✅ معرفی مقاله: فلسفه ریاضیات نصیرالدین طوسی 🔵 فلسفه ریاضیات در سنت اسلامی بسیار غنی است. همچون سلف خود ابن سینا، که به بیشتر مسائل فلسفه ریاضیات پرداخته است، نصیرالدین طوسی با برخی از این مسائل درگیر بوده است و حتی مسائل نویی را پیش کشیده است. هدف من در این مقاله اثبات همین مدعا است. با رویکرد تحلیلی نشان می دهم که نصیرالدین طوسی، به معنای واقعی کلمه، فلسفه ریاضیات دارد. مساهمت های عمده او در وجودشناسی ریاضیات دو چیز است. 🔵 نخستین رد استدلا ل های بر تناهی گروی، یعنی دو برهان عمده مسامته و تطبیق، می باشد. و دومین سخن از ویژگی های بی نهایت است، از جمله اینکه اقل و اکثر در آن متصور می شود. و مساهمت های اصلی او در معرفت شناسی ریاضیات دو امر زیر است. نخست، او، برخلاف ابن سینا و به سان ابن هیثم، از تجربه گرایی در باب تصدیقات دفاع می کند درست همانگونه که از تجربه گرایی در باب مفاهیم پشتیبانی می کند، در اینجا البته همسو با ابن سینا. 🔵 دوم، او پرسش از صدق را پیش می کشد و از این جویا می شود که گزاره های ریاضیاتی چگونه صادق اند درحالی که از معقولات ثانیه ساخته شده اند که در جهان خارج چیز دست پرکنی نیستند و درحالی که کلی و حقیقیه اند و تمام افراد محقق و مقدر را دربرمی گیرند. در پاسخ به این پرسش او هم تعریف دیگری از صدق را پیش می نهد هم نظریه مبتکرانه نفس الامر را مطرح می کند. ✍️ نویسنده: دکتر مرتضی متولی(محقق و پژوهشگر موسسه معنا) _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ چگونه علم مدرن راه خود را به ایران باز کرد. 🔘 آناتک برای بررسی این روند تاریخی و جایگاه دارالفنون در آن، با دکتر امیرمحمد گمینی، دانشیار پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، گفت‌و‌گو کرده‌است. 🔵 وقتی نخستین پیام‌های تلگرافی در ایران ردوبدل شد و ماشین‌ها و فناوری‌های تازه به یکی از نشانه‌های پیشرفت اروپا تبدیل شدند، علم دیگر مفهومی دور از دسترس نبود. ایرانیان از راه سفر، ترجمه، مطبوعات و مشاهده دستاوردهای فنی با دانشی روبه‌رو شدند که به‌تدریج نگاهشان به آموزش، پیشرفت و جهان پیرامون را تغییر داد. اما این آشنایی چگونه شکل گرفت و چه مسیری را طی کرد تا سرانجام به نهادینه شدن آموزش علوم جدید در ایران رسید؟ 🔵 دارالفنون را معمولاً نقطهٔ آغاز آموزش نوین در ایران می‌دانند، اما داستان ورود علم و دانش مدرن به کشور سال‌ها پیش از تأسیس آن آغاز شده بود. اعزام نخستین دانشجویان ایرانی به اروپا برای فراگیری علوم و فنون جدید، ترجمه و انتشار کتاب‌های علمی، تأسیس چاپخانه‌ها و انتشار نشریات تخصصی، از جمله عواملی بودند که زمینه را برای آشنایی جامعهٔ ایران با دانش نوین فراهم کردند. در کنار این تحولات، ورود فناوری‌های جدید و استقبال تدریجی مردم و نخبگان از ابزارها و دستاوردهای علمی اروپا نیز نقش مهمی در تغییر نگرش جامعه داشت. مجموعهٔ این عوامل به تدریج زمینهٔ شکل‌گیری آموزش و تفکر علمی جدید را در ایران فراهم کرد و سرانجام با تأسیس دارالفنون، این روند وارد مرحله‌ای تازه و سازمان‌یافته‌تر شد. 