.
﷽؛
✧ #حديث_روز سه شنبه ۱۳ خرداد ۱۴۰۴
🏷 بـه دنـبـال راهنـمـا بـاش
🔅#امام_باقر_علیه_السلام:
✓ «يَخْرُجُ أحَدُكُم فَراسِخَ فَيَطْلُبُ لِنَفْسِهِ دَليلاً، و أنتَ بِطُرُقِ السّماءِ أجْهَلُ منكَ بِطُرُقِ الأرضِ، فاطْلُبْ لِنَفْسِكَ دليلاً».
⁙ «وقتى يكى از شما مىخواهد چند فرسنگ راه بپيمايد، براى خود به دنبال راهنما مىگردد؛ و تو به راههاى آسمان نا آشناترى تا به راههاى زمين، پس، براى خود به دنبال راهنما باش».
📚 الكافي : ج١ ص١٨٤ ح١٠
#شهادت_امام_محمد_باقر علیهالسلام
@hadithnet | معارف حدیث
@pavaragi
#یادداشت
درخشش تشیع در حیات امام باقر (علیه السلام )
شب بود و ماه در دل شب می درخشید و پیش پای رهگذران را روشن می کرد.كميت وارد مدينه شدو به حضور حضرت باقر (عليه السلام ) شرفياب گرديد. قصيده ميمیه خود را كه در مدح اين خانواده سروده بود به عرض رسانيد تا پايان شعر رسيد:
و قتيل بالطف غودر منهم
بين غوغاء امة و طغام
حضرت باقر (عليه السلام ) از شنيدن اين قسمت شعر گريست . فرمود كميت اگر مالى در نزد ما بود به تو مى داديم ولى آنچه پيغمبر (صلى الله عليه و آله و سلم) درباره حسان بن ثابت گفت من نيز درباره تو مى گويم لازلت مويدا بروح القدس ماذببت عنا اهل البيت پيوسته تا زمانيكه از ما خانواده دفاع كنى در حمايت روح القدس باشى. از خدمت آنجناب خارج شد و پيش عبدالله بن حسن رفت اشعار خود را نيز براى او خواند. عبدالله گفت مرا باغستانى است كه به چهار هزار دينار خريده ام اين سند آن است ، قباله مالكيت را به كميت داد و زمين را به او بخشيد.
كميت گفت پدر و مادرم فدايت باد اگر براى غير شما خانواده شعرى بسرايم منظورم رسيدن به آمال مادى و دنيوى است ولى به خدا سوگند آنچه براى شما بگويم نظرى جز خدا ندارم . عبدالله آنقدر اصرار ورزيد تا كميت ناچار قبول كرد قباله را برداشته رفت . پس از چند روز پيش عبدالله آمده گفت مرا در خدمت شما نياز و حاجتى است . عبدالله گفت هر حاجت باشد برآورده است .
كميت پرسيد هر چه باشد؟ جواب داد آرى . گفت درخواست مى كنم اين قباله را بگيرى و ملك خود را استرداد نمائى و سند را تقديم كرد و گفت پدر و مادرم فدايتان باد،غرضى از مدح شما جز خدا و پيغمبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) نداشتم.
امام باقر (علیه السلام ) چنین یاران بلند همت و زلالی را داشت تا توانست قدم های بلندی در زمان حیات مبارکش بردارد و معارف زیادی را به یادگار بگذارد .
و اما حرکت های بزرگی که در زمان امام باقر (علیه السلام ) صورت گرفت:
اولین آنها این بود،امام باقر علیه السلام اختلافات فقهی فرق اسلامی را« باتوجه به اینکه برخی از علمای اهل سنت در زمان امام وابسته به حکومت بودند» سنت ها و احادیث پیامبر اسلام (ص) را به دور از شائبه های تحریف عمدی خلفا و علمای وابسته به آنان مطرح کنند، و احکام فقهی را در مسیر سنت پیامبر اسلام (ص) قراردهد.
دومین کار ارزشمندی امام باقر علیه السلام تدوین احادیث پیامبر اسلام ص بود، چنانچه همه اهل تحقیق میدانند، حکومت های بعداز رسول خدا ص کار بسیار نابخردانه ای که انجام دادند منع تدوین احادیث نبوی بود، امام باقر (ع) با تشکیل دانشگاه باقریه و تربیت شاگردان فراوان تمام احادیث نبوی را احیا نمود، و هر مقدار احادیثی که از زبان مبارک پیامبر اسلام (ص) از بطن قرآن بیان شده بود، نوشتند.
