✅ سلسله یادداشتهای معادلات پنهان نبرد؛ بررسی سنن الهی در جنگ امروز
🔘 معادلات پنهان نبرد (۱۳) | قانونِ بازتابِ تکوینی؛ «سنت تأثیر اعمال» در تقابل جبهه حق و باطل
🔵 یکی از سننِ قطعی و راهبردی در هندسهی آفرینش، اثرگذاریِ مستقیم و بیواسطهی اعمالِ انسانها (بهویژه در سطح کلان و اجتماعی) بر حوادثِ عالم است. در دستگاهِ محاسباتیِ خداوند، هستی یک نظارهگرِ خنثی و بیتفاوت در کشاکشِ نبردها نیست؛ بلکه محیطی هوشمند است که به کُنشهای جبههی حق و باطل واکنشی متناسب نشان میدهد. درکِ این سنت ثابت میکند که کلیدِ تغییرِ معادلاتِ میدان، پیش از آنکه در انحصارِ تسلیحات باشد، در گروِ عملکردِ خودِ انسانهاست.
🔷 ۱. پیوندِ تکوینیِ اعمال و حوادث؛ از گشایشِ جبههها تا فروپاشیِ ظالمان: قرآن کریم به صراحت پرده از این قاعدهی پنهانِ جنگ برمیدارد. موفقیتها و بحرانهای حاکم بر جوامع، تابعی از عملکردِ آنها در میدان است.
ایستادگی، ایمان و تقوایِ جبههی مقاومت، قفلِ خزانهی نصرتهای الهی را میشکند: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُري آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ…». در نقطهی مقابل، ماشینِ جنگیِ مستکبران با تولیدِ ظلم و تباهی، تکویناً اسبابِ بحران و فروپاشیِ خود را رقم میزند: «ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ…».
علامه طباطبایی (ره) در تبیین این قاعده میفرمایند:
«ارتباطی کامل بین اعمال انسانها با حوادث عالم برقرار است؛ اعمال صالح [و مجاهدتها] باعث میشود که خیراتِ عالم زیاد شود و برکات نازل گردد، و اعمال زشت [و طغیانگریها] باعث میشود بلاها و محنتها پشت سر هم بر سر انسانها فرود آید.» (المیزان، ج10)
🔷 ۲. مکانیسمِ «درخواست و اجابتِ عملی» در میدان نبرد: آرایشِ جنگی و اعمالِ هر جبهه، چگونه حوادث را رقم میزند؟ پاسخ در سازوکارِ دقیقِ «اجابتِ دعایِ عملی» نهفته است. سیستمِ هستی، هر عمل را یک «درخواستِ تکوینی» قلمداد میکند. مستکبری که بمب بر سرِ مظلومان میریزد و زیرساختها را ویران میکند، در حقیقت با عملِ خود از خداوندِ قهار خواسته است که همین ویرانی و وحشت را بر سرِ خودش آوار کند. در مقابل، مجاهدی که از جانِ خود میگذرد و به دفاع از مظلوم برمیخیزد، با عملِ خود، فتح، امنیت و حیاتِ طیبه را برای خود و جامعهاش از هستی مطالبه میکند و نظامِ آفرینش این درخواستها را دیر یا زود به سوی صاحبانشان بازمیگرداند.
🔷 ۳. بازگشتِ قطعیِ ضربات (توفیه)؛ هیچ جنایتی گم نمیشود: در غبارِ جنگها و هیاهوی رسانهها، شاید به نظر برسد که بسیاری از جنایاتِ جبههی باطل بیکیفر میماند، اما قانونِ قرآنیِ «توفیه» (بازپسدهیِ کامل و بینقصِ عمل) میگوید هیچ کنشی در عالم گم نمیشود (مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ، وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها).
🔶 گریبانگیریِ گریزناپذیر: رابطهی ظالم با جنایتش، حقیقی و ناگسستنی است. خداوند عواقبِ این طغیان را چونان طوقی بر گردنِ سیستمِ استکبار قرار داده است (وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ).
🔶 انتقام در دنیا، تجسم در آخرت: جبههی باطل بازتابِ جنایاتِ خود را به شکلِ ضرباتِ راهبردی، ناامنیِ درونی و فروپاشیِ اجتماعی در همین دنیا خواهد چشید؛ اما این تنها پیشلرزهای است از تجسمِ عینی و هولناکِ اعمالشان در روز قیامت.
🔷 ۴. گردابِ «مکرِ سیّء»؛ بومرنگِ توطئههای دشمن: یکی از کوبندهترین تجلیاتِ این سنت در تقابلاتِ نظامی و امنیتی، قانونِ بازگشتِ توطئهها به سمتِ خودِ طراحان است. اتاقفکرهای جبههی باطل همواره در حال طراحیِ نقشههای پیچیده برای محاصره، ترور و نابودیِ جریانِ حق هستند. اما قرآن قاعدهای شکستناپذیر را اعلام میکند: «وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ» (نیرنگِ زشت، جز دامنِ صاحبانش را نمیگیرد). چاهی که جریانِ سلطه برای مقاومت حفر میکند، تکویناً به مدفنِ خودِ آنها تبدیل میشود. اثرِ وضعیِ یک عملیاتِ ظالمانه، ابتدا در ساختارِ درونیِ جبههی باطل رسوخ کرده و موریانهوار پایههای قدرتشان را فرو میریزد.
🔷 ۵. استثنائاتِ میدان؛ خونبهای مجاهدان و سنتِ ابتلا: اگر قانونِ بازتاب قطعی است، چرا گاهی جبههی حق دچار آسیب، ترور و شهادتِ رهبران میشود و جبههی باطل ظاهراً مهلت مییابد؟
🔶 سنتِ ابتلا و ترفیع درجه: خونها، زخمها و مصائبِ جبههی مقاومت، از جنسِ عقوبت نیست؛ بلکه «ابتلا» (کوره آزمایش) است. خداوند با این سختیها، ناخالصیهای جامعهی مؤمنین را پاک کرده، ارادهها را پولادین میسازد و ظرفیتِ دریافتِ نصرتهای بزرگتر (مانند فتحِ نهایی) را در آنها ایجاد میکند.
🔶 سنتِ املاء و استدراج: از سوی دیگر، مهلت دادن به جبههی باطل نشانهی پیروزیِ آنها نیست. خداوند به دلیلِ سنگینیِ جنایاتشان، آنها را در مسیرِ «استدراج» (سقوطِ پلهپله) قرار میدهد تا با دستانِ خود، طومارِ نابودیشان را کامل کنند.
🔵 جمعبندی؛ قطبنمایِ حرکت در بحبوحهی نبرد: شناختِ این سنتِ الهی، «روانشناسیِ جنگِ» رزمندهی جبههی حق را شکل میدهد. او یقین دارد که هیچ شلیکی بیحساب نیست و هیچ قطره خونی پایمال نمیشود. طولانی شدنِ نبرد یا سنگینیِ هزینهها، او را ناامید نمیکند، زیرا میداند ماشینِ جنگیِ دشمن در حالِ مصرف کردنِ سرمایهی وجودیِ خویش و شتاب گرفتن به سمتِ درهی فروپاشی است. در این نبردِ نابرابرِ ظاهری، آنکه با سلاحِ تقوا، اقدامِ بهنگام و استقامت حرکت کند، تمامِ کائنات را به عنوانِ پشتیبانِ تکوینیِ خود به میدان آورده است.
✍️ دکتر مجید تقی نجات (محقق و پژوهشگر موسسه معنا)
👈 یادداشت قبلی
#سنن_الهی
#یادداشت_سیزدهم
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#یادداشت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ اطلاعیه «نسبت علم حضوری و واقعگروی مستقیم»
🔘 نشست «نسبت علم حضوری و واقعگروی مستقیم» با ارائهی پروفسور لگنهاوزن و دکتر مهدی عبداللهی و با دبیری حجهالاسلام دکتر مختارعلی رضایی برگزار میشود.
❇️ این نشست به همت انجمن معرفت شناسی و موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی و برگزار میگردد
🗓 شنبه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۰ صبح
📍 خیابان جمهوری، ک۲، فرعی اول، ساختمان انجمنهای علمی حوزه
🔰نشانی شرکت به صورت مجازی
https://iki.ac.ir/live
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ مدرسه_تابستانه فلسفۀ اخلاق (حضوری و آنلاین)
🗓 زمان: هر دوشنبه، از 25 خرداد تا 12 مرداد 1405
ساعت: 14 تا 18
🏢 مکان: دانشگاه ادیان، سالن شهید بهشتی
❗️هزینۀ ثبتنام: 500 هزار تومان (فقط افرادی که تمایل به دریافت گواهی شرکت در مدرسه دارند)
🔵 شرکتکنندگان در مدرسه در اولویت پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد رشته فلسفۀ اخلاق دانشگاه ادیان و مذاهب قرار میگیرند.
🖋جهت ثبتنام به آدرس زیر مراجعه کنید:
https://digiform.ir/we714bf3d6
📝 برای اطلاع از موضوعات و سایر جزئیات ارائهها، به لینکهای زیر مراجعه کنید:
https://Eitaa.com/SummerSchoolofEthics
https://ble.ir/SummerSchoolofEthics
☎️ اطلاعات بیشتر: 02531710129
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
10.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ مناظرهها در بابِ اسلام و زیستشناسی تکاملی
🔘 توصیف خدا از زبان علم و دین (بخش اول)
👤 استاد حسین کامکار (روحانی و دارای تحصیلات حوزوی، فارغ التحصیل مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف، دارای مدال طلای کشوری المپیاد فیزیک، کارشناسی ارشد علم و دین از دانشگاه شهید بهشتی)
👤 دکتر بنیامین فراهانی( پزشک، معلم المپیاد، دارنده مدال برنز المپیاد زیست شناسی)
#مناظره
#اسلام_زیستشناسی_تکاملی
#علم_دین
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#مناظره
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ آموزش فلسفه در حوزه نیازمند بازبینی بنیادین و نگاه تمدنی است
🔘 رئیس دانشگاه قم گفت: انتظار فوقالعادهای که رهبر شهید انقلاب از فلسفه داشتند، از هر فیلسوفی بیشتر بود.
🔵 حجتالاسلام والمسلمین دکتر احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه قم، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به تبیین اندیشه رهبر شهید انقلاب در عرصه فلسفه و حکمت اسلامی پرداخت و گفت: حقیقتاً رهبر شهید ما یک حکیم به معنای دقیق کلمه و یک فرزانه بود. یک انسان بینظیر، یک عالم ربانی و کسی بود که این روایت در حق او قطعا صادق است که «اذا مات العالمُ ثَلُمَ فی الاسلامِ ثلمةً لایسدُّها شیء». شاید جای ایشان را به این زودی کسی نتواند پر کند. این جامعیت و اشراف بر همه ابعاد حکمرانی و همه لایههای علمی مورد نیاز برای اداره جامعه؛ از دانش نظامی گرفته تا علوم راهبردی و فناوریهای نوین؛ و از علوم اسلامی و علوم انسانی گرفته تا علوم طبیعی، ادبیات، تاریخ، تاریخ معاصر، نه فقط در ایران، بلکه تاریخ معاصر جهان و تاریخ غرب. حقیقتا رهبر فرزانه انقلاب و حکیم شهید ما یک اعجوبه بود.
🔵 حجتالاسلام شریفی خاطرنشان کرد: در حوزه فلسفه اسلامی علیرغم اینکه همه میدانیم که ایشان استاد فلسفه به معنای متعارف کلمه نبودند و تدریس فلسفه مشاء، اشراق یا حکمت متعالی از ایشان سراغ نداریم، فقه و اصول تدریس کردند و همه سطوح فقه و اصول را تدریس کردند، بیش از سی سال تدریس درس خارج فقه داشتند؛ از طرفی ایشان پرورش یافته حوزه مشهد بود که در ظاهر تقابل با فلسفه و حکمت دارد و بالاخره مکتب تفکیک در آن حوزه علمیه رواج پیدا کرده؛ با وجود همه اینها، اشراف و اعتمادی که بر فلسفه اسلامی داشتند، افق بلندی که برای این فلسفه می دیدند و انتظار فوقالعادهای که از این فلسفه داشتند به مراتب از هر فیلسوفی بیشتر و قویتر بود.
🔵 وی افزود: انتظاری که ایشان از فلسفه ترسیم میکرد و اعتمادی که به فلسفه اسلامی داشت و قوتی که در فلسفه اسلامی میدید، فلاسفه درجه یک حوزه علمیه قم هم در آن سطح، به فلسفه نگاه نمیکردند و نگاه نمیکنند. بنابراین به یک معنا پیشرفت علوم عقلی و فلسفی در سه چهار دهه اخیر در حوزههای علمیه، چه در حوزه علمیه قم، چه حوزه علمیه تهران و چه جاهای دیگر، مدیون و مرهون این مرد بزرگ است. در موضوع فلسفه و حکمت اسلامی و نقش حوزههای علمیه در این موضوع فراوان سخن گفتند. مشخصا از سال 70 در این خصوص سخن گفتند تا اردیبهشت سال 1404 در بیانیه حوزه ی پیشرو و سرآمد به طور جدی به مسأله حکمت و فلسفه اسلامی پرداختند و انتظارات خودشان را ترسیم کردند.
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ـ_ــ_ـ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفت شناسی دکارت
🔘 بخش سوم
🔵 شک کردن خود نوعی فکر است و حتی اگر در همه چیز شک داشته باشیم، در خود این شک نمی توان شک داشت. بنابراین نتیجه می گیرد که به حکم اینکه شک یک واقعیت محرز و مسلم است، میتوان به صدق این قضیه یقین کامل داشت. و لازمه چنین شکی نیز آن است که شک کننده ای وجود داشته باشد. به راستی شک صفت یا عرضی است که نمی تواند خارج از یک موضوع چونان محل آن تحقق پیدا کند، و لذا در اینکه خودش وجود دارد، نمیتواند تردیدی داشته باشد.
🔵 در ادامه این تأمل، دکارت به بررسی این مطلب می پردازد که وجودی که به خود نسبت میدهد و به آن یقین دارد، عبارت از چیست. به عبارات دیگر بر چه مبنایی می تواند ادعا کند که «من هستم » برای او یقینی است. با این هدف ابتدا به بررسی صفات جسم می پردازد و تحقیق میکند که آیا در آن میان چیزی هست که بتواند آن را متعلق به خود بداند و نتیجه میگیرد که هیچ یک از آن صفات چنین قابلیتی را ندارند:
🔵 در میان صفات نفس نیز، صفت تفکر را صفتی می یابد که به او تعلق دارد و انفکاک آن از وی محال است، و حتی وجود خود را نیز تا آنجا قابل اعتماد و یقین می داند که در حال فکر کردن باشد « زیرا هرگاه تفکر من متوقف می شود شاید در همان دم هستی یا وجودم متوقف شود». به این ترتیب دکارت با ارتباطی که میان اندیشیدن و وجود داشتن برقرار می سازد به قاعده معروف کوجیتو ( می اندیشم) به منزله پایه ای ترین اعتقاد در نظام معرفتی خویش دست پیدا می کند.
🔵 در گفتار در روش این معنا را به بیان صریح تری آورده است: ولیکن همان دم برخوردم به اینکه در همین هنگام که بنا را بر موهوم بودن همه چیز گذاشته ام، شخص خودم که این فکر را می کنم باید چیزی باشم و توجه کردم که این قضیه «می اندیشم پس هستم» حقیقتی است چنان استوار و پابرجا که جمیع فرض های شکاکان هم نمی تواند آن را متزلزل کند، پس معتقد شدم که بی تأمل می توانم آن را در فلسفه ای که در پی آن هستم، اصل نخستین قرار دهم. (دکارت)
🔵 شایان ذکر است که روایت معروف تر قاعده دکارت، همین روایتی است که در بالا نقل شد.
📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرتام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی)
#معرفت_شناسی_دکارت
👈 بخش قبلی
_ـ_ــ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ چرا برخی دانشجویان رشد میکنند و برخی متوقف میشوند؟
🔵 یکی از پرسشهای مهم در آموزش این است که چرا دو دانشجو با امکانات نسبتاً مشابه، نتایج کاملاً متفاوتی به دست میآورند؟
از منظر حکمت متعالیه، پاسخ این پرسش را باید در موانع رشد وجودی جستجو کرد.
🔷 نخستین مانع، نداشتن غایت روشن است: بسیاری از دانشجویان نمیدانند چرا درس میخوانند. وقتی مقصد روشن نباشد، انرژی انسان در مسیرهای مختلف پراکنده میشود و اراده قدرت تمرکز خود را از دست میدهد.
🔷 دومین مانع، فاصله میان دانستن و عمل کردن است: بیشتر دانشجویان میدانند که باید برنامهریزی کنند، مطالعه منظم داشته باشند و از زمان خود به خوبی استفاده کنند؛ اما این دانستن همیشه به عمل منجر نمیشود. از نگاه ملاصدرا، رشد واقعی زمانی آغاز میشود که شکاف میان آگاهی و رفتار کاهش پیدا کند.
🔷 سومین مانع، شکلگیری عادتهای منفی است: تعلل، بینظمی، به تعویق انداختن کارها و وابستگی به انگیزههای لحظهای، به تدریج به بخشی از شخصیت فرد تبدیل میشوند. در این مرحله، مسئله فقط یک رفتار نادرست نیست؛ بلکه ساختار شخصیت در حال شکلگیری است.
🔷 چهارمین مانع، فقدان خودآگاهی است: بسیاری از افراد علت واقعی مشکلات خود را نمیشناسند. شکستها را به شرایط بیرونی نسبت میدهند و فرصت اصلاح خویش را از دست میدهند. به همین دلیل، محاسبه نفس و بازاندیشی مستمر در عملکرد، یکی از ارکان مهم رشد در سنت اسلامی است.
🔷اما شاید مهمترین مانع، بحران هویت باشد: وقتی دانشجو دائماً با خود تکرار میکند: «من آدم منظمی نیستم.» «من استعداد کافی ندارم.» «من هیچوقت موفق نمیشوم.»
به تدریج این تصویر ذهنی به بخشی از هویت او تبدیل میشود.
🔵 در مقابل، رشد زمانی آغاز میشود که فرد خود را موجودی در حال شدن و تحول ببیند. این دقیقاً همان چیزی است که ملاصدرا بر آن تأکید میکند: انسان موجودی ثابت نیست؛ بلکه حقیقتی است که پیوسته در حال حرکت و تکامل است.
🔵 بر همین اساس، شاید بتوان مهمترین معیار موفقیت دانشجو را نه معدل و نه مدرک، بلکه این پرسش دانست: «آیا امروز نسبت به گذشته انسانی آگاهتر، منظمتر، مسئولیتپذیرتر و توانمندتر شدهام؟»
اگر پاسخ این پرسش مثبت باشد، فرایند رشد آغاز شده است؛ همان رشدی که ملاصدرا از آن با عنوان حرکت از نقص به کمال و اشتداد وجودی یاد میکند.
✍️ خانم زهرا گودرزی (مدرس و دانش آموخته فلسفه)
👈 یادداشت قبلی
#نظام_آموزشی
#حکمت_متعالیه
#یادداشت_سوم
ـ_ــ_ـ_ـ
#یادداشت_دریافتی
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
10.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ مناظرهها در بابِ اسلام و زیستشناسی تکاملی
🔘 توصیف خدا از زبان علم و دین (بخش دوم )
👤 استاد حسین کامکار (روحانی و دارای تحصیلات حوزوی، فارغ التحصیل مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف، دارای مدال طلای کشوری المپیاد فیزیک، کارشناسی ارشد علم و دین از دانشگاه شهید بهشتی)
👤 دکتر بنیامین فراهانی( پزشک، معلم المپیاد، دارنده مدال برنز المپیاد زیست شناسی)
#مناظره
#اسلام_زیستشناسی_تکاملی
#علم_دین
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#مناظره
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فصلنامه حکمت اسلامی (۴۹) منتشر شد
▫️سوبژکتیویسم عرفانی یا شهود سوبژه؛ چیستی، امکان و اعتبار / محمد حسینزاده یزدی
▫️صورتبندی فلسفی نظریه «ولایت» از منظر شهید آیتالله العظمی خامنهای / علیرضا ملااحمدی
▫️نسبت علم و وجود ذهنی از دیدگاه آیتالله جوادی آملی / مهدی احمدی، محمد رضاپور
▫️تبیین نظریه ابنسینا درباره حقیقت وحی و نقد و بررسی آن با رویکرد حکمت متعالیه / مهدی بابایی المشیری، محمد نجفی
▫️نقد و بررسی دیدگاه شیخ اشراق در باب تصورات و تعریفات / محمدطاهر کریمی
▫️رویکردی فضیلتنگر به فرایند اجتهاد / علی نهاوندی، محمدمهدی سعیدی، مهدی شکری
▫️بررسی انتقادات خونجی بر ابنسینا در باب إنتاج صغرای ممکن در شکل اول / رحمتالله رضایی
▫️هویت مبادی حکمت عملی در نسبت با موضوع و مسائل این علم از نگاه فارابی / محمدعلی نوری
▫️تحلیل اهمّ واژگان کلیدی در هوش مصنوعی و علمالنفس فلسفی / سید محمد قاضوی، سیدمهدی قاضوی
▫️سیر تطور مسئلۀ توحید در دیدگاه بوعلیسینا و علامه طباطبایی / محمدرضا ارشادینیا
🌐 فصلنامه حکمت اسلامی ۴۷ و ۴۸ و ۴۹
https://hekmateislami.com/publications/faslnamehekmat
_ـ_ــ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
10.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ فلسفه زمان
🔘 بخش اول
🔵 یکی از دیدگاه ها در مورد زمان را میشود دیدگاه دینامیک( پویا) از زمان یا نظریه زمان مند از زمان نام گذاری کرد. بر اساس این دیدگاه، لحظات زمان، به شکل گذشته، حال و آینده ترتیب بندی می شوند، و این مسائل از جنبه های واقعی و عینی جهان واقعی ماست.
🔵 گذشته دیگر سپری شده و وجود ندارد،و زمان حال واقعیست، آینده هنوز نیامده و واقعیت ندارد. اینچنین نیست که آینده، در ادامه مسیر منتظر ما باشد تا برویم و به آن برسیم ( منظورش این است که آینده یک چیز مشخص و تعیین شده نیست) آینده فقط یک چیز بالقوه است..
👤 ویلیام لین کریگ (فیلسوف و الهیدان)
_ـ_ــ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ چشم اندازی به فلسفه علم
🔘 سه دیدگاه کلاسیک درباره ماهیت علم ( بخش دوم)
🔵 در مقابل تجربه گرایی، رویکرد عقل گرایی قرار دارد که طبق نظر طرفداران آن موفقیت نظریات علمی مرهون اصول بدیهی و عقلی است که در آنها به کار رفته است. تجربه هر چند منبعی اولیه برای شکل دهی معرفت است، تنها منبع آن نیست. تجربه امری متغیر و وابسته_ به _ فرد است، در حالیکه معرفت مستقل _ از _ فرد،ضروری و مستقل از زمان و مکان است. چنین ویژگیهایی تنها در ریاضیات و سایر علومی که از بدیهیات عقلی استنتاج می شوند یافت شدنی اند. تردیدی در آنچه عقل به درستی آن حکم می کند نیست و بنابراین علم باید بر پایه اصول عقلانی که مورد قبول همگان اند بنیاد نهاده شود. چنین اصولی بدیهی، ضروری و کلی اند و پشتوانه معرفت علمی قرار می گیرند. تجربه در بسیاری از موارد گمراه کننده است. همه ما حرکت آشکار خورشید را در آسمان به دور زمین دیده ایم، اما حقیقت چیز دیگری است.
🔵 رنه دکارت، فیلسوف مشهور فرانسوی، از مهمترین مدافعان این مکتب بوده است. وی اعتقاد داشت که ساختار جهان را می توان با توسل به قوه عقل درک نمود، حتی قوانین بنیادی عالم با نور عقل قابل کشف اند. برای نمونه، قانون بقای ماده قانونی است که با صرف تأمل عقلی کشف میشود و البته چنین قانونی ضروری نیز هست. ریاضیات نزد عقل گرایان دانشی است که بر پایه اصول عقلانی و بدیهی بنا شده است. بنابراین، دقت و قوت علوم به میزان ریاضیاتی است که در آنها به کار رفته است. هر اندازه علمی از ریاضیات بیشتری استفاده کند، دقیق تر و محکم تر خواهد بود. طبق ایده آل عقل گرایان، علم تجربی نیز باید مانند هندسه اقلیدسی از مجموعه کوچک و درستی از اصول که عقل درستی و بداهت آنها را تأیید کرده است آغاز شود و آنگاه تمام نتایج و دستاوردهای علم از دل این اصول، به کمک قواعد منطقی، استنتاج شوند.
🔵 نقدهای فراوانی بر عقل گرایی وارد شده است و یکی از آنها از قضا سرشتی تجربی و مشاهداتی دارد.تولد زیست شناسی به عنوان دانشی چشمگیر در تبیین و توصیف جهان خارج، عقل گرایی را با چالشهای مهمی رو به رو کرده است.
📚 منبع: کتاب، آشنایی با فلسفه علم، نوشته حسین شیخ رضایی و امیر احسان کرباسی زاده
👈 یادداشت قبلی
_ـ_ــ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute