🔸هوش مصنوعی دستیار کاربلد رسانه یا رقیب مکّار عمادالدین قاسمی‌پناه (فردارسانه) – در روزهای آغازین ناآرامی‌های اخیر، دو حساب کاربری در اینستاگرام، دو محتوای متفاوت انتشار دادند که ادعا می‌کردند گفت‌‌وگوی درز کرده مقام‌های مهم کشور است. یکی، گفت‌وگوی دو مقام امنیتی است که درباره اوضاع وخیم کشور و چاره‌جویی درباره آن صحبت می‌کنند و دیگری صحبت‌های یک مقام نظامی است که ظاهرا در حال صحبت درباره موضوعات محرمانه است. طرفین گفت‌وگو در محتوای اول، افراد مشهوری هستند که بیشتر مردم صدای آنها را می‌شناسند. بررسی نظرات مخاطبان نشان می‌دهد که برخی، این دو محتوا را باور کرده و بعضی آن را رد می‌کنند. این دو محتوا با افکت‌های تصویری و نوشتار روی متن و همچنین توضیحات محتوا (کپشن) سعی در باورپذیر کردن خود کرده‌اند. این در حالی است که با چند بار گوش دادن و دقیق شدن در کلمات و ادبیات طرفین گفت‌وگو (علی لاریجانی و علی شمخانی) در محتوای اول، ردّ پا و نقش منفی هوش مصنوعی در تولید آن روشن می‌شود. در حالی که هوش مصنوعی قرار است در گردآوری اطلاعات و صحت‌سنجی به رسانه کمک کند، اما از طرف دیگر می‌تواند تبدیل به ابزار فریب و تولید جعل عمیق (deep fake) شود. باور کردن محتوایی که نشانه‌های جعلی بودن آن با کمی تامل قابل شناسایی است، در شرایط حاد و بحرانی ممکن‌تر هم می‌شود. سوال این است که چرا بعضی از مخاطبان که به لحاظ تعداد، قابل توجه هم هستند، چنین محتوایی را عین واقعیت می‌انگارند. صرف نظر از لایک‌ها و کامنت‌های جعلی یا استفاده از ربات، الیو کاتز در نظریه «استفاده و خشنودی» توضیح می‌دهد که «رسانه‌ها به نیاز مخاطبان توجه می‌کنند و بر همین مبنا به تولید محتوا و پیام می‌پردازند تا رضایت مخاطب را جلب کنند». اگرچه این نظریه با نقدهایی همراه است که آن را بیش از حد بر فرد و نیازهای فردی متمرکز می‌داند، اما به نظر می‌رسد در شرایط بحران، حداقل در بخشی از جامعه کار می‌کند. بنابراین، رسانه‌ها برای آنکه هویت خود را در جدال نابرابر با وجه مخرب هوش مصنوعی حفظ کنند، چاره‌ای ندارند که علاوه بر کارکردهای ذاتی خود، سطح سواد رسانه‌ای مخاطب را هم افزایش دهند. هوش مصنوعی در عین حال که می‌تواند دستیار کاربلد رسانه باشد، رقیب مکّار و بی‌رحمی هم خواهد بود. در آینده‌ای نه چندان دور، هوش مصنوعی با پیشرفت‌های فناورانه چنان می‌تواند فریبکارانه نقش‌آفرینی کند که اهالی رسانه را هم به بازی بگیرد، چه رسد به مخاطب. www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸کار درست کیهان، مردم سالاری و سازندگی 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸کار درست کیهان، مردم سالاری و سازندگی سعید درویشی (فردارسانه) - از بین تمامی روزنامه‌های سراسری چاپ تهران، امروز سه‌شنبه ۷ بهمن- تنها سه روزنامه #کیهان، #مردم_سالاری و #سازندگی صحبت‌های مهم بیل کلینتون و باراک اوباما، در خصوص اعتراضات امریکا را به عنوان تیتر یک خود کار کرده‌اند. در دنیای امروز که به دلیل حاکمیت اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در حرفه رسانه، روزنامه‌نگاری به معنای حقیقی بی‌زمان و بی‌مکان است، توجه به #ارزش_خبری بسیار مهم است. صحبت دو رئیس جمهور پیشین ایالات متحده دارای چهار ارزش خبری است. اول، ارزش خبریِ استمرار است که یکی از ارزش‌های خبری دوازده‌گانه یوهان گالتونگ و مری روگ است. ارزش خبریِ استمرار يا تداوم، ناظر بر خبر جاری (Running Story) است. اگر خبری تحت پوشش خبری قرار گيرد، تا زمان مشخص به طور مستمر تحت پوشش خبری خواهد ماند. کیهان، مردم سالاری و سازندگی با تیتر کردن صحبت‌های کلینتون و اوباما اخبار ناآرامی‌های امریکا را دنبال کرده‌اند و به نشر خبرهای چند روز گذشته اکتفا نکرده‌اند. دومین، سومین و چهارمین ارزش خبری در تیتر کیهان، مردم سالاری و سازندگی به ترتیب #ارزش‌های_خبری شهرت، برخورد و شگفتی هستند. کلینتون و اوباما بسیار مشهور هستند، جامعه امریکا اکنون دچار درگیری و برخورد میان دولت و معترضین است و نظر این دو تن در خصوص ترامپ شگفتی آفرین شده است. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸اینستاگرام رضا عطاران برای دیده‌شدن تلاش نمی‌کند 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸اینستاگرام رضا عطاران برای دیده‌شدن تلاش نمی‌کند معصومه رشیدی (فردارسانه) – صفحه اینستاگرام رضا عطاران با نام کاربری rezaattaran@، نمونه‌ای از یک صفحه سلبریتی‌محور است که در آن تلاش برای برقراری توازن میان هویت فردی، طنز اجتماعی و ارتباط عاطفی با مخاطب دیده می‌شود. این اکانت فعالیت خود را از آوریل ۲۰۱۳ آغاز کرده و در آوریل ۲۰۱۸ یعنی پیش از فراگیرشدن اینستاگرام در میان هنرمندان ایرانی، تیک آبی گرفت. شرح حال صفحه خالی از هرگونه عنوان حرفه‌ای، لینک، ایمیل یا حتی توضیح شغلی مانند «Actor» یا «Director» است و تنها جملۀ کوتاه «We only live once»را دربرمی‌گیرد. این حذف آگاهانه اطلاعات، با الگوی متداول در میان سلبریتی‌ها تضادی معنادار دارد. از نظر آماری، صفحه ۳۲۸ پُست منتشر کرده، ۷.۲ میلیون دنبال‌کننده دارد و تنها ۳۴ حساب را دنبال می‌کند. این نسبت، الگویی رایج در صفحات چهره‌های شناخته‌شده است و جایگاه تثبیت‌شده مالک صفحه را نشان می‌دهد که نیازی به تعامل متقابل گسترده یا شبکه‌سازی نمایشی ندارد. فاصله‌های زمانی میان پست‌ها نامنظم است زیرا بعد از ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۲ پُستی در صفحه اینستاگرام رضا عطاران منتشر نشده تا آنکه در ۳ می ۲۰۲۵ دوباره صفحه فعال شده است، این عدم پیوستگی زمانی نشان می‌دهد که صفحه قرار نیست رابطه روزمره الگوریتم‌محور یا روایت‌محور بسازد، بلکه هر بار کوتاه وارد صحنه می‌شود و می‌رود. اکثریت ۱۵ پست آخر صفحه عطاران، به بازنشر آثار سینمایی قبلی یا فعلی اختصاص دارند. بخش عمده آنها چه به‌صورت ویدئو از صحنه‌ها، چه پوستر و چه کپشن‌های کوتاه تبلیغاتی مانند «هم‌اکنون در سینماها» یا «آغاز پیش‌فروش»، به فیلم «صددام» اختصاص دارد. این پست‌ها معمولاً بین ۵۶ تا ۱۷۶ هزار لایک و حدود یک تا سه هزار کامنت دارند. در کنار آن، پست مربوط به سریال «اجل معلق» با ۱۱۳ هزار لایک و بیش از شش هزار اشتراک‌گذاری، نشان می‌دهد محتوای سریالی قابلیت بازنشر بیشتری دارد. در مقابل، پست‌های غیرتبلیغاتی مانند عکس یک هویج با کپشن طنزآمیز تولد، از بسیاری پست‌های حرفه‌ای‌تر جلو می‌زند که از تمایل مخاطب به محتوای شخصی و انسانی حکایت می‌کند. در لایه ضمنی، صفحه از طنز، ایجاز و گاه ابهام برای انتقال معنا استفاده می‌کند. پستی با کپشن «ما مدتهاست که مرده‌ایم» با ۴۶۹ هزار لایک و ۱۸.۳ هزار کامنت، یا ارجاعات قدیمی به آثار موفق گذشته مثل «نهنگ عنبر» و «ساعت خوش»، مستقیماً موضع‌گیری سیاسی نمی‌کنند اما به حافظۀ مشترک و حال‌وهوای احساسی مخاطب متصل می‌شوند. تنها پستی که موضعی آشکار دارد، بازنشر اظهارنظر محمدحسین مهدویان درباره فیلم «شیشلیک» است که با ۱۱۷ هزار لایک و ۱۷۰۴ کامنت، نمونه‌ای از ورود محدود و غیرمستقیم صفحه به مناقشه عمومی است. صفحه عطاران در مرز میان برند هنری حرفه‌ای و هویت انسانی حرکت می‌کند. مخاطبانش زمانی بیشترین واکنش را نشان می‌دهند که او نه تبلیغ‌کننده، بلکه قصه‌گوست؛ قصه‌های شخصی، مهربان و گاهی تلخ. درحالیکه بیشتر صفحه‌ها برای دیده شدن تلاش می‌کنند، این صفحه فرض را بر دیده‌شدن گذاشته و فقط انتخاب می‌کند چه چیزی را بگوید و درباره چه چیزی سکوت کند. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸روایتی نرم از یک سخت خبر نکته‌های خبر حضور رهبر انقلاب اسلامی در مرقد امام

🔸روایتی نرم از یک سخت خبر فردارسانه - خبر حاضر شدن رهبر نظام در مرقد امام خمینی دارای ارزش خبری شهرت است. آیت‌الله خامنه‌ای، در جایگاه نفر اول حکومت جمهوری اسلامی، در سطح دنیا شهیر است، بنابراین اولین ارزش خبری که به خبرهای ایشان تعلق می‌گیرد ارزش شهرت است. با توجه به اینکه این برنامه یک روز قبل برگزار شده است، ارزش خبری تازگی هم می‌تواند شامل این خبر برای روزنامه‌ها ‌شود اما اقدام روزنامه‌های روز یکشنبه ۱۲ بهمن در انتشار این خبر دارای نکته‌هایی است. در بین روزنامه‌های سراسری و معروف چاپ تهران، روزنامه‌های «سازندگی»، «هفت صبح»، «آرمان ملی»، «همدلی» و «روزان»، این خبر را در نیم‌تای بالای صفحه یک خود کار نکرده‌اند. اما نکته اصلی در خصوص روزنامه‌هایی است که خبر حضور رهبر انقلاب اسلامی در مرقد امام را در نیم‌تای بالای صفحه یک خود کار کرده‌اند. این روزنامه‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند. دسته اول روزنامه‌هایی نظیر «شرق»، «اعتماد» (بدون عکس)، «ابتکار»، «مردم‌سالاری» و «ابرار» هستند که خبر را نزدیک اسم یا لوحه روزنامه که اشتباها در ایران لوگو گفته می‌شود، کار کرده‌اند تا نشان دهند که خبر این رویداد قابل توجه است و آن را در محلی که در اصطلاح روزنامه‌نگاری گوشواره نام دارد، قرار داده‌اند تا خوب دیده شود. دسته دوم روزنامه‌های همشهری، ایران، جام جم، آگاه، خراسان، رسالت، فرهیختگان و قدس هستند که این خبر را از حالت برنامه‌ای که رهبر انقلاب اسلامی هر سال آن را انجام می‌دهد فراتر برده و در تیترهای این خبر، مفهوم‌های احساسی، سیاسی، پاسخ به شایعات و خط و نشان کشیدن برای دشمن را به کار برده‌اند. استدلال این روزنامه‌ها، پاسخ به شائبه افکنی‌های اخیر دشمن است. روزنامه رسالت با تیتر «میثاق آینه و آفتاب» در خبر خود نوشته است: «با حضور رهبر انقلاب در مرقد امام راحل، آن هم در برهه‌ای که فضای رسانه‌ای بین‌المللی آکنده از جنجال‌های تبلیغاتی و تهدیدات پوشالی دشمنان است، فراتر از یک آیین مذهبی یا تشریفات سیاسی، واجد پیام‌های راهبردی عمیقی است.» روزنامه‌های مذکور در حقیقت برای بازتاب این برنامه از سخت خبر عبور کردند و روایتی از گونه نرم خبر به آن بخشیدند که تاریخ مصرف ندارد. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

#تاریخ_رسانه فردارسانه- چهل و پنج سال پیش در چنین روزی، روزنامه #اطلاعات در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۳۵۹ و در ماه‌های ابتدایی جنگ عراق با ایران، در تیتر خبر خود، نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پارتیزان نامید. #روزنامه 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

منتجبی: تیتریک روزنامه چیز دیگری بود بنت‌الهدی قدسیان سرشت (فردارسانه) – روزنامه سازندگی و روزنامه‌های ایران و پیام ما، در شماره امروز خود (دوشنبه ۱۳ بهمن) نام تمامی جان‌باختگان در ناآرامی دی ماه را که دفتر رئیس جمهور منتشر کرده بود، در صفحه اول قرار دادند. اکبر منتجبی، سردبیر روزنامه سازندگی در گفت‌وگویی کوتاه با فردارسانه در پاسخ به این پرسش که هدف شما از این اقدام نوآورانه چه بود؟ گفت: «با هدف اینکه نام تمام مردگان یحیاست و من فکر کردم که این لیست را چگونه می‌شود منتشر کرد؛ چون تیتریک روزنامه چیز دیگری بود. وقتی این خبر آمد دائم فکر می‌کردم که چگونه می‌شود آن را منتشر کرد. بعد به ذهنم رسید بدون هیچ کلام اضافه‌ای، بدون هیچ تیتر اضافه‌ای، بدون هیچ مطلب اضافه‌ای، تمام اسامی‌ای که دولت اعلام کرده و به رسمیت شناخته، مرزبندی هم نکرده که این طرفی بوده یا آن طرفی بوده، بدون هیچ چیز اضافه‌ای، به ترتیب و پشت سر هم، طوری که حتی لوگوی روزنامه را هم بگیرد. این چیزی بود که به ذهنم رسید و انجام شد.» 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸آموزش رسانه در امریکا فرداسانه- مدرسه روزنامه‌نگاری کلمبیا زیرمجموعه دانشگاه کلمبیا در نیویورک با انتشار این عکس‌ها در صفحه اینستاگرام خود نوشت: شش هفته دیگر تا پایان زمستان مانده است؟ مشکلی نیست. دانشجویان ما از نیویورک در برف و باران به گرفتن گزارش زنده ادامه می‌دهند. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸فردارسانه - برخی روزنامه‌های ایران به قدری در تحلیل و تفسیر رویدادهای روزهای گذشته، مثلا مذاکره ایران و امریکا، سماجت می‌کنند که با فراموش کردن ارزش خبری تازگی، شبیه هفته‌نامه می‌شوند زیرا تیتریک روزنامه درباره مهم‌ترین خبر دیروز نیست بلکه مربوط به اتفاق پریروز است که با یک تفسیر جدید در شماره امروز آنها کار می‌شود. مهم‌ترین خبر روز گذشته برای کشورمان، قهرمانی تیم ملی فوتسال در مسابقات قهرمانی آسیا بود که ارزش داشت تیتریک شود اما از بین حداقل ۱۵ روزنامه سراسری چاپ تهران فقط سه روزنامه #همشهری، #قدس و #آگاه خبر آن را تیتر یک کردند. برخی روزنامه‌ها در حد تیتر-عکس به آن توجه کردند و برخی دیگر هیچ اشاره‌ای به قهرمانی ایران نکردند. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson