🗒 جنگ بر سر منابع نیست؛ بر سر «امکان» است
▪️ یادداشت | سیدیاسر جبرائیلی: سالها قدرت کشورها را با مقدار منابعشان میسنجیدند. چند بشکه نفت دارند، چه میزان ذخیره معدنی در اختیارشان است، وسعت سرزمین و جمعیتشان چقدر است. اما جهان جدید یک حقیقت متفاوت را آشکار کرده است: داشتن منابع، قدرت نیست؛ توان تبدیل منابع به امکان، قدرت است.
➖ کشوری ممکن است نفت داشته باشد، اما فناوری استخراج و صنایع پاییندستی نداشته باشد؛ جمعیت جوان داشته باشد، اما نتواند استعداد آنان را به علم و تولید متصل کند؛ معادن فراوان داشته باشد، اما محصول نهایی را از دیگران بخرد؛ دانشگاههای بسیار داشته باشد، اما مسئلههایش همچنان بیپاسخ بمانند. چنین کشوری ثروتمند است، اما قدرتمند نیست؛ زیرا میان «دارایی» و «توانایی» فاصله افتاده است.
➖ رقابت بزرگ قرن بیستویکم دقیقاً بر سر پر کردن همین فاصله است. منازعه قدرتها دیگر فقط بر سر تصرف سرزمین یا دستیابی به ماده خام نیست؛ بر سر نیمههادی، هوش مصنوعی، دانش فنی، انرژی پایدار، امنیت غذایی، داده، مسیرهای ترانزیت و زنجیرههای تأمین است. هر قدرتی میکوشد امکان تولید و تصمیمگیری مستقل را برای خود حفظ کند و امکانهای رقیب را محدود سازد. بنابراین، جهان از عصر «مالکیت منابع» وارد عصر «مالکیت امکان» شده است.
➖ در چنین جهانی، پیشرفت دیگر صرفاً افزایش تولید یا جذب سرمایه نیست. پیشرفت، معماری شبکهای از امکانهاست: امکان آموختن، امکان تولید، امکان دسترسی به اعتبار، امکان دستیابی به فناوری، امکان ورود به بازار، امکان مالکیت ابزار کار و امکان تبدیل استعداد به ثروت و قدرت.
➖ این است که مسئله اصلی ایران امروز نیز کمبود منابع نیست. ایران از حیث انرژی، معدن، موقعیت جغرافیایی، نیروی انسانی، بازار داخلی و عمق فرهنگی، یکی از غنیترین کشورهای جهان است. مسئله این است که بخش بزرگی از این ظرفیتها هنوز به امکان عمومی تبدیل نشدهاند.
➖ نفت، تا هنگامی که به صنعت، فناوری و رفاه پایدار تبدیل نشود، فقط مادهای در زیر زمین است. معدن، اگر به زنجیره تولید ملی پیوند نخورد، صرفاً خامفروشی است. دانشگاه، اگر نتواند مسئله کشور را حل کند، انبار مدرک است. جوان مستعد، اگر به سرمایه، فناوری و بازار دسترسی نداشته باشد، ظرفیت معطلمانده یک ملت است.
➖ ما مفهوم دولت را نیز باید از نو تعریف کنیم. دولت نه مالک منابع است، نه رقیب مردم و نه دستگاهی برای توزیع پول. دولت، امین انفال و معمار امکان است. انفال، ماده خام ساخت قدرت عمومیاند. نفت، گاز، معادن، زمینهای عمومی، دریاها و دیگر ثروتهای مشترک، برای آن در اختیار حاکمیت قرار نگرفتهاند که هزینه روزمره دولت را تأمین کنند یا به رانت صاحبان نفوذ تبدیل شوند؛ باید به امکان تولید، علم، مالکیت و پیشرفت برای مردم تبدیل شوند.
➖ وجه تمایز اقتصاد مردمی از سرمایهداری و کمونیسم، همین است. سرمایهداری امکانها را به سرمایهداران میسپارد؛ کمونیسم امکانها را در دیوانسالاری متمرکز میکند. اما در معماری تمدن نوین اسلامی، حاکمیت امانتدار منابع است و مردم صاحبان میدان خلق ثروتاند.
➖ استقلالی که امام خمینی از آن سخن گفت، فقط استقلال در سیاست خارجی نبود؛ استقلال در توان ساختن بود. ملتی مستقل است که بتواند نیازهای اساسی خود را تأمین کند، مسئلههایش را با عقل و دانش خود حل کند و برای پیشرفت، منتظر اجازه یا نسخه دیگران نماند.
➖ در ایران آینده، جوان برای آغاز تولید، میان بانک، مجوز و انحصار سرگردان نمیماند. اعتبار بر اساس توان خلق ارزش توزیع میشود، نه قدرت ارتباط. دانشگاه از حاشیه اقتصاد و حکمرانی به مرکز حل مسئله میآید. معادن و انرژی، خوراک صنایع ملی و پشتوانه توسعه مناطق محروم میشوند. روستا به محل انتظار برای مهاجرت تبدیل نمیشود؛ با دسترسی به آب، فناوری، سرمایه و بازار، به کانون تولید بدل میگردد. دولت نیز به جای آنکه هر روز دامنه تصدی خود را گسترش دهد، هر روز بر شمار مردمی میافزاید که قادرند مستقلاً بیافرینند، تولید کنند و مالک حاصل کار خود باشند.
➖ در چنین ایرانی، ثروت در خزانهها انباشته نمیشود؛ در توانایی مردم تکثیر میشود. قدرت در بزرگی دستگاه دولت دیده نمیشود؛ در بزرگی انسانهایی دیده میشود که دولت برای آنان امکان ساخته است. ملت قدرتمند، ملتی نیست که دارایی بیشتری دارد؛ ملتی است که امکانهای بیشتری برای شکوفایی مردمش معماری کرده است.
#رصد #یادداشت
#پیشرفت
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!
🗒 آیا شلیک به کشتیهای تجاری توسط ایران قانونی است؟
▪️ گزارش مقاله | فواد ایزدی: دکتر الکساندر لات، استاد مرکز حقوق دریاها در دانشگاه نروژ؛ دانشیار حقوق بینالملل و حقوق دریاها در دانشگاه تارتو، استونی. نویسنده کتابهای «تهدیدات ترکیبی و حقوق دریاها: استفاده از زور و محدودیتهای تبعیضآمیز ناوبری در تنگهها» و «تنگههای استونی: استثنائات رژیم تنگه عبور بیضرر یا ترانزیتی» و همچنین ویراستار و نویسنده مشترک مجموعه «حقوق امنیت دریایی در جنگ ترکیبی»، در مقالهای به ابعاد قانونی مسدود کردن تنگه هرمز توسط ایران پرداخته است.
➖ ذیل قوانین بینالملل:
۱- ایران میتواند کشتیهای تجاری اسکورت شده توسط آمریکا را هدف قرار دهد.
۲- ایران میتواند کل خط ساحلی کشورهای عربی خلیج فارس را محاصره کند.
۳- ناوبری در تنگه بینالمللی هرمز را به طور کامل ببندد.
۱- اگر کشتیهای جنگی ایالات متحده یا اسرائیل شروع به اسکورت کشتیهای تجاری در منطقه خلیج فارس کنند، طبق قانون ۶۰(d) از دستورالعمل سن رمو، کشتیهای اسکورت شده میتوانند به عنوان کشتیهای تجاری دشمن و اهداف نظامی در نظر گرفته شوند.
۲- آیا ایران از نظر قانونی حق اعمال محاصره دریایی در تنگه هرمز را دارد؟ این امر عمدتاً به این بستگی دارد که آیا کل سواحل خلیج فارس (به جز ایران) بخشی از حضور نظامی یک کشور دشمن، یعنی ایالات متحده، هستند یا خیر. از یک سو، حملات ایران کشورهای عربی در خلیج فارس را هدف قرار داده است که این امر را میتوان با حضور پایگاههای نظامی ایالات متحده در هر یک از این کشورهای عربی توضیح داد. اگر ایالات متحده خطوط ساحلی کشورهای عربی در خلیج فارس را کنترل کند، ایران میتواند کل خط ساحلی کشورهای عربی خلیج فارس را محاصره کند. معیار کلیدی محاصره، اثربخشی است (ماده ۹۵ دستورالعمل سن رمو)، که در اصل دلالت بر این دارد که هیچ کشتی یا هواپیمایی نمیتواند اجازه نقض محاصره توسط ایران را داشته باشد.
۳- همانطور که هاینتشل فون هاینگ در مقاله خود اشاره میکند، فضای هوایی بالای یک تنگه بینالمللی میتواند برای پرواز هواپیماهای بیطرف و متخاصم بسته شود. او و همچنین کامینوس و کوگلیاتی-بانتز در مقاله دیگری، معتقدند که کشور ساحلی تنگه در صورت «مواجه بودن با شدیدترین شرایط»، میتواند اجازه داشته باشد که ناوبری را در یک تنگه بینالمللی به طور کامل ببندد. مسلماً، به نظر میرسد این وضعیتی است که ایران در حال حاضر با آن مواجه است.
#رصد #یادداشت
#تنگه_هرمز
#پرونده_مقاومت_ملی
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!
11.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 ضرورت دیپلماسی تهاجمی چین علیه روایتهای غربگرا
▪️ بریده رویداد | دیدار سفیر جمهوری خلق چین با جمعی از اندیشکدههای ایرانی
💬 مهدی خراتیان، مدیر اندیشکده احیای سیاست:
➖ به نظر میرسد که جمهوری خلق چین همچنان نسبت به تحولات خاورمیانه گرفتار رگههای دکترین «خیزش مسالمتآمیز» است و دوران رقابت استراتژیک کامل با آمریکا هنوز در سیاستهای چین در این منطقه نمود نیافته.
➖ هم ایران و هم جمهوری خلق چین در مورد ماهیت جنگ برای نظم منطقهای با هدایت ایالات متحده و اسرائیل دچار خطای راهبردی هستند و دوستان چینی در حزب نسبت به تبعات فروپاشی ژئوپلیتیک ایران بر منطقه غرب چین دچار کمبرآوردیاند.
#رویداد #کلیپ
#پرونده_چین
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!
📸 تحول نظام مالیاتی ایران؛ از ظرفیت به مشروعیت
▪️ گزارش رویداد | نشست تخصصی «مالیات، مفهومی کهن با نگاهی نوین»، به همت اندیشکده صدراعظم و همکاری خانه اندیشهورزان، با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و صاحبنظران حوزه حکمرانی، اقتصاد، جامعهشناسی و نظام مالیاتی برگزار شد. گزارش سیاستی زیر برگرفته از سخنان اساتید در این رویداد است.
➖ نظام مالیاتی ایران نیازمند تحول پایدار است که فراتر از اصلاحات فنی و قانونی، بر پایه همفرگشت فناوری، منابع انسانی، قوانین و رفتار مؤدیان بنا شود. نشست تخصصی «مالیات، مفهومی کهن با نگاهی نوین» سه رویکرد کلیدی جامعهشناختی، مدیریتی و حکمرانی را برای این تحول ارائه کرد.
رویکرد همفرگشت به عنوان مدل نوین تحول
➖ بر اساس این دیدگاه، مدل مارپیچی جایگزین مدلهای خطی تحول میشود؛ بهگونهای که فناوری (بهویژه هوش مصنوعی)، کارکنان، مدیران، قوانین و ذینفعان به صورت متقابل بر یکدیگر اثر گذاشته و یکدیگر را ارتقا میدهند. سامانه مؤدیان نمونهای از این چرخه یادگیری مستمر و بهبود مداوم است. شاخصهای کلیدی شامل یادگیری سازمانی، حکمرانی دیجیتال، نوآوری، مشارکت کارکنان، اعتماد سازمانی، تصمیمگیری دادهمحور و انعطافپذیری هستند.
مالیات به عنوان حلقه اتصال مردمسالاری و دیوانسالاری
➖مالیات نه فقط منبع درآمد دولت، بلکه ابزاری مهم برای ایجاد اعتماد عمومی، پاسخگویی و مشارکت شهروندان است. کارآمدی دیوانسالاری (تخصصگرایی، حاکمیت قانون، نظارت منظم) باید با ارزشهای مردمسالاری (عدالت، شفافیت، آزادی بیان و کرامت انسانی) تلفیق شود تا تمکین داوطلبانه افزایش یابد.
«تولید اعتماد» مسئله اصلی نظام مالیاتی
➖ ظرفیت مالیاتی اقتصادی و مشروعیت اجتماعی مالیاتی با یکدیگر متمایز بوده و سه ظرفیت اقتصادی، نهادی و اجتماعی را برای عملکرد پایدار این سامانه ضروری است. بدون تقویت مشروعیت و اعتماد عمومی، حتی پیشرفتهترین سامانهها به نتیجه مطلوب نخواهند رسید.
🔗 مطالعه گزارش رویداد
#رویداد
#اقتصاد
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!
🗒 آمریکا با حملات اخیر به خاک ایران دنبال چیست؟
▪️ یادداشت | ️شهاب اسفندیاری: این روزها ابهامات و شبهات مختلفی درباره حملات اخیر آمریکا به خاک ایران در فضای رسانهای منتشر میشود. بسیاری از شهروندان از آسیب به زیرساختها و تاسیسات کشور و شهادت مدافعان وطن خشمگین هستند. در کنار جنگ نظامی، جنگ روانی دشمن هم اوج گرفته و روایتی واژگون از وقایع را تبلیغ و ترویج میکند. به نظرم برای روشن شدن فضا و ایجاد اتحاد و انسجام در برابر دشمن توجه به ۱۰ نکته زیر اهمیت دارد.
۱- آمریکا در جنگ به اهداف خود نرسید و شکست خورد. همه تحلیلگران برجسته بینالمللی این واقعیت را تصدیق کردهاند.
۲- ایران در جنگ کنترل تنگه هرمز به عنوان مهترین اهرم راهبردی و اقتصادی برای اعمال فشار به دشمن را به دست آورد.
۳- آمریکا در ۴۰ روز جنگ و با تمام قدرت نظامی خود نتوانست تنگه هرمز را باز کند.
۴- مذاکرات برای تثبیت دستاوردهای جنگ، تنبیه متجاوز و طلب خسارات جنگ بود.
۵- دشمن به بهانه مذاکرات و با تفسیر تفاهمنامه اقدام به باز کردن مسیر جنوبی و لغو ترتیبات ایرانی و سلب اختیار ایران از تنگه هرمز کرد.
۶- باز بودن مسیر جنوبی فقط منع ایران از درآمد عبور و مرور از تنگه به عنوان جبران بخشی از خسارات جنگ نیست. باز بودن مسیر جنوبی یعنی از دست رفتن مهمترین اهرم ایران در مذاکرات آتی و مهمترین اهرم ایران در بازدارندگی از اعمال تحریم و حمله مجدد. آمریکا به همین دلیل اینقدر بر سلب اختیار ایران در تنگه هرمز اصرار دارد.
۷- باز بودن مسیر جنوبی یعنی ناوهای نظامی از تنگه عبور کنند و برای حمله مجدد به ایران آرایش نظامی بگیرند. یعنی تمام پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس بازسازی شوند و از آنها برای حمله مجدد به ایران استفاده شود. جنگ طلبان آمریکایی دنبال تحقق این اهداف هستند که اصرار بر باز بودن مسیر جنوبی دارند.
۸- هرکس از باز شدن تنگه هرمز بدون اعمال ترتیبات ایرانی حمایت کند، خواسته و ناخواسته در مسیر جنگ طلبان آمریکا حرکت کرده است.
۹- آمریکا با حمله به زیرساختها و با هیچ عملیات نظامی دیگری نمیتواند تنگه را باز کند. تنها امید آمریکا به فتنه و اختلاف در داخل و سست شدن اراده مسئولین در حفظ دستاوردهای جنگ رمضان است. عملیات روانی و تبلیغاتی اخیر در مورد جنوب ایران توسط مزدوران آمریکا و عناصر وطنفروش در این راستا است.
۱۰- آمریکا با سلب اختیار ایران و لغو ترتیبات ایرانی در تنگه هرمز میخواهد واقعیت جنگ را تحریف کند و تصویر پیروز از خود به نمایش بگذارد. اگر کسانی تسلیم این روایت آمریکا شوند، و ایران را طرف شکست خورده در جنگ معرفی کنند، زمینه زورگوییها و زیادهخواهیهای بیشتر آمریکا را فراهم کردهاند.
#رصد #یادداشت
#راهبرد
#پرونده_مقاومت_ملی
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!
12M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 تلاش برای همزیستی مسالمتآمیز و ادامه مسیر توسعه همکاری با ایران
▪️ بریده رویداد | دیدار سفیر جمهوری خلق چین با جمعی از اندیشکدههای ایرانی
💬 علیرضا ثمودی، پژوهشگر ارشد حوزه چین:
➖ چینیها چه حمایتهای ملموسی فراتر از همکاری اطلاعاتی ماهوارهای و امنیتی در جنگهای اخیر به ایران ارائه کرده یا خواهند کرد، بهویژه در حوزه پدافندی، تا ضمن مهار رقبایشان در غرب آسیا، امنیت ایران را تقویت کنند؟
#رویداد #کلیپ
#پرونده_چین
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا | تلگرام | ایکس دنبال کنید!
16.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 چند پیشنهاد برای مهمترین سفیر ایران در دنیا
▪️ مسأله ما | قسمت پانزدهم/۱ | فرشاد عادل، پژوهشگر مطالعات راهبردی
➖ اگر امروز کشوری بودیم که بهترین روابط را با غرب داشت و، برای مثال، ایالات متحده بزرگترین شریک تجاریمان بود، باز هم همکاری با چین سرنوشتی محتوم به شمار میرفت که تاریخ و جغرافیای ما آن را رقم زدهاند. امروزه همکاری با کشوری مانند چین دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
🔗 تماشای برنامه در آپارات | یوتیوب
#مسأله_ما
#پرونده_چین
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا | تلگرام | ایکس دنبال کنید!
🗒 چرا اردن اکنون در کانون توجه ایران قرار گرفته است؟
▪️ یادداشت | راهبرد ایرانی: با تشدید جنگ، واشنگتن نیروهای خود را از بحرین، امارات و قطر (که بیشتر در معرض خطر بودند) خارج و در اردن متمرکز کرد.
➖ در شرایطی که دیگر متحدان حوزه خلیج فارس، استفاده از پایگاههای نظامی را برای آمریکا محدود کردهاند، اردن به سکوی اصلی عملیات هوایی آمریکا در سراسر سوریه، عراق و کل منطقه تبدیل شد.
➖ دقیقاً به همین دلیل است که ایران توجه خود را به این کشور معطوف کرده است. وقتی دشمن در یک نقطه متمرکز میشود، همانجا به هدف تبدیل خواهد شد.
➖ حمله به پایگاههای «الازرق» و «ملک فیصل»، هدف گرفتنِ صرفاً یک فرودگاه نظامی نیست؛ بلکه تلاشی است تا هزینه میزبانی از نیروهای آمریکایی از حد تحمل فراتر ببرد.
➖ آمار و سرعت حملات، خود گویای همهچیز است: چهار حمله در پنج روز، سه کشته و دهها سرباز زخمی و طبق گزارش نیویورکتایمز، آسیب دیدن تعداد قابلتوجهی از بالگردهای بلکهاوک.
➖ ایران با این کار نه تنها خط و نشان میکشد، بلکه عملاً نشان میدهد که همچنان ذخایر موشکی انبوهی در اختیار دارد و اکنون دستش به همان نقطهای میرسد که ایالات متحده فکر میکرد در امان است.
#رصد #یادداشت
#نظامی
#پرونده_مقاومت_ملی
🌐 خانه اندیشهورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!