📕 «ریشه بحران ریال/ علت افزایش نرخ ارز»/#قسمت_سوم
🔹 اما چه شد که رشد نقدینگی در ایران به وضع سرسام آور سالهای اخیر دچار گشت؟ عموماً پول ایران را در دو سطح پولپایه و نقدینگی به بحث می گذارند که اولی مستقیماً توسط بانکمرکزی خلق شده و دومی توسط کل نظام بانکی شامل بانکهای خصوصی و دولتی.
🔹 نگاهی گذرا به روند رشد این دو مؤلفه پولی نشان میدهد سالهای ابتدایی دهه ۱۳۸۰ نقطه عطفی است که نرخ رشد نقدینگی با شتابی فزاینده از نرخ رشد پولپایه پیشی میگیرد. یعنی تا پیش از آن، این دو مؤلفه پولی کم وبیش همگام با یکدیگر افزایش می یافتند ولی به ناگاه نقدینگی با سرعتی بیش از سرعت خلق پول پایه ایجاد میشود.
🔹 چه اتفاقی در آن سالها رخ داده که چنین نتیجهای را موجب شده است؟ عدهای تشکیل دولت احمدینژاد را، که از نظر زمانی تقریباً مقارن با این تحول است، به عنوان علت آن ذکر میکنند. اما این تقارن زمانی را تنها در صورتی میتوان به رابطه علی ـ معلولی بدل کرد که تشکیل دولت احمدینژاد تغییری بنیادین در نظام بانکی ایران را موجب شده باشد. زمینهسازی برای بزرگترین تحول ساختاری در نظام بانکی ایران، که توان اثرگذاری فوق را داشته باشد، در سالهای پایانی دهه ۱۳۷۰ صورت پذیرفت. اجرای این تحول در سال ۱۳۸۰ آغاز شد و اول خرداد ۱۳۸۴، یعنی دو ماه پیش از تشکیل دولت احمدینژاد، این تحول تازه وجاهت قانونی یافت!
این تحول چیزی نیست جز راهاندازی بانکداری خصوصی که الگوی نوینی برای مدیریت پول در ایران پایه گذاشت.
📍 چگونگی تأثیرگذاری بانکداری خصوصی بر سرعت عجیب خلق پول پایه را در ادامه بیان خواهیم کرد.
/ ادامه دارد...
🔹@jorehayeandishe