🔰دوره عقلانیت اجتماعی انقلاب اسلامی
روز سوم
👤با حضور حجت الاسلام امین اسدپور
🔅موضوع: چیستی و چرایی عقلانیت اجتماعی
18 اسفند 1400
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
🔰گزارش روز سوم
دوره عقلانیت اجتماعی انقلاب اسلامی
🔅بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدالله علی الدوام و الصلات والسلام علی رسوله و اهل بیته الکرام
▫️بحث از عقلانیت اجتماعی در یک جامعه و نمود آن در راهبردها، برنامه های توسعه و بودجه ریزی در سطح کلان و در روابط اجتماعی افراد و نهادها در سطح خرد امری ضروری است .
▫️ضرورت این بازاندیشی و بازخوانی در وضعیت موجود ایران آكد است چراکه عقلانیت انقلاب اسلامی با عقلانیت هایی رقابت میکند که از تراث چندصد ساله غرب بهره میبرند.
▫️بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در چنین فضایی یک فراخوان عمومی به نخبگان و بخصوص جوانان برای شناخت، آسیب شناسی و صورت بندی مطلوب آینده است.
▫️اصطلاح rationality یک اصلاح مدرن است و پیش از مدرنیته اصطلاح عقل به عنوان یک قوه ادراکی کاربرد داشته که از لحاظ معنایی با عقلانیت متفاوت است.
▫️اصطلاح عقلانیت بعد از بسط مدرنیته و شکل گیری جریانهای انتقادی نسبت به آن در قرن ۱۹ در ادبیات دانشی غرب زاده شد و نخستین کسی که به صورت منسجم و عینی از این اصطلاح استفاده کرد #مارکس_وبر بود.
▫️وبر تلاش کرد عقلانیت حاکم بر مدرنیته را توصیف و آسیب شناسی کند و از عقلانیت مطلوب سخن بگوید.
▫️این اصطلاح بعدها در لایه های فلسفی و روانشناختی و فلسفه علم (فلسفه مضاف به دانش) مطرح شد و موصوف های دیگری غیر از کنش های فردی را به خود جذب کرد. به طوری که میتوان از فرد عقلانی، سازمان عقلانی، نظریه عقلانی و... سخن گفت.
▫️دیرینه شناسی مفهوم عقلانیت حاکی از آن است که این مفهوم یک برساخت اجتماعی است، به خلاف اصطلاح عقل که مشعر به قوه ادراکی کلیات و تفکر به عنوان یک شأن از نفس انسانی است.
▫️تفاوت میان عقلانیت و عقل در سطحی کلانتر، ریشه در تفاوت مفاهیم اعتباری از حقیقی دارد. بدین خاطر عقلانیت را باید به صورت پسینی و با لحاظ تعیّنات آن و به واسطه غرض و پرهیز از جامعیت، مانعیت و ثبات تعریف کرد.
▫️توجه به مصادیق و تعیّنات عقلانیت حاکی از آن است که این اصطلاح یک بار برای توصیف یک نظام باور به کار برده میشود که مراد از آن وجود انسجام درونی و عدم تناقض در آن نظام باوری و معرفتی است. بار دیگر در نسبت با نظریه به کار بسته میشود و منظور معین بودن نسب بین مولفه های نظریه و قابلیت تحلیل، تبیین و مدیریت کنش است. یکبار هم در نسبت با کنش تصویر می شود که مقصود خواستگاه یا غرض از کنش است که وبر آنرا در چهار گونه، سنتی،عاطفی، معطوف به هدف و معطوف به ارزش دسته بندی میکند.
این برش از عقلانیت را میتوان در سه گانه عقلانیت در کشف، در روش و در هدف گذاری صورت بندی کرد که گونه سوم، سطح آسیب پذیر غرب مدرن است چراکه قدرت قضاوت در اهداف را ندارد.
▫️در یک کلام بررسی مصادیق و تعیّنات اصطلاح عقلانیت کاشف از آن است که این مفهوم را میتوان به منطق حسابگری در کنش تعریف کرد.
▫️اما تنها زمانی که این اصطلاح در نسبت با رفتارهای بین الاثنینی یا در سطح ساختارهای اجتماعی قرار گیرد میتوان از عقلانیت اجتماعی سخن گفت. به بیان دیگر اگر مطلق گرایش ها و بینش ها منجر به یک کنش ارتباطی یا شکل گیری یک ساختار یا نهاد اجتماعی گردد میتوان از عقلانیت اجتماعی سخن گفت.
