🟩یک نکته از هزاران
سهگانی، شعر اکنون است. در سهگانی، اکنونهای گذشته، اگر مطابق الگو باشند، به عنوان همان اکنونهای گذشته باقی میمانند، نه به عنوان اکنونهای اکنون، زیرا این لحظه برای سهگانی با لحظهی پیشین، متفاوت است. روح سهگانی روحی اکنونگراست و بدین دلیل خود-نو-شوندگی دائم، مانند خود-نو-شوندگی زمان، در آن نهادینه است. دور ماندن از سهگانی، برای شاعران سهگانیپرداز، یعنی دور ماندن از تکامل سهگانی، تا جایی که حس میکنند نسبت به سهگانیپردازان اکنون، قدیمیاند. سهگانی، مانند خودش به روح تکاملپذیر دائمی نیاز دارد، چون سهگانی شعر اکنونهای اکنون است، نه شعر اکنونهای گذشته.
✍#دکتر_علیرضا_فولادی
#بوطیقای_سهگانی
╭─┈🍃𓂃𓈒𓂂𓏸🌸
│ ❄️@marjanemehran
╰───────
🟩یک نکته از هزاران
در آغاز کار سهگانی، یکی از دغدغههای ما نوع برخورد با رباعی و دوبیتی بود. این دو قالب کهن فارسی، جایگاه خود را دارند و سهگانی نمیتوانست نسبت به آنها بیتوجه باشد. ازاینرو، به دو دلیل زیر، برای استفاده از اوزانشان در سهگانی، ترجیح اکید بر کاربرد آنها در شاخهی نیمایی قرار گفت:
🔖۱. احترام به استقلال رباعی و دوبیتی.
🔖۲. جلوگیری از عرضهی رباعیها و دوبیتیهای ناقص به عنوان سهگانی.
بااینحال، تا این لحظه، هنوز این دغدغه وجود داشت که چرا باید کاربرد اوزان رباعی و دوبیتی در شاخهی سهگانی کلاسیک، معطل بماند. اکنون که پس از حدود سیزده سال کار عملی و نظری، سهگانی در جامعهی ادبی جایگاه خویش را به دست آورده است، لازم نمیدانیم این ترجیح اکید، وجود داشته باشد و برعکس، آزادی عمل سهگانیپردازان برای کاربرد هر وزن دلخواه در سهگانی کلاسیک و نیمایی، اعم از اوزان رباعی و دوبیتی و جز آنها را به شرط رعایت تعریف و فرمها و اصول و جهانبینی و ریزهکاریهای دیگر سهگانی. ضروری میبینیم؛ بویژه که طی این چند سال، ضمن کارهای عملی شاهد بودهایم چهبسا سهگانیهای زیبایی با قصد و نیت سهگانی در وزنهای رباعی و دوبیتی پدید آمدهاند. این تغییر دیدگاه ما دلیل بر نادرستی آن در زمان خود نیست و قطعا بر درستیاش در زمان خویش پای میفشاریم. با این حال، در این زمان دو دلیل، ما را به این دیدگاه رسانده است: یکی مشخص شدن مرزهای سهگانی برای جامعهی ادبی، طی یک دهه کوشش بیدریغ من و یارانم و دیگری رشد کردن سهگانی در مسیر کمال که مسیری تاریخساز بوده است.
بدین گونه از این پس
اولا دو فرم:
#سهگانی_رباعی
و
#سهگانی_دوبیتی
جزو فرمهای سهگانی خواهند بود
و ثانیا این تکامل، بیگمان افزون بر آزادی عمل بیشتر برای سهگانیپردازان، جذب افزونتر شاعران را به سهگانی از پی خواهد داشت.
در این صورت، سهگانی_رباعی و سهگانی_دوبیتی، هر کدام دو شاخه دارند:
🔖۱. سهگانی_رباعی یا سهگانی_دوبیتی کلاسیک،
🔖۲. سهگانی_رباعی یا سهگانی_دوبیتی نیمایی.
نمونهها:
🔖۱. سهگانی_رباعی کلاسیک:
آغاز بهار بود و ارکیده برفت؛
با اینهمه گل هنوز هم دلتنگم؛
از دل نرود، هرآن که از دیده برفت.
🔖۲. سهگانی رباعی_نیمایی:
دلخستهام از اینهمه آدمحرفی؛
دلتنگ توام،
آدمبرفی!
🔖۳. سهگانی_دوبیتی کلاسیک:
شنیدم زاهدی بد گفت از عشق؛
در این دنیا که خونریز است و خونخوار،
فقط از عشق باید گفت، از عشق!
🔖۴. سهگانی_دوبیتی نیمایی:
جهان را
و انسان را سراسر دوست دارم،
تو را یک جور دیگر دوست دارم.
✍#دکتر_علیرضا_فولادی
#بوطیقای_سهگانی
╭─┈🍃𓂃𓈒𓂂𓏸🌸
│ ❄️@marjanemehran
╰───────
🟩یک نکته از هزاران
تلفیق سهگانی با داستانک از آغاز جزو دغدغههای من بوده است و در این زمینه تجربههایی نیز داشتهام؛ کاری که میتواند #سهگانی_داستانک پدید آورد.
چنان که میدانیم داستانک یا داستان کوتاه کوتاه، یکی از قالبهای داستان است که با تعداد معدودی کلمه به وجود میآید و بر پایهی کشف و ضربه و غافلگیری پیش میرود و سهگانی هم باید چنین باشد.
همخوانی این دو قالب ادبی، باعث میشود تا از جهت منطقی قبول کنیم تلفیق آنها ممکن است.
برای نمونه، داستانک ششکلمهای زیر را به ارنست همینگوی نسبت میدهند:
فروشی! کفش بچه! اصلا پوشیده نشده!
و ما در سهگانی، حتی نمونهی داستانک پنجکلمهای داریم:
شب گذشت،
روز هم
برنگشت.
براینپایه، سهگانی_داستانک، تلفیق میان دو قالب ادبی سهگانی و داستانک است که هر دو از روند کشف و ضربه و غافلگیری بهره میبرند و اکنون با پرورش سهگانیپردازان قویدست، پرداختن جدیتر به آن لازم مینماید. در زیر برای نمونه، پنج سهگانی_داستانک میآید:
(۱)
نیشهای نغز می زند؛
عشق، سادگی نمیکند،
اولش به مغز میزند.
(۲)
آسمان با غرور میگردید؛
یک تن از آفتابگردانها
رفت در آسمان و شد خورشید.
(۳)
نقاش چیرهدست
پروانه آفرید؛
یک تابلو پرید!
(۴)
از یار شهید اگرچه تنها
در قاب زمانه یک نشان ماند،
ما پیر شدیم و او جوان ماند.
(۵)
با تو رسمی دیگر آوردم؛
او برایت مرد،
من برایت زندگی کردم.
✍#دکتر_علیرضا_فولادی
#بوطیقای_سهگانی
╭─┈🍃𓂃𓈒𓂂𓏸🌸
│ ❄️@marjanemehran
╰───────
عطر ریحان
گرچه غم پیلهی قلبم شده است
مهربانم با خود
مثل پروانه رها خواهم شد
مثل ماهی که دلش از دریا
صاف و بی کینه شدهست
آب، آیینه شدهست
#زینب_راجی
#ورزِشْـعـر
#چالش_عطر_ریحان
╭─┈🍃𓂃𓈒𓂂𓏸🌸
│ ❄️@marjanemehran
╰───────