🗒 توافق مکه و فرصت بازگشت به خرد منطقه‌ای ▪️ خلاصه یادداشت | علی هادوی: بنا بر قاعده فلسفی «الشیء ما لم یجب لم یوجد» هیچ پدیده‌ای بدون شکل‌گیری شرایط و ضرورت‌های وجودی آن تحقق نمی‌یابد. این قاعده در عرصه ژئوپلیتیک نیز صادق است؛ ائتلاف‌ها و ترتیبات منطقه‌ای صرفاً محصول اراده دولت‌ها نیستند، بلکه در بستر سیاق (Context) و ضرورت‌های جدید امکان ظهور پیدا می‌کنند. ➖ از این منظر، توافق مکه را نیز باید بیش از آنکه صرفاً نتیجه تصمیم چند دولت یا حتی طراحی قدرت‌های فرامنطقه‌ای دانست، نشانه شکل‌گیری سیاقی جدید در غرب آسیا تلقی کرد؛ سیاقی که در آن، کشورهای منطقه به‌تدریج به این ادراک رسیده‌اند که امنیت و توسعه پایدار بیش از گذشته مستلزم اتکا به سازوکارهای منطقه‌ای است. ➖ ایران نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود بخشی از این هم‌سرنوشتی منطقه‌ای است. در غرب آسیا، امنیت، تجارت، انرژی، کریدورها و زیرساخت‌ها به‌گونه‌ای درهم‌تنیده‌اند که تصمیم یا رفتار هر کشور می‌تواند امکان تحقق پروژه‌های بزرگ منطقه‌ای را برای دیگران تقویت یا تضعیف کند. ازاین‌رو، توسعه همانند امنیت، ماهیتی منطقه‌ای دارد و نمی‌تواند صرفاً در چارچوب مرزهای یک کشور تعریف شود. ➖ با وجود این، بخش مهمی از تحلیل‌های داخلی در ایران همچنان تحت تأثیر معرفت‌شناسی تنهایی قرار دارد؛ نگرشی که هر تحول منطقه‌ای را پیشاپیش در قالب تهدید و محاصره ایران تفسیر می‌کند. نتیجه چنین برداشتی آن است که توافق‌هایی مانند توافق مکه نیز عمدتاً به‌عنوان ائتلافی علیه ایران فهم می‌شوند، در حالی که می‌توان آنها را از منظر دیگری نیز نگریست؛ یعنی به‌مثابه نشانه‌ای از گذار تدریجی منطقه به سوی نظم‌های درون‌منطقه‌ای. بر همین اساس، پیشنهاد این نوشتار آن است که ایران، بدون نادیده گرفتن رقابت‌ها و اختلاف منافع، از منطق «معرفت‌شناسی تنهایی» فاصله بگیرد و توافق مکه را در چارچوب همین سیاق جدید تحلیل کند. در این صورت، ایران می‌تواند به جای قرار گرفتن در موضعی صرفاً واکنشی، از روند منطقه‌ای‌شدن حمایت کرده و حتی در صورت فراهم بودن شرایط، به‌صورت داوطلبانه به چنین ترتیباتی بپیوندد. چنین رویکردی نه به معنای چشم‌پوشی از منافع ملی، بلکه تلاشی برای ایفای نقش فعال در شکل‌دهی به نظم نوظهور منطقه‌ای و تبدیل ایران به یکی از بازیگران مؤثر آن است. 🔗 مطالعه متن کامل یادداشت #رصد #یادداشت #کشورهای_منطقه 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 چرا تمجید از تفاهم‌نامه، اقدام علیه امنیّت ملّی است؟ ▪️ یادداشت | مهدی افراز: پس از پایان زمانبندی ۶۰ روزه تفاهم اسلام‌آباد، کاخ سفید شدیدترین کارزار اقتصادی کوتاه مدت خود علیه ایران را به راه‌انداخته است. این عملیات به محوریت ایجاد خفگی در مسیر مبادلات ارزی‌ و فعالیت پوششی در تجارت هیدروکربنی طراحی شده که هدف اصلی آن، تقویت جناح مذاکره‌طلب در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی و ایجاد توجیه و استدلال کافی برای این جریان، در جهتِ بازگرداندنِ ایران به مسیر اجرای تفاهم‌نامه‌ است. ➖ پس از تحقق رویکرد تهاجمی ایران از اواسط تیرماه، تحلیلی در محیط تصمیم‌سازی امریکا شکل گرفته است که از بازه ۲۰ تیرماه، «عناصر تندرو درون نظام به محوریت احمد وحیدی و حلقه نزدیک به او، در حال شکل دهی به موضع مذاکراتی ایران هستند و با تسلط یافتن این جناح بر تصمیم‌ها، تهران به دنبال کسب مزایای یک توافق بدون از دست‌دادن اهرم فشار بر تنگه هرمز است.» (وال استریت ژورنال، ۷ آگوست) ➖ تغییر رویکرد امریکا از راهبرد نظامی به اقتصادی، علاوه بر آنکه از استیصال سنتکام در مدیریت نبرد تیرماه و ناکامی قابل توجه آن‌ها در برابر ضربات عمیق نیروهای مسلح ما ناشی شده، به دلیل معادله محاسباتی خطرناکی است که توسط برخی مقامات ارشد سیاسی جمهوری اسلامی برای تیم‌ ترامپ‌ فراهم آمده است. ➖ این معادله برپایه انگاره‌ای است که القا می‌کند در تهران و در درون حاکمیت، جناح قدرتمندی وجود دارد که طرفدار پایبندی به تفاهم‌نامه اسلام آباد و پرهیز از مقاومت در برابر ترتیبات امریکایی‌ است که افزایش فشار اقتصادی می‌تواند به تسلط یابی بیشتر این جناح در ساختار تصمیم‌گیری بینجامد: «محاصره دریایی امریکا‌ هزینه های سنگینی بر صادرات نفت و کل اقتصاد ایران تحمیل کرده است، اما این فشار هنوز تصمیم‌گیرندگان ایرانی را به نرم شدن موضع‌شان در قبال تنگه وادار نکرده است، اما افزایش این فشار، استدلال‌های درون نظام برای دستیابی به توافق را تقویت خواهد کرد، موضع حداکثری کنونی ایران در قبال تنگه نشان می‌دهد که هزینه‌های اقتصادی هنوز اهرم کافی در اختیار مقامات متمایل به مذاکره قرار نداده است تا امتیازات گسترده‌تری از جناح مسلط درون نظام بگیرند.» (گزارش به‌ روز شده مرکز مطالعات جنگ ایران در ۸ آگوست) ➖ مؤثرترین عواملی که منجر به شکل‌گیری این انگاره در معادله محاسباتی امریکایی‌ها شده، رفتار مسئولین بلندپایه کشور در تمجید از انعقاد تفاهم‌نامه، اعلام حسرت از برهم‌خوردن مسیر تعهدات، بیان خسارت‌های اقتصادی ناشی از توقف اجرای توافق، حمله سیاسی به منتقدین تفاهم‌نامه و در یک کلام القای وجود یک جناح مذاکره‌ طلب در برابر یک جناح جنگ‌طلب در درون حاکمیت و همچنین جامعه سیاسی ایران است. ➖ فارغ از زمینه‌سازی های ادراکی که تا به امروز این مواضع نسنجیده برای طرف مقابل ایجاد کرده تا به سناریوی خفگی معیشتی یا به تعبیر ترامپ (ECONOMIC D-Day) شیفت نمایند، ادامه دادن به این رویکرد رسانه‌ای و سیاسی، قطعاً تشویق بیش از پیش دشمن به تنگ‌تر نمودن حلقه‌های فشار، وارد نمودن آگاهانه کشور در تله مدیریت اقتصادی و نتیجتاً اقدام برعلیه امنیت ملّی خواهد بود. #رصد #یادداشت #مذاکرات 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 اثر انویدیا: وقتی عملکرد جهانی یک شرکت آمریکایی به پای اسرائیل نوشته می‌شود ▪️ خلاصه یادداشت | اندیشکده قرار: رشد اقتصادی اسرائیل در سال ۲۰۲۵ با اندکی افزایش به ۲.۹% رسید. بااین‌حال، برخی کارشناسان اقتصادی رژیم معتقدند این آمار تصویر دقیقی از وضعیت واقعی اقتصاد ارائه نمی‌دهد. ➖ به نظر آن‌ها بخش مهمی از رشد ناشی از عملکرد چند شرکت معدود در حوزه رایانه و الکترونیک و به طور خاص شاخه‌ی اسرائیلی انویدیا است، نه بهبود گسترده فعالیت‌های اقتصادی؛ چیزی که رسانه‌های اسرائیلی آن را «اثر انویدیا» (Nvidia Effect) می‌نامند. ➖ دلیل اصلی این موضوع افزایش «صادرات بدون عبور کالا از مرز» است؛ یعنی درآمد صادراتی شرکت‌هایی که در اسرائیل ثبت شده‌اند اما محصولات خود را خارج از فلسطین اشغالی تولید و در همان خارج به فروش می‌رسانند. ➖ ارزش صادرات بدون عبور کالا از مرز: ▫️ سال ۲۰۲۴: ۹.۵ میلیارد دلار ▫️ سال۲۰۲۵: ۱۶.۵ میلیارد دلار (رشد ۷۴%) ▫️ سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶: بیش از ۷ میلیارد دلار ➖ انویدیا در اسرائیل کارخانه تولید سخت‌افزار ندارد و بیشتر فعالیت‌های آن در حوزه طراحی و توسعه است و تولید فیزیکی در کشورهای دیگر صورت می‌گیرد. بااین‌حال به دلیل ثبت شرکت در اسرائیل، درآمد حاصل از فروش محصولات در خارج نیز در آمار صادرات و تولید ناخالص داخلی اسرائیل ثبت می‌شود. ➖ تاثیر ویژه‌ی انویدیا و شرکت‌های مشابه بر رشد اقتصادی اسرائیل در نمودار فوق دیده می‌شود. ➖ کارشناسان مدعی هستند که این شکاف به علت دستکاری آماری نیست، اما هشدار می‌دهند که این ارقام لزوماً وضعیت واقعی اقتصاد داخلی، تقاضا، اشتغال و تولید اسرائیل را نشان نمی‌دهند و رکود نسبی سایر بخش‌های اقتصاد را پنهان می‌کنند. ➖ علاوه بر رشد اقتصادی، رشد درآمدهای مالیاتی دولت صهیونی نیز به شدت از عملکرد انویدیا و چند شرکت معدود دیگر تاثیر پذیرفته. به این ترتیب وابستگی این رژیم به شرکت‌های بزرگ بین‌المللی، به‌ویژه انویدیا، به یک نقطه آسیب‌پذیری مهم تبدیل شده است. 🔗 مطالعه متن کامل یادداشت #رصد #یادداشت #اقتصاد 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ چهار رکن تحول اندیشکده‌ها در عصر نااطمینانی ▪️ خلاصه یادداشت | امید هراتی اصل: در دنیای امروز که نااطمینانی به قاعده‌ای عادی تبدیل شده، اندیشکده‌ها برای بقا و اثرگذاری ناگزیر از تحول ساختاری و رفتاری هستند. این مقاله با تأکید بر تلفیق «سرعت هوشمندانه» و «بازطراحی چندبعدی»، الگویی چهارلایه ارائه می‌دهد که مسیر تبدیل اندیشکده از نهادی مشاوره‌دهنده به بازیگری فعال در عرصه‌ی گفتمان‌سازی را ترسیم می‌کند. لایه‌ی اول: سرعت هوشمندانه ➖ سرعتِ صرفاً واکنشی کافی نیست؛ بلکه اندیشکده باید توانایی تشخیص «لحظه‌ طلایی» ورود به بحث، ارائه‌ داده‌های دقیق اولیه، و تولید لایه‌های متوالی تحلیل (از هشدار فوری تا گزارش جامع و پژوهش بلندمدت) را داشته باشد. این سرعت زمانی هوشمندانه است که با سنجش اعتبار منابع، اولویت‌بندی موضوعات و پیش‌بینی سناریوها همراه شود تا از شتابزدگی سطحی جلوگیری گردد. لایه‌ دوم: تنوع چندساحتی ➖ بحران‌های امروز چندبعدی و به‌هم‌پیوسته‌اند؛ ازاین‌رو اندیشکده باید هم به‌سوی پرورش کارشناسان چندرشته‌ای که نقاط ارتباطی حوزه‌های گوناگون را تشخیص می‌دهند، حرکت کند و هم با نهادهای بیرونی (شرکت‌های فناوری، داده‌کاوی، رسانه‌ها و...) مشارکت‌های راهبردی پایدار ایجاد نماید تا تحلیل‌هایی کل‌نگر، زمینه‌گرا و عملیاتی تولید نماید. لایه‌ سوم: پایداری مالی مشارکتی ➖ برای حفظ سرعت و تنوع، پشتوانه‌ مالی پایدار ضروری است. راهکار پیشنهادی، تبدیل حامیان مالی از تأمین‌کننده‌ صرف بودجه به «شرکای دانشی» است. با آگاه‌سازی حامی از روند پژوهش و حفظ استقلال اندیشکده در روش‌شناسی و نتیجه‌گیری، هم بودجه‌ پایدارتری تأمین می‌شود، هم حامی به سفیری وفادار برای نتایج پژوهش تبدیل می‌گردد. همچنین تشکیل «شورای مشورتی شرکا» برای بازبینی اولویت‌ها و شاخص‌های اثربخشی، و تفکیک بودجه‌ پژوهش‌های سریع‌الاثر از بنیادین، از اقدامات عملی این لایه است. لایه‌ چهارم: نفوذ گفتمانی ➖ اندیشکده باید فراتر از مشاوره به دولت، به هدایت‌گر گفت‌وگوهای ملی و مدیریت روایت‌ها تبدیل شود. این تاثیرگذاری از سه راهبرد حاصل می‌شود: شفافیت روش‌شناختی (انتشار داده‌های خام و مدل‌های پیش‌بینی برای بازسازی اعتماد)، تولید محتوای قابل‌اشاعه (خلاصه‌های یک‌صفحه‌ای، اینفوگرافی، پادکست و رشته‌توییت برای مخاطبان گوناگون)، و نقش‌آفرینی به‌عنوان «پل ارتباطی ملی» (گردهم‌آوری چهره‌های علمی، مدنی و سیاسی برای ایجاد اجماع حداقلی در بحران‌ها). ▫️ اندیشکده‌ای در جهان پرنوسان امروز اثرگذار است که همزمان سریع، چندبعدی، شبکه‌ای و دارای انعطاف مالی باشد. سرعت بدون ساختار به هرج‌ومرج و ساختار بدون سرعت به عقب‌ماندگی می انجامد؛ تلفیق این چهار لایه، رمز بقا و نفوذ در نظم جدید جهانی است که در آن روایت‌های تازه پیوسته زاده می‌شوند و نظم‌های کهنه جای خود را به واقعیتی بی‌ثبات می‌دهند. 🔗 مطالعه متن کامل یادداشت #یادداشت #زیست‌بوم_اندیشه‌ورزی 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 ناترازی بنزین؛ مسئله قیمت نیست، مسئله دقت در حکمرانی است ▪️ یادداشت | حسن حسن‌خانی: وقتی حدود ۴۰ درصد بنزین کشور روزانه از طریق کارت‌های جایگاه و به‌صورت بی‌نام مصرف می‌شود، وقتی تراکنش‌های بانکی از افرادی حکایت دارد که در یک ماه بیش از ۳۵۰۰ لیتر بنزین مصرف کرده‌اند، وقتی ده‌ها هزار خودروی گران‌قیمت در خیابان‌ها تردد می‌کنند و حتی افرادی مالک بیش از ۲۰ خودروی شخصی هستند، اما هیچ سازوکار مالیاتی مؤثری برای این سطح از مصرف و مالکیت وجود ندارد، نمی‌توان ساده‌ترین راه را انتخاب کرد و هزینه ناترازی را با گران کردن بنزین از همه مردم گرفت. ➖ در چنین الگویی، کارگر، کارمند و راننده‌ای که مصرف عادی و ضروری دارد باید به‌خاطر رفتار گروه کوچکی از بدمصرف‌ها هزینه بیشتری بپردازد؛ در حالی که مسئله اصلی، فقدان استفاده مؤثر از داده و ضعف در هدف‌گیری سیاست است. ➖ از میان ۹۰ میلیون نفر جمعیت و حدود ۳۲ میلیون کارت سوخت، می‌توان برآورد کرد که تعداد مصرف‌کنندگان واقعاً نامتعارف بسیار محدود است؛ شاید در حد ۱۰۰ هزار نفر. البته باید مصرف حرفه‌ای وانت‌ها، تاکسی‌ها و رانندگان پلتفرمی را جدا کرد. مسئله، افرادی هستند که ماهانه بیش از ۳۰۰۰ لیتر مصرف دارند؛ از قاچاقچیان و «شوتی‌ها» تا مصرف‌کنندگان بسیار پرمصرف و غیرضروری. ➖ اگر سیاستگذاری دقیق باشد، تمرکز مالیاتی، نظارتی و محدودکننده بر همین گروه می‌تواند بخش بزرگی از مسئله را هدف قرار دهد؛ اما تصمیم شتاب‌زده، هم ۹۰ میلیون نفر را متحمل هزینه می‌کند و هم الزاماً ناترازی را رفع نخواهد کرد. ➖ در شرایط جنگی، بیش از هر چیز به دقت در تصمیم‌گیری نیاز داریم. دعوای «قیمتی یا غیرقیمتی» نیز بیهوده است؛ سیاستگذار باید همه جعبه‌ابزار خود را به‌کار گیرد. مسئله اصلی انتخاب یک ابزار نیست، بلکه کیفیت و دقت در استفاده از ابزارهاست. #رصد #یادداشت #بنزین 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 عقلانیت؛ نه پوپولیسم و خودفداکارنمایی ▪️ یادداشت | محمد فاضلی: آقای سقاب اصفهانی که معاونت رئیس‌جمهور و مسئولیت بهینه‌سازی انرژی در کشور را دارند، در ایام اخیر، حرف‌هایی می‌زنند و مصاحبه‌هایی می‌کنند که به شدت شائبه پوپولیسم عمیق و ریشه‌داری را زنده می‌کند، که از رویه عقلانی و کار کارشناسی به دور است. ➖ ایشان و همکارانشان طرحی دارند که از تجربه گذشته و ساختار وابستگی به انرژی در کشور، مشخص است بر همه ابعاد زندگی ایرانیان اثر می‌گذارد. وقتی چنین طرحی در میان است، راه کارشناسی و عقلانیت این است: ● یک. ایده خود را شفاف، مکتوب، با محاسبات و همه استدلال‌ها، منتشر کنند یا حداقل به صورت نسخه‌های محدود در اختیار شمار زیادی از کارشناسان و متخصصان قرار دهند. ● دو. فرصت گفت‌وگوی عمومی و نقد کارشناسی این طرح را فراهم کنند. ● سه. در برابر نقدها به این طرح پاسخ‌گو باشند و حداقل در محافل کارشناسی؛ و در نهایت در عرصه عمومی؛ به صورت روشن از طرح خود دفاع کنند؛ و به انبوه ابهام‌ها درباره ابعاد ریز و درشت این طرح پاسخ دهند. ➖ ایشان به عوض در پیش گرفتن چنین رویه‌ای که با عقل کارشناسی سازگار است؛ نظرسنجی سه‌ گزینه‌ای در توییتر برگزار می‌کنند. مصاحبه‌هایی برگزار می‌کنند که خود را فداکار ملت نشان می‌دهند و بیشتر روضه انرژی هستند تا بحث کارشناسی. چنان جلوه می‌دهند که انگار می‌خواهند آبروی خود را در کوتاه‌مدت فدای خوشبختی درازمدت مردم ایران کنند. رئیس‌جمهور را هم قهرمانی جلوه می‌دهند که با این فداکاری و روی میدان مین رفتن برای گشودن معبر خوشبختی همراه ایشان شده است. ➖ این نوع رفتارها در ایران ما کم‌سابقه که نیست، بسی سابقه‌دار است. کم نبوده‌اند آن‌ها که خواسته‌اند راه خوشبختی را هموار کنند، حتی با نیت‌های خیر، و عاقبت مصیبت به بار آورده‌اند. سلوک درست سیاست‌گذاری، تن دادن به قاعده عقلانیت است: ● یک. متن مکتوب طرحی را که در نظر دارید، با همه محاسبات، ملاحظات، مراحل اجرایی، و سناریوهای محتمل منتشر کنید. ● دو. مشخص کنید اعضای تیمی که این طرح را تهیه کرده و محاسبات آن‌را انجام داده و مسئولیت آن‌را می‌پذیرد چه کسانی هستند. ● سه. فرایند کارشناسی-داوری این طرح چگونه است؟ ● چهار. نظرات منتقدان و کارشناسان در بررسی و نقد طرح را منتشر کنید. ● پنج. جلسات کارشناسی با حضور منتقدان درباره این طرح برگزار کرده، حتی آن‌ها را زنده پخش کنید، و اجازه دهید جامعه در جریان طرح، نقدهایش و پاسخ‌های شما قرار گیرد. ● شش. نتیجه تعاملات کارشناسی با منتقدان را در قالب طرح جدید ارائه دهید. ● هفت. فرایند گفت‌وگوی اجتماعی با جامعه را پیش از هر گونه غافلگیر کردن جامعه و به دور از هر گونه هیجان پوپولیسم و خودفداکارنمایی طی کنید. پی‌نوشت: بیش از یک سال فرصت داشته‌اید این کارهای عاقلانه را انجام دهید و تاکنون بروز و ظهوری از آن‌ها دیده نشده است. #رصد #یادداشت #بنزین 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 ترامپ عصبانی، پکن محتاط؛ نگاهی به موج جدید فشار اقتصادی علیه ایران از دریچه رقابت چین و آمریکا ▪️ گزارش گفت‌وگو | برایان وونگ، دکتری علوم سیاسی از دانشگاه آکسفورد، بنیانگذار و رییس مرکز جهانی حکمرانی هوش مصنوعی و استاد فلسفه سیاسی در دانشگاه هنگ کنگ در گفت‌وگویی با شبکه Channel News Asia به بررسی این موضوع پرداخته که چرا چین تا حد زیادی از موج جدید فشار اقتصادی واشنگتن علیه تهران در امان خواهد بود. ➖ ترامپ از ایران عصبانی است، اما هنوز از به نتیجه رسیدن پرونده ایران ناامید نشده. در حال حاضر، ترامپ اهمیت چندانی به انتخابات میان‌دوره‌ای پیش‌رو نمی‌دهد؛ حتی اگر هم‌حزبی‌های او در رقابت‌های نزدیک با مشکل مواجه شوند. از نگاه او، در این جنگ، کنگره مانعی است که باید از سر راه برداشته شود. با این حال، او در یک دوراهی سخت گیر کرده: از یک طرف ورود به جنگی فرسایشی دیگر و ترک‌های نگران‌کننده بر بازار اوراق قرضه (افزایش هزینه‌های استقراض) و از طرف دیگر ترس از متهم‌شدن به عقب‌نشینی و شکست در برابر ایران؛ کشوری که این روزها بیش از همیشه روایت مشروعیت خود را بر گفتمان «دفاع مقدس» در برابر متجاوز بنا کرده و نسبت به قبل سرسخت‌تر شده است. ➖ بر همین اساس، بنست، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده که تکنوکراتی باتجربه و یکی از باهوش‌ترین چهره‌های کابینه ترامپ است وظیفه دارد بسته‌ای از تحریم‌ها را با ظاهری جذاب و ترسناک طراحی کند، اما در عمل چندان هم کارآمد نباشد. هدف این بسته محدودکردن دسترسی ایران به منابع درآمدی خود است. مشکل اینجاست که پس از الحاق کریمه در ۲۰۱۴ و حمله روسیه به اوکراین در ۲۰۲۲، کشورهایی که با آمریکا هم‌راستا نیستند توجه بیشتری به ابزارهای مقابله با فشار مالی و بستن گلوگاه‌های اقتصادی نشان داده‌اند. راهبردهای قدیمی تحریم هنوز هم اثربخشی دارند، اما با راهکارهای جایگزین مثل ایجاد سپرهای مالی و مسیرهای امن، تحریم‌ها روزبه‌روز بیشتر دور زده می‌شوند. ➖ پکن نگران است، اما دستپاچه نیست؛ با نزدیک‌شدن به سفر رییس‌جمهوری چین به آمریکا در سپتامبر، اولویت اصلی چین کاهش ریسک‌ها است. تحریم‌هایی که صادرات و دسترسی به فناوری خارجی را محدود می‌کنند طبیعتاً به ضرر پکن‌اند. اما هر دو طرف (چین و آمریکا) می‌دانند که تشدید تنش‌ها به برنامه‌های داخلی‌شان آسیب می‌زند. بنابراین دو طرف مایل نیستند تعادل شکننده‌ای را که طی نشست‌های مادرید، لندن، بوسان و سفر ترامپ به چین در ماه می شکل گرفته، به خطر بیندازند. ➖ سفر آتی رییس‌جمهوری چین به آمریکا به احتمال زیاد، چیزی جز یک سفر تشریفاتی نخواهد بود؛ زیرا نه اعتماد کافی بین دو طرف وجود دارد و نه (حداقل از سوی یک طرف) انضباط راهبردی لازم برای دستیابی به یک تفاهم جدی. جنگ ایران در دستور کار این نشست خواهد بود؛ همچنین موضوعاتی مثل تایوان، دریای چین جنوبی، ژاپن، هوش مصنوعی، تجارت و حتی اوکراین. سؤال اصلی این نیست که آیا این موضوعات مطرح می‌شوند، بلکه این است که آیا راه‌حلی متناسب برای این موضوعات پیدا می‌شود یا نه. نکته جالب این است که رییس‌جمهور چین احتمالاً امسال در نشست بریکس در دهلی‌نو حضور خواهد یافت؛ نشانه‌ای دیگر از اینکه اهمیت روبه‌رشد ژئوپلیتیک هند، معادلات پیچیده میان چین، هند، روسیه، آمریکا و اروپا را جذاب‌تر و پیچیده‌تر می‌کند. #رصد #مصاحبه #پرونده_مقاومت_ملی 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 تنش‌های ترکیه و اسرائیل؛ ریشه‌ها، رقابت‌های ژئوپلیتیکی و نقش ایالات متحده ▪️ گزارش پادکست | نشست تخصصی اندیشکده Washington Institute برگزار شد. محور اصلی این گفت‌وگو بررسی روند تشدید اختلافات میان ترکیه و اسرائیل، عوامل مؤثر بر این تنش، رقابت دو کشور در سوریه و شرق مدیترانه، موضوع فروش جنگنده‌های F-35 به ترکیه و نقش ایالات متحده در مدیریت این اختلافات بود. در ادامه، مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده توسط هر یک از سخنرانان ارائه می‌شود. 💬 جیم جفری، سفیر پیشین آمریکا در ترکیه و عراق و پژوهشگر ارشد Washington Institute: ➖ اختلاف میان ترکیه و اسرائیل بیش از هر چیز ناشی از سه عامل است: روابط شخصی پرتنش میان رجب طیب اردوغان و بنیامین نتانیاهو، جایگاه مسئله فلسطین در سیاست داخلی ترکیه و رقابت طبیعی دو قدرت منطقه‌ای پس از تضعیف نفوذ ایران. ➖ حمایت اردوغان از فلسطینیان صرفاً ناشی از ملاحظات ایدئولوژیک نیست، بلکه بازتابی از افکار عمومی ترکیه است. از آنجا که دولت ترکیه برای حفظ حمایت اجتماعی به آرای مردم وابسته است، مسئله فلسطین جایگاه مهمی در سیاست داخلی این کشور دارد. ➖ نباید سیاست منطقه‌ای ترکیه را با جمهوری اسلامی ایران مقایسه کرد. جامعه ترکیه همچنان ساختاری عمدتاً سکولار دارد، اقتصاد آن به اروپا وابسته است، عضو ناتو است و منافع گسترده‌ای در اروپا، دریای سیاه و قفقاز دارد که مانع از حرکت آن به سمت یک سیاست کاملاً ایدئولوژیک می‌شود. ➖ تا زمانی که سامانه دفاع موشکی S-400 روسیه در ترکیه فعال باشد، انتقال جنگنده‌های F-35 به این کشور امکان‌پذیر نخواهد بود؛ زیرا قوانین آمریکا و ملاحظات امنیتی ارتش ایالات متحده اجازه چنین اقدامی را نمی‌دهد. ➖ از نگاه آمریکا، مهم‌ترین نگرانی در آینده نه سوریه، بلکه احتمال تشدید رقابت ترکیه و یونان در شرق مدیترانه است؛ موضوعی که به دلیل حساسیت‌های تاریخی، امنیتی و حقوقی می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری نسبت به سایر پرونده‌های منطقه‌ای داشته باشد. 💬 تمیر هیمن، رئیس مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و رئیس پیشین اطلاعات ارتش اسرائیل: ➖ ریشه نگرانی اسرائیل از ترکیه صرفاً به رقابت ژئوپلیتیکی محدود نمی‌شود؛ بلکه اظهارات مکرر اردوغان درباره نفی موجودیت اسرائیل، تشبیه نتانیاهو به هیتلر و اتهام نسل‌کشی، نشان‌دهنده وجود یک رویکرد ایدئولوژیک در سیاست خارجی ترکیه است. ➖ گسترش حضور نظامی و امنیتی ترکیه در کشورهای مختلف از جمله سوریه، عراق، قطر، لیبی و سومالی، همراه با حمایت از جریان اخوان‌المسلمین، بیانگر افزایش نفوذ منطقه‌ای آنکارا است و این روند از منظر اسرائیل یک تهدید بالقوه محسوب می‌شود. ➖ اسرائیل با فروش جنگنده‌های F-35 به ترکیه مخالف است؛ زیرا این جنگنده علاوه بر توان رزمی، یک سامانه پیشرفته اطلاعاتی و شناسایی محسوب می‌شود و استقرار آن در نزدیکی سوریه می‌تواند آزادی عمل اطلاعاتی و عملیاتی اسرائیل را محدود کند. ➖ سوریه مهم‌ترین عرصه رقابت میان ترکیه و اسرائیل است. تلاش ترکیه برای استقرار سامانه‌های راهبردی در پایگاه هوایی T4 نشان می‌دهد که آنکارا به دنبال تثبیت حضور بلندمدت نظامی خود در این کشور است. ➖ امکان کاهش تنش در سوریه وجود دارد، مشروط بر اینکه دولت جدید سوریه بتواند میان نفوذ ترکیه و سرمایه‌گذاری کشورهای عربی توازن برقرار کند و سازوکارهای امنیتی لازم برای جلوگیری از استقرار تجهیزات راهبردی در جنوب سوریه ایجاد شود. دیوید ماکوفسکی، مدیر نشست و پژوهشگر ارشد Washington Institute: ➖ رقابت میان ترکیه و اسرائیل وارد مرحله‌ای شده است که علاوه بر اختلافات سیاسی، ابعاد نظامی، امنیتی و فناوری نیز پیدا کرده و نگرانی‌های جدیدی را برای هر دو طرف ایجاد کرده است. ➖ موضوع فروش احتمالی جنگنده‌های F-35 به ترکیه و همچنین رقابت دو کشور در سوریه و شرق مدیترانه، به مهم‌ترین محورهای اختلاف میان آنکارا و تل‌آویو تبدیل شده‌اند. ➖ روابط شخصی دونالد ترامپ با اردوغان و نتانیاهو می‌تواند بر نحوه مدیریت این اختلافات اثرگذار باشد و نقش آمریکا را در جلوگیری از تشدید تنش‌ها پررنگ‌تر کند. ➖ رقابت ترکیه و اسرائیل تنها محدود به روابط دوجانبه نیست، بلکه بر معادلات امنیتی ناتو، موازنه قدرت در خاورمیانه و سیاست آمریکا در منطقه نیز تأثیرگذار خواهد بود. ➖ آینده روابط دو کشور تا حد زیادی به نحوه مدیریت پرونده‌های سوریه، شرق مدیترانه و همکاری‌های دفاعی آمریکا با ترکیه وابسته خواهد بود. #رصد #یادداشت #کشورهای_منطقه 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 عقب‌نشینی ظاهری، نفوذ عمیق‌تر موضع ایران در خصوص خلع سلاح گروه‌های مقاومت عراق ▪️ گزیده مقاله | مؤسسه واشنگتن: به نظر می‌رسد تهران با این اقدام همراهی می‌کند، زیرا نمی‌تواند ببیند بغداد زیر بار فشارهای مالی که واشنگتن تهدید به اعمال آن‌ها کرده است، کمر خم کند. ➖ برّنده‌ترین اهرم فشار ایالات متحده، دلار است. از زمان تهاجم نظامی آمریکا در سال ۲۰۰۳، درآمدهای نفتی عراق پیش از انتقال به بغداد، در بانک فدرال رزرو نیویورک نگهداری می‌شود. ➖ دولت ترامپ ماه‌هاست هشدار داده که اگر رهبران عراق علیه گروه‌های مقاومت اقدامی نکنند، این جریان مالی را قطع خواهد کرد؛ کما اینکه در ماه آوریل، انتقال نزدیک به نیم‌میلیارد دلار اسکناس نقد را مسدود کرد. ➖ این‌گونه اقدامات ایران را نگران می‌کند؛ چرا که نیروی قدس سپاه پاسداران و گروه‌های نظامی طرفدار آن، از بانک‌ها و شرکت‌های صوری عراقی برای دستیابی به ارزهای خارجی و دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کنند. ➖ این منبع مالی به‌ویژه پس از آغاز جنگِ ایران که خروجی اصلی دیگر آن‌ها یعنی امارات متحده عربی را تا حد زیادی مسدود کرد، اهمیت دوچندانی یافته است. ➖ کانال عراقی برای تهران حتی حیاتی‌تر است، زیرا کل سیستم بانک‌ها، نهادهای نفتی و شرکت‌های صوری را شامل می‌شود که دایره نفوذشان بسیار فراتر از بخش انرژی است. ➖ در طول سال‌ها، سواحل عراق به یک «پول‌شویی بزرگ» تبدیل شده‌اند؛ جایی که نفت خام تحریم‌شده ایران با صادرات عراق مخلوط شده و به عنوان نفت عراق جا زده می‌شود و جایی که انتقال سوخت توسط عصائب اهل الحق، کتائب حزب‌الله و دیگر گروه‌ها، سالانه حدود یک میلیارد دلار درآمد برای حامیانشان در ایران ایجاد می‌کند. ➖ تهران ترجیح می‌دهد که نیروهای نیابتی‌اش عناوین شبه‌نظامی خود را کنار بگذارند، اما خطر قطع شدن این کانال مالی به دلیل تحریم‌های شدیدتر یا از دست رفتن کامل درآمدهای نفتی را به جان نخرد. ➖ اگرچه این عقب‌نشینیِ هدایت‌شده نشان می‌دهد که فشار آمریکا کارساز بوده است، اما واشنگتن باید هوشیار باشد که ایران تلاش می‌کند این فشار را با ایجاد یک «تقسیم کار» میان دو اردوگاه شبه‌نظامیِ فوق‌الذکر، به یک فرصت تبدیل کند. ➖ در این سناریو، تهاجمی‌ترین نیروهای نیابتی تهران (یعنی کتائب حزب‌الله، نجباء و کتائب سیدالشهدا) به عنوان اهرم فشاری علیه ایالات متحده، اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج‌فارس به صورت مستقل مسلح باقی می‌مانند. ➖ در حالی که عصائب اهل الحق و کتائب امام علی، بیشتر در بدنه دولت نفوذ می‌کنند تا برای جناح‌های نظامی پوشش ایجاد کنند و نهادها و اقتصاد عراق را به روی ایران باز نگه دارند. #رصد #یادداشت #محور_مقاومت #پرونده_مقاومت_ملی 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

‍ 🗒 چین و تغییر نگاه ایرانیان به آینده روابط شرق ▪️ خلاصه یادداشت |‌ رضا نصری: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های حضور چین در خاورمیانه، تفاوت الگوی سیاست خارجی این کشور با قدرت‌های غربی است. چین در منطقه ادعای سرزمینی ندارد، کشورهای منطقه را به پایگاه نظامی برای حمله به همسایگانشان تبدیل نکرده و به‌جای تشدید رقابت‌ها با هدف فروش تسلیحات، در مواردی تلاش کرده است میان بازیگران منطقه‌ای میانجی‌گری و زمینه آشتی و همکاری را فراهم کند. ثبات سیاسی و اعتبار تعهدات چین ➖ این رویکرد تا حد زیادی به ساختار سیاسی باثبات‌تر و نگاه بلندمدت سیاست‌گذاری در چین مرتبط است. پکن می‌کوشد سیاست خارجی خود را بر استمرار، پایبندی به توافقات، احترام به حاکمیت ملی و تأکید بر حقوق بین‌الملل استوار کند. در مقابل، تغییر دولت‌ها در آمریکا بارها به تغییر یا کنار گذاشته‌شدن تعهدات پیشین منجر شده است؛ روندی که در دوره دونالد ترامپ برجسته‌تر شد و اعتبار توافق با واشنگتن را برای بسیاری از کشورها با تردید مواجه کرد. تغییر تصویر چین در افکار عمومی ایران ➖ در ایران نیز نگاه به چین در حال تغییر است. سال‌ها بخش قابل‌توجهی از افکار عمومی تحت تأثیر روایت‌های منفی درباره اهداف چین و همچنین تصویر کالاها و فناوری‌های چینی به‌عنوان محصولاتی کم‌کیفیت قرار داشت. با این حال، رشد سریع توان صنعتی و فناورانه چین و رقابت شرکت‌های چینی با برندهای بزرگ غربی، به‌تدریج این تصویر را تغییر داده است. بازگشت به پیوندهای تمدنی ایران و چین ➖ همزمان، علاقه نسل جوان ایران به زبان، فرهنگ و شناخت چین افزایش یافته است. بازشناسی سابقه تاریخی روابط دو تمدن چند هزار ساله ایران و چین، از تجارت تا تبادلات فرهنگی، می‌تواند پایه‌ای برای توسعه روابطی گسترده‌تر و متقابلاً سودمند باشد. سیاست آمریکا و شتاب‌گرفتن گرایش به شرق ➖ از این منظر، تحولات سیاست خارجی آمریکا، به‌ویژه در دوره ترامپ، ناخواسته روند توجه بیشتر ایران به چین و شرق را نیز تسریع کرده است. افزایش بی‌اعتمادی به ثبات سیاست‌های واشنگتن، در کنار رشد قدرت چین، زمینه را برای بازنگری در نگاه ایران به آینده روابط خود با شرق فراهم کرده است. #رصد #یادداشت #پرونده_چین 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

🗒 نیروی دریایی آمریکا در دوراهی بازآفرینی استراتژیک یا مرگ تدریجی ▪️ خلاصه یادداشت | RealClear Defense: نبرد طولانی‌مدت با ایران، نیروی دریایی ایالات متحده را تحت فشارهای بی‌سابقه‌ای قرار داده و منجر به استقرار ناوها فراتر از برنامه‌ریزی‌ها، پروازهای بی‌وقفه جنگنده‌ها و شلیک تسلیحاتی در مقیاسی بی‌سابقه شده است. ➖ استقرار فرساینده ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن به نماد آشکار این فشار فزاینده تبدیل شده است؛ وضعیتی که نارضایتی عمیق ملوانان و خانواده‌هایشان را نسبت به ابهامات زمانی، شرایط دشوار روی عرشه و فقدان مرخصی برانگیخته است. با این حال، نتیجه‌گیری راهبردی از این بحران نباید صرفاً پایان دادن به استقرارهای طولانی‌مدت باشد، چرا که جنگ‌ها تابع تقویم‌های منظم نیستند و دشمنان با پایان یافتن زمان مأموریت یک ناو، شلیک‌های خود را متوقف نمی‌کنند. ➖ درس حقیقی این تقابل آن است که آمریکا به نیروی دریایی بسیار گسترده‌تری نیاز دارد؛ ناوگانی با کشتی‌ها، هواگردها و ظرفیت‌های لجستیکی بیشتر که در مواقع بحران، اعمال فشار مضاعف بر ملوانان تنها گزینه در دسترس نباشد. در حالی که کیفیت زندگی نیروها باید بهبود یابد، ضرورت پرورش نیرویی سرسخت و آماده برای پیروزی در جنگ‌های خشن نیز اجتناب‌ناپذیر است. باتلاق تعمیرات و تسلیحات ➖ با بازگشت ناوگان از منطقه نبرد، صورت‌حساب سنگین عملیات‌های پیوسته اکنون روی میز قرار گرفته و آسیب‌پذیری‌های بنیادین زنجیره تأمین را برملا کرده است. کشتی‌های بازگشته با کارخانه‌های کشتی‌سازی دولتی و خصوصی مواجه هستند که پیش از آغاز جنگ نیز زیر بار تراکم شدید کاری در آستانه فروپاشی بودند. عبور از این بحران نیازمند تزریق کلان منابع مالی برای توسعه زیرساخت‌های تعمیراتی، آموزش گسترده نیروی کار متخصص و بهره‌گیری از داده‌های دقیق برای پیش‌بینی خرابی‌هاست. هم‌زمان، سرعت خیره‌کننده مصرف تسلیحات در این نبرد، زنگ خطر هولناکی را به صدا درآورده است؛ موشک‌هایی که توسعه و تولید آن‌ها سال‌ها زمان می‌برد، در چند دقیقه از خشاب ناوها تخلیه شدند. ➖ با توجه به اینکه ایران ظرفیت‌های صنعتی هم‌تراز با چین ندارد، تصور نیازمندی‌های تسلیحاتی در یک نبرد گسترده در اقیانوس آرام در برابر دشمنی با نیروی دریایی عظیم به شدت نگران‌کننده است. کنگره باید به تولید محدود مهمات پایان دهد و خطوط تولیدی با قابلیت جهش سریع و خشاب‌های بسیار عمیق‌تر بنا کند. کابوس افول بریتانیایی ➖ نیروی دریایی ایالات متحده در مقطعی تاریخی قرار دارد و سایه سنگین افول نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا بر سر آن سنگینی می‌کند؛ نیرویی که تسلط خود را نه با شکستی ناگهانی، بلکه از طریق کاهش تدریجی حجم ناوگان در عین حفظ تعهدات گسترده بین‌المللی از دست داد. آمریکا نمی‌تواند در حالی که مأموریت‌های مهار چین، عملیات در اروپا و تأمین امنیت خاورمیانه را هم‌زمان دنبال می‌کند، به کوچک‌سازی ناوگان خود ادامه دهد. دوران پس از این درگیری نباید به عقب‌نشینی استراتژیک تبدیل شود، بلکه باید به عنوان یک مقطع بی‌رحمانه برای یادگیری سازمانی مورد استفاده قرار گیرد. ➖ این امر مستلزم شناسایی زنجیره‌های تأمین فروپاشیده و رویه‌هایی است که در دوران صلح کارآمد بودند اما در کوران نبرد ناکارآمدی خود را نشان دادند. نبرد با ایران نباید به عنوان عاملی برای فرسایش در حافظه تاریخی ثبت شود، بلکه باید شوکی بیدارکننده تلقی گردد. #رصد #یادداشت #نظامی 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!

🎥 نوری در تاریک‌خانه آرد و نان واکاوی صفر تا صد تجربه‌ی اجرا، نتایج و ابهامات پیرامون طرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان ▪️ تمام‌رخ | گفت‌وگو با دکتر محمدرسول نظافتی؛ مدیر اجرایی طرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان ➖ تاریخچه، روند، مراحل و چالش‌های اجرایی طرح ➖ نتایج، دستاوردها و تجربیات طرح ➖ پاسخ به ابهامات پیرامون طرح (تخلفات، کارت‌خوان‌های مخصوص، پیچیدگی‌ها) ➖ بررسی ایده‌های آلترناتیو (آزادسازی، پرداخت نقدی یا کالابرگ) ➖ بررسی مافیا و فساد در زنجیره آرد و نان و راه مقابله ➖ ارائه برنامه پیشنهادی ۵ساله برای سیاست‌گذاری آرد و نان 🔗 تماشای فیلم کامل گفتگو در آپارات | یوتیوب #کلیپ #اقتصاد 🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا دنبال کنید!