#عقلانیت_اجتماعی_انقلاب_اسلامی
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
🔰دوره عقلانیت اجتماعی انقلاب اسلامی
روز چهارم
👤با حضور حجت الاسلام امین اسدپور
🔅موضوع: چیستی و چرایی عقلانیت اجتماعی
19 اسفند 1400
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
🔰گزارش روز چهارم
دوره عقلانیت اجتماعی انقلاب اسلامی
🔅بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدالله علی الدوام و الصلات والسلام علی رسوله و اهل بیته الکرام
▫️پیش از ورود به بحث از جریان شناسی عقلانیت اجتماعی، نگاهی اجمالی به مفاهیم اندیشه اجتماعی، دانش اجتماعی، جریان شناسی و عقلانیت اجتماعی به تبیین مسأله کمک قابل توجهی خواهد کرد.
▫️از دیر باز انسان ها در تدبیر اعمال خود، خانواده و مدنیت بوده اند و ثمره اندیشه های اجتماعی بخشی از افراد نوع بشر ، شکل گیری دانش های اجتماعی به صورت مجموعه مسائل مدون است. اما زمانی که سخن از جریان شناسی در میان است بحث از اندیشه یا دانشی است که در جامعه بشری به میزان متنابهی اثر گذار بوده است.
▫️جریان شناسی در صورتی که به امتدادهای بینشی یا گرایشی یک اندیشه در سطح ارتباطی یا ساختاری پرداخت کند، بدان اطلاق جریان شناسی عقلانیت اجتماعی خواهد شد. پس عقلانیت اجتماعی غیر از اندیشه اجتماعی و دانش اجتماعی است چراکه ناظر بر امتدادهای اندیشه و دانش در واقعیت عینی است و البته غیر از جریان شناسی دانش و اندیشه، چراکه ناظر به سطح ساختاری و ارتباطی است نه هر اثر اجتماعی.
▫️نقطه آغاز جریان شناسی عقلانیت در ایران معاصر را باید عصر صفوی قرار داد چراکه از صفوی تاکنون مسائل کلان جامعه ایران و پاسخ های ارائه شده در روح خود وحدت دارند.
▫️جریانهای عقلانیت اجتماعی ایران را در پیش و پس از ورود مهمان ناخوانده مدرنیته میتوان پیگیری کرد.
▫️در عصر صفوی و پیش از ورود مدرنیته، سه نوع عقلانیت کنشی و ساختاری داریم. به بیان دیگر ایران از سه نوع عقلانیت در سطح ارتباطات بین فردی و صورت بندی ساختارهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی متاثر بوده است:
1️⃣ عقلانیت اصولی_فقهی
در این نوع از عقلانیت دو گونه متفاوت وجود دارد که بیشتر از اختلافات بینشی در بسترهای اجتماعی گرایش ساز ریشه دارد، چه اینکه محقق کرکی و مقدس اردبیلی هر دو متأثر از مکتب حله بودند ولی یکی در ایران و دیگری در نجف. (حوزه نجف محصول هجرت شیخ طوسی به این شهر و دور شدن از بغداد،کانون حاکمیت و مسائل اجتماعی است)
2️⃣ عقلانیت اخباری
که با مولفه های عقل ستیزی، علم ستیزی و خبر محوری شناخته میشود. جریان اخباری گری اگرچه در نجف ظهور کرد ولی به جهت ریشه های محکم حوزه اصولی در آنجا رشد نکرد بلکه در بدنه ایران نمو پیدا کرد که اکثریت آن زمان اهل سنت و اقلیت حداکثری آن شیعیان اسماعیلی دور از اجتهاد بودند.
3️⃣ عقلانیت صوفیه
مولفه اصلی این عقلانیت دوری از اجتماع است. البته این مولفه شاخصه اصلی تصوف قرن ۹ است چرا که در قرن ۶_۸ صوفیه وجه عملگرای جریان عرفانی و یک تفکر مبارز و انقلابی به شمار می آمد.
▫️در ایام پایانی عصر صفوی با ورود میسیونرهای مسیحی و افزایش تجارت و مستقر شدن کمپانی ها و باز شدن سفارت خانه ها، جریان منورالفکری به ایران رسید و اولین نوع از عقلانیت آنرا در دارالفنون میتوان مشاهده کرد.
▫️عقلانیت مدرن در دو گونه بروکراتیک و تکنوکرات در ایران رشد کرد. دو منطق کنشگری که در یکی روح سازمانی تجسم یافته بود و دیگری با منطق پیچ و مهره ای فیزیک جان میگرفت.
▫️همان طور که اندیشه چپ در اروپا ظاهر شد در ایران نیز بعد از پهلوی اول و سرخوردگی منور الفکرهایی چون فروغی و تقی زاده متاخر که به سمت ایرانگرایی و باستان گرایی سوق داده می شدند، اندیشه های انتقادی و چپ و عقلانیت سوسیالیستی جان گرفت. عقلانیتی که به دنبال جامعه بی طبقه اشتراکی حرکت میکرد و در نهایت در دولت مصدق تجلی پیدا کرد.
▫️در میان نزاع دو عقلانیت منور الفکری و روشنفکری از همان دهه ۲۰، عقلانیت اجتماعی اسلامی به عنوان راه سوم در حال تولد بود و در کنش افرادی چون نواب و شاه آبادی نمود داشت و در نهایت در عقلانیت انقلاب اسلامی متعین گشت.
اموری چون قرآن گرایی، عقل گرایی، مبارزه با علم ستیزی و علم زدگی و...
▫️ریشه این عقلانیت و چهره ابتدایی آن در کنش های سید جمال الدین اسد آبادی محقق شد و مرحوم امام با عبور از نخبه گرایی سید جمال و حرکت به سمت عموم مردم بدان ارتقا داد.
▫️دوران پسا انقلاب با عقلانیت های چپ در دهه ۶۰ آغاز شد، به تکنوکرات های اقتصاد محور رسید و بروکرات های اعتدالی آخرین نسخه عقلانیت های رقیب در دوران پسا انقلاب بودند، ولی ایده اصلی انقلاب -که همان جامعه سازی فراتر از تقابل با مدرنیته بود- در حاشیه قرار گرفت و نه در ساحت فرهنگ و نه در ساحت سیاست و اقتصاد در سطوح اجتماعی و حاکمیتی مورد توجه قرار نگرفت.
#عقلانیت_اجتماعی_انقلاب_اسلامی
مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
📚کتب پیشنهادی حجت الاسلام
امین اسدپور
در حوزه عقلانیت اجتماعی
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
▫️ولایت، رهبری، روحانیت | شهید آیت الله دکتر بهشتی
◾️یادداشتهای استاد مطهری| ج 1
▫️سردار سازندگی | کارنامه و خاطرات هاشمی رفسنجانی سال 1357
◾️آینده انقلاب اسلامی | شهید مطهری
▫️جهان بینی توحیدی | شهید مطهری
◾️رسایل مشروطیت |دکتر غلامحسین زرگری نژاد
▫️منشآت قائم مقام فراهانی | سید بدرالدین یغمائی
◾️اندیشه های سیاسی اسلامی؛ مبانی نظری | دکتر حسن روحانی
▫️رسائل سیاسی-اسلامی دورهی پهلوی | رسول جعفریان
◾️صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست | رسول جعفریان
▫️ بررسی اجمالی نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر | شهید مطهری
◾️خدمات متقابل اسلام و ایران | شهید مطهری
▫️عهد مشترک |مقام معظم رهبری
#عقلانیت_اجتماعی_انقلاب_اسلامی 🇮🇷
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
بیانات در مراسم سیامین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمهالله).pdf
213.5K
🗂 فایل pdf بیانات مقام معظم رهبری در مراسم سی امین سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@M_Zoha
تفسیر سوره بقره،مقام معظم رهبری.pdf
2.33M
🗂 فایل pdf تفسیر سوره مبارکه بقره | مقام معظم رهبری
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@M_Zoha
🔰عقلانیت اجتماعی امامِ امت
#مستندات
🔅امام و دلسوزان جاهل یا مغرضان دانا
▫️آن روز که نهضت بود، همین در تهران و در سایر جاها، هِی مخالفتها بود و دست و پا میزدند به اینکه- همین داخلیها، خارجیها، [وقتی] که سر جایش بود- شاه را نگه دارند. وقتی که شاه رفت، دست و پا میزدند به اینکه بختیار را نگه دارند. توی خیابانها راه میافتادند و «قانون اساسی» میگفتند. قانون اساسی معنایش حفظ شاهنشاهی است. و آنها قانون اساسی را برای شاهنشاهیش میخواستند، نه برای سایر مسائلش.
وقتی که بختیار هم رفت، دنبالش باز هی صحبت قانون اساسی بود؛ میخواستند حفظش کنند.
▫️من که در پاریس بودم، میآمدند آنجا پیغام میدادند، خودشان میآمدند که بگذارید که این شورای سلطنتی باقی باشد، و روی شورای سلطنتی یک کارهایی بکنید، و بعد ما کارهایی بکنیم و بعد چه؟ خوب، من میدانستم که اینها یا نمیفهمند مطلب را؛ یا مقصدشان این است که همان مسائل حفظ بشود. شورای سلطنتی را ما فرض کنید قبول کنیم، معنایش این است که سلطنت را قبول کردیم. و الّا شورای سلطنتی با شاه است، هر وقتی بخواهد کنارش میگذارد. این معنایش این است که ما خود شاه را قبول داریم.
▫️میآمدند بعضی از همین روشنفکرها و بعضی از همین اشخاصی که حالا انقلابی شدند، همینها میآمدند میخواستند ما را اغفال کنند- یا خودشان هم نمیفهمیدند- که شما کاری بکنید که این شورای سلطنتی باقی باشد. در صورتی که آن که رئیس شورای سلطنتی بود آمد پاریس، من گفتم تا استعفا نکردی من با تو ملاقات هم نمیکنم، استعفا هم کرد او. ولی مع ذلک از اینجا میآمدند هِی میگفتند.
▫️آن هم که از بین رفت و ملت ما بحمد الله پیروز شد، بعد در هر قدم، مخالفت واقع میشد. در رفراندمش باز مخالفت میکردند. در مجلس خبرگانش، در انتخاباتش، باز مخالفت میکردند. حالا هم با مجلس خبرگان مخالفت میکنند. بعد هم با مجلس شورا مخالفت خواهند کرد. بعد هم با رئیس جمهوری مخالفت خواهند کرد. این مخالفتها همین طور سلسله مراتب محفوظ است! برای اینکه با اساس مخالفاند. چون با اساس مخالفاند، اینها فروع آن اساس است، با آن مخالفت میکنند. لکن باید بدانند که این دست و پا زدنها دیگر فایده ندارد. ما هیچ وقت از این دست و پا زدنهای شما نمیترسیم. ما میدانیم که دیگر کاری از شما نمیآید. یک نویسندگی از شما برمیآید و یک گفتن از شما برمیآید. خوب، هر چه میخواهید بنویسید و هر چه میخواهید بگویید! لکن شما بیدار بشوید. شما بفهمید که باید در مسیر این راه بروید.
امام خمینی (ره)؛ 09 آبان 1358
#عقلانیت_اجتماعی_انقلاب_اسلامی 🇮🇷
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
فعلا قابلیت پخش رسانه در مرورگر فراهم نیست
مشاهده در پیام رسان ایتا
🔅السلام علیک یا ربیع الانام
#نیمه_شعبان
🔰تکلیف شرعی ماست که ظلم و جور را از عالم برداریم منتهی در توان ما نیست. حضرت مهدی (عج) این کار را خواهند کرد اما نه اینکه ما دیگر تکلیف نداریم.
امام خمینی (ره)
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha
🔰عقلانیت اجتماعی امامِ امت
#مستندات
🔅امام و مغرضان دانا یا دلسوزان جاهل
▫️من اول راجع به آنچه گذشته است یک کلمه عرض میکنم و بعد آنچه باید در آینده بشود:
ما تکلیف داریم راجع به آنچه گذشت؛ و- بحمد الله- خوب گذشت. چه چیز اسباب شد که این ملت این راه را رفت و پیروز شد؟ و چه باید کرد که این پیروزی ادامه پیدا کند؟
▫️چه بسا یک لشکری، یک جمعیتی، پیروز بشوند به یک جمعیت یا ملت دیگر، و خوب هم از عهده برآیند لکن نتوانند حفظ کنند پیروزی خودشان را. بسیاری از این کشور گشاها بودهاند که زدهاند و جلو رفتهاند و فتح کردهاند؛ لکن نتوانستند حفظ کنند. وقتی که به یک حدی رسیدند، یک جهاتی پیش آمد که نتوانستند حفظ کنند، شکست خوردند. این باید عبرت بشود برای کسانی که در یک میدان پیروز شدند و باز تتمه دارند؛ نرسیدهاند به مقصد.
▫️در همین جنگهای عمومی که شده است، یک وقت یک سرداری با فشار و زور و با لشکر خیلی جَرّار جاهایی را گرفت و پیش رفت، مثل هیتلر پیش رفت، فرانسه را گرفت و حمله کرد به شوروی و یک مقداری هم از شوروی گرفت؛ لکن جهاتی پیش آمد که در همان جا شکست خورد و شکستش تا آخر هم ملزم شد- به طوری که گفتهاند- خودش را بکشد.
▫️ما نباید مغرور بشویم به این پیروزی که پیدا کردهایم با اینکه پیروزی بزرگی بود؛ یعنی یک پیروزی بود که احتمالش را نمیدادند.
شاید این حرکات ما را یک حرکات غیر عاقلانه میدانستند. حتی در این اواخر هم که خود آن مردک رفته بود و بختیار جایش بود، باز ناصحهای بیاطلاع نصیحت میکردند که باید ساخت دیگر با اینها! باید شورای سلطنتی را تایید کرد و بعد رفت وکیل درست کرد. و بعد از راه او مساله را ختم کرد، و شاید این پافشاریهایی که از طرف بعضی میشد، اینها صحیح نمیدانستند.
▫️حالا شما به یک پیروزی- بحمد الله- رسیدید و یک پیروزی بزرگی بود که هم یک قدرت بسیار بزرگ را شکستید و هم از کشور خودتان دست قدرتهای بزرگ را کوتاه کردید. تا اینجا باید ما از همه ملت تشکر کنیم و این خدمتی که ملت کرد، این وحدت کلمهای که پیدا کرد، این کوششی که کرد، این جاننثاری و فداکاری که کرد، در محضر خدای تبارک و تعالی ماجور است و مورد نظر ولیّ عصر- سلام الله علیه- است.
▫️تا اینجا خوب رفتیم و نتیجه هم خوب گرفتیم؛ اما ما کارمان که به آخر نرسیده است. الآن نه یک حکومتی مستقر داریم- یک دولت انتقالی است، در عین حال که خوب است، لکن یک دولت متزلزل انتقالی است- و نه قانون اساسی، که اساس هر کشوری هست، الآن داریم؛ و نه یک رئیس جمهور داریم؛ و نه یک مجلس شورا داریم که اینها اساس یک حکومت است و همه اینها باید باشد. آن قدری که ما تا حالا به آن رسیدیم این که با رای و رفراندم عمومی آن رژیم از بین رفت و به جای او جمهوری اسلامی آمد. الآن ایران به عنوان جمهوری اسلامی در دنیا شناخته شده است. اما جمهوری اسلامی که فقط ما رای به آن دادیم؛ اما مجلس نداریم و رئیس جمهور نداریم و قانون اساسی نداریم، اینها را باید درست کنیم، پس ما بین راهیم؛ مثل یک لشکر فاتح میماند که زده و رفته و یک جایی را گرفته است لکن معلوم نیست که بتواند حفظش بکند.
▫️ما الآن با این توطئهها که هست و با این تفرّقها که موجود شده است و با این کارها که انجام میگیرد، بعد از پیروزی معلوم نیست سرنوشتمان چه خواهد شد؛ نگرانی داریم. تکلیف ما امروز چه هست؟ ما اگر بخواهیم پیروزیمان که تا اینجا رسیده به آخر برسد، چه بکنیم که حفظ بشود این پیروزی، و مثل قضیه هیتلر نشود که محتاج بشود به خودکشی.
امام خمینی (ره)؛ 16 تیر 1358
#عقلانیت_اجتماعی_انقلاب_اسلامی 🇮🇷
🔹مدرسه فرهنگ و علوم اسلامی ضحی
@m_zoha