📌به چه نحو می‌توان با سیاست هویت، قدرت‌آفرینی کرد؟ سیاست‌های هویتی ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با شدت بیشتری به پیش کشیده شد، در این میان صورت‌بندی روایت صحیح هویتی برای اقناع افکار عمومی و تداوم مقاومت دارای اهمیت دارد. در این میان بازگشت به سیاست هویت ملی‌گرای گذشته‌گرای پهلوی اشتباهی استراتژیک است و در عین حال مخالفت با این سیاست نباید مانع از آن شود که جمهوری اسلامی خود را به عنوان امتداد و ارتقای تاریخ ایران بداند. در این ماجرا گسست تاریخ ایران پهلوی است. ▪️ الف - ملاحظات سیاست هویت ۱. تفکیک میهن‌دوستی از ناسیونالیسم میهن‌دوستی (وفاداری اخلاقی به سرزمین) با ناسیونالیسم (ایدئولوژی نژادی و برتری‌جو) تفاوت دارد. ناسیونالیسم افراطی به فاشیسم و تحقیر اقوام می‌انجامد که با واقعیت ایران ناسازگار است. ۲. ایران ایده است نه نژاد ایران ترکیبی از اقوام است که در یک افق تمدنی گرد هم آمده‌اند. تکیه بر «خلوص نژادی» ضدیت با هویت تاریخی ایران است. ۳. نقد باستان‌گرایی پهلوی پهلوی با رویکردی شرق‌شناسانه و حذف ۱۴۰۰ سال تاریخ اسلام، سعی در ساخت هویتی برساختی برای پیوند با غرب داشت. ۴. انقلاب به مثابه تداوم جمهوری اسلامی گسست از تاریخ نیست، بلکه تکامل الگوی حکومت‌داری ایرانی از جمله پس از صفویه است. ۵. ذاتِ گزینشگر ایرانی روحیه ایرانی «گزینشگر انتقادی» است، او اسلام و تشیع را آگاهانه انتخاب کرد. دوگانه‌سازی «ایران و اسلام» پروژه‌ای استعماری است. ۶. دین منبع قدرت در لحظه خطر، انگیزه اصلی جان‌فشانی رزمندگان در ایران، ایمان اسلامی و اسوه عاشورا است، لذا حذف اسلام، خشکاندن ریشه قدرت ملی است. ▪️ب - الزامات و بایسته ‌های سیاست هویت برای آینده ۱. لزوم عمق تاریخی پرهیز از نگاه کاریکاتوری و پوستری و کلیپی به تاریخ باستان و لزوم رجوع به گذشته باید علمی و انتقادی باشد. ۲. لزوم پایان دوگانه‌سازی سیاست‌گذار فرهنگی و هویتی نباید ایران و اسلام را رقیب معرفی کند، بلکه آنها در هم‌تنیده هستند. ۳. مرزبندی با نژادپرستی مقابله جدی با ادبیات تحقیرآمیز علیه اعراب و مهاجران . ایران ایده است نه نژاد. ۴. غرب‌گزینی انتقادی اتخاذ رویکردی که ضمن مبارزه ریشه‌ای با سلطه غرب، به برخی دستاوردهای آن التفات دارد. ۵. تولید نظریه و تقویت نهادهای هویت بخش عبور از شعارزدگی و تولید «نظریه هویت بومی» در دانشگاه‌ها و تقویت نهادهای هویت‌ساز مانند هیئت‌ها و مساجد برای پاسخگویی به پرسش‌های وجودی جامعه درباره چرایی مقاومت. ▫️متن کامل یادداشت را در 🔗 اینجا بخوانید. 🌐 کانال ایران اندیش‌ |‌ جعفر حسن‌خانی https://eitaa.com/jafarhasankhani

♦️چگونه علوم‌انسانی می‌تواند انسان جدید ایرانی بسازد؟ بررسی الگوی اثرگذاری رسانه‌های نخبگانی مکتوب با تمرکز بر مجله «فکرآورد» در گفت‌و‌گو با جعفر حسن‌خانی/ بخش دوم او با تشریح تجربه خود در مجله «فکرآورد»، بر پروژه «ایده ایران» و بازخوانی هویت تاریخی ایرانیان مبتنی بر مفهوم «مقاومت» تأکید می‌ورزد. حسن‌خانی معتقد است در روزگاری که مصرف فرهنگی سطحی شده، ژورنالیسم اندیشه باید برای اثرگذاری، «فرم» و زیبایی‌شناسی را جدی بگیرد. وی راه برون‌رفت از وضعیت کنونی را اعتماد سیاست‌گذاران به نسل جدید علوم‌انسانی می‌داند؛ نسلی که با گفتارهای قدرتمند خود توانایی بازسازی انسان ایرانی و ایجاد پیوند میان میراث گذشته و نیازهای امروزی را دارد. 🔹متن کامل را از اینجا بخوانید🔹 🔻 پایگاه مطالعاتی-تحلیلی سدید🔻 🆔 @farhangesadid 🌐https://eitaa.com/farhangesadid

‌▪️به همت معاونت پژوهش کتابخانه مجلس؛ نشست علمی «ایران باستان و ایرانیِ معاصر» برگزار می‌شود ▫️این نشست با حضور دکتر شروین وکیلی مدیر گروه جامعه‌شناسی تاریخی انجمن جامعه‌شناسی ایران و دکتر جعفر حسن‌خانی سیاست‌پژوه برگزار می‌شود. 🗓️این نشست ساعت ۱۰ روز یکشنبه ۱۶ آذر در محل معاونت پژوهش کتابخانه مجلس واقع در خیابان انقلاب اسلامی، بین خیابان دانشگاه و ابوریحان، ساختمان فروردین، طبقه ۷، واحد ۲۸ برگزار خواهد شد. 🌐 کانال ایران اندیش‌ |‌ جعفر حسن‌خانی https://eitaa.com/jafarhasankhani

جعفر حسن خانی در نشست «ایران باستان و ایرانیِ معاصر» : 📍دادگری نقطه کانونی و هویتی سیاست اندیشی ایرانی در بستر تاریخ ایران از باستان تا به امروز بوده است ▫️جامعه ایران به دلیل برخورداری از تاریخی عمیق و پیوسته، در برابر تعاریف تحمیلی و غیربومی مقاومت می‌کند، در این باره نیچه در کتاب «در باب تبارشناسی اخلاق»می گوید: «تنها آن چیزی که تاریخ نداشته باشد، تعریف پذیر است»، تنها امر «بی‌تاریخ» را می‌توان دلخواهانه تعریف کرد. بر این اساس، انقلاب اسلامی نتیجه بازگشت انسان ایرانی به «خودآگاهی تاریخی» و رد هویت‌سازی‌های جعلی بود تا بتواند به‌جای تکرار تاریخ دیگری در تاریخ خود، خود را بر اساس تاریخ خود بازتعریف کند. ▪️فکرایرانی در دو قرن اخیر چهار مرحله را پشت سر گذاشته است: ابتدا «غرب‌اندیشی» و خودباختگی در برابر عقل مدرن، سپس «شرق‌شناسی» که طی آن ایرانیان با عینک غربی خود را نقد و تحقیر می‌کردند، در مرحله بعد «غرب‌شناسی» و تلاش برای تبدیل شدن به سوژه نقاد و در نهایت مرحله «ایران‌اندیشی» که انسان ایرانی در جایگاه «فاعل شناسایی» می‌ایستد و به جای آنکه ابژه باشد، جهان را با تکیه بر خرد خود تفسیر می‌کند. ▫️درحالی‌که ریشه سیاست در غرب به اداره «شهر» (Polis) و نظم عمومی برمی‌گردد، در اندیشه شرقی و ایرانی سیاست از ریشه «ساس» (رام کردن اسب) گرفته شده و اساساً به معنای فن «مهار قدرت و جامعه» و دولت‌سازی است. این هر دو تلقی از سیاست، در آموزه‌های شیعی وجود دارد آنجا که در توصیف شان امام در زیارت جامعه کبیره گفته می‌شود: «وساسة العباد وأركان البلاد» ▪️نقطه کانونی سیاست‌اندیشی و تداوم تاریخی ایران همواره «دادگری» بوده است، نه مفاهیمی چون آزادی که در تمدن غرب محوریت دارند. از شاه آرمانی در اساطیر ایرانی «فریدون فرخ فرشته نبود | ز مشک و ز عنبر سرشته نبود | بداد و دهش یافت آن نیکوئی | تو داد و دهش کن فریدون توئی» تا پذیرش اسلام و گرایش به تشیع و امیرالمومنین علی علیه السلام، ایرانیان پیوسته در جست‌وجوی عدالت بوده‌اند و هر نظامی، حتی تمدن شکوهمند ساسانی، زمانی که معنای دادگری مضیغ شد، توسط جامعه سلب وفاداری شد و مشروعیتش را از دست داد. ▫️ملی‌گرایی ایدئولوژیک دوره پهلوی به دلیل ایجاد گسست مصنوعی در تاریخ و تقابل با اسلام، نتوانست جامعه را بسیج کند و شکست خورد. در مقابل، هویت ملی در ایران به‌صورت ارگانیک و از طریق آیین‌ها، غم‌ها و شادی‌های مشترک به‌ویژه مناسک مذهبی شکل گرفته است؛ بنابراین انقلاب اسلامی نه علیه «ایران»، بلکه علیه آن ناسیونالیسم جعلی و نژادی بود که «امت» را در برابر «ملت» قرار می‌داد. امت واحد بزرگتر ملت است. ▪️بازخوانی تاریخ ایران باید از موضع «فاعل شناسا» و با عبور از فلسفه تاریخ غربی انجام شود تا گسست‌های تحمیلی ترمیم گردند. ایران فراتر از «موضوع شناسایی»است. در این مسیر، رجوع به منابع تمدنی شرق مانند هند که تا کنون خوانده نشده دارای اهمیت است . ▫️ایران نه به‌عنوان یک نژاد، نه به عنوان دارنده یک ایده ارتجاعی نظیر ایده «شاهنشاهی» که برخی ایرانشهری ها آن را صورت‌بندی می‌کنند باید فهمیده شود. ایران به مثابه یک «ایده» است و آن ایده که در تاریخ ایران تداوم داشته و در اکثر اندرزنامه های سیاسی مورد توجه بوده «عدالتخواهی و دادگری» است. 📌متن کامل این سخنرانی را از 🔗 اینجا بخوانید. 🌐 کانال ایران اندیش‌ |‌ جعفر حسن‌خانی https://eitaa.com/jafarhasankhani

📍پاسخ به چند پرسش در اینستاگرام به برخی از پرسش‌های مخاطبان گرامی‌ام پاسخی کوتاه دادم. ▪️خوشحال می‌شوم مس پاسخ‌هایم را به کیمیای نقدتون طلا کنید. 🌐 کانال ایران اندیش‌ |‌ جعفر حسن‌خانی https://eitaa.com/jafarhasankhani