پلی میان بینهایت و علوم کامپیوتر
گاهی به نظر میرسد نظریه مجموعهها – شاخهای از ریاضیات که با بینهایتهای گوناگون سر و کار دارد – دنیایی انتزاعی و دور از مسائل کاربردی است. اما کشفیات اخیر نشان میدهد که میان این قلمروِ ظاهراً انتزاعی و علوم کامپیوتر، که عمدتاً با اشیای متناهی سروکار دارد، پلی ژرف و کاربردی وجود دارد.
سیمون برنشتاین، ریاضیدان جوان، در دوره لیسانس شنید که «نظریه مجموعههای توصیفی» شاخهای منسوخ است. اما او در تحصیلات تکمیلی دریافت که منطق و نظریه مجموعهها همان چسبی هستند که پیکره ریاضیات را یکپارچه میکنند. در این نظریه، مفاهیمی چون کاردینالیتی (که «بزرگی» مجموعهها را میسنجد) و اندازه (که «طول» آنها را اندازه میگیرد) تعریف میشوند. برای مثال، بازههای [0,1] و [0,10] کاردینالیتی یکسان دارند، ولی اندازهشان متفاوت است. برخی مجموعهها آنقدر پیچیدهاند که اساساً غیرقابل اندازهگیری هستند.
ریاضیدانان این حوزه مانند کتابدارانی دیده میشوند که از قفسهای عظیم از مجموعههای بینهایت مراقبت میکنند و برای هر مسئله مشخص میسازند کدام «کتاب» (مجموعه) مناسب است تا دیگران از آن استفاده کنند.
برنشتاین روی مجموعههای بینهایت از گرافها کار میکند – حیطهای که بسیاری از نظریهپردازان گراف به دلیل علاقه به گرافهای متناهی از آن دوری میکنند. کار او نشان داد یکی از مهمترین قفسهها در نظریه مجموعهها با یکی از مهمترین قفسهها در علوم کامپیوتر ارتباطی عمیق دارد. این ارتباط دوطرفه است: نهتنها بینشهای نظریه مجموعهها به علوم کامپیوتر کمک میکند، بلکه پرسشهای علوم کامپیوتر میتوانند درک ما از بینهایت را دگرگون کنند.
این کشف گواهی است بر اینکه حتی انتزاعیترین شاخههای ریاضیات میتوانند ناگهان در قلب کاربردیترین مسائل ظاهر شوند. برنشتاین امیدوار است این یافتهها نگاه به نظریه مجموعهها را تغییر دهد و نشان دهد این حوزه نه جزیرهای دورافتاده، که پلی زنده به دنیای واقعی است – پلی که از رازهای بینهایت تا الگوریتمهای رایانهها را به هم میپیوندد.
https://www.quantamagazine.org/a-new-bridge-links-the-strange-math-of-infinity-to-computer-science-20251121/
https://eitaa.com/mathteaching
اعداد اول سهقلو به سه عدد اول گفته میشود که الگوی خاصی از فاصله را رعایت کنند. تنها دو حالت ممکن برای آنها وجود دارد: (p, p+2, p+6) یا (p, p+4, p+6). معروفترین مثال، (3, 5, 7) است که در آن تفاضل هر عدد متوالی ۲ است و تنها استثنای این قاعده به شمار میرود.
کاربرد اصلی این اعداد، بیشتر در حوزه نظریه اعداد و تحقیقات ریاضی است. آنها به درک بهتر توزیع و ساختار اعداد اول کمک میکنند. یکی از حدسهای مهم و حلنشده ریاضی، بینهایت بودن اعداد اول سهقلو است که مطالعه روی آنها را ارزشمند میکند.
در رمزنگاری (مانند الگوریتم RSA)، اگرچه مستقیماً از سهقلوها استفاده نمیشود، اما پژوهشهای بنیادی درباره الگوهای اعداد اول، به توسعه و امنیت روشهای رمزنگاری کمک شایانی میکند.
به طور خلاصه، اعداد اول سهقلو بیشتر یک موضوع تحقیق نظری جذاب در ریاضیات محض هستند که مطالعه آنها درک عمیقتری از جهان اعداد اول ارائه میدهد و پایهای برای پیشرفتهای کاربردی در علوم کامپیوتر و رمزنگاری فراهم میسازد.
https://eitaa.com/mathteaching
اعداد چرخشی (Circular Numbers)
اعداد چرخشی معمولاً به دو مفهوم ریاضی اشاره دارند:
۱. اعداد اول چرخشی (Circular Primes)
عددی اول است که با چرخش ارقامش (جابجایی دورانی) همهی اعداد حاصل نیز اول باشند.
مثال:
عدد ۱۹۷ یک عدد اول چرخشی است، چون:
۱۹۷ → اول
۹۷۱ → اول
۷۱۹ → اول
عدد ۲ نیز یک عدد اول چرخشی است.
۲. اعداد متقارن چرخشی (Cyclic Numbers)
عددی است که وقتی در اعداد صحیح ضرب شود، ارقام آن به صورت دوری جابجا میشوند.
مثال کلاسیک:
عدد ۱۴۲۸۵۷ (حاصل ۱/۷ در مبنای ۱۰):
۱۴۲۸۵۷ × ۲ = ۲۸۵۷۱۴
۱۴۲۸۵۷ × ۳ = ۴۲۸۵۷۱
...
۱۴۲۸۵۷ × ۶ = ۸۵۷۱۴۲
کاربرد
· نظریه اعداد: مطالعهٔ این اعداد به درک ساختار اعداد اول و رفتار سیستمهای دهدهی کمک میکند.
· رمزنگاری: برخی خواص اعداد اول چرخشی میتواند در طراحی الگوریتمهای رمزنگاری مبتنی بر اعداد اول مورد توجه باشد.
· ریاضیات تفریحی: این اعداد اغلب بهعنوان معماهای جالب و الگوهای زیبای ریاضی مطرح میشوند.
https://eitaa.com/mathteaching
Morteza Sharifi-Najjar
Friday, December 19 · 9:30 – 10:30am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/qdo-aheg-yhg
Mahdieh Hajimir
Friday, December 19 · 10:00 – 11:00am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/bao-ejke-cfs
Dr.L. Nourmohammadifar
Friday, December 19 · 10:30 – 11:30am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/maf-wwvr-wzu
Danial Kazemlou
Friday, December 19 · 11:00am – 12:00pm
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/mpg-qofb-qva
Dr.S.Mehrshad
Friday, December 19 · 11:30am – 12:30pm
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/ait-odmq-pgs
https://eitaa.com/mathteaching
📢 تصویر روز ناسا
🗓 سهشنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴
عنوان: آندرومدا و اسپریتها بالای استرالیا
چه اتفاقی بالای اون درخت داره میافته؟ دو چیز کاملاً متفاوت! سمت چپ، کهکشان آندرومدا رو میبینید؛ چیزی که خیلی قدیمیتر از انسانهاست و میلیاردها سال دیگه هم وجود خواهد داشت. آندرومدا (یا همون M31) از نظر اندازه و شکل شبیه کهکشان راه شیری خودمونه. سمت راست تصویر، یک اسپریت قرمز دیده میشه؛ نوعی رعد و برق که فقط کسری از ثانیه طول میکشه و بالای طوفانهای شدید رخ میده. اسپریتهای قرمز فقط حدود ۳۵ سال پیش به عنوان پدیدهای واقعی در جو زمین تایید شدند. درخت وسط تصویر هم یک درخت بائوباب هست که ممکنه تا هزار سال عمر کنه. این درختها به طور طبیعی در استرالیا و آفریقا رشد میکنن و معروفن به اینکه میتونن مقدار زیادی آب ذخیره کنن؛ حتی تا صد هزار لیتر! این عکس ماه گذشته نزدیک شهر دربی در غرب استرالیا گرفته شده....
https://eitaa.com/mathteaching
25.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔷 آزمایشی روانشناسی که نشان میدهد باورها روی تفکر نقاد اثر میگذراند و مانند یک ترمز جلوی تفکر نقاد را میگیرند.
https://eitaa.com/mathteaching
دانشگاه شیراز یکی از قديمى ترين دانشگاه هاى کشور است که در سال۱۳۲۵ شمسی ساخته شد
https://eitaa.com/mathteaching
مسابقهٔ برتر ریاضیات مقطع کارشناسی
مسابقهٔ ریاضی ویلیام لوول پاتنام (The Putnam) برجستهترین مسابقه ریاضی برای دانشجویان مقطع کارشناسی در ایالات متحده، کانادا و مکزیک است.
آنچه در سال ۱۹۳۸ به عنوان یک رقابت دوستانه بین دپارتمانهای ریاضی دانشگاهها و کالجها آغاز شد، اکنون به مهمترین آزمون ریاضی در سطح دانشگاهی در جهان تبدیل شده است – و برنده شدن در آن یک دستاورد معتبر محسوب میشود.
هر سال در ماه دسامبر، هزاران نفر از درخشانترین دانشجویان ریاضی از صدها کالج و دانشگاه برای کسب بالاترین افتخارات با هم رقابت میکنند. اگرچه شرکتکنندگان به صورت انفرادی روی مسئلههای این آزمون ششساعته کار میکنند، اما این رقابت جنبهای تیمی-فردی نیز دارد.
جوایز نقدی به دپارتمان ریاضی تیم رتبهٔ اول و اعضای دانشجوی آن و همچنین به همکاران پاتنام (Putnam Fellows) که برترین افراد هستند، اهدا میشود.
علاوه بر این، جایزهٔ الیزابت لوول پاتنام نیز به زنی که عملکردش در مسابقه بسیار درخشان باشد، اهدا میگردد.
هشتاد و ششمین دورهٔ این مسابقه در روز شنبه، ۶ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۵ آذر ۱۴۰۴) برگزار شد.
https://eitaa.com/mathteaching
2025.pdf
حجم:
81.1K
سوالات هشتاد و ششمین دوره آزمون Putnam دسامبر ۲۰۲۵
https://eitaa.com/mathteaching
2025s.pdf
حجم:
138.4K
پاسخ سوالات هشتاد و ششمین دوره آزمون Putnam دسامبر ۲۰۲۵
https://eitaa.com/mathteaching
آرشیو سوالات و پاسخنامه آن را در آدرس زیر می توانید داشته باشید
https://kskedlaya.org/putnam-archive/
https://eitaa.com/mathteaching
علاقمندان به ریاضیات
در ایتا
@mathteaching
و
در تلگرام
@mathteachingg
@matheducattion
به زبان انگلیسی