✅ برهان جهان شناختی بر اثبات وجود خداوند
🔘 مقدمه (بخش دوم)
🔵 به همین دلیل هیچ جوهری نمی تواند خودش را فعلیت ببخشد زیرا برای اعطای وجود به خودش، باید از قبل بالفعل باشد. قوه محض نمی تواند خودش را بالفعل سازد، بلکه نیازمند یک علت خارجی است. اگر چه آکوئیناس استدلال میکرد که سلسله نامتناهی علل وجود محال است و بنابراین باید یک علت بی علت برای هستی موجود باشد، دیدگاه واقعی وی این بود که اصولاً محال است علل میانی وجود داشته باشد، وجود هر جوهر متناهی، بی واسطه از طریق مبدأ هستی ابقا می شود. این مبدأ، باید موجودی باشد که مرکب از ماهیت و وجود نیست، و بنابراین نیاز به علت مبقیه ندارد. می توان گفت وجود عین ذات این موجود است، زیرا وجود یکی ویژگی نیست، بلکه یک فعل است، تحقق بخش ماهیت است. بنابراین باید نتیجه گرفت که ماهیت این موجود درست عین وجود او است. به یک معنا، این موجود ماهیت ندارد. این موجود همانطور که توماس می گوید خود وجود قائم بالذات است. توماس این موجود را، با خدا که نام وی بر موسی (ع) با عنوان « من هستم » عیان شده است، یکی می داند.
🔵 گتفرید ویلهلم لایب نیتس، متفکر آلمانی جامع الاطراف، که گونه سوم این برهان جهان شناختی به نام موسوم شده است، کوشیده است تقریری از برهان جهان شناختی بر مبنای امکان خاص بدون پایه های مابعدالطبیعی برهان توماسی، ارائه کند. می نویسد نخستین پرسشی که باید پرسید، این است که چرا چیزی وجود دارد به جای عدم؟
لایب نیتس مقصودش این بود که این پرسش باید مفادی حقیقتا عام داشته باشد، نه اینکه صرفا درباره موجودات متناهی پرسیده شود. لایب نیتس بر پایه اصل دلیل کافی خویش مبنی بر اینکه «هیچ امری نمی تواند واقعی یا موجود باشد، و هیچ گزاره ای نمی تواند صادق باشد، مگر اینکه دلیل کافی وجود داشته باشد بر اینکه چرا آنگونه است و جز آن نیست. معتقد بود که این پرسش باید پاسخی داشته باشد. فایده ندارد که بگوییم جهان ( یا حتی خدا) فقط به مثابت یک واقعیت تبیین ناشدنی، موجود است.
🔵 باید تبیینی برای اینکه چرا موجود است، وجود داشته باشد. او در ادامه استدلال می کند که دلیل کافی را نه در هیچ موجود منفردی در عالم، نه در مجموع این قبیل موجودات که همان عالم است، و نه در حالات متقدم تر عالم، حتی اگر این حالات تا بی نهایت به عقب برده شوند، نمی توان یافت. بنابراین باید یک موجود بیرون از دایره عالم ممکنات که وجودش به لحاظ مابعدالطبیعی ضروری است، یعنی عدمش محال است، وجود داشته باشد. این موجود نه فقط دلیل کافی برای وجود هر موجود ممکن الوجود، بلکه دلیل کافی برای وجود خودش نیز هست.
📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرتام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی)
👈 بخش قبلی
#برهان_جهان_شناختی
#اثبات_وجود_خدا
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفی کتاب: علم و متافیزیک
🔵 پرسش از جایگاه و اعتبار متافیزیک و نسبت آن با علم، همواره یکی از چالش برانگیزترین مباحث در تاریخ اندیشه و خصوصاً تاریخ و فلسفه علم بوده است. با پیشرفت های شگرف علمی در قرن بیست و یکم، این پرسش بیش از پیش مطرح است که آیا متافیزیک هنوز هم می تواند در کنار علم، به عنوان ابزاری برای شناخت جهان و فراسوی آن، جایگاهی داشته باشد؟ یا باید آن را در زمره تلاش های ناکام گذشتگان برای درک طبیعت و ماورا آن دانست که گاه با خرافات و شبه علم آمیخته شده است؟ گستردگی نفوذ متافیزیک، از حوزه طبیعیات تا الهیات، این پرسش را به میان می آورد که امروزه، با وجود نظریه های علمی که داعیه شناخت جهان را دارند، حوزه اعتبار متافیزیک چیست و چه نسبتی با علم دارد؟ چگونه میتوان نظریه های متافیزیکی را ارزیابی کرد؟ و اگر تعاملی میان علم و متافیزیک وجود دارد، این تعامل چگونه بوده و چگونه باید باشد؟
🔵 این کتاب در پی آن است تا به این پرسش ها بپردازد و با بررسی دیدگاه های مختلف درباره نسبت علم و متافیزیک، راهی برای فهم بهتر این دو حوزه و تعامل میان آنها بگشاید.
✍️ نویسنده: علیرضا منصوری
لینک کتاب
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ متافیزیک در پی فهم ماهیت و هزینه های واقعی بر حسب آن اصول کلی است که همه هستی های واقعی در آن سهیم اند یعنی آن جنبه هایی است که در مورد هستی واقعی جریان دارد.
👤 آلفرد نورث وایتهد
منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی)
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ تنظیم ظریف جهان برای حیات هوشمندانه
🔘 بخش سوم
🔵 نظریات گوناگون، که برخی از آنها کاملاً خیالی است، برای تکوین یک عالم مجموع عرضه شده است. باید تأکید کرد که برای هیچ یک از این نظریات دلیلی جز واقعیت خود حیات هوشمندانه وجود ندارد. ولی هر دلیلی از این قبیل برای یک عالم مجموع دلیلی برای وجود ناظم الهی نیز است. به علاوه هریک از سناریوهای پیشنهادی با اشکالات علمی و فلسفی سرسختانه ای مواجه است. برای مثال تفسیر مبتنی بر عوالم متعدد در فیزیک کوانتوم چنان خیالی است جان ارمن، فیلسوف علم، شکافته شدن پیوستار زمانی _ مکانی را معجزه توصیف میکند. او اشکال میکند که نه فقط هیچ اشاره ای نشده است به اینکه کدام سازوکار علی چنین شکافی را ایجاد خواهد کرد، بلکه حتی توصیفی هم وجود ندارد از اینکه این شکاف کی و کجا روی می دهد.
🔵 حتی اگر بپذیریم که سناریوی جهان متکثر پذیرفتنی است، به هیچ وجه بدیهی نیست که چنین اقدامی می تواند ما را از (فرض) یک ناظم کیهانی خلاص میکند. فرض بنیادینی که در پس استدلال فیلسوفان قائل به آنتروپیک قرار دارد، ظاهراً این است که اگر جهان مشتمل است بر شماری نامتناهی و کاملا اتفاقی از جهان های متعدد است، پس هر چیزی که با احتمالی تمام ناشدنی حادث می تواند شد، در یک جایی حادث خواهد شد. اما چرا باید فکر کنیم که شمار جهان ها، به صورت بالفعل نامتناهی است؟ و چرا باید فکر کنیم که این عوالم متکثر، کاملا اتفاقی اند، اینها شرایط لازم برای فرضیه جهان های متعدد نیست.برای طفره رفتن از فرضیه نظم هوشمندانه، باید چیزی بسیار بیشتر از صرف وجود جهان های متعدد را مفروض گرفت.
🔵 نکته این است که اصل آنتروپیک ناکافی است ، مگر اینکه با بینشی عمیقاً مابعدالطبیعی درباره واقعیت همراه شود. در حقیقت، اصل مابعدالطبیعی خداباوری، در قیاس با وجود شناخت متورمی که لازمه یک عالم مجموع (مجموعه ای از عوالم) است، فوق العاده اقتصادی تر و بنابراین ارجح به نظر می رسد.
📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرتام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی)
👈 بخش قبلی
#اصل_تنظیم_ظریف
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ درآمدی اجمالی بر نقش و اقدامات رهبر شهید انقلاب در ترویج علوم انسانی اسلامی
🔘 حضرت آیت الله خامنه ای از پیشگامان و مروجان ممتاز و تأثیرگذار علوم انسانی اسلامی
🔷 بخش اول
🔵 این نوشتار به نقش حضرت آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید انقلاب در ترویج و تقویت علوم انسانی اسلامی میپردازد و تلاش میکند در سه ساحت «فکری و اندیشهای»، «تشویقی و ترویجی»، «تأسیسی و نهادسازی» به این نقش ایشان توجه کند. خوشبختانه در سالهای اخیر کتابها و مقالههایی در زمینه دیدگاههای رهبر شهید انقلاب درباره علوم انسانی و علوم انسانی اسلامی منتشر شده است که تازهترین و مفصلترین آنها کتاب «درآمدی بر علوم انسانی اسلامی در اندیشه حضرت آیتالله العظمی خامنهای» نوشته حجتالاسلام دکتر سید مهدی موسوی (انتشارات انقلاب اسلامی) است. موسوی در جمعبندی آخر این کتاب مینویسد: «اسلامی اندیشیدن در باب مسائل انسان و علوم انسانی» و «تولید علوم انسانی اسلامی» طرح پیشنهادشده از سوی آیتالله خامنهای است و با اصطلاحهای دیگر مانند «علم دینی» و «اسلامیسازی علوم» متفاوت و متمایز است. این طرح ضمن حفاظت از هویت حکایتگری، کاشفیت، عمومیت و شمولیت علم، از رویکرد تهذیبی، مونتاژی و حاشیهنویسی بر علوم انسانی موجود پرهیز دارد.» (درآمدی بر علوم انسانی اسلامی، ص810) موسوی طرح «تولید علوم انسانی اسلامی» از دیدگاه آیتالله خامنهای را اینگونه صورت بندی و تعریف میکند: «تولید علوم انسانی اسلامی فرآیندی ذوابعاد، جمعی، اجتهادی، بر پایه اندیشیدن اسلامی در باب انسان و زندگی انسان، مبتنی بر جهانبینی مستدل و مبرهن توحیدی با استفاده از منابع وحیانی، تجربه زیسته پیامبر(ص) و اهل بیت معصومین(ع)، علوم اسلامی و دستاوردهای علمی بشر در راستای توصیف، تبیین و پیشبینی واقعیات انسانی و ارائه الگوی صحیح و کارآمد پیشرفت و تعالی برای دستیابی به دولت، جامعه و تمدن اسلامی ـ انسانی است.» (درآمدی بر علوم انسانی اسلامی، ص811) وی مینویسد: «میتوان «توحیدینگری» و «تمدناندیشی» در افق محیط اجتماعی بینالملل و بینالعوالم و توجه به تمدنسازی در پرتو تجربه زیسته و فرآیند تکاملی نهضت انبیاء(ع) و حرکت عظیم تمدنی اسلام و ظرفیتهای تمدنی منابع و علوم اسلامی را ایده اصلی و عصاره و اساس نظریه «اسلامی اندیشیدن در باب انسان و علوم انسانی» دانست و همین نگاه، هسته مرکزی پایگاه فکری آیتالله خامنهای را شکل داده است و موجب توجه و عنایت ایشان به علوم انسانی و نقد تمدن و علوم انسانی غربی و ساخت علوم انسانی اسلامی شده است.» (درآمدی بر علوم انسانی اسلامی، ص 822)
پیش تر هم کتابهای «فلسفه سیاسی آیتالله خامنهای» نوشته محسن مهاجرنیا، «منظومه فکری آیت الله العظمی خامنه ای» به قلم عبدالحسین خسروپناه و جمعی از پژوهشگران و «علوم انسانی اسلامی در رهیافت امام خمینی و حضرت آیت الله خامنه ای» نوشته مهدی جمشیدی و... در تحلیل افکار و اندیشه های رهبر شهید منتشر شده بود که به این موضوع نیز توجهاتی دارد.
✍️ نویسنده: یاسر عسگری (پژوهشگر تاریخ معاصر)
#رهبر_شهید
#علوم_انسانی_اسلامی
#علم_دینی
#یادداشت_اول
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#یادداشت_دریافتی
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
15.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ آیا «جهان های متعدد» موضوعی علمی است؟
🔵 این پرسش که آیا جهان های متعدد در حیطه علم است یا آیا تورم، موضوعی است علمی،به نظرم پرسش بدی است. مثل این است که من در زمینه زیبایی شناسی تحقیق می کنم و مردم می گویند آه، این چه هنر هم نیست. و تلاش می کنند که آن را تحقیر کنند. شما هستید که باید تصمیم بگیرید این هنر است یا اینکه حتی هنر نیست. و اگر شما آن را در حوزه هنر قرار دهید، از بودن آن در این حوزه امتیازاتی بدست خواهید آورد. به نظر من این احمقانه است، این هنر است..فقط این هنر بدی است. هنری است که خلق شده صرفاً هنری بی ارزش است... بنابراین به نظر من مشکل این نیست که آیا این موضوعی علمی است یا غیر علمی، مسئله این است که ما این موضوع را به طور روشن مطرح کرده ایم؟ آیا ما هیچ شاهدی برای تایید آن داریم؟ این شاهد از چه نوعی است؟ و چقدر محکم است ؟
👤 تیم مادلین (فیلسوف علم)
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ علم و متافیزیک
🔘 مقدمه (بخش اول)
🔵 پرسش از ارتباط میان فلسفه و علم، به ویژه با تمرکز بر حوزه متافیزیک، پرسشی بنیادین و همواره جذاب در تاریخ علم بوده است. آیا فلسفه و علم دو دنیای جدا از هم هستند یا هدف مشترکی دارند؟ چگونه تعامل میان متافیزیک و علم می تواند به تبیین بهتر مسائل بنیادین جهان طبیعی کمک کند. نسبت ساختار های فلسفی و متافیزیکی از یک سو و نظریه های علمی از سوی دیگر چیست؟ چگونه با تلفیق این دو در کنار یکدیگر به درک عمیق تری از جهان دست پیدا کنیم. تأثیر مسائل متافیزیکی بر انتخاب مسائل علمی و هماهنگی علایق محققان در دوره های مختلف چگونه است؟
🔵 پیش از آغاز این کاوش، ضروری است تا رویکرد خود را به فلسفه شفاف سازیم. ایان جاروی در مقاله ای که در سال ۱۹۹۱ برای نکوداشت ویلیام بارتلی با عنوان «فلسفه و مسائل آن » نوشت، به معرفی و دسته بندی و نقد طیفی از رویکرد های مختلف به فلسفه پرداخت. جاروی توضیح می دهد که فلسفه به طور سنتی با تعاریف گوناگونی توصیف شده است، اما این تعاریف چه زبانی، چه ماهوی، چه دانشگاهی و چه تاریخی، به دلیل ماهیت تجویزی خود، همواره با محدودیت هایی مواجه بوده و نتوانسته اند تعریف جامع و قطعی از فلسفه ارائه دهند.
🔵 این رویکرد ها اغلب نمی توانند تنوع گسترده فعالیت های فلسفی را در بر گیرند.توصیف های زبانی تلاش می کنند تا فلسفه را به مثابه فعالیتی منحصر در تحلیل زبان تعریف کنند. به عنوان مثال به نظر ایر، مانند دیگر پوزیتیویست های منطقی، مسائل فلسفی اساسا مسائل زبانی می دانست. اما همانطور که جاروی می گوید این رویکرد محدود کننده است زیرا فلسفه را به ملاحظات سمانتیکی و زبانی تقلیل می دهد و دامنه وسیع تر جستجوی فلسفی را نادیده می گیرد. برخی توصیفات دیگری نیز از فلسفه وجود دارد. مثلاً برخی مطابق رویکرد دکارت برآنند که ماهیت واقعی آن را بیان کنند و مثلاً بگویند ماهیت فلسفه ایجاد حصول یقین از طریق ایجاد روشنی و وضوح است.
منبع: کتاب، علم و متافیزیک (نوشته علیرضا منصوری)
#فلسفه_علم
#علم
#متافیزیک
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
6.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ آزمایش بنجامین لیبت مفهوم اختیار را نفی نمی کند، بلکه نشانگر نوعی هماهنگی بین آگاهی و مغز است.
🔵 نظر شما درباره آزمایش های روانشناختی و عصب شناختی که اختیار را مورد تردید قرار میدهند چیست؟
من گمان نمیکنم که این آزمایش ها متقاعد کننده باشد، یکی از مشهورترین آنها آزمایش بنجامین لیبت است.او از اشخاص مختلف خواست که یک دکمه را فشار دهند و آنچه که کشف کرد این بود که سیگنال های عصبی در مغز که دست را برای فشار دادن دکمه حرکت می دهند در کسری از ثانیه قبل از اینکه شخص از انتخاب برای فشار دکمه آگاهی یابد، اتفاق می افتد و بعضی از افراد این آزمایش را دلیلی بر عدم وجود اختیار تفسیر کردند، اگر چه خود او که اکنون زنده نیست چنین عقیده ای نداشت. به نظر آنان این عملکرد محرک مغز است که باعث میشود دست شخص دکمه را فشار دهد و این عملاً قبل از آگاهی از این تصمیم است. اما بعضی از فلاسفه دیگر اشاره کرده اند که به دلیل سرعت محدودی که سیگنال های عصبی در طول رشته های عصبی در عبور از مغز دارند، این موضوع در کل عجیب نیست!.
👤 ویلیام کریگ
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ حرکت مطلق دگرگونی و تغییر است.پس تغییر مکان در اجزا جرم یا کل اجزا جرم که آن را حرکت مکانی گویند تغییر مکانی که به غایت ختم می شود یا به مرکز نزدیک است و یا از مرکز دور است و آن را رشد و اضمحلال و تغییر در کیفیات را استحاله گویند و تبدل و تغییر در جوهر،کون و فساد است.
👤 یعقوب ابن اسحاق کندی
منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی)
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فراخوان پذیرش مقاله در «پژوهشنامه کلام» (نمایه ISC)
🔵 از اساتید، پژوهشگران و طلاب محترم دعوت میشود مقالات علمی خود را در محورهای زیر به مجله ارسال نمایند:
🔹 محورهای اصلی:
• کلام اسلامی و الهیات (جدید، مقارن، وجودشناختی، صفات الهی و انسانشناسی دینی)
🔘 مزایای انتشار در «پژوهشنامه کلام»:
🚀 سرعت بالا در داوری و پذیرش
📄 دریافت شناسه بینالمللی DOI
🌐 نمایه ISC و در حال نمایه در پایگاههای بینالمللی (DOAJ)
📊 انتشار چکیده مبسوط و رعایت استانداردهای جهانی (تمپلت الزویر)
📞 پشتیبانی آنلاین و پیگیری سریع از طریق ایتا
🔗 سامانه ارسال مقاله:
https://pke.journals.miu.ac.ir/
📦 ارتباط با پشتیبانی در ایتا
📞 تلفن دفتر:
05132211821-34 (داخلی 719)
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفی کتاب: حرکت و پیامدهای الهیاتی آن در فلسفه صدرالمتالهین و آلفردنورث وایتهد
🔵 حرکت یکی از ابعاد وجودی عالم طبیعت است. از این رو در فلسفه از اهمیت خاصی برخوردار است؛ در پرتو حرکت ذاتی طبیعت است که تمام موجودات مادی از مرتبه قوه و استعداد به فعلیت می رسند.حرکت و مسائل مربوط به آن با حیات بشری و تکامل آدمی از طبیعت به سوی ماورای طبیعت پیوندی استوار دارد و هر موجود مادی در سایه حرکت و جنبش ذاتی طبیعت اش، به کمال و سعادت تکوینی خویش دست می یابد.
🔵 اثر حاضر به تحلیل و بررسی حرکت در اندیشه دو فیلسوف شرق و غرب صدرالمتالهین شیرازی و آلفرد نورث وایتهد پرداخته است و تلاش گردید مسائل مهمی را نظیر نظم، غایت مندی و معناداری جهان هستی از منظر این دو اندیشمند تبیین نماید.
✍️ نویسنده: دکتر علی ناییجی
لینک کتاب
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فراخوان هفدهمین جشنواره بینالمللی فارابی منتشر شد
🔵 دبیرخانه دائمی جشنواره بینالمللی فارابی از کلیه پژوهشگران و صاحبنظران حوزه علوم انسانی و اسلامی دعوت میکند تا آثار خود را برای شرکت در هفدهمین دوره این جشنواره ارسال نمایند.
🔹شرایط پذیرش آثار:
• نوع آثار: کتاب، گزارش نهایی پژوهش، رساله دکتری، پایاننامه کارشناسی ارشد و مقاله پژوهشی
• بازه زمانی انتشار/ اتمام اثر: فروردین ۱۴۰۱ تا پایان اسفند ۱۴۰۳
• رده سنی: بزرگسال و جوان (زیر ۳۵ سال)
• بخشها: داخلی (ویژه پژوهشگران ایرانی) و بینالملل(ویژه پژوهشگران غیرایرانی)
📅 مهلت ارسال آثار: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
🔗 اطلاعات بیشتر و ارسال اثر: www.farabiaward.ir
جشنواره فارابی بهعنوان معتبرترین رویداد علمی علوم انسانی در ایران، هر ساله توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار میشود.
#جشنواره_فارابی
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute