چالش‌های راه‌اندازی مجلات علمی جدید در ایران / علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

زنجیره مآخذ و استنادات References-Citations Chain منابع و مآخذ یک اثر علمی (اعم از مقاله، کتاب، طرح پژوهشی و ...) نه‌تنها مبنایی برای سنجش اصالت و استحکام محتوای علمی آن فراهم می‌آورد، بلکه با قرار گرفتن در زنجیرۀ استنادات علمی، موجب افزایش رؤیت‌پذیری (Visibility) و مشاهده‌پذیری (Discoverability) آن اثر در میان پژوهشگران و جامعۀ علمی می‌شود. این فرایند، علاوه بر ارتقای جایگاه علمی اثر، به نویسندگان آن نیز در کسب اعتبار علمی، ارتقای شاخص‌های استنادی، و گسترش دامنه تأثیرگذاری پژوهشی و استنادی کمک می‌کند. در واقع، هر منبعی که به درستی و با دقت ارجاع داده شود، در مسیر تولید دانش جدید نقشی فعال ایفا کرده و به عنوان حلقه‌ای مؤثر در شبکه دانش بشری ثبت می‌شود. بنابراین، هرچه تعداد منابع و مآخذ یک اثر بیشتر باشد شانس مشاهده‌پذیری و رؤیت‌پذیری آن بیشتر خواهد بود. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing Image Source: Iowa State University Library Instruction Services. (2021). Library 160: Introduction to college-level research. Press Book. https://iastate.pressbooks.pub/lib160/chapter/using-citations/

مقاله تک‌نویسنده‌ای است. آیا در این حالت نیز درج عبارت «نویسنده مسئول» ضرورت دارد؟ پاسخ: در مقالاتی که تنها یک نویسنده دارند (تک‌نویسنده هستند)، اصولاً ذکر عبارت «نویسنده مسئول» (Corresponding Author) الزامی نیست. دلیل آن هم این است که در چنین مواردی، به طور منطقی و پیش‌فرض، همان نویسنده تنها، مسئول مکاتبات علمی، دریافت بازخورد داوران، پاسخ به پرسش‌های سردبیر و پیگیری مراحل داوری و انتشار مقاله محسوب می‌شود. با این حال، برخی از مجلات علمی یا همایش‌ها، بنا بر دستورالعمل‌ها و الگوهای قالب‌بندی خود (برای رعایت صورت‌گرایی/فرم‌گرایی علمی: Scientific Formalism)، ممکن است حتی در مقالات تک‌نویسنده، تأکید بر مشخص کردن نویسنده مسئول داشته باشند. این الزام معمولاً با هدف یکپارچگی ساختار مقالات یا تسهیل فرایندهای مدیریتی و فنی در سامانه‌های انتشار انجام می‌شود. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

ترتیب و جایگاه نویسندگی ترتیب نویسندگان در مقالات علمی موضوعی حساس و گاه چالش‌برانگیز است که تفسیر و ارزش‌گذاری آن در کشورها، دانشگاه‌ها، و حوزه‌های علمی مختلف و حتی از منظر هر نویسنده، می‌تواند متفاوت باشد. در عرف علمی غربی، جایگاه نویسندۀ آخر (Last Author) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و اغلب به عنوان رهبر علمی تیم پژوهشی یا سرپرست پروژه شناخته می‌شود. برخی از استادان و پژوهشگران برجسته ترجیح می‌دهند نامشان در آخر فهرست نویسندگان قرار گیرد تا نشان‌دهندۀ نقش رهبری، هدایت علمی و مسئولیت نهایی آنها باشد. در مقابل، در بسیاری از دانشگاه‌های ایرانی، که تحقیقات دانشگاهی اغلب فاقد حمایت مالی است و موتور محرکۀ تولید علم دانشجویان عزیز هستند، رایج است که در مقالات مستخرج از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشجویی، دانشجو به عنوان نویسندۀ اول قرار گیرد؛ چرا که وی صاحب ایدۀ اولیه و مجری اصلی تحقیق محسوب می‌شود (حتی اگر استاد راهنما خودش ایده و مسئله پژوهش را به دانشجو داده باشد). استاد راهنما معمولاً به عنوان نویسندۀ دوم و مسئول (Corresponding Author) ذکر می‌شود، و در صورت وجود، استاد مشاور به عنوان نویسندۀ سوم می‌آید. با این حال، از منظر حفظ ساختار حرفه‌ای انتشار علمی و رعایت نقش‌های واقعی در فرایند پژوهش، پیشنهاد می‌شود که استاد راهنما به عنوان نویسندۀ آخر و مسئول درج شود. این الگو نه تنها با استانداردهای بین‌المللی هماهنگ است، بلکه به درستی نقش رهبری و هدایتگری علمی استاد در فرایند پژوهش را منعکس می‌کند. در این چینش، سهم فکری و اجرائی دانشجو در مقام نویسندۀ اول حفظ می‌شود و در عین حال، جایگاه علمی استاد راهنما به عنوان ناظر و رهبر علمی تیم و مسئول صحت و درستی داده‌ها نیز پاس داشته می‌شود. در نهایت، تعیین ترتیب نویسندگان باید بر پایۀ میزان مشارکت واقعی، توافق اخلاقی و شفافیت میان اعضای تیم پژوهشی صورت گیرد تا هم از بروز تعارض جلوگیری شود و هم اصول حرفه‌ای نشر علمی رعایت گردد. با این حال، ترتیب و جایگاه نویسندگان را خودشان تعیین می‌کنند و مجلات در این امور دخالتی ندارند. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

اهمیت فعال و به روز بودن وبگاه و صفحه وب رسمی اعضای هیئت تحریریه در فرایند ارزیابی مجلات علمی برای نمایه شدن در پایگاه‌های بین‌المللی مانند اسکوپوس، یکی از معیارهای مهم و اساسی، اعتبار و شفافیت اعضای هیئت تحریریه است. سردبیر ستون مرکزی/میانی (Central Column) و اعضای هیئت تحریریه به مثابه ارکان و چهار ستون اطراف (Corner Columns) یک مجله شناخته می‌شوند. این افراد مسئول هدایت علمی مجله، داوری مقالات، تعیین سیاست‌ها و حفظ استانداردهای اخلاقی و کیفی هستند. بنابراین، اگر این افراد شفاف و در دسترس نباشند، کل ساختار علمی مجله زیر سؤال می‌رود. داشتن صفحه وب معتبر، فعال و رسمی (در دانشگاه یا پژوهشگاه محل خدمت) برای هر یک از اعضای هیئت تحریریه (به ویژه سردبیر و اعضای کلیدی) به دلایل زیر ضروری است: - اعتبارسنجی علمی: ارزیابان پایگاه‌های اطلاعاتی و پژوهشگران باید بتوانند به راحتی اطلاعات مربوط به سوابق علمی، فعالیت‌های پژوهشی و وابستگی‌های سازمانی اعضاء را بررسی کنند. اگر این صفحات در دسترس نباشند، اعتبار علمی مجله تضعیف می‌شود. - جلوگیری از جعل و سوءاستفاده: برخی از اعضای هیئت تحریریه فاقد عکس و رایانامه دانشگاهی هستند، برخی از تصاویر اعضای هیئت تحریریه قدیمی هستند یا حتی مجله داریم که برخی از اعضای هیئت تحریریه فوت کردند و حذف نکرده است. وجود صفحه وب رسمی در وبگاه دانشگاهی یا مؤسسه‌ای مرتبط، مانع از چنین سوءبرداشت‌هایی خواهد شد. - پاسخگویی و شفافیت: وقتی اعضاء صفحه وب رسمی داشته باشند، این حس به مخاطب منتقل می‌شود که مجله قابل اعتماد و پاسخگو است و فعالیت علمی آن در محیط‌های دانشگاهی معتبر پشتیبانی می‌شود. در نتیجه، اعضای هیئت تحریریه یک مجله، که نقش اصلی در هدایت و هویت‌بخشی به آن دارند، بایستی دارای صفحه وب فعال و معتبر باشند. نبود صفحه وب برای این افراد، نشانه‌ای از ضعف در ساختار علمی و مدیریتی مجله تلقی شده و از مهمترین دلایل رد شدن آن از سوی نهادهای معتبری مانند اسکوپوس است. برای بهبود وضعیت مجله، به‌شدت توصیه می‌شود که: • اطلاعات دقیق، معتبر و قابل‌پیگیری از هر عضو هیئت تحریریه منتشر شود؛ • آدرس صفحات رسمی دانشگاهی اعضاء تکمیل و فعال باشد؛ • از انتشار تصاویر غیرواقعی یا قدیمی خودداری شود. این اقدامات، گام‌هایی ضروری برای بازسازی اعتماد و افزایش شانس پذیرش مجله در نمایه‌هایی مانند اسکوپوس هستند. پی‌نوشت: یکی از بهترین مجلات حوزه روانشناسی و علوم اجتماعی ایران به خاطر اینکه صفحات اعضای هیئت تحریریه مجله در طول مدت ارزیابی غیرفعال شده یا حذف شده‌اند، رد شد و یکسال بعد باید دوباره اقدام کنیم. مجله‌ای که حتی در نمایه‌های انجمن روانشناسان آمریکا هم نمایه می‌شود. حیف! علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

چگونه بازپس‌گیری مقالات بر مسیر شغلی و همکاری‌های پژوهشگران تأثیر می‌گذارد؟ مطالعه‌ای نشان می‌دهد که حدود ۴۶ درصد از نویسندگان مقالات سلب اعتبار شده و بازپس‌گرفته‌شده، حدوداً همزمان با بازپس‌گیری، انتشار مقالات علمی خود را متوقف می‌کنند. همچنین، نویسندگان در اوایل دوران حرفه‌ای خود، کسانی که مقالاتشان به دلیل تخلف و سرقت ادبی سلب اعتبار شده است، و کسانی که توجه برخط (Online Attention) بیشتری داشته‌اند، احتمال بیشتری دارد که پس از تجربه سلب اعتبار مقالات، فعالیت علمی خود را ترک کنند. How do retractions impact researchers’ career paths and collaborations? A study found that about 46% of the retracted authors leave their academic publishing around the time of the retraction, and that the early-career authors, those whose papers are retracted due to misconduct and plagiarism, and those with higher online attention were more likely to leave when experiencing a retraction. Source: How do retractions impact researchers’ career paths and collaborations? https://retractionwatch.com/2025/05/12/retractions-impact-researchers-career-paths-and-collaborations/ ========== به نظر می‌رسد که سلب اعتبار و بازپس‌گیری مقالات علمی می‌تواند منجر به کاهش احتمال همکاری‌های آتی نویسندگان با همکاران قبلی خود شود. این امر می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله آسیب به شهرت و اعتماد و برند شخصی پژوهشگران و نویسندگان باشد. درک چگونگی تأثیر سلب اعتبار مقالات بر شبکه‌های همکاری علمی برای حفظ یکپارچگی و پویایی جامعه پژوهشی حائز اهمیت است. بررسی‌های بیشتر در این زمینه می‌تواند به ارائه راهکارهایی برای حمایت از پژوهشگرانی که مقالاتشان سلب اعتبار شده و کاهش اثرات منفی این رویداد بر مسیر حرفه‌ای و تعاملات علمی آنها منجر شود. بازپس‌گیری: پیش از انتشار مقاله در مرحله آماده‌سازی در بخش مقالات دست انتشار، بازپس‌گیری منجر به حذف آن می‌شود. سلب اعتبار: پس از انتشار مقاله به صورت رسمی، بازپس‌گیری منجر به سلب اعتبار آن می‌شود. پی‌نوشت: آمار سلب اعتبار مقالات ایرانی نسبت به سال های گذشته بشتر شده است. انتظار می رود که معاونان و مدیران محترم پژوهشی دانشگاه‌ها با برگزاری کارگاه آشنایی با سلب اعتبار مقالات علمی برای دانشجویان و استادان را نسبت به خطرات آن آگاه سازند. اگر مدیر پژوهشی دانشگاهی خواست کارگاه مجازی یا حضوری برگزار کند با توجه به تجربه کارگاه قبلی در دانشگاه‌های گرگان در خدمتیم. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

داوری قلب تپنده و هسته اکوسیستم علم داوری علمی و همترازخوانی، قلب تپنده و هسته مرکزی اکوسیستم علم در جهان محسوب می‌شود. در حال حاضر، انتشارات علمی چه در بخش خصوصی و چه در نهادهای دولتی، انتظار دارند که فرآیند داوری مقالات به صورت داوطلبانه و بدون دریافت حق‌الزحمه انجام شود؛ این در حالی است که همین ناشران، بابت چاپ، انتشار و همچنین دسترسی به مقالات، مبالغ قابل‌توجهی از نویسندگان و مشترکان دریافت می‌کنند. این نابرابری و چالش تنها محدود به کشور ما نیست، بلکه ناشران بزرگ بین‌المللی نیز با بحران مشابهی در زمینه تأمین داوران متخصص مواجه هستند. نمونه‌ای از این واقعیت را می‌توان در پیامی دید که یکی از نویسندگان برجسته بین‌المللی، خطاب به بنده به عنوان دوست قدیمی و در مقام سردبیر یکی از مجلات خارجی، ارسال کرده است. ... The editor of X has now written to me directly to say that five reviewers have already refused to write reviews (the article has been with the editorial office of this journal since the beginning of November). Against the backdrop of huge publisher profits, no one wants to review articles for free anymore. The editor is very unhappy with his publishing house (Emerald) in this regard and has promised to find reviewers. If the reviewers reject this article, I will send it to you (it is scientometric and, in my opinion, quite good). Sincerely, V. M. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

آیا منابع چکیده انگلیسی مبسوط باید در انتهای چکیده درج شوند، یا تمامی منابع مقاله در پایان مقاله آورده شوند؟ بر اساس تجربه کار با پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، این پایگاه تنها منابعی را که در پایان مقاله فارسی درج شده‌اند، نمایه می‌کند. بنابراین، نیازی به درج مجدد منابع در انتهای چکیده انگلیسی مبسوط نیست. به بیان دیگر، منابع مورد اشاره در چکیده انگلیسی مبسوط لازم نیست به صورت جداگانه آورده شوند، چرا که اسکوپوس آنها را از فهرست نهایی منابع استخراج می‌نماید. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

چالشی به نام مدیر مسئول برای مجلات علمی ایران وجود فردی به عنوان «مدیر مسئول» ( Director-in-Charge/ Managing Director) که تخصص علمی در حوزۀ موضوعی مجله ندارد، به ویژه زمانی که این شخص رئیس دانشکده یا دانشگاه است و صرفاً به لحاظ اداری این مسئولیت را دارد، می‌تواند در فرایند نمایه شدن مجله در پایگاه‌های اطلاعاتی مانند اسکوپوس چالش‌هایی ایجاد کند. در ادامه، مهمترین چالش‌ها را توضیح می‌دهم: ✅ چالش‌های ناشی از عدم تخصص علمی مدیر مسئول: یک. عدم تطابق ساختار هیئت تحریریه با استانداردهای بین‌المللی: اسکوپوس و سایر پایگاه‌های نمایه‌سازی بین‌المللی، اهمیت زیادی به صلاحیت علمی و حرفه‌ای اعضای تحریریه می‌دهند. اگر مدیر مسئول تخصص علمی در حوزۀ مجله نداشته باشد، این موضوع می‌تواند نشانگر ضعف در ساختار علمی مجله تلقی شود. دو. تضعیف اعتبار علمی مجله: وقتی مشخص می‌شود که مدیریت عالی مجله در اختیار فردی است که سابقه پژوهشی یا دانش تخصصی در حوزۀ موضوعی مجله ندارد، داوران اسکوپوس ممکن است اعتبار علمی و جهت‌گیری پژوهشی مجله را زیر سؤال ببرند. سه. عدم ایفای نقش علمی مؤثر توسط مدیر مسئول: در مجلات حرفه‌ای، مدیر مسئول نقش کلیدی در سیاست‌گذاری‌های علمی، تضمین کیفیت داوری و یکپارچگی محتوای علمی دارد. وقتی این فرد فاقد پیشینه مرتبط باشد، نمی‌تواند نقش علمی مؤثری ایفاء کند. چهار. ایجاد تصور مجله‌سازی اداری: اگر مدیر مسئول از نظر علمی مرتبط نباشد و تنها به خاطر جایگاه اداری در رأس قرار گیرد، این شائبه را ایجاد می‌کند که مجله بیشتر به دلایل سازمانی یا کسب امتیازات داخلی منتشر می‌شود، نه به خاطر توسعۀ دانش تخصصی. پنج. کاهش امتیاز در ارزیابی اسکوپوس: در فرم‌ها و گزارش‌هایی که برای ارزیابی اولیه توسط اسکوپوس ارسال می‌شود، ترکیب هیئت تحریریه، تخصص‌ها و پیشینۀ علمی و پژوهشی اعضای هیئت تحریریه بررسی می‌شود. ضعف در این بخش می‌تواند امتیاز مجله را کاهش داده و موجب رد درخواست نمایه شدن شود. ✅ راهکارهایی برای کاهش این چالش‌ها: - تقویت هیئت تحریریه: حضور افراد برجسته و متخصص در حوزۀ موضوعی مجله، به ویژه سردبیر علمی قوی، می‌تواند این ضعف را تا حدی جبران کند. - تفکیک نقش‌های اداری و علمی: می‌توان مدیر مسئول را به عنوان نماینده رسمی ناشر یا دانشگاه معرفی کرد، اما تصمیمات علمی را به سردبیر علمی یا معاون سردبیر واگذار کرد و این موضوع را به روشنی در وبگاه مجله درج کرد. - فزایش شفافیت: در معرفی اعضای هیئت تحریریه، به ویژه در وبگاه و مستندات رسمی، تأکید بر نقش علمی سردبیر و داوران تخصصی می‌تواند برای ارزیابان اسکوپوس قابل قبول‌تر باشد. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

اقتصاد توجه در بازار پژوهش: لزوم پرهیز از معرفی مجلات رقیب در مجلات علمی به مدیران اجرائی و سردبیران مجلات ایرانی پیشنهاد می‌شود از معرفی و تبلیغ مجلات رقیب خودداری کنند. این اقدام از نظر منطق بازار و رفتار مصرف‌کننده، قابل دفاع نیست. می‌توان این موضوع را با مثالی ساده روشن کرد: تصور کنید مشتری وارد فروشگاهی می‌شود و صاحب فروشگاه به جای معرفی کالاهای خود، او را به بازدید و خرید از فروشگاه مجاور تشویق کند. چنین رفتاری نه تنها به نفع فروشگاه نخواهد بود، بلکه ممکن است به از دست دادن مشتری منجر شود. این موضوع ارتباط مستقیمی با مباحث «توجه»، «کمیابی توجه» (Attention Scarcity) و «اقتصاد توجه» (Attention Economy) دارد. در دنیای امروز، اطلاعات به طور فزاینده‌ای تولید و منتشر می‌شود، در حالی که ظرفیت «توجه» انسان محدود است. بنابراین، اطلاعات عملاً مصرف‌کنندۀ توجه است. در چنین شرایطی، اگر مجله‌ای اقدام به معرفی مجلات رقیب کند، ممکن است باعث شود مخاطب دچار «پراکندگی توجه» شده و تمرکز خود را از محتوای اصلی مجله از دست بدهد. «کمیابی توجه» به معنای محدودیت منابع توجه انسان در مقابل حجم عظیم اطلاعات دیجیتال است. این مفهوم اساس «اقتصاد توجه» را شکل داده است، که در آن «توجه» انسان به عنوان یک منبع کمیاب و ارزشمند تلقی می‌شود. به دیگر سخن، در هر لحظه، انسان فقط می‌تواند بر میزان محدودی از اطلاعات موجود در محیط «تمرکز» کند و این محدودیت، «توجه» را به یک منبع کمیاب تبدیل می‌کند. بازار پژوهش (Research Market) نیز همانند سایر بازارها، از قواعد عرضه، تقاضا و رقابت پیروی می‌کند. معرفی مجلات رقیب در چنین بازاری می‌تواند به معنای واگذاری بخشی از سهم بازار پژوهش باشد. البته در مورد ناشران بین‌المللی که دارای مجموعه‌ای از مجلات مرتبط هستند و معرفی مجلات درون‌گروهی انجام می‌دهند، شرایط متفاوت است و این معرفی‌ها در راستای استراتژی‌های کلان ناشر قرار دارد. جمع‌بندی و پیشنهاد با توجه به محدودیت «توجه» پژوهشگران، نویسندگان و خوانندگان، ضروری است که مجلات علمی با دقت بیشتری به مدیریت محتوای وبگاه خود بپردازند و از اقداماتی که ممکن است موجب کاهش تمرکز و توجه مخاطبان یا انتقال آن به مجلات رقیب شود، اجتناب کنند. پس، به «توجه»، توجه کنید. از ترویج مجلات رقیب در وبگاه مجله خود پرهیز کنید. علیرضا نوروزی مشاور نمایه‌سازی مجلات علمی تلفن: ۰۹۹۰۶۰۶۳۴۹۱ 🆔 @Indexing

من یا در آغوش این خاک می‌میرم یا در راه پاسداری از آن. پدرم بیستون (شیرزاد) و مادرم دالاهو (دولت ارم) هر دو در این خاک آرمیده‌اند؛ و من تا آخرین نفس پاسدار حرمت این خاک خواهم بود. اگر قرار است جان بدهم چه بهتر که برای وطن باشد؛ که غیرت در خون ما ایرانیان است و عشق به میهن میراث روانشناسی تکاملی ما ایرانیان است. ایران در طول تاریخ بشریت تهاجم بیگانگان زیاد به خود دیده است و به خاطر ویژگی ایران‌زدگی این سرزمین همواره قوم تاتار و مغول و تازی و افغان را در فرهنگ و تمدن خود هضم کرده است و در نهایت، ایران همچون سیمرغ سر برمی آورد. به لطف خدا و به کوری چشم دشمنان این نیز بگذرد. علیرضا نوروزی تهران، هشتمین روز جنگ 🆔 @Indexing

صیانت از نخبگان، دانشمندان و استادان ایرانی توجه هم‌زمان به مسائل امنیتی و علمی، یکی از ضرورت‌های راهبردی برای کشورهای در حال توسعه با ظرفیت‌های علمی بالا، از جمله ایران، بشمار می‌رود. بی‌تردید، حفاظت از دانشمندان و نخبگان علمی، به ویژه در حوزه‌های راهبردی، از اولویت‌های حیاتی نظام‌های سیاسی و علمی مستقل است. با این حال، تمایز قائل شدن میان «صیانت از نخبگان» و «انسداد جریان آزاد علم»، امری ضروری است. تولید و انتشار مقالات علمی، رکن اصلی تبادل دانش، ارتقای جایگاه علمی کشور، و حضور فعال در زیست‌بوم بین‌المللی علم بشمار می‌آید. محدودسازی این فرایند، نه تنها رشد علمی را مختل می‌سازد، بلکه به انزوای علمی و کاهش قدرت نرم کشور منجر می‌شود. بنابراین، رویکرد صحیح، نه در محدودسازی علمی، بلکه در طراحی نظام‌های حفاظتی هوشمند، سیاست‌گذاری امنیتی دقیق، ارتقای زیرساخت‌های امنیتی، اطلاعاتی، و فناوری نهفته است. تنها با چنین سازوکارهایی می‌توان از سرمایه انسانی علمی و استراتژیک کشور صیانت کرد، بی‌آنکه پویایی علمی آن آسیب ببیند. علیرضا نوروزی 🆔 @Indexing