۹ ربیعالاول؛ ریشهیابی یک خلط تاریخی
حکایت یک نام، غفلت از یک امام
دکتر ایرج حجازی:پژوهشگر حوزه دین و رسانه
در تقویم مناسبتهای مذهبی، روز ۹ربیعالاول سرنوشتی پرفراز و نشیب و تأملبرانگیز دارد. در برخی محافل، این روز با عنوان عید الزهرا و به گمان تقارن با سالروز وفات خلیفه دوم گرامی داشته میشود. اما وقتی از دریچه دقت تاریخی و آسیبشناسی دینی به این موضوع نگاه میکنیم، با چالشی جدی مواجه میشویم؛ چالشی که نشان میدهد این انتساب فاقد هرگونه پشتوانه معتبر در متون دستاول تاریخی است.
اما این اشتباه از کجا نشأت گرفته و حقیقت ماجرا چیست؟
بررسی منابع معتبر و کهن نشان میدهد که مجروح شدن و درگذشت خلیفه دوم نه در ربیعالاول، بلکه در ماه ذیالحجه رخ داده است. این موضوع مورد اجماع مورخان شیعه و سنی است؛ به طوری که محمد بن جریر طبری در تاریخ مشهور خود بهصراحت تاریخ این واقعه را اواخر ذیالحجه سال ۲۳ هجری ذکر کرده است و ابن سعد نیز در کتاب «الطبقات الکبری» تاریخ درگذشت وی را در همان ماه ذیالحجه ثبت میکند. مهمتر از همه، شیخ مفید به عنوان یکی از استوانههای بلامنازع کلام و تاریخ شیعه، در کتاب «مَسارّ الشیعة» تصریح کرده است که خلیفه دوم در روز بیست و ششم ذیالحجه مجروح شد و در بیست و نهم همان ماه از دنیا رفت. این اجماع قاطع میان مورخان نشان میدهد که انتساب این واقعه به نهم ربیعالاول، از منظر آکادمیک و تاریخی کاملاً مردود است.
حال اگر این تاریخ اشتباه است، پس ریشه این شادمانی در نهم ربیعالاول چیست؟
راز این معما در یک تشابه اسمی و خلط وقایع نهفته است. بر اساس گزارشهای تاریخی، در جریان قیام مختار ثقفی، عمر بن سعد در روز نهم ربیعالاول به سزای اعمال خود رسید و کشته شد. این واقعه، موجی از شادی را در میان شیعیان و داغداران سیدالشهدا (ع) به همراه آورد و به عنوان روز انتقام از قاتلان کربلا در حافظه جمعی ثبت شد. متأسفانه در گذر زمان و در بستر فرهنگ شفاهی، نام عمر بن سعد با نام خلیفه دوم خلط شد و مناسبتِ کشته شدنِ قاتل امام حسین (ع)، جای خود را به روایتی نادرست و بیاساس داد.
این جابهجایی تاریخی، تنها یک خطای تقویمی ساده نیست. این مسئله در طول سالیان متمادی زمینهساز شکلگیری برخی مجالس و رفتارهای ناپسندی شده است که نهتنها با سیره وحدتآفرین، صبورانه و هدفمند اهلبیت (ع) در تضاد است، بلکه در جهان رسانهای امروز، به دستاویزی برای تفرقهافکنی و تخریب چهره تشیع تبدیل میشود.
از این رو، رسالت امروز نهادهای دینی، رسانهها و نخبگان جامعه، روشنگری و پیرایش دین از اینگونه پیرایههای غیرمستند است. ما نیازی به مناسبتهای مبهم و اختلافبرانگیز نداریم؛ نهم ربیعالاول، در ذات خود یک عید بزرگ و مستند است و آن، سالروز آغاز امامت قطب عالم امکان، حضرت بقیةالله الأعظم (عج) است. شایسته است با عبور از این خلط تاریخی، ظرفیتهای معرفتی و رسانهای خود را بر این مفهوم وحدتبخش، امیدآفرین و اصیل متمرکز کنیم و این روز را به عنوان نماد تجدید عهد با امام زمان (عج) و تلاش برای زمینهسازی ظهور ایشان پاس بداریم.
پینوشتها:
[۱] طبری، محمد بن جریر (۱۹۶۷ م)، تاریخ الرسل والملوک، بیروت: دارالتراث، ج۵، ص۲۲۵.
[۲] ابن سعد، محمد (۱۹۹۰ م)، الطبقات الکبری، بیروت: دارصادر، ج۳، ص۳۶۵.
[۳] مفید، محمد بن محمد بن نعمان (۱۴۱۴ ق)، مسارّ الشیعة فی مختصر تواریخ الشریعة، تحقیق: مهدی نجف، بیروت: دارالمفید، ص۲۳.
@masajed7
3.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
خلاصه اسلام در یک جمله!
⁉️ امان یافتگان روز قیامت چه کسانی هستند؟
┄┅═✧☫✧═┅┄
🇮🇷 کانال جامع اساتید انقلابی👇
@asatidenghlabi
@asatidenghlabi
9.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 چرا بر مخالفت با نظر علیالاصول رهبری اصرار کردید؟
👤حجتالاسلام رضاپور:
🔹گفتید این سند شکست آمریکاست! چه شد پس؟ مگر به آقا تضمين ندادید؟ چرا تعهدهای شما برای شما بار ندارد؟ چرا به این مردم پاسخ نمیدهید؟
🔹آقا فرمود من کنار مردم می ایستم، یعنی شما آقایان سمت او نبوديد! چرا وقتی رهبری بارها متن تفاهمنامه را پس فرستادند شما بر نظرتان اصرار کردید؟ شما سمت آقا ایستادهاید؟
┄┅═✧☫✧═┅┄
🇮🇷 کانال جامع اساتید انقلابی👇
@asatidenghlabi
@asatidenghlabi
15.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✨ دلت پر از نور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) میشه، اگه «عهد ببندی که آنچه در توانت است، در راه تحقق اهداف ایشان تلاش کنی.»
🎤 آیت الله مصباح (ره)
🏷 #امام_زمان_عجّل_الله_فرجه
📚 @HadithNegar
12.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔴 ان شالله پیش بینی فوق به زودی به وقوع بپیوندد.
تا اضمحلال کامل آمریکا چیزی نمانده
پیشبینی عارف و سالک مرحوم آیت الله مولوی حسن جان قندهاری
👈 عالی حتما گوش کنید ، امیدوار کننده ...
👈 به فضل خداوند فتح و ظفر نزدیک است....
انشاءالله 🤲
7.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
اینهم یکی دیگر از کلیپهای فرهنگ سازی برای حجاب
1.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
♨️موضعگیری قاطع استاد رحیمپور ازغدی درباره مذاکره!
📌«تف بر روزگاری که رهبر رو بزنن و از صلح با آمریکا صحبت کنیم!»
🇮🇷
5.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
نقشه استان بحرین
سپاه سایبری پاسداران👇🏻
☑️ @SEPAHCYBERY
🔹 نگاهی به #سرگذشت_و_ایام ...
🌱 وقتی یک سیگار، علامه جعفری را به فکر فرو برد.
اوایل سال ۱۳۶۱ بود.
یک روز تلفن خانه زنگ خورد. یکی از همسایهها پشت خط بود. سؤال سادهای داشت:
«آقا، سیگار کشیدن حلال است یا حرام؟»
علامه جعفری پاسخ داد: «مباح است. اما علت این سؤال چیست؟»
زن گفت: «پسر جوانی دارم که سیگار میکشد. هر وقت به او میگویم سیگار نکش، جواب میدهد: اگر سیگار بد بود، آقای جعفری سیگار نمیکشید!»
برای محمدتقی جعفری، این جمله با یک پاسخ فقهی تمام نشد؛
انگار ناگهان مسئلۀ دیگری پیش رویش قرار گرفته بود؛ مسئلهای دربارۀ مسئولیت انسان در برابر رفتار خودش.
خودش بعدها این لحظه را چنین توصیف کرد: «انگار که دیوار زندگی شکاف بردارد و ابدیت را نشان دهند.»
فکر کرد اگر رفتار من باعث شود یک جوان، کاری را ادامه دهد که برای او زیانآور است، آیا من در برابر این تأثیر مسئول نیستم؟
به زن گفت: «از طرف من به پسرت بگو: جعفری از امروز اقدام به ترک سیگار خواهد کرد.»
و این بار حرف فقط یک حرف نبود.
تصمیم گرفت.
ترک سیگار را آغاز کرد و چند ماه بعد، تا آبان همان سال، برای همیشه آن را کنار گذاشت.
شاید نکتۀ مهم این خاطره، خود ترک سیگار نباشد.
نکته این است که جعفری وقتی فهمید رفتار او برای دیگری تبدیل به دلیل شده است، رفتار خودش را اصلاح کرد.
او میتوانست بگوید: «من که نگفتم تو سیگار بکش»!
اما چنین نکرد.
برای او، انسان فقط مسئول حرفهایی که میزند، نبود. گاهی باید پاسخگوی پیامی هم باشد که با رفتار خود به دیگران منتقل میکند.
و شاید این پرسش برای امروز ما نیز همچنان زنده باشد:
اگر کسی از رفتار ما برای انتخاب زندگی خودش الگو بگیرد، آیا حاضریم مسئولیت آن رفتار را بپذیریم؟
📚 بازنویسی از: محمدتقی جعفری، «سرگذشت و ایام»، ص ۲۰۰، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۰۲
👈🏻 سایت دفتر نشر آثار علامه جعفری: allamehjafari.com
#علامه_جعفری
#علامه_محمد_تقی_جعفری
#خاطره
#سلبریتی
@allameh_jafari
6.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔴برخی آدمها در این کشور خیلی عجیب و مرموز هستند....
واقعا چرا ؟
🔴 #بیداری_ملت 👇
@bidariymelat
ای به دستت نظام یا مهدی
دولتت مستدام یا مهدی
به ائمه به انبیاء تبریک
که تو گشتی امام یا مهدی
از تو قانون عدل پاینده است
به تو این موهبت برازنده است
🌺 #آغاز_ولایت_امام_زمان(عج) گل سرسبد عالم هستی تبریک و تهنیت باد.
🇮🇷🍃🌺🍃🇮🇷
@masajed7