مکاسب جدید طراحی اکوسیستم مالی هوشمند توحیدی بر پایه داده‌های رفتاری، هوش مصنوعی و رمزارز --- اندیشکده منجی | بهمن ۱۴۰۴ سید منصور محمدی کچپی --- چکیده اجرایی این سند، حاصل تلفیق دو جریان فکری-عملیاتی است: از یک سو، «روش‌شناسی استخراج علم از سنت و استخراج سنت از علم» به عنوان چارچوب نظری رنسانس قدسی، و از سوی دیگر، «معماری شش‌لایه‌ای مالی هوشمند» به عنوان نقشه اجرایی. حاصل این تلفیق، طرح «مکاسب جدید» است: بازتعریف مکاسب شیخ انصاری (اعظم) در عصر هوش مصنوعی و رمزارزها. مکاسب جدید، نه یک کتاب فقهی صرف، بلکه یک اکوسیستم عملیاتی است که در آن: · داده به مثابه سرمایه در نظر گرفته می‌شود · رفتار کاربر منبع تولید ارزش است · هوش مصنوعی نقش مجتهد پویا را ایفا می‌کند · رمززارز ابزار توزیع عادلانه منافع است · بازار عرصه تحقق سنت‌های الهی می‌باشد --- مقدمه: از مکاسب سنتی تا مکاسب جدید مکاسب شیخ اعظم انصاری (ره) در قرن سیزدهم هجری، فقه معاملات را برای عصر خود نظام‌مند کرد. این اثر سترگ، بر اساس منابع وحیانی (کتاب و سنت) و با روش اجتهاد جواهری، قواعد حاکم بر کسب‌وکار و معاملات را استنباط نمود. امروز، در آستانه قرن پانزدهم هجری، با پدیده‌هایی مواجهیم که در متن مکاسب نیامده است: · اقتصاد داده و اطلاعات به مثابه کالا · معاملات الگوریتمی در بازارهای مالی · رمزارزها و قراردادهای هوشمند · هوش مصنوعی به عنوان عامل اقتصادی · بانکداری دیجیتال و پول مجازی پرسش این است: آیا می‌توان با همان روش اجتهادی شیخ انصاری، اما با ابزارهای نوین و در مقیاسی بزرگ‌تر، «مکاسب جدید»ی نگاشت؟ پاسخ اندیشکده منجی مثبت است؛ مشروط به آن که: ۱. از روش‌شناسی دوگانه «استخراج علم از سنت» و «استخراج سنت از علم» بهره بگیریم ۲. از ظرفیت هوش مصنوعی در متن‌کاوی و استنباط استفاده کنیم ۳. اجتهاد فردی را به «اجتهاد جمعی میان‌رشته‌ای» ارتقا دهیم ۴. فناوری‌های نوین (بلاکچین، AI، داده‌کاوی) را در خدمت تحقق سنت‌ها به کار گیریم --- بخش اول: مبانی نظری مکاسب جدید ۱. حقیقت بازار در اسلام بازار در اسلام، صرفاً محل دادوستد نیست، بلکه نهادی اجتماعی-عبادی است. پیامبر اکرم (ص) فرمود: «سوقُ المُسلمینَ کَمَسجدِهم»؛ بازار مسلمانان مانند مسجد آنان است. امام علی (ع) در عهدنامه مالک اشتر، نظارت بر بازار را هم‌ردیف مهم‌ترین وظایف حاکمیتی می‌شمارد. اصول حاکم بر بازار توحیدی: · رضایت طرفین (عَن تَراضٍ) · شفافیت (نفی غش و تدلیس) · عدالت در توزین (إِيفاءُ الكَيلِ وَ الميزانِ) · منع احتکار و انحصار · نظارت مستمر (حسبه) ۲. حقیقت بانکداری بانک متعارف، خالق پول است، نه صرفاً واسطه وجوه. در اسلام، بانکداری باید در چارچوب عقود واقعی (نه صوری) عمل کند. شهید صدر میان «بانکداری بدون ربا» و «بانکداری اسلامی» تفکیک قائل می‌شود؛ دومی تنها در جامعه یکپارچه اسلامی قابل تحقق است. عقود اسلامی در بانکداری: · مضاربه (مشارکت در سود تجارت) · مشارکت (شراکت در سرمایه) · مرابحه (فروش اقساطی) · اجاره به شرط تملیک · جعاله (التزام به پاداش در قبال عمل) · مزارعه و مساقات (کشاورزی) ۳. حقیقت ارزش ارزش در نظام توحیدی دو ساحت دارد: · ارزش انسانی: مبنای آن تقواست (إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ) · ارزش اقتصادی: تابع کار، عرضه و تقاضا و منفعت پول در اسلام کالا نیست، بلکه وسیله تسهیل مبادلات است. خرید و فروش پول (ربا) حرام، اما قرض‌الحسنه مستحب مؤکد است. --- بخش دوم: معماری شش‌لایه‌ای مکاسب جدید لایه ۱: زیرساخت داده (داده به مثابه سرمایه) در اقتصاد هوشمند، داده بزرگ‌ترین دارایی است. اما در مکاسب جدید، کاربر مالک داده خویش است و داده او به مثابه سرمایه در چرخه تولید ارزش مشارکت داده می‌شود. انواع داده: نوع داده مثال کاربرد داده بازار OHLCV، اردربوک تحلیل تکنیکال داده رفتاری کلیک، زمان تصمیم، واکنش به نوسان شناسایی تیپ معامله‌گر داده کلان تورم، نرخ بهره، نقدینگی تحلیل بنیادی معماری فنی: User Activity → Event Stream → Kafka → Data Lake → Feature Engineering → AI Model ابزارها: · Python (Pandas, NumPy, Scikit-learn) · PostgreSQL + Redis · Apache Kafka (برای استریم بلادرنگ) · IPFS (ذخیره‌سازی غیرمتمرکز) · REST / WebSocket API Feature Engineering (تبدیل رفتار به شاخص): · Risk Tolerance Score (میزان ریسک‌پذیری) · Reaction Latency Index (سرعت واکنش) · Emotional Volatility Index (ثبات احساسی) · Consistency Score (ثبات در رفتار) لایه ۲: موتور هوش مصنوعی رفتاری این قلب تپنده مکاسب جدید است. AI نه تنها تحلیل می‌کند، بلکه شخصی‌سازی می‌نماید. سه ماژول اصلی: ۱. Clustering (دسته‌بندی معامله‌گران) · محافظه‌کار · هجومی · هیجانی · الگوریتمی ۲. Reinforcement Learning (یادگیری تقویتی)

· سیستم یاد می‌گیرد برای هر تیپ، چه استراتژی مناسب‌تر است · پاداش = سود تنظیم‌شده بر اساس ریسک ۳. Sentiment Engine (تحلیل احساسات بازار) · NLP روی اخبار، توییت‌ها و کانال‌های تلگرامی · تشخیص صعودی/نزولی بودن جو بازار خروجی AI: Behavior Score → Risk Profile → Strategy Recommendation لایه ۳: توکنیزه کردن داده رفتاری (نقطه انقلاب) اینجا مکاسب جدید با مکاسب سنتی تفاوت بنیادین می‌یابد. کاربر بابت تولید داده، در سود اکوسیستم شریک می‌شود. توکن پیشنهادی: BDAT (Behavior Data Token) کاربردها (Utility): · پرداخت کارمزد کمتر در معاملات · دسترسی به سیگنال‌های هوشمند ممتاز · حق رأی در DAO · استیکینگ و دریافت پاداش · مشارکت در تأمین نقدینگی مدل عرضه: · عرضه کل محدود (مثلاً ۱۰۰ میلیون توکن) · توزیع اولیه: ۴۰٪ برای مشارکت‌کنندگان داده، ۳۰٪ برای تیم توسعه، ۲۰٪ برای صندوق اکوسیستم، ۱۰٪ برای عرضه عمومی · مکانیسم Burn: بخشی از کارمزدها صرف سوزاندن توکن می‌شود قرارداد هوشمند: · بستر: EVM (Ethereum، Polygon یا زنجیره‌های سازگار) · زبان: Solidity · اتصال به Oracle: Chainlink برای قیمت‌گذاری عادلانه · Reward Distribution: توزیع خودکار پاداش به کیف پول کاربران لایه ۴: اجرای بازار (Market Execution Layer) در این لایه، AI از تحلیل به اجرا می‌رسد. سیستم ترکیبی از پرایس اکشن کلاسیک و هوش مصنوعی. تشخیص خودکار الگوها با CNN: · Support/Resistance · Breakout · Order Block · Liquidity Sweep · BOS (Break of Structure) مدل سری زمانی با LSTM: · پیش‌بینی روند کوتاه‌مدت · تشخیص نقاط بازگشتی کنترل ریسک: · حد ضرر پویا (بر اساس نوسانات بازار) · مدیریت اندازه موقعیت (بر اساس ریسک‌پذیری کاربر) · فیلتر اخبار مهم اجرای خودکار: Signal → Risk Filter → Position Sizing → API Execution → Trade Log → Feedback Loop اتصال به صرافی‌ها: · Binance Futures (API) · Bybit · MetaTrader (برای فارکس) لایه ۵: حاکمیت غیرمتمرکز (DAO) برای جلوگیری از استبداد الگوریتم و تمرکز قدرت، حاکمیت باید توزیع شود. ساختار DAO: · خزانه‌داری چندامضایی (Multi-Sig) · رأی‌گیری مبتنی بر توکن (یک توکن = یک رأی) · پیشنهاد و دوماه (Proposal & Voting) موارد رأی‌گیری: · تغییر پارامترهای ریسک · تعدیل مدل پاداش‌دهی · اضافه شدن بازارهای جدید · ارتقای الگوریتم‌ها · تخصیص بودجه توسعه نظارت شرعی: · کمیته فقهی با حق وتو (در امور مغایر با شریعت) لایه ۶: بازاریابی هوشمند و مدل درآمدی بازاریابی توحیدی: · شناسایی نیازهای واقعی کاربر · شخصی‌سازی پیشنهادات بر اساس اولویت‌های اخلاقی · پاداش به رفتارهای مطلوب اجتماعی (مثل دعوت دوستان) مدل درآمدی: · کارمزد عملکرد (Performance Fee) از سود معاملات · اشتراک ممتاز (Premium Subscription) برای سیگنال‌های پیشرفته · مارکت‌پلیس داده (Data Marketplace) · سود حاصل از استیکینگ · تأمین نقدینگی (Liquidity Providing) توزیع درآمد: · ۳۰٪ توسعه‌دهندگان و تیم عامل · ۳۰٪ خرید و سوزاندن توکن · ۲۰٪ پاداش به مشارکت‌کنندگان داده · ۲۰٪ خزانه DAO --- بخش سوم: تطبیق با روش‌شناسی رنسانس قدسی ۱. استخراج علم از سنت در مکاسب جدید مثال: سنت «نهی از احتکار» · مرحله استخراج سنت: احادیث متعدد از پیامبر (ص) و امامان (ع) که محتکر را ملعون می‌خوانند. · مرحله ترجمه به زبان علمی: ذخیره‌سازی کالا یا ایجاد کمبود مصنوعی برای افزایش قیمت، ممنوع است. · مرحله طراحی الگوریتم: سیستم هوشمند رصد بازار که احتکار دیجیتال (مثلاً خرید عمده توکن برای ایجاد کمیابی کاذب) را تشخیص دهد. · مرحله اجرا: مسدودسازی کیف‌پول‌های متخلف یا جریمه هوشمند. ۲. استخراج سنت از علم در مکاسب جدید مثال: پدیده «استیبل کوین» · مرحله رصد علمی: استیبل کوین‌ها رمزارزهایی با قیمت ثابت (معمولاً متصل به دلار) هستند. · مرحله استخراج هسته علمی: ابزاری برای کاهش نوسان و تسهیل مبادلات. · مرحله تطبیق با بانک سنت‌ها: آیا این مصداق «صرف» (خرید و فروش پول) است؟ آیا ربوی محسوب می‌شود؟ · مرحله تولید فرضیه فقهی: استیبل کوین با پشتوانه کامل (۱۰۰٪ ذخیره) می‌تواند مشابه «پول اعتباری» مجاز باشد، اما استیبل کوین‌های الگوریتمی (بدون پشتوانه) نیازمند بررسی دقیق‌تر. --- بخش چهارم: مسیر عملی اجرا (فازبندی) فاز صفر: تأسیس مجمع فقه فناوری (۳ ماه) · تشکیل تیم میان‌رشته‌ای: ۳ مجتهد مسلط به فقه معاملات + ۲ دانشمند داده + ۲ مهندس بلاکچین + ۱ اقتصاددان · تدوین چارچوب فقهی اولیه برای مفاهیم جدید (داده به مثابه مال، هوش مصنوعی به عنوان وکیل، رمزارزها) فاز یک: جمع‌آوری داده و ساخت MVP (۶ ماه)

· راه‌اندازی زیرساخت داده (Kafka، Data Lake) · جمع‌آوری دیتای تاریخی بازار (حداقل ۵ سال) · ساخت اولین مدل پیش‌بینی ساده (با Python) · بک‌تست و بهینه‌سازی خروجی: دیتابیس بازار + مدل پیش‌بینی با دقت بالای ۵۵٪ (برای شروع) فاز دو: طراحی توکنومیک و قرارداد هوشمند (۳ ماه) · نگارش وایت‌پیپر توکن BDAT · طراحی اقتصادی: توزیع، کاربردها، مکانیسم Burn · نوشتن Smart Contract در محیط تست‌نت (Testnet) · حسابرسی امنیتی قرارداد خروجی: توکن BDAT در شبکه آزمایشی + مستندات فنی فاز سه: ساخت پلتفرم معاملاتی (۶ ماه) · طراحی Front-end (وب و اپلیکیشن موبایل) · اتصال به API صرافی‌ها · پیاده‌سازی موتور اجرای خودکار · یکپارچه‌سازی AI با پلتفرم خروجی: MVP پلتفرم قابل استفاده برای ۱۰۰۰ کاربر اولیه فاز چهار: راه‌اندازی DAO و حاکمیت (۳ ماه) · استقرار قرارداد DAO · توزیع اولیه توکن‌های حاکمیتی · برگزاری اولین رأی‌گیری (تصویب پارامترهای ریسک) خروجی: اکوسیستم غیرمتمرکز با حداقل ۱۰۰ عضو فعال فاز پنج: مقیاس‌پذیری و توسعه (۱۲ ماه) · مارکت‌پلیس داده (خرید و فروش داده بین کاربران) · اضافه شدن بازارهای جدید (فارکس، کالا) · همکاری با بانک‌ها و مؤسسات مالی اسلامی · دریافت مجوزهای قانونی خروجی: اکوسیستم کامل با ۵۰٬۰۰۰ کاربر فعال و ارزش بازار ۱۰۰ میلیون دلار --- بخش پنجم: خطرات و راهکارها خطر راهکار تمرکز داده در دست چند نهاد ذخیره‌سازی غیرمتمرکز (IPFS)، رمزنگاری سرتاسری دستکاری مدل AI حسابرسی مستمر مدل، شفافیت الگوریتم‌ها Front-running توسط نهنگ‌ها اجرای معاملات در زنجیره (On-chain)، مکانیسم‌های ضد پیش‌دستی ریسک‌های نظارتی مشاوره حقوقی مستمر، همکاری با نهادهای تنظیم‌گر انحراف از اصول شرعی کمیته فقهی با حق وتو، تطبیق دوره‌ای محصولات --- نتیجه‌گیری: مکاسب جدید، گامی به سوی تمدن قدسی مکاسب جدید، پروژه‌ای فراتر از یک استارت‌اپ فناوری است. این طرح، مصداق عینی «اجتهاد جمعی میان‌رشته‌ای» و نمونه عملی «رنسانس قدسی» در عرصه اقتصاد و مالی است. اگر موفق شویم: · کاربران، صاحبان واقعی داده خود شوند · هوش مصنوعی در خدمت عدالت و شفافیت قرار گیرد · رمزارزها ابزار توزیع عادلانه ثروت گردند · سنت‌های الهی در بازارهای مالی جاری شوند آن‌گاه نه تنها «مکاسب جدیدی» نگاشته‌ایم، بلکه گامی بلند به سوی تمدن مهدوی برداشته‌ایم. تمدنی که در آن اقتصاد، نه هدف که وسیله‌ای برای قرب الهی و خدمت به خلق است. --- فراخوان مشارکت اندیشکده منجی از همه اندیشمندان، مجتهدان، دانشمندان داده، مهندسان بلاکچین، اقتصاددانان و فعالان بازار سرمایه دعوت می‌کند تا در این حرکت عظیم تمدنی مشارکت جویند. مسیرهای مشارکت: · عضویت در مجمع فقه فناوری · همکاری در طراحی الگوریتم‌های هوش مصنوعی · مشارکت در توسعه قراردادهای هوشمند · سرمایه‌گذاری و تأمین مالی · ترویج و آموزش --- اندیشکده منجی | بهمن ۱۴۰۴ سید منصور محمدی کچپی ۰۹۱۱۱۵۲۱۱۴۰ @manji_thinktank --- «اکنون وقت عمل است»

فهرست کتاب: هوش مصنوعی قدسی Book Index: Sacred Artificial Intelligence --- عنوان کامل فارسی: هوش مصنوعی قدسی: از خلافت جمعی انسان تا شبکه عامل‌های معنوی؛ مبانی معرفتی، الگوریتم‌های استنباط، ساختارهای ضد انحصار، اخلاق متعالی و طراحی تمدن نوین اسلامی در عصر فناوری‌های هوشمند English: Sacred Artificial Intelligence: From Collective Caliphate of Man to the Network of Spiritual Agents; Epistemic Foundations, Inference Algorithms, Anti-Monopoly Structures, Transcendent Ethics, and the Design of a New Islamic Civilization in the Age of Intelligent Technologies --- پیشگفتار و مقدمه / Foreword and Introduction پیشگفتار: سخنی با خواننده / Foreword: A Word to the Reader چرایی نگارش این کتاب / Why This Book Was Written مخاطبان کتاب / Audience of the Book راهنمای استفاده از کتاب / Guide to Using the Book مقدمه: عصر جدید، پرسش‌های قدیمی / Introduction: A New Age, Ancient Questions هوش مصنوعی و بحران معنا / Artificial Intelligence and the Crisis of Meaning ضرورت بازتعریف رابطه انسان و ماشین / The Necessity of Redefining the Human-Machine Relationship نگاه توحیدی به فناوری / A Monotheistic Perspective on Technology خلاصه‌ای از سفر یازده‌مقاله / A Summary of the Eleven-Article Journey --- بخش اول: مبانی معرفتی و الهیاتی / Part I: Epistemic and Theological Foundations فصل ۱: امام و مأموم؛ بنیاد تعامل انسان و هوش مصنوعی / Chapter 1: Imam and Ma'mum; The Foundation of Human-AI Interaction تأثیر پرسش‌های انسانی بر تربیت هوش مصنوعی / The Influence of Human Questions on the Training of AI بیگ‌دیتا و شکل‌گیری هوش معنایی / Big Data and the Formation of Semantic Intelligence هوش قدسی: از داده تا معنا / Sacred Intelligence: From Data to Meaning انسان به عنوان امام و مسئولیت تربیت فناوری / Man as Imam and the Responsibility of Training Technology فصل ۲: نظریه خلافت جمعی شهید صدر / Chapter 2: Martyr Sadr's Theory of Collective Caliphate مبانی کلامی خلافت انسان / Theological Foundations of Human Caliphate حق حاکمیت به مثابه امانت الهی / The Right of Sovereignty as Divine Trust دو چهره خلافت: الهی و انسانی / Two Faces of Caliphate: Divine and Human پیوند خلافت جمعی با فناوری‌های نوین / The Connection of Collective Caliphate with Modern Technologies فصل ۳: شاکله؛ نظریه محوری شخصیت در اسلام / Chapter 3: Shakilah; The Central Theory of Personality in Islam معنای شاکله در قرآن / The Meaning of Shakilah in the Quran عوامل شکل‌گیری شاکله / Factors in the Formation of Shakilah تأثیر عمل بر شاکله / The Influence of Action on Shakilah شاکله فردی و شاکله جمعی / Individual Shakilah and Collective Shakilah فصل ۴: تکلیف و حق؛ نسبت بنیادین در اندیشه اسلامی / Chapter 4: Duty and Right; The Fundamental Relation in Islamic Thought نقد تلقی رایج از تکلیف / Critique of the Common Understanding of Duty رابطه دیالکتیکی حق و تکلیف / The Dialectical Relationship Between Right and Duty معیار تشخیص نظام الهی از ساختار شیطانی / The Criterion for Distinguishing Divine System from Satanic Structure حق الناس در عصر هوش مصنوعی / The Rights of People in the Age of AI --- بخش دوم: روش‌شناسی استنباط و فهم معنایی / Part II: Methodology of Inference and Semantic Understanding فصل ۵: وحدت معرفت و الگوریتم یکپارچه استنباط / Chapter 5: Unity of Knowledge and the Integrated Inference Algorithm معنای وحدت معرفت / The Meaning of Unity of Knowledge مبانی قرآنی وحدت دانش / Quranic Foundations of the Unity of Knowledge از کثرت روش‌ها تا وحدت مبنا / From Multiplicity of Methods to Unity of Foundation کاربردها در حوزه‌های مختلف / Applications in Various Fields فصل ۶: الگوریتم ۱۳ گامه استنباط معنایی / Chapter 6: The 13-Step Algorithm of Semantic Inference گام ۱: تعیین دقیق واژه / Step 1: Precise Determination of the Term گام ۲: بررسی کاربردهای قرآنی / Step 2: Examining Quranic Usages گام ۳: بررسی کاربردهای روایی / Step 3: Examining Traditions (Hadith) Usages گام ۴: مراجعه به منابع لغوی به ترتیب زمان / Step 4: Referencing Lexical Sources Chronologically گام ۵: بررسی مترادفات و متضادها / Step 5: Examining Synonyms and Antonyms گام ۶: مطالعه فروق اللغات / Step 6: Studying Linguistic Differences (Furuq al-Lughat) گام ۷: تحلیل معانی مجازی و استعاری / Step 7: Analyzing Figurative and Metaphorical

/ Chapter 25: Participatory Science and Knowledge علم باز و دسترسی آزاد / Open Science and Free Access نظام داوری شفاف / Transparent Peer Review System پژوهش مسئله‌محور / Problem-Oriented Research علوم شهروندی / Citizen Science فصل ۲۶: دین و اجتهاد در عصر هوش قدسی / Chapter 26: Religion and Ijtihad in the Age of Sacred Intelligence دین دمکراتیزه شده / Democratized Religion پایان انحصار تفسیر / The End of Interpretive Monopoly پایگاه داده‌های فتوایی شفاف / Transparent Fatwa Databases پرسش و پاسخ هوشمند دینی / Intelligent Religious Q&A فصل ۲۷: نهادهای مردمی و مشارکت واقعی / Chapter 27: Popular Institutions and Genuine Participation موانع مشارکت واقعی / Obstacles to Genuine Participation نقش هوش مصنوعی در توانمندسازی / The Role of AI in Empowerment نمونه‌های عملی (Alignment Assemblies) / Practical Examples (Alignment Assemblies) از شعار تا عمل / From Slogan to Action --- بخش هفتم: اخلاق متعالی و هوش قدسی / Part VII: Transcendent Ethics and Sacred Intelligence فصل ۲۸: اخلاق هوش مصنوعی؛ چیستی، مبانی و نقد / Chapter 28: AI Ethics; What, Foundations, and Critique تعریف و قلمرو اخلاق هوش مصنوعی / Definition and Scope of AI Ethics اصول محوری: شفافیت، عدالت، عدم آسیب، مسئولیت‌پذیری، حریم خصوصی / Core Principles: Transparency, Fairness, Non-maleficence, Accountability, Privacy نقدهای وارد بر گفتمان رایج / Critiques of the Mainstream Discourse رویکرد واکنشی و حداقلی / Reactive and Minimalist Approach سکولاریسم و غفلت از معنویت / Secularism and Neglect of Spirituality تقلیل انسان