✅ آیا خدا در کار طبیعت دخالت میکند؟
🔘 ندیدن و ایمان آوردن
🔵 هیوم نویسنده ی مشهورترین نوشته درباره معجزه از منظر شکاکیت خردگرایانه نیز هست. در مقاله ی « در باب معجزات » که در سال ۱۷۸۴ منتشر شد، هیوم معجزات را بر پایه ضعف نسبی شواهد موجود در تأیید آنها مردود شمرد. به گفته هیوم، چون قوانین طبیعت، بر حسب تعریف، احکام عامی هستند که تا آخرین حد ممکن با تجربه عام بشر سازگارند، از لحاظ تجربی همان اندازه استوارند که هر گزاره دیگری. ما هر قدر هم که بخواهیم درباره قوت شواهد موجود در تأیید معجزات _ یعنی اخبار و روایات به اصطلاح شاهدان عینی رویدادها، نظیر آنچه در متون مقدس و سیره اولیا ثبت شده است. بلند نظر باشیم، آن شهادت ها هرگز به قوت شواهدی نیست که قوانین طبیعت را تأیید می کنند. هیوم می پرسد کدامیک معجزه بزرگ تری است: اینکه قوانین طبیعت به راستی زیر و رو شده باشد یا اینکه تصدیق کنندگان معجزه (که خود شما هم شاید جزو آنان باشید) برخطا باشند؟ هیوم نتیجه میگیرد که آدم عاقل لابد پاسخ می دهد که احتمال کذب بودن شهادت بیش تر است.اگر این نکته را از منظر منابع مختلف شناخت که در فصل ۲ از آنها سخن رفت بنگریم، استدلال هیوم این بود که تجربه حسی جمعی گواه افراد را بی اعتبار می کند.
🔵 از نظر کسانی که روح تجربه گرایانه ی رویکرد هیوم را قبول دارند، حتی اگر استنتاج های او را هم نپذیرند، گواهی حواس خود فرد باید فصل الخطاب باشد. صرف نظر از اینکه درباره علوم طبیعی، قوانین طبیعت یا قوت گواهی دیگران در باب معجزه چه عقیده ای دارید، تجربه خود شما بر همه اینها رجحان دارد. از سوی دیگر، اگر به چشم خود دیده باشید که زخم های قدیسه آگاتا آنا شفا یافته، یا جریان گدازه، با نگه داشتن مقنعه ای در برابر آن، ناگهان و بی دلیل تغییر مسیر داده است، لابد می پذیرید که چیزی به راستی فوق العاده دیده اید که چه بسا برخلاف نظر هیوم آن را معجزه به شمار آورید.
🔵 لیکن حتی در این صورت هم مشاهده رخدادی که خلاف مسیر عادی طبیعت است یک چیز است و عقیده به اینکه آنچه شاهد بوده اید رویدادی فراطبیعی یا الهی است چیز دیگری. نگرش علمی تر این است که چنین رویدادی را امری غیرعادی تلقی کنیم که علت آن نامعلوم است، مانند آزمایشی در آزمایشگاه که نتیجه اش خلاف پیش بینی نظریه شماست. این قبیل رویداد های غیر عادی ممکن است به کشفیات تازه ای درباره سازوکار جهان طبیعی بینجامد، یا اینکه همچنان حل نشده و مجهول باقی بمانند. به هر حال، قائل شدن معنای مذهبی برای آنها الزامی نیست. آنچه رویدادی غیر عادی را به معجزه تبدیل میکند تجربه پدیده های چشمگیر با علل نامعلوم در بستری مشخصاً مذهبی است.
🔵 یکی از پاسخ های دینداران به عقل گرایی که برای معجزه شواهد بهتری می طلبند این است که حقایق مذهبی را نه براساس شواهد تجربی که باید از راه ایمان پذیرفت. در عهد جدید، بر اهمیت ایمان تأکید بسیار شده است؛ به ویژه در داستان تومای حواری که می گوید باور نمی کند عیسی رستاخیز کرده باشد مگر اینکه او را حی و حاضر با جای میخ ها در دست هایش و زخم پهلویش ببیند. توما بعداً با عیسای رستاخیز کرده مواجه می شود و ایمان می آورد.عیسی به توما می گوید: ای توما، بعد از دیدنم ایمان آوردی؟ خوشا به حال آنانی که ندیده ایمان آوردند.
