خیلی اوقات ما بیشتر با انگیزههای بیرونی جلو میریم یعنی همون ترس از نمره کم، فشار مدرسه، حرف معلمها یا مهم بودن امتحان نهایی
وقتی اینها پررنگ باشه، تمرکز بیشتر روی نتیجه و نمره میره برای همین هم خیلیها حتی با دقیقه نودی درس خوندن باز هم نمرههای خوبی میگیرن، چون یه فشار بیرونی قوی هلشون میده جلو.
اما وقتی اون فشار کمتر میشه مثلاً مدرسه عوض میشه یا دیگه کسی مدام درباره امتحانها هشدار نمیده ممکنه آدم حس کنه انگیزهاش کم شده یا حتی ندونه چرا باید درس بخونه؟
این معمولاً به این معنی نیست که توانایی یا علاقه از بین رفته بیشتر یعنی موتوری که قبلاً آدم رو جلو میبرده (همون انگیزه بیرونی) ضعیف شده و هنوز انگیزه درونی جاش رو نگرفته.
حالا که اون فشارهای بیرونی کمتر شده و یه جور سردرگمی به وجود اومده، شاید وقتش باشه آدم کمکم انگیزه درونی رو تو خودش قویتر کنه.
چرا؟ چون واقعیتش با خودمون که تعارف نداریم آدم باید بفهمه چرا یه کاری براش مهمه و اصلاً از انجامش چی میخواد.
وقتی خودِ یاد گرفتن، پیشرفت کردن یا فهمیدن یه موضوع برای آدم مهم باشه، حتی وقتی فشار بیرونی هم نباشه، احتمال بیشتری داره که باز هم ادامه بده و دست از کار نکشه چون یه محرک پایدار تر پیدا کرده
انگیزه درونی هم با چند تا تغییر ساده در نگاه و رفتارمون ممکن میشه.
مثلا وصل کردن درسها به هدف شخصی. وقتی بدونیم یه درس چه کمکی به آینده یا علاقههامون میکنه، خوندنش برامون معنیدارتر میشه. مثلا کسی که به کارهای فنی علاقه داره، ممکنه فیزیک رو با این دید بخونه که بعداً تو فهمیدن یا ساختن دستگاهها به دردش میخوره.
یه راه دیگه اینه که برای خودمون هدفهای کوچیک بذاریم. وقتی قدمبهقدم جلو بریم و پیشرفتمون رو ببینیم، انگیزهمون هم بیشتر میشه.
یا گاهی روش درس خوندنمون رو عوض کنیم مثلا خلاصهنویسی کنیم یا درباره درس با دوستهامون حرف بزنیم. همین تنوع ساده میتونه درس خوندن رو جذابتر کنه.
در کل وقتی احساس کنیم خودمون انتخاب میکنیم که یاد بگیریم، در حال پیشرفتیم و این درسها به یه هدف بزرگتر تو زندگیمون ربط دارن، انگیزه درونی کمکم بیشتر میشه و درس خوندن هم برامون راحتتر و معنیدارتر میشه.
یه جملهای از حضرت محمد ﷺ نقل شده که خیلی جالب تعادل به زندگی رو توضیح میده
اِعمَلْ لِدُنياكَ كأنَّكَ تَعيشُ أبداً، وَاعمَلْ لِآخِرَتِكَ كأنَّكَ تَموتُ غَداً.
[تنبيه الخواطر : 2/234.]
براى دنياى خود چنان كار كن كه گويى تا ابد زنده اى، و براى آخرتت چنان كار كن كه گويى همين فردا خواهى مُرد.
#پرسش
حالا اگر بخواهیم این جمله رو از نگاه روانشناسی بررسی کنیم، نکته جالبی داره
شاید گاهی به درستی متوجه فانی بودن خیلی از چیزهای دنیا بشیم
این از نظر فکری حرف درستیه
اما یک سؤال مهم مطرح میشه
آیا فانی بودن حتماً یعنی بیارزش بودن؟
ذهن ما اینطور نتیجه میگیره
فانی است ⬅️ پس بیارزش است ⬅️ پس تلاش هم بیمعناست.
در حالی که میشه جور دیگری هم دید
فانی است ⬅️ پس فرصت ما محدود است ⬅️ پس هر تلاش و اثرگذاری ارزشمندتر میشود.
همین تعادل در سخن پیامبر هم مشهوده
از یک طرف توصیه به تلاش جدی برای ساختن زندگی در دنیا،
و از طرف دیگر یادآوری اینکه فرصت انسان محدود است و نباید جهت و معنای زندگی را فراموش کند.
یعنی فانی بودن دنیا قرار نیست انسان را به بیعملی برسونه
برعکس، یادآوری میکند که فرصت اثر گذاشتن محدود است، و همین محدود بودن است که به تلاش انسان معنا میدهد.
برای شروع میشه از قدمهای خیلی کوچیک شروع کرد و دنبال یه نتیجه بزرگ نبود
لازم نیست انگیزه داشته باشی تا یه کاری کنی بلکه باید دست به اقدام بزنی تا انگیزه بیشتر بشه یعنی یه عمل کوچیک اثرش از یه فکر بزرگ بیشتره
مثلا هر روز یه کار ساده انجام بده که حس اثر گذاشتن بده حتی اون کار میتونه آب دادن به یه گیاه باشه
میشه کارهارو به دو دسته تقسیم کنیم یکی واجب برای زندگیم و اون یکی خوبه انجام بشه.
روی واجبا تمرکز کنیم و سعی کنیم تو طول روز انجام بشه.
وقتی حس میکنی انگیزه پایین اومده، یکی از سادهترین راهها اینه که بدن رو وارد بازی کنی
مثلا یه ورزش یا پیاروی کوتاه یه نظم خواب یه کار فیزیکی رو سیستم مغزیمون اثر میزاره و مودمون رو میاره بالا
یه نکته دیگه هم هست
اینکه شما متوجه این حالت شدی و دربارهش سؤال میپرسی، خودش نشونه مهمیه.
کسی که کاملاً بیتفاوت شده باشه معمولاً اصلاً این سؤالها براش کمتر براش پیش میاد.
پس همین فکر کردن و پرسیدن، یعنی اون حسِ جستوجو مغزت هنوز زنده است🌱
سلام وقتتون بخیر امیدوارم که خوب باشین
برنامه پیام ناشناسی در ایتا میشناسید که بشه دو طرفه پیام داد؟
متاسفانه از برنامه که استفاده میکنم فقط قابلیت پیام یک طرفه داره
ممنون میشم اگه اطلاع دارین برام بفرستین🌸🙏🏻
@nikamahmoudi
وقتی اهمالکاری میکنیم و کارهای مهم رو عقب میندازیم،
معمولاً اولین نفری که بهش گیر میدیم خودمونیم
چقدر تنبلم… چرا امروز کاری نکردم؟ چرا به برنامهم نمیچسبم؟
و همین حس بد، دوباره ما رو بیشتر تو چرخهی اهمالکاری گیر میاندازه.
#پرسش