هدایت شده از نهج البلاغه
#ترجمه_دشتی (ره)
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
(اين خطبه را در سال ۴۰ هجرى زمانى ايراد فرمود كه گزارش هاى پياپى از شكست ياران امام عليه السّلام به كوفه مى رسيد و عبيد اللّه بن عباس و سعيد بن نمران، فرمانداران امام در يمن از بسر بن ابى ارطاة، شكست خورده به كوفه برگشتند. امام براى سرزنش ياران جهت كندى و ركود در جهاد، و مخالفت از دستورهاى رهبرى، خطبه را ايراد فرمود كه آخرين سخنرانى امام است)
. علل شكست ملّت ها (علل شكست كوفيان، و پيروزى شاميان)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
اكنون جز شهر كوفه در دست من باقى نمانده است، كه آن را بگشايم يا ببندم اى كوفه اگر فقط تو براى من باشى، آنهم برابر اين همه مصيبت ها و طوفان ها چهره ات زشت باد. آنگاه به گفته شاعر مثال آورد: (به جان پدرت سوگند اى عمرو كه سهم اندكى از ظرف و پيمانه داشتم).
[ سپس ادامه داد: ]
به من خبر رسيده كه بسر بن ارطاة بر يمن تسلّط يافته، سوگند به خدا مى دانستم كه مردم شام به زودى بر شما غلبه خواهند كرد؛ زيرا آنها در يارى كردن باطل خود، وحدت دارند، و شما در دفاع از حق متفرّقيد.
شما امام خود را در حق نافرمانى كرده و آنها امام خود را در باطل فرمانبردارند.
آنها نسبت به رهبر خود امانت دار و شما خيانتكاريد،
آنها در شهرهاى خود به اصلاح و آبادانى مشغولند و شما به فساد و خرابى، (آنقدر فرومايه ايد) اگر من كاسه چوبى آب را به يكى از شماها امانت دهم مى ترسم كه بند آن را بدزديد.
____________________
(۱). شخص مورد نظر شاعر ابو جندب هذلى است.
#نهج_البلاغه_بخوانیم
╭────๛- - - - - ┅╮
📗 @nahj_olbalaghe
╰──────────
هدایت شده از نهج البلاغه
#ترجمه_دشتی (ره)
ـــــــ ــ ـــ ـ ـــ ـــ ـــ ــ ـ ــ ــ ـــ ـ ـ
۲. نفرين به امّت خيانتكار
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
خدايا، من اين مردم را با پند و تذكّرهاى مداوم خسته كردم و آنها نيز مرا خسته نمودند، آنها از من به ستوه آمده، و من از آنان به ستوه آمده، دل شكسته ام💔
به جاى آنان افرادى بهتر به من مرحمت فرما، و به جاى من بدتر از من بر آنها مسلّط كن.
خدايا، دل هاى آنان را، آنچنان كه نمك در آب حل مى شود، آب كن.
به خدا سوگند، دوست داشتم، به جاى شما كوفيان، هزار سوار🏇 از بنى فراس بن غنم مى داشتم كه: «اگر آنان را مى خواندى، سوارانى از ايشان نزد تو مى آمدند مبارز و تازنده چون ابر تابستانى ☁️» آنگاه امام از منبر فرود آمد.
✍ مى گويم: «آرميه» جمع «رمىّ» به معناى ابر است، و «حميم» گرماى ☀️ تابستان، كه شاعر ابر تابستانى را ياد كرده است از آن رو كه سبكبار و زود گذر است، و بارانى ندارد؛ زيرا ابرهاى سنگين 🌫 به جهت تراكم بخار و پر آب بودنشان به كندى حركت مى كنند كه چنين ابرهايى بيشتر در فصل زمستان يافت مى شود.
در اينجا شاعر، سواران قبيله را به جهت شتاب آنان در پذيرفتن دعوت به هنگام فرياد رسى، به ابر تابستانى تشبيه كرده است كه گفت:
«هنا لك لو دعوت، أتاك منهم»
#نهج_البلاغه_بخوانیم
╭────๛- - - - - ┅╮
📗 @nahj_olbalaghe
╰──────────
هدایت شده از نهج البلاغه
#واژه_ها | ۲۵
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱. تواتر (تَوَاتَرَ)
- معنی: پیاپی رسیدن، تکرار متوالی
- مثال:
- تَوَاتَرَ عَلَيْهِ الأخْبَار→ "به آن حضرت پی در پی اخبار رسید."
۲. اقبضها و ابسطها (اقْبِضُهَا وَ ابْسُطُهَا)
- معنی: گرفتن و گشودن (کنایه از تصرف و مدیریت)
- مثال:
- در آن تصرف (قبض و بسط) می‌کنم. → اشاره به قدرت مدیریت و کنترل امور.
۳. اعاصیر (أعَاصِیر)
- جمع: اعصار (اِعْصَار)
- معنی: گردبادها، توفان‌های شدید
- مثال:
- تَهُبُّ الأعاصیر → "گردبادها می‌وزند."
۴. وضر (الوَضَر)
- معنی: باقیمانده چربی در ظرف، ته‌مانده روغن یا چربی
- مثال:
- چربی که در ته و اطراف ظرف باقی می‌ماند.
۵. استیلاء (اِسْتِیلاء)
- معنی: غلبه کردن، چیره شدن
- مثال:
- استیلاء علیه → "بر او غلبه نمودن."
۶. ضجر (ضَجَر)
- معنی: ناراحتی قلبی، نارضایتی درونی
- مثال:
- نشان‌دهنده ناخشنودی و دل‌تنگی.
۷. تثاقل (تَثاقُل)
- معنی: سنگینی کردن، بی‌اعتنایی نشان دادن
- مثال:
- در انجام کاری تعلل یا بی‌میلی نشان دادن.
#من_نهج_البلاغه_میخوانم
╭────๛- - - - - ┅╮
📗 @nahj_olbalaghe
╰──────────
هدایت شده از نهج البلاغه
در این خطبه حضرت امیر (علیه‌السلام) به بیان نارضایتی خود از عملکرد یاران و مردم کوفه می‌پردازند.
این خطبه در شرایطی ایراد شده که اخبار شکست‌های پیاپی و سُستی اصحاب در جهاد به امام می‌رسید.
مضمون اصلی خطبه:
۱. انتقاد از سُستی و پراکندگی یاران:
- #امام_علی (علیه‌السلام) از بی‌وفایی و عدم اتحاد مردم کوفه در دفاع از حق گلایه می‌کنند.
- در مقابل، دشمنان (اهل شام تحت فرمان معاویه) با وجود باطل بودن راهشان، متحد و مطیع فرمانده خود هستند.
۲. مقایسه بین اهل شام و کوفه:
- اهل شام:
✓ در باطل متحدند،
✓ به رهبر خود وفادارند
✓ و در شهرهایشان اصلاح‌گری می‌کنند.
- اهل کوفه:
✓ در حق پراکنده‌اند،
✓ از امام خود نافرمانی می‌کنند،
✓ و به فساد و خیانت گرایش دارند.
۳. بیان ضعف اخلاقی مردم کوفه:
- امام (علیه‌السلام) حتی به اندازه‌ی امانت دادن یک کاسه چوبی به آنها بی‌اعتمادند، چرا که ممکن است بند آن را هم بدزدند!
۴. دعا و نفرین علیه کوفیان:
- امام از خداوند می‌خواهد که بهتر از آنان را به او عطا کند و بدتر از خودش را بر آنها مسلّط سازد.
- همچنین از خدا می‌خواهد دل‌هایشان را مانند نمک در آب ذوب کند (کنایه از نابودی آنان).
۵. حسرت بر یاران فداکار:
- امام آرزو می‌کند که ای کاش به جای مردم کوفه، هزار سوار شجاع از قبیله‌ی بنی‌فراس داشت که مانند ابر تابستانی سریع‌الاجابت باشند.
نکات ادبی و تاریخی:
- تمثیل به شعر عربی: امام برای بیان وضعیت خود از اشعار عربی استفاده می‌کنند، مانند تشبیه سهم اندک خود از حکومت به ته‌مانده‌ی ظرف غذا.
- تشبیه سواران به ابر تابستانی: ابر تابستانی سبک‌بار و سریع است (برخلاف ابر زمستانی که سنگین و پرآب است)←این تشبیه نشان‌دهنده‌ی سرعت و فداکاری یاران آرمانی امام است.
درس‌های خطبه:
- اتحاد و اطاعت از رهبری از عوامل پیروزی است، حتی اگر تعداد کم باشد.
- خیانت و تفرقه باعث سقوط جوامع می‌شود.
- امام علی (علیه‌السلام) با وجود همه ناملایمات، حق را رها نکرد و تا آخرین لحظه به هدایت مردم پرداخت.
این خطبه از آخرین سخنرانی‌های امام علی (علیه‌السلام) است و نشان‌دهنده‌ی عمق فاجعه‌ای است که به دلیل سستی مردم در حمایت از حق، به وجود آمد.
#من_نهج_البلاغه_میخوانم
#نهج_البلاغه_بخوانیم
╭────๛- - - - - ┅╮
📗 @nahj_olbalaghe
╰──────────