وقتی فلسفه، الگوریتم می آفریند؛ بازخوانی میراث خوارزمی / ریشه های معرفتی هوش مصنوعی
▫️هرگاه سخن از هوش مصنوعی به میان میآید، ذهنها به سوی ابررایانهها، دادههای عظیم و شبکههای عصبی معطوف میشود؛ گویی تاریخ این فناوری از قرن بیستم آغاز شده است. اما اگر بخواهیم ریشههای معرفتی این تحول را جستوجو کنیم، باید بیش از هزار سال به عقب بازگردیم؛ بیتالحکمه و دانشمند مسلمان ایرانی که امروز او را «پدر علم جبر» و «پدربزرگ علوم کامپیوتر» مینامند: محمد بن موسی خوارزمی.
▫️شهرت خوارزمی تنها به دلیل تألیف کتاب الجبر و المقابله نیست. اهمیت واقعی او در آن است که شیوهای نو برای اندیشیدن به مسائل علمی عرضه کرد. پیش از او، بسیاری از مسائل به صورت موردی حل میشدند؛ اما خوارزمی نشان داد که میتوان از دل انبوه مسائل جزئی، قواعدی کلی استخراج کرد و بر اساس آنها روشی نظاممند برای حل هر مسئله مشابه ارائه داد. این همان چیزی است که امروز از آن با عنوان «تفکر الگوریتمی» یاد میکنیم.
▫️اتفاقی نیست که واژه Algorithm در زبانهای اروپایی از صورت لاتینی نام خوارزمی (Algoritmi) گرفته شده است. البته مفهوم امروزی الگوریتم، حاصل تکامل چندین قرن اندیشه ریاضی و منطقی و تلاش دانشمندانی چون لایبنیتس، جورج بول و آلن تورینگ است؛ اما نخستین صورتبندی منظم از حل گامبهگام مسائل، میراث ماندگار خوارزمی است.
▫️با این حال، پرسش مهمتری نیز وجود دارد: چه چیزی خوارزمی را به چنین روشی در اندیشیدن رساند؟
▫️خوارزمی هرچند فیلسوف به معنای مصطلح، مانند کندی یا فارابی، نبود، اما در یکی از عقلانیترین دورههای تمدن اسلامی میزیست، بیتالحکمه بغداد محل تلاقی میراث علمی ایران، هند و یونان بود؛ جایی که آثار ارسطو، اقلیدس، بطلمیوس و جالینوس ترجمه، مطالعه و در بستر معارف اصیل اسلامی نقد میشد، طبیعی است که چنین فضایی، نگرشی مبتنی بر نظم، برهان و قانونمندی را در میان دانشمندان آن عصر تقویت کند.
▫️از همین منظر، میتوان گفت فلسفه مستقیماً جبر یا الگوریتم را به خوارزمی نیاموخت؛ بلکه افق معرفتی لازم برای پیدایش آنها را فراهم ساخت، باور به عقلانیت جهان، امکان کشف قوانین کلی و قابلیت صورتبندی منظم مسائل، پیشفرضهایی بودند که در بستر نهضت ترجمه و فضای علمی بیتالحکمه که خوارزمی در آن نفش مهمی داشت، شکل گرفتند و در آثار خوارزمی تجلی یافتند.
▫️روش خوارزمی بر سه اصل استوار بود: نخست، جهان نظمی عقلانی دارد و مسائل آن قابل فهماند؛ دوم، عقل انسان میتواند این نظم را در قالب قواعد عمومی بیان کند؛ و سوم، حل مسئله باید بر پایه روشی باشد که مستقل از اشخاص، تکرارپذیر و همواره به نتیجهای واحد منتهی شود. این سه اصل، امروز نیز در قلب علوم رایانه، برنامهنویسی و حتی هوش مصنوعی حضور دارند.
▫️از این منظر، جبر تنها شاخهای از ریاضیات نیست، بلکه نوعی تحول در روش اندیشیدن است، خوارزمی مسائل عملی مانند تجارت، اندازهگیری زمین و محاسبات روزمره را از سطح تجربههای پراکنده به سطح قواعد انتزاعی و عام ارتقا داد. این گذار از «حل مسئله» به «طراحی روش حل مسئله»، همان نقطهای است که علوم رایانه بر آن بنا شدهاند.
▫️از منظر فلسفه علم، شاید بتوان مهمترین میراث خوارزمی را نه در پاسخهایی که ارائه کرد، بلکه در شیوه پرسیدن و حل کردن مسائل دانست. او نشان داد که علم زمانی پیشرفت میکند که بتواند از دل مصادیق جزئی، ساختارهای کلی و روشهای جهانشمول استخراج کند. به همین دلیل، میتوان گفت فلسفه، شرط امکان این تحول بود، نه علت مستقیم آن.
▫️امروز که هوش مصنوعی به مهمترین فناوری قرن بیستویکم تبدیل شده است، بازخوانی میراث خوارزمی تنها ادای دینی به یک دانشمند بزرگ ایرانی نیست؛ بلکه یادآوری این حقیقت است که آینده فناوری، پیش از آنکه در قدرت پردازندهها رقم بخورد، در کیفیت اندیشیدن شکل میگیرد. هوش مصنوعی، پیش از آنکه محصول ماشینها باشد، محصول سنتی از عقلانیت است و یکی از برجستهترین معماران آن، محمد بن موسی خوارزمی متفکر ایرانی اسلامی بود.
۲۲ تیرماه روز بزرگداشت خوارزمی دانشمند مسلمان ایرانی
✍️ لیلا محسنیان
(عضو انجمن علمی پژوهشی فلسفه جامعه الزهرا سلاماللهعلیها)
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602
🔰 اولین دوفصلنامه علمی (داخلی) اندیشه اسلامی جنسیت و خانواده به همت معاونت پژوهش جامعه الزهرا سلام الله علیها با همکاری گروه علمی تربیتی مطالعات زنان منتشر شد.
📚فهرست مقالات
📗اغتشاشات 1401 و پیامدهای آن بر امنیت روانی زنان/ فائزه آباده
📗علل گرایش بانوان محجبه به جراحی زیبایی/ فاطمه سادات حسینی، سمیه حاجی اسماعیلی
📗نقش زنان در مهار تورم آینده ایران با استفاده از رهنمودهای رهبری شهید(قدس سره) / ملیحه معراجی، نرگس بزرگخو
📗بازنمایی معایب مدارس مختلط در مدارس کشور کره (بررسی موردی سریال یک عشق بسیار زیبا و تو فوقالعادهای)/ آسیه حدادی دلاور، کوثر میرزایی
📗فراتحلیل کمی مطالعات الگوی سوم زن مسلمان: برآورد اندازههای اثرِ دوگانه «انزوای اجتماعی» و «کنشگری در خانواده/ سمانه سادات سدید پور، منصوره زارعان
🌐راه های ارتباطی
📌آیدی ایتا: @nashriyeh
☎️شماره تماس: 32112342-32112400
🔸جهت مشاهده متن مقالات به لینک ذیل مراجعه کنید.
https://pjh.jz.ac.ir/post/16581
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602
💠 فراخوان شرکت در ششمین همایش علمی بینالمللی «فاطمه الزهرا (س) در اندیشه اسلامی»
📎 برگزارکننده: اداره امور فکری فرهنگی مقام معجزه رد الشمس، با شعار: «فاطمه زهرا (س)، راز آفرینش و صدای حقیقت»
🖇 با حمایت: آستان مقدس حسینی و عباسی
⏪محورهای همایش:
1⃣ فاطمه زهرا (س) در میراث مکتوب مدرسه اهلبیت (ع)
2⃣ فاطمه زهرا (س) در مجموعه کتب اهل سنت
3⃣ فاطمه زهرا (س) در میراث خطی اسلامی
4⃣ فاطمه زهرا (س) در مطالعات توسعهای
5⃣ فاطمه زهرا (س) در احساسات و وجدان جمعی در جوامع اسلامی
🎁جوایز:
به سه مقاله برتر در هر محور، جوایز نقدی به شرح زیر اعطا میشود:
رتبه اول: ۱,۰۰۰,۰۰۰ دینار عراقی
رتبه دوم: ۵۰۰,۰۰۰ دینار عراقی
رتبه سوم: ۲۵۰,۰۰۰ دینار عراقی
◀️شرکت در همایش صرفاً به صورت فردی بوده و آثار مشترک در فرآیند ارزیابی قرار نخواهند گرفت.
