#یادداشت
#سیاسی
💠به نام سعادت ملت ایران
⚪️(آغاز متن پیشنهادی کمیسیون نفت در مجلس ۱۶ام)
نهضت ملی شدن صنعت نفت،شاید اولین انقلاب خودباوری، وطن دوستی، ملی گرایی، حق خواهی ملت ایران در دوران معاصر باشد.
برای درک بیشتر این مسئله و پی بردن به لزوم همچین نهضتی در جامعه ایرانی آن زمان شاید نیازمند است که کنکاشی در سیر زمانی قبل از آغاز نهضت داشته باشیم.
نخستین قرارداد ننگین صنعت نفت ایران در زمان حکومت مظفرالدین شاه قاجار تحت عنوان قرارداد دارسی با شخصی به نام ویلیام ناکس دارسی انگلیسی در سال ۱۹۰۱ بسته شد به موجب این قرارداد حکومت ایران اجازه کشف،بهره برداری و حمل و نقل و فروش نفت در سرتاسر ایران به جز ۵ استان شمالی را به مدت ۶۰ سال به دارسی واگذار کرد و در قِبل آن ۱۶ درصد سود سالانه،۲۰هزارپوند پول نقد و ۲۰ هزارپوند سهام شرکت نصیب قاجار میشد.
ناگفته نماند که در سال ۱۹۱۴ دولت انگلیس ۵۱ درصد سهام این شرکت را خرید و در عمل شرکت تبدیل به شرکت نفت انگلستان شده بود و همین امر دست انگلستان را در فروش نفت به نازل ترین قیمت به ناوگان دریایی خود که به تازگی نفت را جایگزین سوخت ذغال سنگ کرده بود باز گذاشته بود؛ اما تلخی این قرارداد به اینجا ختم نمیشود...
به علت ثبت شرکت نفت ایران و انگلیس در انگلستان،سود مربوطه، پس از اخذ مالیات توسط دولت انگلستان، به ایران پرداخت میشد به طوری که در سال ۱۹۳۲ دریافتی ایران حدود ۳۳۶هزار لیره بود و مالیات پرداختی ایران به انگلستان حدود یک میلیون لیره میشد.
چپاول و غارت منابع ملی ایران همچنان ادامه یافت.
اکنون نوبت آن رسیده بود با قرارداد ۱۹۳۳ باردیگر این زالوسفتان به جان منابع ملی ایران بیفتند.
به موجب این قرارداد که انگلستان با رضاشاه بسته بود، ۳۰ سال به مدت زمان قرارداد دارسی افزوده میشد و در عوض ۲۰ درصد سود سالانه نصیب دولت ایران میشد.
این گوشه ای از خیانت ها و ظلم هایی که در حق ملت ایران تا قبل از ملی شدن صنعت نفت شده بود و مانند بغضی در گلوی جمع شد تا در نهایت در روز ۲۹ اسفندماه ۱۳۲۹ ه ش بترکد.
اکنون با اگاهی نسبت به گذشته قبل از ملی شدن صنعت نفت و درک ارزش این حرکت عظیم، به بررسی هرچه بهتر ابعاد این موضوع میتوانیم بپردازیم.
⁉️اهمیت شرکت نفت ایران_انگلیس برای بریتانیا
از چند جهت شرکت نفت ایران انگلیس برای بریتانیا حائز اهمیت بود؛
-پس از جنگ جهانی دوم برای بازسازی خسارات حاصل از جنگ و همچنین حفظ منافع سیاسی خودش نیازمندی به نفت ایران را احساس میکرد.
-بزرگترین سرمایه گذاری خارجی پس از جنگ جهانی دوم رو انجام داده بود و سودآورترین پروژه آنها نیز به شمار می آمد.
-به علت زندگی صنعتی در انگلستان در عمل بدون نفت روال زندگی عادی مختل میشد.
همه این عوامل دست به دست هم داد تا بریتانیا در جهت مقابله با طرح ملی شدن نفت دست به اقداماتی بزند ، من جمله امتناع از پرداخت ۳۰درصد فوق العاده دستمزد کارگران نفت و تحریک به اعتصاب، فرستادن کشتی جنگی به خلیج فارس، تحریم نفت ایران و شکایت از ایران به دیوان دادگستری بین الملل.
اما در میان تمامی اقدامات بریتانیا، دفاع بی نظیر و غرورآفرین دکتر مصدق، با هدف دفاع از منافع ملی، در شورا امنیت سازمان ملل به عنوان رهبر کشور جهان سوم در پاسخ به اقدام طرح شکایت و ارجاع آن به شورا امنیت توسط انگلستان سبب بالندگی و فرخندگی هرچه بیشتر ایرانیان گشت.
🟠گوشه ای از نطق دکترمصدق در پاسخ به نماینده انگلستان که ملی شدن نفت را در خطر افتادن صلح جهانی میدانست.
«اگر منظور انگلستان این است که ملیشدن صنعت نفت ما صلح را به خطر انداخته معلوم نیست که چرا دولت انگلیس که این همه صنایع را ملی کرده بهعنوان اینکه اساس و پایه صلح را متزلزل کرده است به شورای امنیت دعوت نشده. این موضوع کاملا شبیه دعوای گرگومیش است»
نقش مردم را در جهت پیشبرد اهداف این نهضت یعنی رسیدن درآمد صنعت به مردم و اداره صنعت توسط کارگران و متخصصان ایرانی که توسط رهبران نهضت یعنی دکتر مصدق و آیت الله کاشانی تبیین شده بود را نباید دست کم گرفت، هیچ انقلاب و جنبش و نهضتی بدون مردم به سرانجام نخواهد رسید، چه بسا معنای الفاظ مذکور با مردم گره خورده است...
راهپیمایی های متعدد مردم ایران به خصوص در ماه های منتهی به اسفند ۱۳۲۹،نوشتن مقاله در مطبوعات و اگاهی دادن به مردم توسط روزنامه نگارانی همچون سیدحسین فاطمی، عبدالرحمن فرامرزی و خلیل ملکی از جمله اقدامات مهم و اثرگذاری است که نقش مهمی در مسیر رسیدن به آخرین روز زمستان ۱۳۲۹ داشت.
☑️تلاش شد تا مصادف با ۲۹ اسفندماه،تنها بخش کوچکی از وقایع و حقایقی که در مسیر به سرانجام رسیدن ملی شدن صنعت ایران صورت گرفت را بیان کنیم.
🔴ملتی که تاریخ نداند،محکوم به تکرار آن است
@jadku_ir