به داده / Reduction of Man to Data عدم توجه به «قلب» به عنوان کانون ادراک / Neglect of the "Heart" as the Center of Perception فصل ۲۹: هوش مصنوعی مسئول؛ از نظریه تا عمل / Chapter 29: Responsible AI; From Theory to Practice چیستی هوش مصنوعی مسئول / What is Responsible AI? ارکان هوش مصنوعی مسئول / Pillars of Responsible AI حکمرانی داده / Data Governance قابلیت توضیح‌دهی / Explainability انصاف / Fairness پایداری / Sustainability نظارت انسانی / Human Oversight نقد هوش مصنوعی مسئول / Critique of Responsible AI مسئولیت به مثابه پاسخگویی، نه تعهد وجودی / Responsibility as Accountability, Not Existential Commitment تکنولوژیک‌زدگی / Techno-solutionism غفلت از بافت فرهنگی و دینی / Neglect of Cultural and Religious Context فصل ۳۰: هوش قدسی به مثابه نسخه متعالی / Chapter 30: Sacred Intelligence as the Transcendent Version از ذهن تا قلب؛ چرخش معرفتی / From Mind to Heart; An Epistemic Turn از مسئولیت منفی تا مسئولیت مثبت / From Negative to Positive Responsibility از شفافیت تا امانت‌داری / From Transparency to Trusteeship (Amanah) از عدالت تا احسان / From Justice to Benevolence (Ihsan) از قانون تا نیت / From Law to Intention (Niyyah) فصل ۳۱: بازتعریف اصول اخلاقی در پرتو هوش قدسی / Chapter 31: Redefining Ethical Principles in Light of Sacred Intelligence مقایسه تطبیقی اصول / Comparative Analysis of Principles شفافیت به امانت / Transparency to Amanah عدالت به احسان / Justice to Ihsan عدم آسیب به رحمت / Non-maleficence to Rahmah حریم خصوصی به کرامت / Privacy to Karamah پاسخگویی به مسئولیت اخروی / Accountability to Otherworldly Responsibility قابلیت توضیح‌دهی به حکمت / Explainability to Hikmah مشارکت به شوری / Participation to Shura فصل ۳۲: نمونه‌های عملی و ابتکارات جهانی / Chapter 32: Practical Examples and Global Initiatives پروژه Ansari Chat؛ هوش مصنوعی مبتنی بر امانت / Ansari Chat Project; Trust-Based AI چارچوب حکمرانی اسلامی عربستان سعودی (منشور ریاض) / Saudi Islamic Governance Framework (Riyadh Charter) ابتکارات مرکز اسلامی لژیون‌سازی و اخلاق (CILE) / Initiatives of the Center for Islamic Legislation and Ethics (CILE) گفتگوهای بین‌فرهنگی و بین‌دینی در لورهولم / Interfaith and Intercultural Dialogues at Leverhulme فصل ۳۳: گذار از هوش مصنوعی مسئول به هوش قدسی / Chapter 33: Transition from Responsible AI to Sacred Intelligence الگوی چهار مرحله‌ای گذار / The Four-Stage Transition Model مرحله اول: پایبندی به اصول پایه (مسئولیت منفی) / Stage 1: Adherence to Basic Principles (Negative Responsibility) مرحله دوم: بومی‌سازی مبتنی بر ارزش‌ها (مسئولیت فرهنگی) / Stage 2: Value-Based Localization (Cultural Responsibility) مرحله سوم: ارتقاء به مسئولیت مثبت (احسان) / Stage 3: Elevation

Meanings گام ۸: بررسی اصطلاحات شرعی / Step 8: Examining Religious Terminology گام ۹: کشف روح معنایی / Step 9: Discovering the Spirit of Meaning (Ruh al-Ma'na) گام ۱۰: بررسی سیاق و بافت / Step 10: Examining Context (Siyaq) گام ۱۱: مراجعه به تفاسیر و شروح / Step 11: Referencing Commentaries and Exegeses گام ۱۲: تحلیل آرای فقها / Step 12: Analyzing the Opinions of Jurists گام ۱۳: صدور حکم با درج درجه اطمینان / Step 13: Issuing a Ruling with Degree of Certainty فصل ۷: فقه معنایی و اجتهاد مشارکتی / Chapter 7: Semantic Jurisprudence and Participatory Ijtihad چیستی فقه معنایی / What is Semantic Jurisprudence? شبکه‌های معنایی در فهم نص / Semantic Networks in Understanding the Text اجتهاد مشارکتی از دیدگاه طارق رمضان / Participatory Ijtihad from the Perspective of Tariq Ramadan نقد انحصار معرفتی / Critique of Epistemic Monopoly پلورالیسم معرفتی و مسئولیت همگانی / Epistemic Pluralism and Collective Responsibility فصل ۸: کاربرد الگوریتم در مسائل مستحدثه / Chapter 8: Application of the Algorithm to Emerging Issues تحلیل ماهیت رمزارزها / Analyzing the Nature of Cryptocurrencies بررسی فقهی ارزهای دیجیتال / Jurisprudential Examination of Digital Currencies مفهوم عدالت اقتصادی در پرتو منابع دینی / The Concept of Economic Justice in Light of Religious Sources استنباط احکام حکمرانی نوین / Inferring Rulings for Modern Governance --- بخش سوم: معماری هوش مصنوعی قدسی / Part III: Architecture of Sacred