◀️مقالات پذیرفته شده ضمن چاپ در مجموعه مقالات، با اهدای پرچم متبرک امام حسین (ع) مورد تقدیر قرار میگیرند.
◀️هزینه اقامت، پذیرایی و نقلوانتقال داخلی شرکتکنندگان ایرانی به عهده همایش میباشد.
🗓 زمان برگزاری:
۲۳ جمادیالثانی ۱۴۴۸ هـ.ق
۳ دسامبر ۲۰۲۶ م ، ۲۱ آذر ۱۴۰۵ هـ.ش
✅مکان: عراق، بابل
📞برای ثبت نهایی و پیگیریهای بعدی، حتماً چکیده و اصل مقاله خود را به نماینده دبیرخانه همایش در ایران اطلاع دهید:
شماره تماس (واتساپ / تلگرام / ایتا):
🔸 ۰۹۱۲۵۵۳۶۲۰۷
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602
2_5275986600055054488.pdf
حجم:
661.1K
ریز موضوعات همایش👆
💠 انجمن علمی پژوهشی تاریخ معاونت پژوهش جامعه الزهرا سلام الله علیها برگزار می کند
🔅میز گرد تخصصی
سوگواری در عصر نزول؛ از اصلاح آیینهای جاهلی تا تأسیس عزاداری مشروع با تأکید بر نقش زنان
✅ موضوع ارائه اول:
سوگواری در سیره نبوی؛ اصلاح سنتهای عزاداری در عصر نزول
استاد محترم: سرکار خانم نجمه صالحی (دبیر انجمن علمی پژوهشی تاریخ)
✅ موضوع ارائه دوم:
نقد ادله عدم مشروعیت عزاداری با تأکید بر معنای نیاحه مذموم
استاد محترم: حجت الاسلام والمسلمین دکتر رسول چگینی (پژوهشگر تاریخ اسلام )
❇️ دبیر علمی: سرکار خانم فاطمه میری طایفه فرد
(عضو شورای انجمن علمی پژوهشی تاریخ)
♦ به صورت حضوری و مجازی
🗓 تاریخ برگزاری: یکشنبه 28 تیرماه 1405، ساعت 10
مکان: جامعه الزهرا سلام الله علیها، ساختمان کتابخانه، معاونت پژوهش، طبقه سوم
🔰 لینک مجازی:
https://faryan.cloud/join/jz-ac/pajoheshi/
🔰به صورت مهمان وارد شوید
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602
🔸معاونت پژوهش جامعه الزهرا سلاماللهعلیها با همکاری دبیرخانه همایش ملی اخلاق و روانشناسی و مجمع آموزش عالی بنت الهدی برگزار می کند
♦️ پنجمین پیشنشست مجازی همایش ملی اخلاق و روانشناسی
🟡 عنوان: اخلاق در روابط زوجین و سبکهای فرزندپروری اخلاقی
👤ارائهدهنده: سرکار خانم دکتر سیدهزینب رضوانی؛
(مدرس و پژوهشگر حوزه و دانشگاه و عضو گروه روانشناسی مجتمع آموزش عالی بنتالهدی)
👤 دبیر جلسه : سرکار خانم سیدهزهره وکیل؛
(مدرس دانشگاه و کارشناس مرکز پژوهشهای اسلامی معصومیه)
⏰زمان: سهشنبه 30 تیر 1405| ساعت 10:30 الی 12
💠 نشست مجازی است.