سومین برنامه ی عظیم امام باقر (ع) نجات شیعه بود، امام علاوه معرفی شیعه، یعنی این که شیعیان ما کسانی اند که ازما و آثار ما و اعمال ما پیروی می کنند، و شیعه واقعی را از غلات، وگروه های منحرف دیگر مثل خوارج، زنادقه، و مرجئه، و دهریون، که خیلی از آنها توسط حاکمان فاسد بنی امیه و بنی عباس برای ضربه زدن به اهلبیت (ع) و شیعه ناب محمدی و علی (ع) به وجود آورده بودند، ولذا امام باقر (ع) با همه فشارهای که از ناحیه حکام ظالم بود شیعه را هم معرفی کرد وهم نجات داد.
چهارم آنچه که از امام باقر (ع) باقی مانده است بخش عمده ای از روایات شیعه که در کتب اربعه (کافی، من لا یحضره الفقیه، استبصار، و تهذیب احکام) و یا مجموعه آنها (وسائل الشیعه) چه در موضوع فقه و تفسیر و چه اخلاقیات آمده است، از امام باقر (ع) نقل شده است، و علاوه بر کتب که ذکر شد، اگردرکتب تفسیری، مثل، البرهان بحرانی نورالثقلین، و صافی، و کتب تفسیری، فیض کاشانی، مراجعه شود، روایات فراوانی در زمینه مسائل فقه، توضیح آیات قرآن، از امام باقر (ع) نقل شده است، و بسیاری از اخبار و وقایع تاریخ درباره امیر المؤمنین( ع) و جریان جنگ صفین از امام باقر( ع) نقل شده است .
بنابراین امام پنجم شیعیان، تشیع را از بسیاری از انحرافات نجات داد و بسیاری از معارفی که اکنون به ما رسیده است از زمان مبارک امام باقر(ع) می باشد و شیعه با داشتن چنین امامی باید به خود ببالد.
✍طاهره_موحدی(مهدا)
منابع:
مختصر تاریخ دمشق، ج۲۳، صفحه ۷۹، بحارالانوار، ج۴۶، صفحه ۳۵۷، تذکره الحفاظ، ج۱صفحه ۲، تاریخ بغداد، باب خلافت ابوبکر، صفحه ۸۰، الامام الصادق، ص ۲۴، دعائم الاسلام، ج۱، صفحه ۹۵، وسائل الشیعه، ج۲۸، صفحه ۳۹، صفات شیعه، صفحه ۱۶۳، شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۸، کشف الغمه، ج۲، صفحه ۱۲۶، تمهید تاریخ، فقه اسلامی، صفحه ۲۰۳، اختصاص، صفحه ۲۰۱، و رجال کشی، ۱۰۹، ارشاد، صفحه ۲۸، وحلیه الاولیا، ج۳، صفحه ۱۸۳،
@pavaragi
فرزند فلج من در حرم امام شفا گرفت
در سومین سالگرد ارتحال امام یکی از آقایان که خیلی در این ایام فعالیت میکرد و شب و روز هم نمیشناخت، یک روز که به مراسم اصلی سالگرد مانده بود، گفت: الحمدلله کارها تمام شد. فقط دو تا از ایستگاههای صلواتی را باد به هم ریخته که باید آنها را ترمیم کنم. بعد به من گفت دعا کن امروز موفق بشوم کارم را به پایان رسانم. از او سوال کردم: فلانی شما ظاهرتان خیلی حزباللهی نیست ولی خیلی تلاشگر و بیادعا هستید و بعد گفتم شنیدهام بابت کاری که میکنید پول زیادی هم میگیرید. گفت: شما هر طور میخواهید حساب کنید. از او خواهش کردم جواب مرا درست بدهد. در پاسخ گفت: برای خرید لوله و بست و کرایه ماشین پول میگیرم اما برای خودم هیچگونه دستمزدی دریافت نمیکنم، پرسیدم: چرا دستمزدی نمیگیرید؟ گفت: چون من از امام معجزه دیدهام. بعد گفت: اگر معجزه امام را به تو بگویم آن را باور میکنی؟ گفتم: بگو اگر خدا قبول کند ما هم خودمان را از امام میدانیم. گفت: حاج آقا، به خدا قسم من بچه فلجم را از در شمالی حرم امام وارد کرده و بر روی دستم گرفتم. از در جنوبی که میگذشتم بچه من روی پایش ایستاد و شروع کرد به راه رفتن. دوست من میگفت: چه از این بهتر و چه توفیقی از این بالاتر که به امت این امام خدمت کنم. خدا را شاکر و سپاسگزارم که مرا با امام و حرمش آشنا کرد.
برگرفته از پرتال امام خمینی
@pavaragi
سلسله یادداشتهای معرفتی #نبض_معنا؛ #ضربان زندگی با آیه ها
♨️ایستگاه هفتم
✍ حجة الاسلام دکتر محمدصدرا مازنی
استاد حوزه و دانشگاه
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
درباره «الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» (۳)
واژه «عالمین» نیز از کلمات دیگر در این آیه است. این کلمه در قران ۷۳ بار به کار رفته است«قالَ فِرْعَوْنُ وَ ما رَبُّ الْعالَمِینَ قالَ رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُمَا؛ فرعون گفت پروردگار عالمیان چیست؟ موسی در پاسخ گفت: پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان این دو است».
خداوند متعال نامها و صفات فراوانی دارد که «رب العالمین» یکی از آنهاست.
کلمه «رب العالمین» استدلالی برای الحمدلله است. گویی سؤال میشود؛ چرا همه حمدها متعلق به خدا است؟ پاسخ داده میشود؛ زیرا که خدا رب العالمین است. اما این بدیهی، نیاز به توضیح دارد؛
مراد از #رب_العالمین بر طبق آموزههای قرآنی هم خالق و هم مالک همه مخلوقات عالم است یعنی خداوند خالق، مخلوقات خود را رها نکرده است بلکه از ملک خود صرفنظر نمیکند و هوای ملک خودش را دارد، زمینههای رشد آنان را فراهم میکند و نسبت به رشد و تعالی آنها بیتفاوت نیست، بنابراین همه هستی تحت تربیت خداوند قرار دارد همانطور که مولانا سروده است:
نیَم ز کار تو فارغ، همیشه در کارم
که لحظه لحظه تو را من عزیزتر دارم
به ذات پاک من و آفتاب سلطنتم
که من تو را نگذارم، به لطف بردارم
ادامه دارد.........
#پنجشنبههای_قرآنی
#نشر_زکات_علم_ومطالعه
#راه_معنوی_خدمت_به_قرآن
در انتشار نور جاودانه معارف دین همَّت بگماریم🕊🌱
به کانال جامع ༺ معارف_باقلم_معاصر༺ بپیوندید
🆔@ANGOMANELMI_MODRRESI_MAAREF_UT
⚠️این طرح و اثر متعلق به کانال انجمن علمی معارف دانشگاه تهران می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر لینک کانال
هدایت شده از شبکه نویسندگان
پویش یادداشتنویسی تبیینی شماره ۶
موضوع:
"اقامه امامت و پایههای نظم انقلابی"
بیان مسئله:
انقلاب ما زنده است چون امامت را از حجرههای درس به میدان زندگی آورد.
اجتماعی شدن امامت به معنای تجسّد عینیِ آموزههای امامت در بستر زندگی جمعی است؛ فرآیندی که در آن مفاهیم کلامی-فقهی امامت از حوزۀ نظریهپردازی خارج شده و به "نظام ارزشی حاکم بر روابط اجتماعی"، "ساختارهای سیاسی-اقتصادی" و "فرهنگ عمومی" تبدیل میشود.
محورهای پویش:
۱. امامت به مثابه نظام حکمرانی الهی
▪️ تبیین نسبت "ولایت مطلقه فقیه" با "نیابت امام عصر(عج)" در ساختار سیاسی
▫️واکاوی مکانیزمهای "نظارت استصوابی" به عنوان ضامن اسلامیت نظام
▪️تحلیل چالشهای تطبیق "حکومت امامتی" با ساختارهای مدرن اداری
۲. نظم انقلابی در تراز تمدنسازی
▪️شاخصهای "پویایی انقلابی" در تقابل با "جمود بوروکراتیک"
▫️نقش "کار جهادی" در گذار از مدیریت مصرفگرا به الگوی تولیدمحور
▪️آسیبشناسی انحرافات نظم انقلابی به "شکلگرایی" یا "انقلابینمایی"
۳. زیرساختهای اقتصادیِ امامتمحور
▪️الگوی "توزیع عادلانه منابع" بر اساس مبانی فقه امامت
▫️نسبت "اقتصاد مقاومتی" با "استقلال نظام امامتی" در اندیشه رهبری
▪️نقد مکانیزمهای موجود در تحقق "عدالت تولیدی" نه "عدالت توزیعی"
۴. مهندسی فرهنگی مبتنی بر گفتمان امامت
▪️راهبردهای تبدیل "سبک زندگی غربی" به "الگوی زیستی امامتی"
▫️تحلیل نسبت "فرهنگ شهادت" با "پایداری نظم انقلابی"
▪️نقش نهادهای فرهنگی در بازتولید گفتمان "انتظار فعال"
۵. امنیت انقلابی به مثابه سپر امامت
▪️تبیین دیالکتیک "قدرت دفاعی" و "امنیت نرم" در نظم امامتی
▫️تحلیل راهبردهای "تهدیدپذیری حداقلی" در مقابل نظام سلطه
▪️واکاوی الگوی "نفوستیزي هوشمندانه" در نهادهای حاکمیتی
۶. مکانیزمهای خوداصلاحیِ نظم انقلابی
▪️تبیین سازوکار "نقد درونی" برای جلوگیری از انحراف کارگزاران
▫️تحلیل نسبت "نظارت مردمی" با "حفظ حریم ولایت"
▪️راهکارهای عملیاتیسازی "مراقبت از آرمانهای انقلاب" در نسل چهارم
۷. افقشناسی تمدنیِ گفتمان امامت
▪️ترسیم الگوی "پیشرفت علمی" در چارچوب "مرجعیتسازی امامی"
▫️تحلیل نسبت "تمدن نوین اسلامی" با "احیای تمدن علوی"
▪️تبیین الزامات گذار از "نظام انقلابی" به "تمدن انقلابی"
🔸یادداشتهای خود را به آیدی @ensane_falsafi بفرستید.
ملاحظه۱: حتما در ارسال آثار قوانین ارسال یادداشت کانال را مطالعه فرمایید.
به یادداشتهای غیر منطبق بر قوانین ترتیب اثر داده نخواهد شد.
ملاحظه۲: برای ارسال آثار تا روز پنجشنبه ۲۲ خرداد این هفته ساعت ۱۲ ظهر وقت دارید.
ملاحظه۳: این پویش مربوط به روزنامه وطنامروز است.
شبکه نویسندگان؛ محلی برای نوشتن جمعی
https://eitaa.com/writersnetwork
🔹دوفصلنامه علمی مطالعات دینی نبوت و امامت آماده دریافت پژوهش اساتید، طلاب، دانشجویان و پژوهشگران گرانقدر در عرصه نبوت و امامت در قالب مقاله علمی است.
📩 دوفصلنامه علمی مطالعات دینی نبوت و امامت نخستین نشریه علمی مورد تایید از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در عرصه نبوت و امامت و دارای اعتبار علمی پژوهشی است.
📎شما می توانید پس از ثبت نام در سایت مجله، ضمن مطالعه راهنمای نویسندگان، نسبت به ارسال مقاله اقدام نمایید.
🖥 لینک آدرس مجله:
rahnama.isri.ac.ir
سلسله یادداشتهای معرفتی #نبض_معنا؛ #ضربان زندگی با آیه ها
♨️ایستگاه هشتم
✍ حجة الاسلام دکتر محمدصدرا مازنی
استاد حوزه و دانشگاه
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
درباره «الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ» (۴)
اهل لغت گفتهاند #عالمین جمع عالم است و بر «مجموعهای گفته میشود که سمت و سوی واحدی داشته و هدف واحدی را دنبال میکنند» براین مبنا است که گاهی گفته میشود؛ عالم انسان یعنی مجموعه انسانهای عالم انسان، یا عالم حیوان، عالم جماد هریک از این موارد ویژگیهای مشترک دارند.
همه جمادات وقتی میگویم عالم جماد به آن مجموعه خصوصیات اشاره میکنیم، عالم دنیا نیز بر همین منوال به همهی موجودات و عناصری که تشکیل دهنده دنیا هستند و هریک از آنها در اینکه زیر چتر دنیا قرار دارند خصوصیات مشترک دارند.
دربیان رهبر معظم انقلاب آمده است؛ «الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِین» سپاس و ستایش و ثنا و شکر مخصوص و متعلق است به #الله که رب و مدبر و خداوندگار همه عالمهاست، چون همه عالمها متعلق به اوست پس همه ستایشها متعلق به اوست چون خیرات متعلق به اوست، این لُبّ تفکر یک انسان مسلمان است.
این است که یک انسان را از خود بیرون میبرد از زندان محدود فردیت و مادیگری نجات میدهد ، دلبستگیهای او را از حقارت دلبستگیهای انسانهای مادی فراتر میبرد جهان متعلق به خداست!
به قول اقبال: «هر ملک ملک ما است که ملک خدای ما است.» هر چیزی که مال خدا است، مال ما است، ما هم مال خدائیم، ما برای هدفهای خدا هستیم «إنّا لله و إنّا إلیهِ رَاجعُون» این آن مفهوم «الْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِین» است پایه همه احساسات و تفکرات و آرمانهای اسلامی همین است.
پس «الْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِین» ستایش از آن خدا است پروردگار جهانها یا کردگار جهانها یا خداوندگار جهانها؛ جهانیان که گفته میشود معنای دقیق و کاملی نیست.
تمام💯
#پنجشنبههای_قرآنی
#نشر_زکات_علم_ومطالعه
#راه_معنوی_خدمت_به_قرآن
در انتشار نور جاودانه معارف دین همَّت بگماریم🕊🌱
به کانال جامع ༺ معارف_باقلم_معاصر༺ بپیوندید
🆔@ANGOMANELMI_MODRRESI_MAAREF_UT
⚠️این طرح و اثر متعلق به کانال انجمن علمی معارف دانشگاه تهران می باشد و استفاده از مطالب تنها با ذکر لینک کانال
🔴پیام مهم رهبر معظم انقلاب اسلامی خطاب به ملت بزرگ ایران در پی جنایت سحرگاه امروز رژیم صهیونیستی
👈در پی جنایت سحرگاه امروز رژیم صهیونیستی علیه کشور عزیزمان، حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی خطاب به ملت بزرگ ایران پیامی صادر کردند.
متن پیام به شرح زیر است:
🖼بسمالله الرحمن الرحیم
▪️ملت بزرگ ایران!
رژیم صهیونی در سحرگاه امروز، دست پلید و خونآلود خود را به جنایتی در کشور عزیزمان گشود و ذات خبیث خود را با زدن مراکز مسکونی بیش از گذشته آشکار کرد. رژیم باید منتظر مجازاتی سخت باشد.
▪️دست قدرتمند نیروی مسلح جمهوری اسلامی او را رها نخواهد کرد باذنالله.
در حملات دشمن، تنی چند از فرماندهان و دانشمندان به شهادت رسیدند. جانشینان و همکاران آنان بیدرنگ وظائف خود را پی خواهند گرفت انشاءالله.
▪️رژیم صهیونی با این جنایت، برای خود سرنوشت تلخ و دردناکی تدارک دید و آن را قطعاً دریافت خواهد کرد.
✍سید علی خامنهای
۱۴۰۴/۳/۲۳
@pavaragi
امشب ولادت امام موسیابن جعفر (ع) است. بنا بود برای جمعی پژوهشگر صحبت کنم، موضوع صحبتم «رویکرد پژوهشی به دعای جوشن صغیر» که منسوب به آن امام همام است، بود، به نظرم رسید متن عرایضم را اینجا به اشتراک بگذارم، نظر به ارتباط دعا با حال و هوای این روزها، امیدوارم مفید واقع شود.
محمد صدرا مازنی
بسم الله الرحمن الرحیم
درباره دعای جوشن صغیر (۱)
یکی از افتخارات ما شیعیان وجود منابع سرشاریه که از ناحیه اهل بیت (ع) تحت عنوان ادعیه و زیارات به دست ما رسیده است. از دعای کمیل و ندبه و توسل و دعای سمات و زیارت عاشورا ، زیارت جامعه و ناحیه مقدسه و آل یاسین که مشهورتر است، تا ادعیه کوتاه و بلندی که برای بعد از نمازهای یومیه وارد شده است. مواجههی ما (که در عرصه پژوهش حضور داریم)، در خصوص ادعیه و زیارات قطعاً دو گونه میتواند باشد،
اولاً مانند عموم مردم، از چشمه زلال معارف اهل بیت (ع) در جهت کمال روحی و معنوی خویش استفاده کنیم..
ثانیاً به عنوان پژوهشگر و اهل تحقیق باید ببینیم آیا میتوانیم از این معارف بهرهی پژوهشی ببریم؟ اگر پاسخ مثبت است چه استفاده پژوهشی از این ادعیه می توانیم داشته باشیم؟ چگونه می توانیم از این ادعیه برای حل مسائل خودمان، نظام، جامعه و امت اسلام بهره گیریم؟
بنده که سابقاً مقالات و سخنرانیهایی درباره استفاده از زیارت برای پژوهش دارم. امروز ( به مناسبت ولادت امام کاظم (ع)، کمی درباره جوشن صغیر که به امام هفتم منسوب است میخواهم صحبت کنم.
ما با دعای جوشن کبیر به لطف شبهای قدر آشناییم، اما کمتر دعای جوشن صغیر را میشناسیم، اگر در جمعهای عمومی در کشور ما بیش از مثلا 60 درصد مردم حداقل یک بار جوشن کبیر را خوانده باشند، اما بعید است که حتی 30 درصد جمعهای طلبگی هم صغیر را خونده باشند. (البته معارف منسوب به امام کاظم به همین دعا و دعای توسل محدود نمیشود؛ در کتاب مُسند الامام الکاظم بیش از سه هزار حدیث از آن حضرت، گردآوری شده است.)
پس یکی از دعاها به نام دعای جوشن صغیر شهرت دارد؛ جوشن به معنی لباس جنگ یا زره است و پیامبر نیز در جنگها زره به تن میکرد. (گفته میشود خداوند به جای زره سخت، دعای جوشن کبیر را برای محافظت دربرابر صدمات جنگ به پیامبر آموخت.)
این دعا به دلیل شباهت به زرهی که رزمنده جنگاور را محافظت میکند جوشن نام گرفته است.
دعای جوشن صغیر 19 بند دارد که غیر از بند 18 و 19، بقیه بندها با عباراتی مثل «اِلهی کمْ مِنْ»، «اِلهی وَ کمْ مِنْ»، «مَوْلای وَ سَیدی وَ کمْ مِنْ»، «سَیدِی وَ مَوْلای وَ کمْ مِنْ»، «اِلهی وَ سَیدی وَ کمْ مِنْ» آغاز می شود.
بند اول تا بند سیزدهم، و نوزدهم با «وَ اجْعَلْنی لِنَعْماَّئِک مِنَ الشّاکرینَ وَ لآلاَّئِک مِنَ الذّاکرینَ» پایان مییابد.
ولی در بندهای چهاردهم تا هفدهم، «وَ ارْحَمْنی بِرحْمَتِک یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ» اضافه میشود.
و در بند هجدهم «یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ» به جای این عبارات آمده است.
در هر یک از این 19 بند با ذکر مصائب، مشکلات و سختیهای زندگی فرد مؤمن در این دنیا، نعمتهای الهی بیان شده است.
در پایان هر بند شخص دعا کننده از پروردگار متعال درخواست میکند بر پیامبر و خاندان گرامیاش صلوات فرستاده و فرد دعا کننده را از سپاسگزاران و یاد کنندگان نعمتهای الهی قرار دهد. (گویی اگرچه مؤمنین در سختی و گرفتاری و بلایا قرار دارند، اما آنها نعمتها و تفضلات الهی را فراموش نمیکنند و بر غلبه اراده الهی بر شدائد و سختیها و بر دشمنان باور دارند.) فَلَكَ الْحَمْدُ يا رَبِّ مِنْ مُقْتَدِرٍ لا يُغْلَبُ (قدرتمند شکست ناپذیر) وَذى اَناةٍ لايَعْجَل (شکیبای بیشتاب)، صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَاجْعَلْنى لِنَعمآئِكَ مِنَ الشَّاكِرينَ وَلِألائِكَ مِنَ الذَّاكِرينَ. (کلمهی «آلاء» حکایت گر اوج رحمت و محبّت خداوند است که یکی از مصادیق آن، نعمت است. از این منظر «آلاء» اعمّ از نعمت است).
در شرح این دعا هم وارد شده: هنگامى که هادى عباسى قصد کرد حضرت موسى بن جعفر (ع) را به شهادت برساند، آن حضرت این دعا را خواند؛ در نتیجه جدش رسول خدا (ص) را در خواب دید که به ایشان فرمود: حق تعالى دشمن تو را هلاک خواهد کرد.
این ماجرا به شکل دیگری نیز مطرح شده است و آن هم اینکه .«زمانی که حسین بن علی شهید فخ قیام کرد و به دست عمال بنی عباس به شهادت رسید، هادی خلیفه عباسی تصمیم گرفت بزرگان خاندان پیامبر (ص)، مخصوصا امام کاظم (ع) را به شهادت برساند، علی بن یقطین در نامهای این مطلب را به امام کاظم (ع) گزارش داد، وقتی بستگان و شیعیان حضرت نگران شدند و از امام خواستند مدتی در دسترس نباشند و خودشان را مخفی کنند. امام تبسم کردند و به آنها اطمینان دادند که از ناحیه هادی عباسی خطری متوجه ایشان نیست، چرا که بر اثر خواندن دعا، پیامبر (ص) را در خواب دیدند و مژده هلاکت دشمن را از آن حضرت شنیدند.
✍ محمد صدرا مازنی
---┅═✧@پاورقی✧═┅---
@pavaragi
درباره دعای جوشن صغیر (۲)
درخصوص فضایل و خواص دعای جوشن صغیر هم گفته شده؛
۱) دعای جوشن صغیر از دعاهای عالیة المضامین و سریع الاجابة برای دفع دشمن و مکروهات است و حرزی است برای دفع آفات و شکری است برای جلب مواهب الهی
۲) در کتاب “دائره المعارف تشیع”، جلد 7، صفحه 524 چنین آمده که: «خواندن این دعا در دفع دشمن و محفوظ ماندن از بلاها مؤثر است.
۳) مرحوم آیت الله سید محمدکاظم یزدی هم در کتاب “عروه الوثقی”، جلد 2، ص 76 می نویسد: «نوشتن کل قرآن، دعای جوشن کبیر و دعای جوشن صغیر بر کفن مستحب است».
۴) از مرحوم آیت الله مصباح یزدی نیز نقل شده که در صفحه 404 کتاب “سجادههای سلوک” میفرماید: «انسان به وسیله قرائت دعای جوشن صغیر به یاد نعمتهای خدا میافتد و شایسته است که هفتهای یک بار یا ماهی یک بار این دعا خوانده شود».
۵) سیدابن طاووس کتابی دارد به نام “مُهَجُ الدّعَوات وَ مَنهَجُ العِبادات” که در ادعیه وحرز نوشته شده است. آنچه از متن این کتاب بر می آید این است که حداقل بسیاری از خواص دعای جوشن کبیر، برای این دعا هم هست؛ زیرا در آن بصورت کلی از دعای جوشن نام برده شده و پسوند صغیر یا کبیر به آن اضافه نشده است.
۶) در کتاب مفاتیح الجنان در مورد این دعا آمده که: این دعا، دعایی است بس بلند و پر ارج و هنگامى که هادى عبّاسى کشتن حضرت موسى بن جعفر (ع) را قصد کرد آن حضرت این دعا را خواند در نتیجه جدّش رسول خدا (ص) را در خواب دید که به ایشان فرمود: حق تعالى دشمن تو را هلاک خواهد کرد.
جوشن صغیر متنی بسیار عمیق، پُر از استعاره، و آکنده از مضامین توحیدی، اخلاقی و سیاسی است. این دعا در عین حال که یک مناجات شخصی است، یک بیانیه عقیدتی و یک گزارش تاریخی از وضعیت امام معصوم در برابر دشمنان ظالم نیز محسوب میشود.
اساسا دعاها از جمله این دعا از زوایای مختلفی قابل تحلیل است و میتواند دستمایه طلاب برای تحقیق در قالب مقاله، تحقیق پایانی و حتی پایان نامه باشد؛
مثلا برخی از محورهای قابل استخراج از این دعا اینچنین است؛
۱. بررسی استعارههای دقیق و هنری در دعا،
۲. تحلیل کلامی و اعتقادی دعا ( در اینجا گاهی یک مفهوم یا گزاره کلامی مثل توحید، رجعت، قیامت را میتوان از طریق بررسی ادعیه واکاوی کرد) مثلا مواجهه ادعیه با مقوله امامت، مواجهه ادعیه با مقوله شرور)
حتی به رهیافتهای اخلاقی با مفاهیمی چون شرور میتواند محل کاوش و پژوهش باشد.
۳. تحلیل اجتماعی و سیاسی دعا،
۴. تحلیل قرآنی دعای جوشن صغیر (ذکر اسماء الهی از قرآن)،
۵. سنت الهی در هلاکت ظالمان،
۶. تحلیل روانشناختی دعا،
۷. تحلیل تمدنی و تربیتی دعا،
۸. ارتباط جوشن صغیر با سایر ادعیه،
۹. تحلیل بلاغی و ادبی دعای جوشن صغیر، ۱. ساختارشناسی منطقی دعا،
۱۰. جایگاه تاریخی دعا در فرهنگ مقاومت،
۱۱. مقایسه دعای جوشن صغیر با دعای جوشن کبیر،
۱۲. پیامهای تربیتی و اعتقادی نهفته در دعا،
۱۳. ابعاد عرفانی و شهودی دعای جوشن صغیر و نظایر آن.
در این مجال ابتدا به ساختار کلی دعا اشاره میشود:
دعای جوشن صغیر ساختاری تدریجی دارد و به سه بخش اصلی قابل تقسیم است (توصیف دشمنیها، توصیف نعمتها و سپاسگزاری و توکل و درخواستهای نهایی) :
۱. در توصیف دشمنیها و توطئهها؛ امام بسان یک هنرمندی که مراتب علمی و عملی هنر را طی کرده باشد، به توصیف دشمنیها و توطئهها میپردازد: امام (ع) از همان آغاز شروع طوفانی دارد و با بیانی بسیار تصویری و احساسی، انواع دشمنیهایی که از سوی افراد مختلف با او شده را توصیف میکند؛ از دشمنان آشکار با شمشیر و زهر گرفته تا منافقان حیلهگر با نیش زبان و تظاهر به دوستی.
۲. در توصیف امداد الهی و توصیف اجابت و پاسخ خداوند به دعا؛ سپس به یاری خداوند اشاره میکند که چگونه با قدرت و حکمت خود، کید دشمن را به خودشان بازگرداند، توطئهها را باطل کرد، دشمنان را رسوا نمود و عزت را نصیب امام کرد. این عنایت الهی نتیجه توحید افعالی است. اینکه لامؤثر فی الوجود الا الله.
۳. در سپاسگزاری، توکل و درخواستهای نهایی: بخش پایانی دعا پر از شکر و ستایش خداوند است و امام (ع) با تکرار صفاتی چون «مقتدرٌ لا یُغلب» و «ذی أناةٍ لا یعجل»، هم به توحید افعالی تأکید دارد و هم به آرامش و حکمت پروردگار.
ناظر به این سه محور، چند نکته محتوایی برای پژوهشگران قابل توصیه است.
۱. اول؛ شدت بلاها و توطئهها با تصویرسازی دقیق:
امام کاظم در این دعا تصویرسازی دقیق و پرشدتی از دشمن دارد:
الف) تصویرسازی با تعبیر شمشیر دشمنی؛ إِلهِى كَمْ مِنْ عَدُوٍّ انْتَضى عَلَىَّ سَيْفَ عَداوَتِهِ؛ خدایا چه بسیار دشمنی که شمشیر دشمنیاش را به روی من کشید.
✍ محمد صدرا مازنی
---┅═✧@پاورقی✧═┅---
@pavaragi