🔵 پیش از تأسیس دارالفنون، ایرانیان تا چه اندازه و از چه مسیر‌هایی با علم مدرن اروپا آشنا شده بودند؟ آشنایی ایرانیان با علوم جدید پیش از تأسیس دارالفنون از چند مسیر آغاز شده بود. مهم‌ترین آن، اعزام دانشجویان به اروپا در دوره فتحعلی‌شاه به پیگیری عباس‌میرزا، ولیعهد، بود. دو گروه از دانشجویان به انگلستان اعزام شدند، آموزش دیدند و پس از بازگشت، افرادی مانند میرزا صالح شیرازی نقش مهمی در انتقال دانش جدید ایفا کردند. او از بنیان‌گذاران روزنامه‌نگاری در ایران بود و در معرفی علوم طبیعی و علوم انسانی جدید تأثیر قابل‌توجهی داشت.... 🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇 لینک مطلب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #چکیده 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ سلسله یادداشت‌های معادلات پنهان نبرد؛ بررسی سنن الهی در جنگ امروز 🔘 معادلات پنهان نبرد (۲۹) | سننِ مختصِ جبهه‌ی باطل: تله‌ی کیهانی (مکر، استدراج، املاء) و هشدارِ نهایی 🔵 در ادامه‌ی بررسیِ هندسه‌ی فروپاشیِ جبهه‌ی باطل، یادداشت بیست‌ونهم پرده از یکی از پیچیده‌ترین و هولناک‌ترین مکانیزم‌های نظامِ هستی برمی‌دارد. گاهی جبهه‌ی استکبار نه با فقر و شکست، بلکه با «ثروت، پیروزی‌های مقطعی و وفورِ نعمت» به سوی نابودی هدایت می‌شود. این استراتژیِ پنهان، در قالبِ سه سنتِ درهم‌تنیده‌ی «مکر»، «استدراج» و «املاء» عمل می‌کند که همگی زیرمجموعه‌ی سننِ عقابِ الهی و هدایتِ تکوینی (در مسیرِ شقاوت) قرار دارند. 🔷 ۱. شبکه‌ی عملیاتیِ تله‌ی الهی (مکر، استدراج، املاء): این سه سنت، اضلاعِ یک مثلث‌اند که جبهه‌ی طغیانگر را در توهمِ شکست‌ناپذیری فرو برده و سپس در نقطه‌ی اوجِ غرور، نابود می‌سازند: 🔶 الف) سنت مکر و خدعه (فریبِ شناختی و توهمِ سعادت): 🔻تعریف: مکرِ الهی به معنای رها کردنِ فرد یا جامعه در مسیرِ گمراهی است، در حالی که او عمیقاً گمان می‌کند در مسیرِ صلاح و موفقیت گام برمی‌دارد. 🔻 تفاوت مکرِ الهی و بشری: مکرِ بشر معمولاً با آزار و ایجادِ ناراحتی همراه است و لذا انسان از آن حذر می‌کند؛ اما مکرِ الهی (که مکری ممدوح و بر مدارِ عدالت است) دقیقاً از طریقِ دادنِ چیزهایی عمل می‌کند که دشمنِ خدا آن‌ها را «سعادتِ» خود می‌داند. خداوند باطنِ اعمالِ باطلِ آن‌ها را در قالبِ دستاوردهای ظاهری به آن‌ها برمی‌گرداند (وَ مَكَرُوا مَكْراً وَ مَكَرْنا مَكْراً). 🔻ماهیتِ مجازاتی: مکرِ الهی، ابتدایی نیست. خداوند این سنت را صرفاً به عنوانِ «مجازات» برای کسانی فعال می‌کند که پس از دیدنِ نشانه‌ها، عامدانه مسیرِ طغیان را انتخاب کرده‌اند و سعی در غلبه بر اراده‌ی خدا دارند (إِنَّ الْمُنافِقِينَ يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ هُوَ خادِعُهُمْ). 🔶 ب) سنت استدراج (سقوطِ پله‌پله با وزنهِ نعمات): 🔻 تعریف: استدراج در لغت به معنای پله‌پله پایین آوردن است. در اصطلاحِ سنن، یعنی خداوند نعمت را پشتِ سرِ نعمت به فردِ طاغی می‌دهد تا او شکر را فراموش کرده و در گناه غرق شود، بی‌آنکه خودش متوجهِ این سقوطِ تدریجی باشد (سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ). 🔻مکانیزم عمل: هرگاه فردِ طاغی گناهی می‌کند، به جای تنبیه، موفقیت یا نعمتی جدید به او داده می‌شود. این «تجدیدِ نعمت»، التذاذی ایجاد می‌کند که وجدانِ او را بی‌حس کرده و فرصتِ استغفار را از او می‌گیرد. در واقع، نعماتِ مادی در اینجا ابزارِ عذاب و سنگین‌تر کردنِ پرونده‌ی شقاوتِ آن‌ها هستند. 🔶 ج) سنت املاء (مهلت‌دهیِ استراتژیک): 🔻 تعریف: املاء به معنای «مهلت دادن تا یک زمانِ مشخص» است. خداوند به جبهه‌ی باطل میدان می‌دهد تا تمامِ ظرفیتِ درونیِ خود برای شرارت را به فعلیت برساند (وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ). 🔻 نکته‌ی دقیقِ توحیدی (نگاه علامه طباطبایی): در آیه مذکور، خداوند برای استدراج از ضمیرِ جمع (سَنَسْتَدْرِجُهُمْ- ما پله‌پله پایینشان می‌کشیم) استفاده می‌کند، زیرا نزولِ نعمت‌ها با وساطتِ ملائکه و اسبابِ مادی است؛ اما برای مهلت دادن از ضمیرِ مفرد (أُمْلِي - من مهلت می‌دهم) استفاده می‌کند، زیرا زمان‌بندیِ اجل و قضاءِ حتمی، منحصراً در دستِ خودِ خداوند است و هیچ شریکی در آن راه ندارد.

🔷 ۲. توالیِ فازهای برخورد با جبهه‌ی باطل: علامه طباطبایی (ره) روندِ اعمالِ این سنن را به صورتِ یک فرآیندِ متوالی و هوشمندانه چنین تشریح می‌کنند: 🔻 فاز هشدار (ابتلاء): ابتدا خداوند امت‌ها را با سختی‌ها و محنت‌ها می‌آزماید تا شاید بیدار شده و تضرع کنند. 🔻 فاز انسداد (مکر): اگر سختی‌ها اثر نکرد و لجاجت ورزیدند، خداوند «سنت مکر» را فعال کرده و دل‌هایشان را به قساوت و شیفتگی در برابرِ زرق‌وبرقِ دنیا مبتلا می‌کند. 🔻 فاز تورمِ کاذب (استدراج و املاء): سپس با رفعِ تمامِ گرفتاری‌ها و تزریقِ رفاه و امنیتِ ظاهری، آن‌ها را مستِ قدرت می‌کند. 🔻 فاز نابودی (عذابِ بغتةً): در نهایت، هنگامی که در مهدِ امنیت آرمیده‌اند و به علم و تجهیزاتِ دفاعیِ خود کاملاً مغرورند، عذابِ الهی به صورتِ ناگهانی بر آن‌ها فرود می‌آید. 🔷 ۳. سنتِ تهدیدِ غیرمؤمنین پس از رؤیتِ نشانه‌ها (صف‌آراییِ نهایی): پس از آنکه حجت‌ها تمام شد و جبهه‌ی باطل نشانه‌های حقانیت را دید اما با تکبر از پذیرشِ آن امتناع کرد (و در مسیرِ استدراج قرار گرفت)، سنتِ الهی بر ارائه‌ی یک «تهدید و تحدیِ قاطع» قرار می‌گیرد. در این مرحله، پیامبران و جبهه‌ی حق موضعی کاملاً مقتدرانه اتخاذ می‌کنند. آن‌ها به جای التماس برای ایمان آوردنِ ظالمان، به آن‌ها اعلامِ جنگِ اعتقادی و تکوینی می‌کنند. این ادبیات در داستان انبیاء (مانند نوح، هود، صالح و شعیب) به وضوح دیده می‌شود؛ آنجا که می‌فرمایند: (يا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلي‌ مَكانَتِكُمْ إِنِّي عامِلٌ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذابٌ يُخْزِيهِ... وَ ارْتَقِبُوا إِنِّي مَعَكُمْ رَقِيبٌ) «هر چه در توان دارید به کار گیرید، ما نیز کارِ خود را می‌کنیم؛ به زودی خواهید دید که عذابِ خوارکننده به سراغِ چه کسی می‌آید… منتظر بمانید که ما نیز منتظریم!» 