🔵 تامس پین در کتاب جدلی و ضد مسیحی اش، عصر خرد، استدلال میکند که اگر تومای حواری حق داشته باشد از ایمان به رستاخیز مسیح خودداری ورزد مگر آنکه به شواهد عینی و ملموس دست یابد، پس او نیز حق دارد چنین کند و ادامه می دهد: عقل، همانقدر که برای توما خوب بود، برای من و هر کس دیگری هم خوب است ». در عصر حاضر نیز ریچارد دوکینز گفته است که توما « تنها فرد به راستی قابل تحسین در میان دوازده حواری »، زیرا به شیوه علمی خواستار شواهد تجربی بوده است.
📚 منبع: کتاب علم و دین، نوشته تامس دیکسون
👈 بخش قبلی
_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ عظمت انسان با آنچه میجوید و با آن شوری که او را همچنان جوینده نگه میدارد، سنجیده میشود.
👤 مارتین هایدگر
📚 منبع:
Basic Questions of Philosophy: Selected "Problems" of "Logic" (Grundfragen der Philosophie: Ausgewählte "Probleme" der "Logik" (1984), translated by Richard Rojcewicz and André Schuwer, Indiana University Press, 1994, ISBN 0253004381, p.7)
_ـ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
RosenbergMcShea-Philosophy of Biology_ A Contemporary Introduction.pdf
حجم:
2.1M
✅ معرفی کتاب: فلسفه زیستشناسی، درآمدی معاصر
🔵 آیا حیات صرفاً فرآیندی فیزیکی است؟ آیا نظریه انتخاب طبیعی با خداباوری در تضاد است و اگر چنین است، چگونه میتوانیم بهشیوهای عقلانی میان آنها دست به انتخاب بزنیم؟ ماهیت انسان چیست؟ کدامیک از ویژگیهای ما برایمان ذاتی و بنیادین محسوب میشوند؟
زیستشناسی شاخهای از علم است که بیشترین ارتباط مستقیم را با بسیاری از دغدغههای خاصِ بشری دارد؛ ازاینرو، طبیعی است که کانون بحثها و مناقشات بسیاری باشد.
🔵 فلسفه زیستشناسی نهتنها به پرسشهایی میپردازد که زیستشناسی هنوز (و شاید هرگز) قادر به پاسخگویی به آنها نیست، بلکه پرسشهای دیگری را نیز مطرح میکند: اینکه چرا زیستشناسی ممکن است در پاسخ دادن به آن پرسشها ناتوان باشد.
🔵 در این اثر، دنیل مکشی (زیستشناس) و الکس روزنبرگ (فیلسوف) با همکاری یکدیگر دریچهای نو به سوی فلسفه زیستشناسی گشودهاند و مسائل عمده این حوزه را به گونهای مطرح کردهاند که هم برای زیستشناسان و هم برای فیلسوفان، قابلفهم و حائز اهمیت باشد.
✍️ نویسندگان: Alex Rosenberg and Daniel W. McShea
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
article_21148_43f28a60482411a30362cb90a1bf1d49.pdf
حجم:
965K
✅ معرفی مقاله: علم و معنویت در عصر ما
🔵 علم در پی کشف نظم موجود در طبیعت است و این نظم را در قالب قوانین توصیف میکند؛ اما دین پاسخی است به وجودی متعالی که زندگی ما را دگرگون میسازد و به آن معنا میبخشد. در سنت، معنویت به عنوان جنبهای جداییناپذیر از تجربه دینی تلقی میشد و معنویت و دین از یکدیگر تفکیکناپذیر بودند.
🔵 با این حال، افول ادیان سازمانیافته و گسترش سکولاریسم در جهان غرب، موجب پیدایش نگرشی وسیعتر به معنویت شده است؛ نگرشی که آن جنبههایی از تجربه بشری را در بر میگیرد که فراتر از دیدگاهی صرفاً مادیگرایانه نسبت به جهان هستند، بیآنکه لزوماً پای واقعیتی ماوراءالطبیعی را به میان آورند.
🔵 انقلاب علمی در قرن هفدهم با آثار افرادی همچون فرانسیس بیکن، دکارت، گالیله، نیوتن و بویل آغاز شد و به ترویج تجربهگرایی توسط بیکن و گالیله، و گسترش جهانبینی مکانیکی توسط دکارت، گالیله و نیوتن انجامید. بهتدریج، قدرت نظام نیوتنی دانشمندان را تحت تأثیر قرار داد؛ بدین ترتیب نقش خداوند ابتدا به «آغازگرِ جهان» تقلیل یافت و با ظهور عصر روشنگری در فرانسه، بهکلی حذف شد.
🔵 با ظهور فیلسوفان و دانشمندانی همچون هیوم، کانت، اگوست کنت، مارکس، داروین، دورکیم، فروید و پوزیتیویستهای منطقی، تجربهگرایی به فلسفه غالب بدل شد و در پی آن، متافیزیک، دین و معنویت به حاشیه رانده شدند. در نیمه دوم قرن بیستم، جریانهای مهمی شکل گرفتند که موجب احیای دین شدند....
✍️ نویسنده: دکتر مهدی گلشنی
_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
1771224344-6992bd1899546-9742-28-6.pdf
حجم:
309.4K
🔹معرفی مقاله: بازتفسیر تحلیل علّیت ماکس وبر در علوم فرهنگی: نقش قواعد تجربی و شرطی های خلاف واقع در حفظ تمایز نوکانتی
🔻روش شناسی ماکس وبر تحتِ تأثیر اندیشمندان مکتب نوکانتیِ بادن، به تمایز میان علوم طبیعی و علوم فرهنگی تأکید دارد. این رویکرد علوم انسانی را با فهم معنای کنش های انسانی، و علوم طبیعی را با تبیین از طریق قانون های علّی تشخیص می دهد. امّا، وبر برای تحلیل خود از واژه «علیت» و «تحلیل های علّی» استفاده کرده و از آنجا که تبیین (در عامیانه ترین تعریف) به معنای بیانِ علّت است، این تصوّر ایجاد شده که روش وبر در علوم فرهنگی به واسطه علاقه او به تحلیل علّی، به علوم طبیعی نزدیکتر شده که این نیز معنایی ندارد به جز پذیرش نوعی از تحصل گرایی. در این مقاله استدلال می کنیم که تحلیل علّی وبر، همچنان به تمایز میان علوم فرهنگی و علوم طبیعی (موردنظر نوکانتی های بادن) متعهد باقی می ماند. برای این منظور بعد از شرح روش شناسی و رویکرد علّی وبر، با مقایسه شرح وبر با فلاسفه دیگری که درخصوص علیت منفرد قرائت هایی ارایه داده اند (به طور مشخص دیوید لوئیس) نشان خواهیم داد که تحلیل علیّت منفرد، دارای ویژگی هایی است که به کار رفتن آن در دیدگاه وبر، مرز میان علوم طبیعی و علوم فرهنگی همچنان حفظ خواهد شد. در این مقاله، ملاکی برای تمایز میان این دو نوع علم ارایه می شود.
✍️ نویسندگان: علی شمسی و کیوان الستی
_ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
📚 معرفی کتاب: بلند پروازیهای خیال سرپیچی از جاذبه بهکمک طراحی و فرگشت
🔹این کتاب در در سال ۲۰۲۱ توسط ریچارد داوکینز منتشر شد. موضوع اصلی کتاب در مورد پرواز است. ایدهی پرواز در طبیعت و اینکه چگونه موجودات زنده در طول فرگشت توانستهاند بر جاذبه غلبه کنند. طبیعت از طریق انتخاب طبیعی به راهحلهایی برای پرواز رسیده است. و انسانها هم با مهندسی و طراحی آگاهانه به نتایج مشابه یا متفاوتی دست یافتهاند. در واقع کتاب یک پل جذاب بین علم زیستشناسی و مهندسی میسازد و نشان میدهد که چطور هر دو مسیر میتوانند به “غلبه بر جاذبه” برسند. داوکینز مقایسه جالبی انجام میدهد بین: طراحی مهندسان (مثل هواپیما) و «طراحی بدون طراح» در طبیعت. او توضیح میدهد: طبیعت هدفمند نیست. اما از طریق انتخاب طبیعی، به نتایجی میرسد که «شبیه طراحی هوشمند» به نظر میرسند.
✍️ نویسنده: ریچارد داوکینز
✍ مترجم: ع.کاظمی
_ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔶 بدان كه عوالم سه است: عالم عقل، و آن ذواتىاند مجرّد از مادّت و جهت از جملۀ وجوه، و آن را «عالم جبروت» خوانند و «ملكوت بزرگ». و عالم نفس، و آن ذواتىاند مجرّد از مادّت و ليكن متصرّف باشند در مادّت و آن را «ملكوت كوچك» خوانند. و عالم جرم است و آن را «عالم ملك» خوانند. و آن نيز بر دو قسم است: عالم اثيرست و آن افلاكند، و عالم عنصريّاتست. و عالم عنصريّات در جنب افلاك قدرى ندارد . و افلاك در قهر نفوس منطوىاند، و نفوس در قهر عقل، و عقول در قهر معلول اوّل، و معلول اوّل در قهر نور و عزّت بار خداى عزّ سلطانه.
👤 شهابالدین سهروردی
📚 منبع:
مجموعه مصنفات شیخ اشراق (پرتو نامه)، جلد: ۳، صفحه: ۶۵
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔸توجه داشته باشید که من ادعا نمیکنم میتوان ثابت کرد پیدایش خودبهخودی هرگز رخ نمیدهد؛ چرا که در چنین اموری، اثباتِ نفی (اثباتِ عدمِ وقوعِ یک پدیده) امکانپذیر نیست. با این حال، من قاطعانه نشان خواهم داد که در هر آزمایشی که تصور میشد پیدایش خودبهخودی در آن مشاهده شده است — بهویژه در مورد سادهترین موجودات زنده که بحث کنونی نیز به آنها محدود میشود — مشاهدهگر دچار توهم یا خطاهایی شده بود که از نظرش پنهان مانده یا از آنها اجتناب نشده بود.
👤 لویی پاستور
📚منبع: (رسالهای درباره ذرات سازمانیافته موجود در جو؛ بررسی نظریه پیدایش خودبهخودی)، متن سخنرانی در «انجمن شیمی پاریس» (Société Chimique de Paris)، تاریخ ۱۹ مه ۱۸۶۱، صفحه ۳.
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
بنچمارک فیزیک نظری (TPBench)؛ مجموعهداده و پژوهشی پیرامون قابلیتهای استدلالی هوش مصنوعی در فیزیک نظری.pdf
حجم:
1.7M
🔹معرفی مقاله: بنچمارک¹ فیزیک نظری (TPBench)؛ مجموعهداده و پژوهشی پیرامون قابلیتهای استدلالی هوش مصنوعی در فیزیک نظری
🔸زبان مقاله: انگلیسی
🔻معرفی یک بنچمارک جدید به نام TPBench شامل ۵۷ مسئله جدید فیزیک نظری (بهویژه در حوزههای کیهانشناسی و فیزیک انرژیهای بالا) برای ارزیابی دقیق تواناییهای هوش مصنوعی.
🔻هدف اصلی: بررسی اینکه آیا هوش مصنوعی در حال حاضر میتواند به عنوان دستیار پژوهشی واقعی به فیزیکدانان کمک کند یا خیر، و الگوهای خطای آن چیست.
🔻نتایج کلیدی:
عملکرد عالی در سطح پایه: مدلهای پیشرفته مسائل دوره کارشناسی فیزیک را تقریباً به طور کامل (بین ۹۵ تا ۱۰۰ درصد) حل میکنند.
ضعف شدید در سطح پژوهش: در مسائل سطح دکتری و پژوهشهای واقعی، بهترین مدلها تنها به موفقیت حدود ۱۵ درصدی دست مییابند.
تکیه بر حافظه به جای استدلال: بزرگترین ضعف مدلها، تکیه بیش از حد به اطلاعات حفظشده از دوران آموزش (به جای محاسبه واقعی گامبهگام) و بروز خطاهای مکرر جبری، ریاضی و منطقی در محاسبات طولانی است.
_ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_
1_ یک بنچمارک مجموعهای از سوالات، مسائل یا آزمونهای استاندارد است که برای سنجش و مقایسهٔ عملکرد سیستمهای مختلف (مثل مدلهای هوش مصنوعی) طراحی میشود.
_ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
📚معرفی کتاب: فلسفه برای کوچکترها
🔹خلاصه توضیح نویسنده درباره کتاب:
پس از سالها تدریس فلسفه به دانشجویان بیعلاقه، از سال ۱۹۹۳ فلسفه را به کودکان و نوجوانان مدارس شیکاگو آموزش دادم. تجربهام نشان داد بچهها اگر موضوعات درست مطرح شود، در مسائل مهم فلسفی صاحبنظرند و عاشق بحث و گفتوگو هستند.
🔹کتاب «فلسفه برای کوچکترها» با کمی شوخطبعی، تفکرات فلسفی دقیقی را برای علاقهمندان ده ساله و بزرگتر مطرح میکند. تمرینهای تفکربرانگیز آن به شما کمک میکند جهان حیرتانگیز اندیشههای فلسفی را تجسم کنید، به هیجان بیایید و سرگرم شوید. امید معلمان فلسفه این است که این هیجان ذهنی، شما را به مطالعه بیشتر در فلسفه ترغیب کند.
✍️ نویسنده: دیوید وایت
✍ مترجم: تینا حمیدی
_ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
مفهوم کل و جزء در اندیشهی نیکلاس کوزایی و بازتاب آن در کیهانشناسی مدرن.pdf
حجم:
313.7K
🔹معرفی مقاله: مفهوم کل و جزء در اندیشهی نیکلاس کوزایی و بازتاب آن در کیهانشناسی مدرن
🔸نوع مقاله: پژوهشی
🔻این مقاله به تحلیل نقش محوری نیکلاس کوزایی در گذار فکری از کیهانشناسی قرون وسطایی به علم مدرن میپردازد. استدلال اصلی این است که مفاهیم فلسفی و علمی کوزایی، ضمن داشتن ریشههای عمیق الهیاتی، چارچوب مابعدالطبیعی لازم برای انقلابهای علمی بعدی را فراهم آورده است. به طور خاص در کیهانشناسی، کوزایی بر پایهی ایدهی مرکزی کل و جزء و با طرح نظریههایی چون عدم دقت و همگن بودن جهان، تمایزهای مطلق کیهانشناسی ارسطویی-بطلمیوسی، از جمله تمایز مرکز/محیط و سکون/حرکت را فاقد اعتبار کرد. این تحلیل مفهومی و تاریخی نشان میدهد که چگونه ایدههای کوزایی راه را برای مدلهای کیهانشناختی بعدی هموار میکند. این مقاله در نهایت کوزایی را نه فقط به عنوان یک متفکر دینی متعهد به سنت، و نه حتی به عنوان یک دانشمند نظرورز با ایدههای متهورانه و مدرن، معرفی میکند بلکه توضیح میدهد که چگونه او به مثابه فیلسوف گذار، شخصیت و تفکری آستانهای از خود بروز میدهد و اینچنین است که میتواند در این گذار کیهانشناختی مشارکت داشته باشد.
✍ نویسنده: زهرا عبدالهی
_ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
🔸رؤسای نهادهای بزرگ معمولاً چشم اندازهای بسیار سفت و سختی دارند و یادشان می رود که آدم ها چگونهاند و میکوشند به جای سازگار کردن سیستم با آدمها برعکسش را پیاده کنند و آدمها را با سیستم سازگار سازند.
👤 برتراند راسل
📚 منبع: Russell, Bertrand. Authority and the Individual. London: George Allen & Unwin, 1949, p. 89.
_ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute