus و چارک Q1، به آدرس "orientalstudies.ac" جعلی (#هایجک شده) گزارش میشود.
🚫 بدیهی است انتشار مقاله در وبسایتهای جعلی (هایجک) فاقد هرگونه امتیاز و یا سابقه پژوهشی برای نویسندگان بوده، و از سوی دیگر، امکان ثبت مجدد محتوای مقاله در ژورنالهای معتبر را سلب خواهد نمود.
—-
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد
🚫 گزارش جعل (Hijacked Journal)
🔺 تذکر: وبسایت ادعا شده برای ژورنال Istoriya با داشتن نمایه JCR، Scopus (چارک Q1) ، به آدرس " istoriya.ac" جعلی (#هایجک شده) گزارش میشود.
🚫 بدیهی است انتشار مقاله در وبسایتهای جعلی (هایجک) فاقد هرگونه امتیاز و یا سابقه پژوهشی برای نویسندگان بوده، و از سوی دیگر، امکان ثبت مجدد محتوای مقاله در ژورنالهای معتبر را سلب خواهد نمود.
—-
✅@ImpactFactor
📝 انتشار مطالب کانال بدون ذکر منبع آن برخلاف رضایت مولفان میباشد