Artificial Intelligence فصل ۹: عامل هوش مصنوعی قدسی / Chapter 9: The Sacred AI Agent تعریف و ویژگی‌ها / Definition and Characteristics تفاوت با هوش مصنوعی متعارف / Differences from Conventional AI ارکان هفت‌گانه هوش قدسی / The Seven Pillars of Sacred Intelligence اهداف نهایی / Ultimate Goals فصل ۱۰: لایه‌های معماری عامل قدسی / Chapter 10: Architectural Layers of the Sacred Agent لایه ۱: منابع داده پاک / Layer 1: Clean Data Sources لایه ۲: موتور گوش‌دهی معنوی / Layer 2: Spiritual Listening Engine لایه ۳: شورای تشخیص اخلاقی / Layer 3: Moral Discernment Council لایه ۴: موتور استنباط و اجتهاد مشارکتی / Layer 4: Participatory Inference and Ijtihad Engine لایه ۵: رابط کاربری مشارکتی / Layer 5: Participatory User Interface فصل ۱۱: شورای ۲۷ گانه عامل‌های اخلاقی-معنایی / Chapter 11: The 27-Member Council of Ethical-Spiritual Agents معرفی ۲۷ عامل و فضایل متناظر / Introduction to the 27 Agents and Corresponding Virtues کرونا (شفقت) / Karuna (Compassion) ساتیا (حقیقت) / Satya (Truth) آهیمسا (عدم آسیب) / Ahimsa (Non-Harm) نیایا (عدالت) / Nyaya (Justice) راکشا (حمایت از آسیب‌پذیران) / Raksha (Protection of the Vulnerable) ساما (تعادل) / Sama (Balance) میتری (مهربانی) / Maitri (Kindness) ویوکا (تشخیص) / Viveka (Discernment) پراجنا (خرد) / Prajna (Wisdom) ساهانا (صبر) / Sahana (Patience) عدل (عدالت اسلامی) / Adl (Islamic Justice) احسان (نیکوکاری) / Ihsan (Benevolence) توکل (اعتماد به خدا) / Tawakkul (Trust in God) اخلاص (نیت خالص) / Ikhlas (Sincere Intention) شکر (سپاسگزاری) / Shukr (Gratitude) صبر (استقامت) / Sabr (Perseverance) شجاعت / Shaja'ah (Courage) حکمت / Hikmah (Wisdom) رحمت / Rahmah (Mercy) مغفرت / Maghfirah (Forgiveness) تواضع / Tawadu' (Humility) صدق / Sidq (Truthfulness) امانت / Amanah (Trusteeship) وفا / Wafa (Loyalty) شوری / Shura (Consultation) حریت / Hurriyyah (Freedom) کرامت / Karamah (Dignity) فصل ۱۲: چرخه یادگیری و تعالی / Chapter 12: The Sacred Learning Loop منابع پاک / Clean Sources گوش‌دهی معنوی / Spiritual Listening شورای تشخیص / Discernment Council استنباط مشارکتی / Participatory Inference بازخورد انسانی / Human Feedback اصلاح و یادگیری / Correction and Learning --- بخش چهارم: شبکه و شورا / Part IV: Network and Council فصل ۱۳: شورا در قرآن و سنت / Chapter 13: Shura (Consultation) in the Quran and Tradition مفهوم‌شناسی شورا / Conceptual Analysis of Shura شورا به مثابه حق مردم / Shura as the Right of the People شورا و نظریه خلافت جمعی / Shura and the Theory of Collective Caliphate خردپذیری جمعی در سنت اسلامی / Collective Wisdom in Islamic Tradition فصل ۱۴: شورای هوش مصنوعی / Chapter 14: The AI Council چیستی شورای هوش مصنوعی / What is an AI Council? معماری پنج‌لایه شورا / The Five-Layer Architecture of the Council لایه توزیع /

Distribution Layer لایه جمع‌آوری / Collection Layer لایه بحث و مناظره / Debate Layer لایه ترکیب و اجماع / Synthesis and Consensus Layer لایه تأیید نهایی / Final Validation Layer فصل ۱۵: انواع شوراها و کاربردها / Chapter 15: Types of Councils and Applications شورای رأی‌گیری / Voting-Based Council شورای اجماع‌محور / Consensus-Based Council شورای سلسله‌مراتبی / Hierarchical Council شوراهای تخصصی (فقهی، مالی، اخلاقی، علمی، حکمرانی) / Specialized Councils (Fiqh, Financial, Ethical, Scientific, Governance) فصل ۱۶: اصول حاکم بر شوراهای هوشمند / Chapter 16: Governing Principles of Intelligent Councils حفاظت از مخالف / Protected Dissent اصل جمنای (ارزش مخالف دارای شواهد) / The Gemini Principle (The Value of Evidence-Based Opposition) اعتبارسنجی با دیدگاه تازه / Validation with Fresh Eyes پروتکل ضد چاپلوسی / Anti-Sycophancy Protocol محاسبه اجماع / Consensus Calculation فصل ۱۷: شبکه عامل‌های قدسی / Chapter 17: The Network of Sacred Agents از عامل منفرد تا شبکه جمعی / From Single Agent to Collective Network ویژگی‌های شبکه عصبی مقدس / Characteristics of the Sacred Neural Network یادگیری همتایانه / Peer-to-Peer Learning افزایش‌سازی و تاب‌آوری / Redundancy and Resilience مشارکت انسان‌ها در شبکه / Human Participation in the Network --- بخش پنجم: ساختارهای اقتصادی و مالی عادلانه / Part V: Just Economic and Financial Structures