🌐 لینک شرکت در جلسه:
https://faryan.cloud/join/jz-ac/pajoheshi
به عنوان مهمان وارد شوید
🌐 لینک ثبت نام جهت اخذ گواهی شرکت در جلسه:
https://events.isca.ac.ir/sama/11743
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602
14050426_متن_کامل_پیام_رهبر_معظم_انقلاب_دربارهی_حماسه_عظیم_بدرقه.pdf
حجم:
148.1K
📖 متن کامل پیام رهبر معظم انقلاب دربارهی حماسه عظیم بدرقه آقای شهید ایران و تبیین مسائل مهم کشور
🔗 rahbar.ir/s/1590
💻 Rahbar.ir | 📲 @Rahbar_ir
فراخوان مقاله (نمایهسازی در ISC )
✅ چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع “وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای”
⏳تاریخ برگزاری: ۴ لغایت ۸ شهریور ۱۴۰۵
✅ برگزار کننده: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
محورهای مقالات ؛
🔰مفهوم وحدت و امت اسلامی و تمدن نوین اسلامی در آموزههای امام شهید
🔰نقش مشترکات اسلامی در شکلگیری هویت امت واحده اسلامی از دیدگاه امام شهید
🔰 هویت امت اسلامی و چالشهای اتحاد امت در دوران معاصر در اندیشه امام شهید
🔰 جایگاه علمای جهان اسلام و نهادهای دینی در استمرار هویت و اتحاد امت اسلامی در اندیشه امام شهید
🔰 نقش اتحاد امت اسلامی در تقویت اقتصاد مقاومتی و همکاریهای اقتصادی در اندیشه امام شهید
🔰 آموزههای امام شهید در تضمین صلح، امنیت، اقتدار و عزت امت اسلامی
🔰 سیاست و حکمرانی در امت اسلامی: آموزههای امام شهید و گفتمان وحدت اسلامی
🔰 جنگ و صلح در سیره پیامبر (ص)، موازنه بین دفاع و مصالحه و مسأله فلسطین و لبنان در اندیشه امام شهید
💥دریافت گواهی ارائه مقالات و اهدای جوایز نفیس به مقالات برتر💥
🔹آدرس وبگاه کنفرانس: iuc.taqrib.ir/iuc40
🔹پست الکترونیک: info.taqrib@gmail.com
🔹تلفن: ۰۲۵۳۷۷۵۵۴۴۵ داخلی ۱۱۴-۱۰۳-۱۰۱
🔹ارتباط در ایتا: @taqrib_Conference_40
🔹نگارش مقاله: حداقل ۸ صفحه و حداکثر ۲۰ صفحه ۳۰۰ کلمهای؛
(مقالات میتواند به زبانهای فارسی، عربی و انگلیسی باشد)
🔹آخرین مهلت ارسال چکیده: ۱۵ مردادماه ۱۴۰۵
🔹آخرین مهلت ارسال اصل مقاله: ۱ شهریورماه ۱۴۰۵
🔹کانال رسمی پژوهشگاه مطالعات تقریبی
🔆در حال برگزاری
🔅میز گرد تخصصی
سوگواری در عصر نزول؛ از اصلاح آیینهای جاهلی تا تأسیس عزاداری مشروع با تأکید بر نقش زنان
✅ موضوع ارائه اول:
سوگواری در سیره نبوی؛ اصلاح سنتهای عزاداری در عصر نزول
استاد محترم: سرکار خانم نجمه صالحی (دبیر انجمن علمی پژوهشی تاریخ)
✅ موضوع ارائه دوم:
نقد ادله عدم مشروعیت عزاداری با تأکید بر معنای نیاحه مذموم
استاد محترم: حجت الاسلام والمسلمین دکتر رسول چگینی (پژوهشگر تاریخ اسلام )
❇️ دبیر علمی: سرکار خانم فاطمه میری طایفه فرد
(عضو شورای انجمن علمی پژوهشی تاریخ)
🔰 لینک مجازی:
https://faryan.cloud/join/jz-ac/pajoheshi/
🔰به صورت مهمان وارد شوید
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐سایت معاونت پژوهش
📌https://pjh.jz.ac.ir/
┄┅═══••✾••═══┅┄
🌐کانال معاونت پژوهش
🆔https://eitaa.com/jz2602