چاپ کتاب: نگاهی کوتاه بر جنگ جمل مولف: وحید عیسوند براتی (مدیر کانال علم الحدیث) 👈مطالب کلیدی کتاب: 1: علل شورش بر علیه عثمان 2: دلائل دشمنی عائشه با عثمان 3: دلائل انحراف زبیر 4: بررسی ام المومنین بودن عائشه در منابع شیعه و مخالفین 5: دلائل دشمنی عائشه با امیرالمومنین علیه السلام 6: نقش عائشه در انحراف زبیر 7: تفاوت سیره امیرالمومنین علیه السلام در جنگ جمل و صفین 8: نقش معاویه در برپایی جنگ جمل 9:و..... برای ثبت سفارش به آیدی زیر پیام دهید.

➖نکات روایت شریف 1️⃣: سمي مخلوعا لأنه لما ضاق الأمر عليه خلع نفسه عن الخلافة أو خلعه أمراؤه و جنده و أخذه الطاهر ذو اليمينين و هو كان أمير العساكر، و بعث برأسه إلى المأمون و هو بمرو.و المخلوع هو محمد الملقب بالأمين أخي المأمون من أبيه، و أمه زبيدة بنت جعفر بن منصور الدوانيقي، و كان هارون أخذ البيعة لابنه الأمين و بعده للمأمون، و قسم البلاد بينهما 🔸او «مخلوع» نامیده شد، زیرا هنگامی که کار بر او دشوار شد، یا خود از خلافت کناره‌گیری کرد یا فرماندهان و سپاهیانش او را از خلافت برکنار کردند. سپس طاهر ذوالیمینین، که فرمانده سپاه بود، او را دستگیر کرد و سرش را برای مأمون که در مرو بود، فرستاد. این «مخلوع» همان محمد ملقب به «امین» است، برادر مأمون از طرف پدر. مادرش زبیده، دختر جعفر بن منصور دوانیقی بود. هارون (الرشید) برای پسرش امین و پس از او برای مأمون بیعت گرفت و سرزمین‌ها را میان آن دو تقسیم کرد. 2️⃣: " لا تأخذ على طريق الجبل" أي همدان و نهاوند و قم، و لعله لكثرة شيعته في تلك البلاد لئلا يتوازروا عليه فيمنعوه عن المصير إليه، قال ......، فحمل على طريق البصرة و الأهواز و فارس حتى وافى مرو 🔸«از مسیر کوهستانی حرکت نکن»؛ یعنی از راه همدان، نهاوند و قم عبور نکن. شاید علت این دستور، وجود شیعیان فراوان در آن مناطق بوده است تا مبادا آنان با یکدیگر متحد شوند و مانع حرکت او به مقصد گردند. گفته شده است که... (در اینجا نقل قول ناقص است). بنابراین، او را از مسیر بصره، اهواز و فارس عبور دادند تا سرانجام به مرو رسید. 📚:مرآة العقول ج‏6، ص83 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖جمع بندی بحث ولیعهدی 👇هدف مامون👇 پیشنهاد ولایت‌عهدی به امام رضا علیه‌السلام از سوی مأمون، تلاشی بود برای ترمیم چهره آسیب‌دیده‌ی حکومت عباسی و کسب مشروعیت در نگاه عمومی. 👈 چرا که ظلم‌های گسترده‌ی بنی‌عباس، و به‌ویژه اقدام مأمون در قتل برادرش امین برای رسیدن به قدرت، موجب خدشه‌دار شدن اعتبار سیاسی و اخلاقی این حکومت در میان مردم شده بود. 👇موفقیت نسبی مامون👇 در واقع، مأمون تا حد زیادی در هدف خود برای کسب مشروعیت از طریق پیشنهاد ولایت‌عهدی به امام رضا علیه‌السلام موفق بود؛ اما شروطی که امام در پذیرش این منصب تعیین کردند، مانع از تحقق کامل اهداف سیاسی مأمون شد و چهره‌ای که او در پی ساختن آن بود، هرگز به‌طور کامل شکل نگرفت. در یکی از روایات آمده است: «فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ إِنَّكَ قَبِلْتَ وِلَايَةَ الْعَهْدِ مَعَ إِظْهَارِكَ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيَا» یعنی: «به ایشان عرض کردم: ای فرزند رسول خدا، مردم می‌گویند چگونه با وجود زهد و بی‌اعتنایی‌ات به دنیا، ولایت‌عهدی را پذیرفتی؟» ⬅️ در این روایت، راوی پرسشی را از زبان مردم آن زمان مطرح می‌کند؛ پرسشی که ناظر به تعارض ظاهری میان زهد امام و پذیرش ولایت‌عهدی از سوی حاکمی ظالم چون مأمون است. امام رضا علیه‌السلام در پاسخ، فلسفه و دلایل این پذیرش را تبیین می‌فرمایند (که در مطالب پیشین به آن اشاره شده است). 👇مقاومت کردن امام👇 امام رضا علیه‌السلام در پی درخواست‌های مکرر مأمون، ناگزیر به پذیرش ولایت‌عهدی شد. طبق نقل تاریخی: «کَتَبَ إِلَى الرِّضَا ع يَسْتَقْدِمُهُ إِلَى خُرَاسَانَ، فَاعْتَلَّ عَلَيْهِ أَبُو الْحَسَنِ ع بِعِلَلٍ، فَلَمْ يَزَلِ الْمَأْمُونُ يُكَاتِبُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى عَلِمَ أَنَّهُ لَا مَحِيصَ لَه» یعنی: مأمون پس از تثبیت موقعیت خود در خلافت، نامه‌ای به امام رضا علیه‌السلام نوشت و ایشان را به خراسان فراخواند. امام با ذکر دلایلی از رفتن امتناع ورزید، اما مأمون پی‌درپی نامه‌هایی در این‌باره ارسال کرد تا آن‌جا که امام دریافت گریزی از این دعوت نیست و مأمون از تصمیم خود منصرف نخواهد شد. ⬅️ این روایت نشان می‌دهد که پذیرش ولایت‌عهدی از سوی امام رضا علیه‌السلام نه از سر رغبت، بلکه در شرایطی تحمیلی و با هدف حفظ مصالح عالی‌تر امت اسلامی صورت گرفت. 👇مردّد بین قتل و قبول👇 امام رضا علیه‌السلام در شرایطی ولایت‌عهدی را پذیرفتند که چاره‌ای جز انتخاب میان دو گزینه دشوار نداشتند: پذیرش منصبی تحمیلی یا مواجهه با تهدید قتل. در روایت آمده است: «قَدْ عَلِمَ اللَّهُ كَرَاهَتِي لِذَلِكَ، فَلَمَّا خُيِّرْتُ بَيْنَ قَبُولِ ذَلِكَ وَ بَيْنَ الْقَتْلِ، اخْتَرْتُ الْقَبُولَ عَلَى الْقَتْلِ» یعنی: «خداوند می‌داند که من از این امر ناخشنود بودم، اما هنگامی که میان پذیرش آن و کشته شدن مخیّر شدم، پذیرش را بر قتل ترجیح دادم.» ⬅️ این سخن امام نشان می‌دهد که پذیرش ولایت‌عهدی نه از سر میل، بلکه از روی اجبار و برای حفظ جان و مصالح امت اسلامی صورت گرفت. چنین تصمیمی، جلوه‌ای از عقلانیت سیاسی و صبر راهبردی در سیره اهل‌بیت علیهم‌السلام است. 👇سوال👇 اما آیا واقعاً اگر امام رضا علیه‌السلام ولایت‌عهدی را نمی‌پذیرفتند، به شهادت می‌رسیدند؟ برای پاسخ به این پرسش، به حدیثی که در ادامه می‌آید توجه فرمایید: 📚منابع: 1: الأمالي( للصدوق)،ص: 72 2: الكافي ج‏1ص489 3: الأمالي( للصدوق)ص: 72 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖دلیل قتل امام‌رضا علیه السلام‌توسط مامون 🛑أخْبَرَنَا الرَّيَّانُ بْنُ شَبِيبٍ خَالُ الْمُعْتَصِمِ أَخُو مَارِدَةَ أَنَّ الْمَأْمُونَ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَأْخُذَ الْبَيْعَةَ لِنَفْسِهِ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِينَ وَ لِأَبِي الْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع بِوِلَايَةِ الْعَهْدِ وَ لِلْفَضْلِ بْنِ سَهْلٍ بِالْوِزَارَةِ أَمَرَ بِثَلَاثَةِ كَرَاسِيَّ تُنْصَبُ لَهُمْ فَلَمَّا قَعَدُوا عَلَيْهَا أَذِنَ لِلنَّاسِ فَدَخَلُوا يُبَايِعُونَ فَكَانُوا يُصَفِّقُونَ بِأَيْمَانِهِمْ عَلَى أَيْمَانِ الثَّلَاثَةِ مِنْ أَعْلَى الْإِبْهَامِ إِلَى أَعْلَى الْخِنْصِرِ وَ يَخْرُجُونَ حَتَّى بَايَعَ آخِرَ النَّاسِ فَتًى مِنَ الْأَنْصَارِ فَصَفَّقَ بِيَمِينِهِ مِنَ الْخِنْصِرِ إِلَى أَعْلَى الْإِبْهَامِ فَتَبَسَّمَ أَبُو الْحَسَنِ ع ثُمَّ قَالَ كُلُّ مَنْ بَايَعَنَا بَايَعَ بِفَسْخِ الْبَيْعَةِ غَيْرَ هَذَا الْفَتَى فَإِنَّهُ بَايَعَنَا بِعَقْدِهَا فَقَالَ الْمَأْمُونُ وَ مَا فَسْخُ الْبَيْعَةِ مِنْ عَقْدِهَا قَالَ أَبُو الْحَسَنِ ع عَقْدُ الْبَيْعَةِ هُوَ مِنْ أَعْلَى الْخِنْصِرِ إِلَى أَعْلَى الْإِبْهَامِ وَ فَسْخُهَا مِنْ أَعْلَى الْإِبْهَامِ إِلَى أَعْلَى الْخِنْصِرِ قَالَ فَمَاجَ النَّاسُ فِي ذَلِكَ وَ أَمَرَ الْمَأْمُونُ بِإِعَادَةِ النَّاسِ إِلَى الْبَيْعَةِ عَلَى مَا وَصَفَهُ أَبُو الْحَسَنِ ع وَ قَالَ النَّاسُ كَيْفَ يَسْتَحِقُّ الْإِمَامَةَ مَنْ لَا يَعْرِفُ عَقْدَ الْبَيْعَةِ إِنَّ مَنْ عَلِمَ لَأَوْلَى بِهَا مِمَّنْ لَا يَعْلَمُ قَالَ فَحَمَلَهُ ذَلِكَ عَلَى مَا فَعَلَهُ مِنْ سَمِّهِ. 🔰وقتى مأمون خواست براى خودش از مردم بيعت بگيرد تا او را امير المؤمنين خوانند و براى حضرت ابى الحسن على بن موسى الرّضا عليهما السّلام از آن بيعت گرفته تا آن حضرت را وليعهد او دانند و براى فضل بن سهل بيعت بگيرد تا وى را وزيرش بگويند امر كرد سه كرسى براى آنها قرار دهند. و وقتى هر سه بر كرسى‏ها نشستند به مردم اذن داد تا داخل شده و بيعت نمايند، مردم داخل مى‏شدند و دست راستشان را به دست راست ايشان داده به طورى كه از بالاى انگشتان ابهام تا بالاى انگشتان كوچكشان با هم منطبق مى‏گشت و بدين وسيله بيعت كرده و خارج مى‏شدند تا آن كه همه بيعت كرده و آخرين نفر جوانى از انصار بود وى بر خلاف همه دست راستش را از بالاى انگشت كوچك تا بالاى انگشت ابهام در دست آن سه نفر گذارد و با ايشان بيعت نمود، امام عليه السّلام تبسّم نموده و سپس فرمودند: تمام آنان كه با ما بيعت كردند بيعتشان در صورت فسخ بيعت انجام گرفت غير از اين جوان كه بيعتش در صورت عقد بيعت واقع گرديد. مأمون عرض كرد: امتياز بين اين دو در چيست؟ حضرت فرمودند: عقد بيعت عبارتست از اين كه طرفين مبايعه از بالاى انگشت‏ كوچك تا بالاى انگشت ابهام دستشان را با هم منطبق كنند يعنى طورى با هم دست دهند كه انگشتان كوچك بالا و انگشتان ابهامشان پائين قرار گيرد ولى فسخ بيعت به عكس آن است يعنى از اعلاى انگشت ابهام تا اعلاى انگشت ابهام طرفين با هم منطبق مى‏گردد و به عبارت ديگر طورى با هم دست مى‏دهند كه انگشتان ابهام بالا و انگشتان كوچكشان پائين واقع مى‏گردد. راوى مى‏گويد: مردم بينشان اختلاف و اضطراب پيدا شد، مأمون امر كرد همه بيعت را اعاده كرده و همان طورى كه امام عليه السّلام توصيف فرموده بودند آن را انجام دادند، ايشان مى‏گفتند: كسى كه عقد بيعت را بلد نيست چگونه مستحق امامت باشد، قطعا كسى كه به آن علم دارد سزاوارتر است از كسى كه به آن جاهل است. 👈راوى مى‏گويد: همين سرزنش مردم مأمون را وادار كرد كه امام عليه السّلام را با سمّ مسموم نمايد 👇نتیجه👇 از آن‌جا که مأمون به‌دلیل اختلافی همچون تفاوت در بیعت، تصمیم به قتل امام رضا علیه‌السلام گرفته بود، به‌طریق اولی می‌توان گفت که اگر حضرت، ولایت‌عهدی را نمی‌پذیرفت، احتمال اقدام به حذف فیزیکی ایشان بسیار جدی‌تر و قریب‌الوقوع‌تر می‌بود. 📚: علل الشرائع، ج‏1، ص: 240 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖شب جمعه است یادت نکنم میمیرم 🛑..عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ ثُوَیْرٍ قَالَ: کُنْتُ أَنَا وَ یُونُسُ بْنُ ظَبْیَانَ وَ الْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ وَ أَبُو سَلَمَهَ السَّرَّاجُ جُلُوساً عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَلَیهِ السَّلامُ، وَ کَانَ الْمُتَکَلِّمُ مِنَّا یُونُسَ وَ کَانَ أَکْبَرَنَا سِنّاً. فَقَالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاکَ، إِنِّی کَثِیراً مَا أَذْکُرُ الْحُسَیْنَ عَلَیهِ السَّلامُ، فَأَیَّ شَیْ‏ءٍ أَقُولُ؟ فَقَالَ: «قُلْ: «صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ» تُعِیدُ ذَلِکَ ثَلَاثاً، فَإِنَّ السَّلَامَ یَصِلُ إِلَیْهِ مِنْ قَرِیبٍ وَ مِنْ بَعِید.» 🔰از «حسین بن ثُوَیر» نقل شده است: من و «یونس بن ظَبیان» و «مفضّل بن عمر» و «ابو سلمه سرّاج» نزد امام صادق (علیه‌السلام) نشسته بودیم. از بین ما، یونس که از همه ما بزرگتر بود، سخن می‌گفت. یونس به امام صادق (علیه‌السلام) عرض کرد: فدایتان شوم، من خیلی یاد امام حسین (علیه‌السلام) می‌افتم. (در چنین حالتی) چه بگویم؟ حضرت فرمودند: بگو:۱ «صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ» این را سه بار تکرار کن؛ چراکه سلام، به ایشان می‌رسد، چه از نزدیک و چه از دور.» 📚الكافي، ج۴، ص۵۷۵ ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖صراط چیست⁉️ 🛑عَنْ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَر، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (عليه السلام) عَنْ الصِّرَاط؟ فَقَالَ: هُوَ الطَّرِيقُ إِلِى مَعْرِفَةِ اللَّهِ عزّ وجلّ، وَهُمَا صِرَاطَانِ: صِرَاطٌ فِي الدُّنْيِا، وَصِرَاطٌ فِي الآخِرَةِ. وَأَمَّا الصِّرَاطُ الَّذِي فِي الدُّنْيِا فَهُوَ الإِمَامُ الْمُفْتَرَضُ الطَّاعَةُ، مَنْ عَرَفَهُ فِي الدُّنْيِا وَاقْتَدَى بِهُداه مَرَّ عَلَىَ الصِّرَاطِ الَّذِي هُوَ جَسْرُ جَهَنَّمِ فِي الآخِرِةِ، وَمَنْ لَمْ يَعْرِفْهُ فِي الدُّنْيَا زَلَّتْ قَدَمُهُ عَنِ الصِّرَاطِ فِي الآخِرَةِ، فَتَرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّم. 🔰مفضّل بن عمر گوید: از امام صادق علیه‌السّلام پرسیدم، صراط چیست؟ فرمودند: راهی بسوی شناختن خدای بزرگ است، و صراط دو گونه است: ۱- صراط در دنیا، ۲- صراط در آخرت، اما صراط در دنیا همان امام است که فرمانبرداری از او واجب است، هر کس که در دنیا او را شناخت و رهنمودهای او را بکار بست، در آخرت از صراط که پلی است به روی جهنّم خواهد گذشت، و هرکس در اینجا امام خود را نشناخت، هنگام گذشتن از صراط آخرت گامش خواهد لغزید و در آتش دوزخ خواهد افتاد. 📚 معانی الأخبار، ص۳۲ ♻️کانال:علم الحدیث @mirasehadisi

➖‏فرق نماز خالصانه و غیر خالصانه 🛑إِنَّمَا لَكَ مِنْ صَلَاتِكَ مَا أَقْبَلْتَ عَلَيْهِ مِنْهَا فَإِنْ أَوْهَمَهَا كُلَّهَا أَوْ غَفَلَ عَنْ أَدَائِهَا لُفَّتْ فَضُرِبَ بِهَا وَجْهُ صَاحِبِهَا. 🔰امام باقر علیه السلام‏: از نمازهایت آن قسمتی پذیرفته خواهد شد که با روح و دل به آن توجه کنی، اگر کسی سراسر نماز خود را به‌غفلت بگذراند طومار نماز او را در هم می‌پیچند و به صورتش می‌کوبند. 📚: الکافی، ج ۳، ص: ۳۶۳ ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖‏ترس همیشگی مومن 🛑الْمُؤْمِنُ بَيْنَ مَخَافَتَيْنِ ذَنْبٍ قَدْ مَضَى لَا يَدْرِي مَا صَنَعَ اللَّهُ فِيهِ وَ عُمُرٍ قَدْ بَقِيَ لَا يَدْرِي مَا يَكْتَسِبُ فِيهِ مِنَ الْمَهَالِكِ فَهُوَ لَا يُصْبِحُ إِلَّا خَائِفاً وَ لَا يُصْلِحُهُ إِلَّا الْخَوْفُ. 🔰امام صادق علیه السلام‏: مؤمن میان دو ترس قرار دارد ترس از گناهی که انجام داده و نمی‌داند خدا در باره او چه می‌کند، و ترس از اینکه عمری باقی مانده و نمی‌داند چه گناهانی که مایه هلاک او است مرتکب خواهد ‌شد، پس هر صبح (و هر دم) ترسان است، و اصلاح نمی‌کند او را مگر همین ترس. 📚: الکافی، ج ۲، ص: ۷۱ ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖معنای صحیح خوف و رجاء ‏🛑ارْجُ اللَّهَ رَجَاءً لَا يُجَرِّئُكَ عَلَى مَعَاصِيهِ وَ خَفِ اللَّهَ خَوْفاً لَا يُؤْيِسُكَ مِنْ رَحْمَتِهِ. 🔰امام صادق علیه السلام‏: به خدا آن گونه امید داشته باش که جرئت معصیت پیدا نکنی، و از خدا چنان بترس که از رحمت او نومید نشوی. 📚امالی شیخ صدوق 14 ♻️کانال:علم الحدیث @mirasehadisi

➖اینگونه از خدا بترسیم 🛑عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يَا إِسْحَاقُ خَفِ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ وَ إِنْ كُنْتَ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ فَإِنْ كُنْتَ تَرَى أَنَّهُ لَا يَرَاكَ فَقَدْ كَفَرْتَ وَ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ يَرَاكَ ثُمَّ بَرَزْتَ لَهُ بِالْمَعْصِيَةِ فَقَدْ جَعَلْتَهُ مِنْ أَهْوَنِ النَّاظِرِينَ عَلَيْك‏ 🔰اسحاق بن عمار گويد: امام صادق عليه السّلام فرمود: اى اسحاق! چنان از خدا بترس كه گويا ترا ميبيند، و اگر تو او را نبينى، او ترا ميبيند، و اگر معتقد باشى او ترا نمى‏بيند، كافر شوى و اگر بدانى او ترا ميبيند و سپس نافرمانى او آشكار كنى [با گناهكارى بمبارزه او روى‏] او را پست ترين بينندگان خود دانسته‏ئى (زيرا هيچ بندئى در برابر چشم آقاى خويش چنين نافرمانى نكند). 📚:الكافي ج‏2، ص: 68 ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

➖کسی که از خدا بترسد 🛑عَنِ الْهَيْثَمِ بْنِ وَاقِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ مَنْ خَافَ اللَّهَ أَخَافَ اللَّهُ مِنْهُ كُلَّ شَيْ‏ءٍ وَ مَنْ لَمْ يَخَفِ اللَّهَ أَخَافَهُ اللَّهُ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ. 🔰امام صادق عليه السّلام ميفرمودند: هر كه از خدا بترسد، خدا همه چيز را از او بترساند و هر كه از خدا نترسد، خدا او را از همه چيز بترساند. 📚: الكافي ج‏2، ص: 68 ♻️کانال:علم الحدیث @mirasehadisi

➖امیدواری مطلق ممنوع 🛑َ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ قَوْمٌ يَعْمَلُونَ بِالْمَعَاصِي وَ يَقُولُونَ نَرْجُو فَلَا يَزَالُونَ كَذَلِكَ حَتَّى يَأْتِيَهُمُ الْمَوْتُ فَقَالَ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ يَتَرَجَّحُونَ فِي الْأَمَانِيِّ كَذَبُوا لَيْسُوا بِرَاجِينَ إِنَّ مَنْ رَجَا شَيْئاً طَلَبَهُ وَ مَنْ خَافَ مِنْ شَيْ‏ءٍ هَرَبَ مِنْهُ. 🔰يكى از اصحاب گويد: به امام صادق عليه السّلام عرض كردم: مردمى هستند كه گناه مي کنند و مي گويند ما اميدواريم (به رحمت خدا) و همواره چنين اند تا مرگشان فرا مي رسد (يعنى توبه هم نمي كنند) فرمود: اينها مردمى باشند كه در ميان آرزوها ميلولند، دروغ گويند، اينها اميدوار نيستند، هر كه به چيزى اميدوار باشد آن را طلب كند، (اعمال نیک که موجب رضوان خدا می‌شوند) و هر كه از چيزى بترسد از آن بگريزد (گناهان که موجب عذاب الهی می شود) 📚: الكافي ج‏2، ص: 68 ♻️کانال:علم الحدیث @mirasehadisi