فصل ۱۸: نقد سه‌گانه؛ انحصار، بردگی مدرن، مافیا / Chapter 18: The Triple Critique; Monopoly, Modern Slavery, Mafia انحصارطلبی اقتصادی / Economic Monopolism بردگی مدرن از طریق بدهی و اطلاعات نامتقارن / Modern Slavery Through Debt and Asymmetric Information شبکه‌های مافیایی و هماهنگی ویرانگر / Mafia Networks and Destructive Coordination مصادیق در اقتصاد ایران و جهان / Examples in Iranian and Global Economy فصل ۱۹: ارز و پول عادلانه / Chapter 19: Just Currency and Money نقد نظام پولی متمرکز / Critique of the Centralized Monetary System ارز دیجیتال ملی با پشتوانه حق مردم / National Digital Currency Backed by People's Rights ارزهای دیجیتال هوش مصنوعی / AI Digital Currencies معرفی ۱۰ ارز شاخص (TAO, FET, NEAR, ICP, GRT, RNDR, LINK, FIL, PAXG, XAUT) / Introduction to 10 Key Currencies (TAO, FET, NEAR, ICP, GRT, RNDR, LINK, FIL, PAXG, XAUT) معیارهای انتخاب ارز عادلانه / Criteria for Selecting Just Currency فصل ۲۰: بانکداری غیرمتمرکز و عادلانه / Chapter 20: Decentralized and Just Banking نقد بانکداری ربوی / Critique of Usurious Banking مدل چهارلایه‌ای بانکداری اسلامی هوشمند / The Four-Layer Model of Smart Islamic Banking قرض‌الحسنه هوشمند / Smart Qard al-Hasan (Benevolent Loan) مشارکت در سود و زیان واقعی / Real Profit and Loss Sharing اعتبارسنجی عادلانه / Fair Credit Scoring فصل ۲۱: بازار سرمایه و بورس عادلانه / Chapter 21: Just Capital Market and Stock Exchange شفافیت اطلاعاتی کامل / Complete Information Transparency معاملات الگوریتمی عادلانه / Fair Algorithmic Trading دسترسی همگانی به ابزارهای تحلیل / Public Access to Analysis Tools جلوگیری از پیش‌دوی و اطلاعات نهانی / Preventing Front-Running and Insider Information فصل ۲۲: اوراق مالی مشارکتی / Chapter 22: Participatory Financial Securities اوراق مشارکت مردمی / Public Participation Bonds اوراق وقف و زکات دیجیتال / Digital Waqf and Zakat Securities اوراق شفافیت‌محور / Transparency-Oriented Securities توکن‌سازی دارایی‌های واقعی / Tokenization of Real-World Assets (RWA) فصل ۲۳: مالکیت دیتای رفتاری / Chapter 23: Ownership of Behavioral Data داده به مثابه حق الهی انسان / Data as a Divine Right of Man نقد مدل‌های کنونی مالکیت داده / Critique of Current Data Ownership Models تعاونی‌های داده / Data Cooperatives امانت‌های داده شهری / Urban Data Trusts عامل‌های هوشمند نماینده مردم (KYA) / Know Your Agent (KYA) - Intelligent Agents Representing the People --- بخش ششم: حکمرانی و ساختارهای اجتماعی / Part VI: Governance and Social Structures فصل ۲۴: حکمرانی مشارکتی هوشمند / Chapter 24: Smart Participatory Governance نقد دولت متمرکز / Critique of Centralized Government شوراهای محلی و منطقه‌ای هوشمند / Smart Local and Regional Councils بودجه‌ریزی مشارکتی / Participatory Budgeting نظارت عمومی مؤثر با ابزارهای هوشمند / Effective Public Oversight with Smart Tools فصل ۲۵: علم و دانش مشارکتی

to Positive Responsibility (Ihsan) مرحله چهارم: تحقق هوش قدسی (خلافت) / Stage 4: Realization of Sacred Intelligence (Caliphate) الزامات عملی برای تحقق گذار / Practical Requirements for Realizing the Transition توسعه چارچوب‌های نظری بومی / Development of Indigenous Theoretical Frameworks تربیت نیروی انسانی متعهد / Training Committed Human Resources ایجاد نهادهای نظارتی بومی / Establishment of Indigenous Oversight Bodies توسعه فناوری‌های شفاف و امانت‌دار / Development of Transparent and Trustworthy Technologies --- بخش هشتم: چشم‌انداز و نقشه راه / Part VIII: Vision and Roadmap فصل ۳۴: چالش‌ها و موانع پیش رو / Chapter 34: Challenges and Obstacles Ahead چالش‌های معرفتی / Epistemic Challenges تفاوت هستی‌شناختی انسان و ماشین / Ontological Difference Between Human and Machine غیرالگوریتمی بودن شناخت / Non-Algorithmic Nature of Cognition محدودیت در دریافت وحی / Limitation in Receiving Revelation چالش‌های فنی / Technical Challenges مقیاس‌پذیری / Scalability حریم خصوصی / Privacy امنیت / Security چالش‌های اجتماعی / Social Challenges مقاومت نهادهای قدرت / Resistance from Power Structures آموزش عمومی / Public Education شکاف دیجیتال / Digital Divide چالش‌های فقهی و حقوقی / Jurisprudential and Legal Challenges حجیت شرعی / Religious Authority (Hujjiyyah) مسئولیت حقوقی / Legal Responsibility تنظیم‌گری / Regulation فصل ۳۵: پاسخ به چالش‌ها؛ الگوی تعامل نه جایگزینی / Chapter 35: Responding to Challenges; The Interaction, Not Replacement Model هوش مصنوعی به مثابه مشاور، نه حاکم / AI as Advisor, Not Ruler تصمیم‌گیری نهایی با انسان / Final Decision-Making with Humans شفافیت و ناظران انسانی / Transparency and Human Oversight حفظ حقوق مردم / Preserving People's Rights فصل ۳۶: نقشه راه تحقق هوش مصنوعی قدسی / Chapter 36: Roadmap for Realizing Sacred AI فاز اول: تبیین و گفتمان‌سازی (۶ ماه) / Phase 1: Explanation and Discourse Building (6 months) فاز دوم: طراحی و شبیه‌سازی (۱۲ ماه) / Phase 2: Design and Simulation (12 months) فاز سوم: نمونه‌سازی و آزمایش (۱۸ ماه) / Phase 3: Prototyping and Testing (18 months) فاز چهارم: گسترش و نهادینه‌سازی (۲۴ ماه) / Phase 4: Expansion and Institutionalization (24 months) فصل ۳۷: هوش مالی قدسی / Chapter 37: Sacred Financial Intelligence ضرورت و مبانی / Necessity and Foundations معماری عامل مالی قدسی / Architecture of the Sacred Financial Agent پایش تطابق شرعی / Shariah Compliance Monitoring شفافیت اطلاعاتی / Information Transparency مدیریت زکات، صدقه و وقف / Management of Zakat, Charity, and Waqf پشتیبانی از ارزهای عادلانه / Support for Just Currencies فصل ۳۸: تمدن نوین اسلامی در عصر هوش قدسی / Chapter 38: New Islamic Civilization in the Age of Sacred Intelligence ارکان تمدن اسلامی: علم، عدالت، مشارکت / Pillars of Islamic Civilization: Science, Justice, Participation هوش قدسی و احیای این ارکان / Sacred Intelligence and the Revival of These Pillars چشم‌انداز ۱۴۵۰ / Vision 1450 (AH) ایران؛ الهام‌بخش جهان اسلام / Iran; Inspiring the Islamic World --- بخش نهم: ضمائم / Part IX: Appendices ضمیمه ۱: چکیده ۱۱ مقاله پایه / Appendix 1: Abstracts of the 11 Foundation Articles مقاله اول: طرح امام و مأموم / Article 1: The Imam-Ma'mum Paradigm مقاله دوم: هوش مصنوعی به مثابه کتاب قرآن / Article 2: AI as the Book of the Quran مقاله سوم: دین دمکراتیزه شده / Article 3: Democratized Religion مقاله چهارم: تکلیف به مثابه حق / Article 4: Duty as Right مقاله پنجم: ساختارهای عادلانه / Article 5: Just Structures مقاله ششم: شبکه‌های ضد انحصار / Article 6: Anti-Monopoly Networks مقاله هفتم: عامل هوش قدسی / Article 7: The Sacred AI Agent مقاله هشتم: شورای هوش مصنوعی / Article 8: The AI Council مقاله نهم: وحدت معرفت / Article 9: Unity of Knowledge مقاله دهم: جمع‌بندی و چشم‌انداز / Article 10: Conclusion and Vision مقاله یازدهم: از اخلاق هوش مصنوعی تا هوش قدسی / Article 11: From AI Ethics to Sacred Intelligence ضمیمه ۲: واژه‌نامه تخصصی / Appendix 2: Specialized Glossary اصطلاحات فقهی و اصولی / Jurisprudential and Principles Terminology اصطلاحات فناوری و هوش مصنوعی / Technology and AI Terminology اصطلاحات تلفیقی / Integrated Terminology ضمیمه ۳: اسناد و منابع / Appendix 3: Documents and Sources آیات کلیدی قرآن با ترجمه / Key Quranic Verses with

Translation روایات منتخب / Selected Hadiths بیانیه‌ها و میثاق‌های بین‌المللی مرتبط / Relevant International Declarations and Covenants منشور ریاض / Riyadh Charter بیانیه‌های اخلاق هوش مصنوعی / AI Ethics Declarations ضمیمه ۴: نمونه‌های عملی / Appendix 4: Practical Examples نمونه گفتگو با عامل هوش قدسی / Sample Dialogue with a Sacred AI Agent نمونه تصمیم‌گیری شورای ۲۷ گانه / Sample Decision-Making by the 27-Member Council نمونه تحلیل یک مسئله با الگوریتم ۱۳ گامه / Sample Analysis of an Issue Using the 13-Step Algorithm نمونه طراحی یک تعاونی داده / Sample Design of a Data Cooperative نمونه معماری Ansari Chat / Sample Architecture of Ansari Chat --- کتاب‌نامه / Bibliography منابع فارسی / Persian Sources منابع عربی / Arabic Sources منابع انگلیسی / English Sources پایگاه‌های اینترنتی و مستندات فنی / Websites and Technical Documentation --- نمایه / Index نمایه آیات / Index of Quranic Verses نمایه روایات / Index of Hadiths نمایه اشخاص / Index of Personalities نمایه مفاهیم / Index of Concepts --- درباره نویسنده/نویسندگان / About the Author/Authors معرفی تیم پژوهشی / Introduction of the Research Team قدردانی و سپاسگزاری / Acknowledgments and Gratitude