🔵 جمع‌بندیِ راهبردی: وفورِ نعمت، پیشرفت‌های مادی و پیروزی‌های تاکتیکیِ جبهه‌ی استکبار، نه تنها نشانه‌ی تأییدِ آن‌ها در نظامِ هستی نیست، بلکه دقیقاً «نقشه‌ی عملیاتیِ خدا» برای نابودیِ آن‌هاست. جبهه‌ی حق نباید مرعوبِ تجهیزات و رفاهِ ظاهریِ باطل شود؛ چرا که دشمن در حالِ بلعیدنِ طعمه‌ای است که نظامِ آفرینش (الرَّحْمَـنُ) از طریقِ «مکر و استدراج» برای سقوطِ قطعیِ آن‌ها پهن کرده است. ✍️ دکتر مجید تقی نجات (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #سنن_الهی #یادداشت_بیست_نهم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ منجمان مراغه و کوپرنیک؛ از شباهت مدل‌ها تا معمای یک ارتباط تاریخی 🔘 دکتر حنیف قلندری، استاد تاریخ علم، عضو هیات علمی و رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار «آناتک» از بحران مدل بطلمیوسی، اهمیت رصدخانه مراغه، معمای شباهت آثار منجمان مسلمان و کوپرنیک و جایگاه واقعی علم دوره اسلامی در روایت انقلاب علمی می‌گوید. 🔵 قرن‌ها پیش از آنکه کوپرنیک خورشید را در مرکز نظام نجومی خود قرار دهد، منجمان مسلمان با یک مسئله اساسی در نجوم بطلمیوسی دست‌وپنجه نرم می‌کردند: چگونه می‌توان حرکت پیچیده سیارات را با مدلی توضیح داد که بر حرکت‌های دایره‌ای و یکنواخت افلاک استوار بود؟ رصدخانه مراغه در قرن هفتم هجری یکی از مهم‌ترین محل‌های تلاش برای حل همین مسئله بود. بعدها، شباهت‌هایی میان برخی راه‌حل‌های ریاضی منجمان این سنت و آثار کوپرنیک دیده شد؛ شباهت‌هایی که هنوز نمی‌توان آنها را به‌طور قطعی نتیجه انتقال مستقیم دانش دانست. 🔵 مدل نجومی بطلمیوس که هزار سال مورد استفاده دانشمندان بود، دقیقا چه می‌گفت و مشکل اصلی‌اش چه بود؟ می‌توان این طور پاسخ داد: دو ویژگی اصلی کیهان‌شناسی بطلمیوسی، یا به‌طور کلی کیهان‌شناسی گذشتگان، یکی جهان متناهی و دیگری مرکزیت و سکون زمین در این جهان متناهی است. بر این اساس حرکت‌هایی که در اسمان دیده می‌شود به دلیل حرکات خود اجرام آسمانی است و زمین حرکت نمی‌کند. بعد یک اصل فیزیکی اضافه می‌شود که هر متحرکی نیازمند محرکی است، پس حرکت‌های ناهماهنگ اجرام آسمانی می‌بایست توسط محرک‌های متعددی پدید آید. به این ترتیب هر سیاره توسط مجموعه‌ای از موجودات کروی شکل به نام فلک به حرکت در می‌آید. فلک‌ها بسیار شفافند پس دیده نمی‌شوند اما هر یک حرکت خود به خودی دایره‌ای دارند و سیارات را به حرکت وامی‌دارند. بسیاری از پدیده‌هایی که در اسمان دیده می‌شود با تحلیل ریاضی این فرض و اختصاص حرکاتی با مقدارهای مشخص به هر یک از افلاک توجیه می‌شود، اما مشکل اصلی در هم‌خوانی همین حرکات با فیزیک ارسطویی است. سیارات حرکاتی دارند که لزوما با حرکت یکنواخت افلاک توجیه نمی‌شود پس در مدل‌های ریاضی گاهی راه حل‌های ریاضی به‌کار گرفته می‌شد که با اصول فیزیک ارسطویی ناهماهنگ بود. 🔵 رصدخانه مراغه که خواجه‌نصیرالدین طوسی در قرن هفتم هجری بنیاد گذاشت، چرا این‌قدر در تاریخ علم اهمیت دارد؟ از یک سو رصدخانه مراغه اهمیت دارد چون در یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های سیاسی عده بسیاری از دانشمندان، به‌ویژه منجمان، در آن گرد آمده بودند و نتیجه کارهای خود را در آثار مختلفی برای ما به یادگار گذاشتند. از سوی دیگر نوع فعالیت منجمان در رصدخانه مراغه اهمیت دارد، به نظر می‌رسد رصدخانه محلی برای مباحثه درباره اشکالات وارد بر مدل‌های بطلمیوسی بود. برخی از بزرگان رصدخانه، همچون نصیرالدین طوسی و مؤیدالدین عرضی، پیش از آغاز به کار رصدخانه در اثار خود درباره این اشکالات سخن گفته بودند و راه حل‌هایی عرضه کرده بودند و به نظر می‌رسد رصدخانه محل تلاقی این دیدگاه‌ها بوده است. 🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇 لینک مطلب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #چکیده_سایت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ ساختارگروی در فلسفه‌ی ریاضیات(1) 🔵 ساختارگروی بر آن است که دیدگاه‌های ریاضیاتی توصیف ساختارهای ریاضیاتی می‌باشند، نه درباره‌ی اشیاء عینی‌تری چون مجموعه‌ها و نه صرف تکنیک‌های محاسباتی برای کاربرد. به این ترتیب، حساب به توصیف ساختار اعداد طبیعی می‌پردازد، آنالیز ساختار اعداد حقیقی را توصیف می‌کند، و هندسه‌ی سنتی به ساختار فضای اقلیدسی می‌پردازد. بدین سان، ساختارگروی ایستاری درباره‌ی موضوع و محتوای ریاضیات می‌باشد. اما آن روش‌شناسی ریاضیات را نیز شامل می‌شود، یا در پیوندی نزدیک با آن است، زیرا بررسی این ساختارها مقتضی ابزارها و استراتژی‌های متمایزی است. از این رو، دو گونه ساختارگروی داریم: متافیزیکی و روش‌شناختی. 🔵 در فلسفه‌ی ریاضیات انگلیسی زبان این دیدگاه در دهه‌ی ۶۰ قرن بیستم و با کارهای بناسراف و پاتنم شروع شد. بحث درباره‌ی ساختارگروی در دهه‌های ۸۰ و ۹۰ داغ شد هنگامی که رِزنیک، شاپیرو، هِلمَن، چیهارا، و پارسونز وارد نزاع شدند. در ۲۵ سال اخیر این بحث‌ها بر حسب چالش‌های فلسفی و گونه‌های نوی ساختارگروی شکل دیگری به خود گرفته است. با این حال، ساختارگروی ریاضی پیش از دهه‌ی ۱۹۶۰ نیز نقش بازی می‌کرد، به‌ویژه اگر در معنای روش‌شناختی آن فهمیده شود که پرسش‌هایی درباره‌ی چگونگی سازماندهی، بیان، و نوآوری کار ریاضی محل بحث‌اند. ✍️ دکتر مرتضی متولی (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #یادداشت_ششم _ــ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ انیشتین به هیچ روی دوست نداشت که به او انگ آتئیست بزنند. سر میز ناهار در خیریه ای درنیویورک ،انیشتین به یکی از دیپلمات های ضد آلمان نازی با لحنی که شبیه به لحن ویویانی در ثنای گالیله است ،چنین گفت: 🔵 در رابطه با نظم و هماهنگی در کیهان که من با این ذهن انسانی محدود قادرم تشخیص دهم، هنوز عده ای پیدا می شوند که بگویند خدایی نیست.لیکن آنچه مرا آزار می دهد این است که برای حمایت از چنین دیدگاهی از من نام می برند. 👤 آلبرت اینشتین 📚 منبع: کتاب گالیله و منکران علم ( نوشته ماریو لیویو _ ترجمه جمیل آریایی) ( صفحه _۲۵۵) __ منبع اصلی : نامه ای به انیشتین به تاریخ ۱۱ سپتامبر سال ۱۹۴۰، موجود در آرشیو آثار انیشتین ،جلد ۴۰، صفحه ۲۴۷ _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: پزشک آواره 🔵 در روزگاری که علم و ایمان در کشاکش بودند، مردی برخاست که میان این دو پلی زد و عقل را با عشق درآمیخت: ابوعلی‌سینا، نه‌تنها پزشک و فیلسوفی بزرگ، بلکه انسانی جست‌وجوگر بود؛ انسانی که در میان جهل و دانایی، راهی به روشنایی می‌جست. 🔵 این رمان روایت سفری است پرماجرا که از بخارا تا گرگانج، از گرگانج تا گرگان، از گرگان تا ری، از ری تا همدان، از همدان تا اصفهان، و از اصفهان تا آسمان‌ها و افلاک پیموده شد. سفری که در آن، اندیشه با شور عاشقانه درآمیخت. 🔵 نویسنده‌ی این کتاب کوشیده است تا با نگاهی انسانی و شاعرانه، به فراز و فرودهای زندگی شیخ‌الرئیس بپردازد و از خلوت اندیشه‌ها و گفت‌وگوهای رازآمیز و عارفانه و فلسفی او و گفت‌وگوهای این‌جهانی‌اش درباره‌ی زندگی و علوم طبیعی با شاگردان و دانشمندان و فیلسوفان و عارفان هم‌عصرش یاد کند، و رنج محبس و تبعید و جست‌وجوی آرامش در میان طوفان قدرت و سیاست را به تصویر ‌کشد. ✍️ نویسنده: محمدرضا توکلی صابری لینک کتاب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ درآمدی اجمالی بر نقش و اقدامات رهبر شهید انقلاب در ترویج علوم انسانی اسلامی 🔘 بخش سوم 🔷 2. دوران ریاست جمهوری: 🔵 متأسفانه در سالهای ابتدایی انقلاب، با توجه به سرعت تحولات جامعه و فقدان تاریخ نگاری دقیق و مستمر، خیلی از تلاش های شخصیت ها و رهبران فکری و فرهنگی انقلابی به درستی ثبت و ضبط نشده است. آیت الله خامنه ای هم از این قاعده، مستثنا نیست و اجمالی از فعالیت های ایشان در دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی، امامت جمعه تهران، عضویت در شورای عالی دفاع، مشارکت در تأسیس حزب جمهوری اسلامی و شرکت در دوره های مختلف آموزشی و تبیینی این حزب و... در دسترس است و اطلاع از اقدامات ایشان مرتبط با علوم انسانی در دوره قبل از ریاست جمهوری، نیاز به تحقیقات تاریخی بیشتری دارد. 🔶 1ـ2 تفسیر قرآن: 🔵 آیت‌الله خامنه‌ای خیلی به قرآن کریم توجه ویژه دارد و قرآن را منشأ علوم انسانی اسلامی می‌داند و بر تولید دانش‌ها و علوم انسانی قرآن‌بنیان تأکید می‌کند. آشنایی عمیق او با قرآن کریم، از او مفسری برجسته ساخته است، گرچه آن چنان فرصت نداشته که مثل بقیه مفسران، به نوشتن تفسیر بپردازد ولی در هر سخنرانی و هر فرصتی پیش بیاید، به تفسیر و شرح آیات قرآن کریم می‌پردازد و از آیات قرآن، برای وضعیت جامعه امروز ما، راهنمایی و الگو می‌گیرد. ایشان به صورت جدی، در دوره ریاست جمهوری، به شرح و تفسیر برخی سوره های قرآن روی می آورند که خوشبختانه در سال‌های اخیر، برخی از جلسات شرح و تفسیر سوره‌های قرآن کریم معظم‌له منتشر شده است، مانند تفسیر سوره‌های برائت، تغابُن، حمد، حشر، مجادله، ممتحنه، بقره، جمعه، صف و منافقون که تاکنون این تفسیرها به 10 جلد رسیده است و با بررسی اجمالی این کتب تفسیری می‌توان گفت که رویکردشان سیاسی ـ اجتماعی و درصدد کاربردی سازی آیات قرآن برای امروزه و جوامع امروزی است. از جهاتی سبک تفسیری ایشان را می‌توان با دیگرهای تفسیرهای اجتماعی روز مانند «فی ظلال‌القرآن» (سید قطب)، «من وحی ‌القرآن» (علامه فضل‌الله)، «پرتوی از قرآن» (آیت‌الله طالقانی) و «الکاشف» (علامه محمدجواد مغنیه) و... مقایسه کرد. ✍️ نویسنده: یاسر عسگری (پژوهشگر تاریخ معاصر) 👈 یادداشت قبلی #رهبر_شهید #علوم_انسانی_اسلامی #علم_دینی #یادداشت_سوم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت_دریافتی 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ انجمن علمی دانشگاه‌های تهران، رازی‌کرمانشاه، مازندران و ولی‌عصر‌_عج_رفسنجان برگزار می‌کنند: 1️⃣نشست‌اوّل: سرکار خانم دکتر فرشته ابوالحسنی نیارکی (دانشیار محترم فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه مازندران) 📆یکشنبه، ۱۴۰۵/۰۶/۰۱؛ ⏰️ساعت: ۱۰:۰۰ الی ۱۲:۰۰ 2️⃣نشست دوّم: جناب آقای دکتر امین صیدی (استاد محترم مؤسسهٔ آموزش عالی علامه طباطبائی کرمانشاه) 📆دوشنبه، ۱۴۰۵/۰۶/۰۲؛ ⏰️ساعت: ۱۰:۰۰ الی ۱۲:۰۰ 3️⃣نشست سوّم: جناب آقای دکتر اسدالله فلاحی (استاد محترم گروه منطق مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) 📆شنبه، ۱۴۰۵/۰۶/۰۷؛ ⏰️ساعت: ۱۹:۰۰ الی ۲۰:۳۰ 4️⃣نشست چهارم: سرکار خانم دکتر ریحانه شایسته (استادیار محترم فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان) 📆دوشنبه، ۱۴۰۵/۰۶/۰۹؛ ⏰️ساعت: ۱۰:۰۰ الی ۱۲:۰۰ ⭕️لینک ورود به نشست‌ها⬅️ https://umz-meet.iranlms.org/join/b8mpm636nn _ـ_ــ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش چهارم 🔵 علی رغم پیروزی اتم گرایی و رویگردانی اینشتین از پوزیتیویسم، طنین پوزیتیویسم هر از گاهی در فیزیک در فیزیک قرن بیستم همچنان به گوش به گوش رسیده است. تمرکز پوزیتیویست ها روی مشاهده پذیر هایی چون مکان و تکانه ی ذرات، سدی بر سر راه تعبیر « واقع‌گرایان » از مکانیک کوانتومی بوده است که در آن تابع موج نمودی از واقعیت است. پوزیتیویسم در تیره و تار ساختن مسئله ی بی نهایت ها نیز نقش ایفا کرده است. در طول دهه های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ مسئله ی بی نهایت ها فیزیکدان ها را سخت به خود مشغول داشت و به این فرض کلی دامن زد که الکترودینامیک کوانتومی برای الکترون ها و فوتون های پر انرژی ساخته نشده است. 🔵 دل نگرانی از الکترودینامیک کوانتومی، رنگ پوزیتیویستی ای به خود گرفته بود: عده ای از نظریه پردازان ترس آن را داشتند که به هنگام سخن گفتن از مقادیر میدان های الکتریکی و مغناطیسی در نقطه ای از فضا که الکترون اشغال می کرد، با وارد کردن کمیت هایی در فیزیک که نمی شد در اصل آنها را اندازه گرفت، مرتکب گناه شوند. درست هم بود، اما این نگرانی فیزیکدان ها، کشف جواب درست مسئله ی بی نهایت ها را که اگر جرم و بار درست تعریف می شدند، آنگاه بی نهایت ها یکدیگر را حذف می کردند، به تأخیر انداخت. 🔵 آنگاه که جفری چو در دهه ۱۹۶۰ در برکلی در برابر نظریه کوانتومی واکنش نشان داد، پوزیتیویسم نقش عمده ای ایفا کرد. مخالفت اصلی چو در فیزیک با ماتریس _s بود و آن جدولی است که احتمالات همه پیامد های ممکن همه برخورد های ذره ای ممکن را به دست می دهد. ماتریس _s همه ی همه ی کمیت های مشاهده پذیری را که درباره ی واکنش های هر تعدادی از ذرات باید بدانیم، در خود خلاصه کرده است. 🔵 نظریه ی ماتریس _s به کار هایزنبرگ و جان ویلر در دهه های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بر می گردد، اما چو و همکارانش می خواستند با استفاده از ایده های تازه‌ای ماتریس _s را محاسبه کنند، بدون این که هیچ کمیت مشاهده پذیری چون میدان های کوانتومی را در آن وارد کرده باشند. در پایان این برنامه شکست خورد، بخشی به این خاطر که محاسبه ی ماتریس _s از این راه بسیار دشوار بود، اما در کل به این خاطر که معلوم شد مسیر پیشرفت در درک نیروهای هسته ای ضعیف و قوی به نظریه‌های کوانتومی میدان ختم می شود که چو می خواست آن را منع کند. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ 👈 بخش قبلی #استیون_واینبرگ #پوزیتیویسم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ روایت تولدِ (پیدایش از طریق امتزاج مواد) کرم‌های اسقینقان در شفا: 🔵در یادداشت گذشته با موضوع (نظام علمی دووجهی) مطرح شد که حکما برای اثبات نظریاتی چون «تولّد» (پیدایش حیات بدون والد)، به مشاهدات عینی و گزارش‌های میدانی تکیه می‌کردند. بر همین اساس قرار شد تا گزارشی از مشاهدات حکما ارسال و مورد مطالعه قرار بگیرد. در اولین گزارش مشاهداتی حکما به مشاهده ابوعلی سینا می‌پردازیم که در شفا اینطور مطرح کرده است: 🔵 «در شهری از خراسان به نام "اسقینقان"، پس از بارانی که بارید، کرم‌های ابریشمی پدید آمدند که شمار آن‌ها فرسنگ‌ها زمین را فراگرفت. هر یک از این کرم‌ها برای خود پیله تنید، پروانه شد و تخم ریخت؛ اما ابریشمی که تنیده بودند، الیاف پیوسته‌ای نداشت و پیچیدنش در دستگاه ریسندگی ممکن نبود؛ از همین رو مردم به تخمِ آن‌ها اعتنایی نکردند. گمان من بر این است که اگر مردم به تخم آن کرم‌ها توجه می‌کردند و آن‌ها را با برگ توت می‌پروراندند، بعید نبود که ابریشم حاصل از آن‌ها مانند دیگر ابریشم‌ها مرغوب شود. 📚 منبع: الشفاء (الطبیعیات)، جلد ۳، صفحه ✍️ آقای محمدمتین محسنی ارجمند (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 🔻توضیحات: این متن پیوست به یادداشت هفتم با موضوع «نظام علمی دووجهی؛ زیست‌شناسی دوره میانه اسلامی چگونه میان «مشاهده» و «غایت» پیوند زد؟» می باشد. #زیست_شناسی #زیست_شناسی_دوره_میانه_اسلامی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute