➖ماموریت ویژه پدران در روز جمعه
🔺عَنِ اَلسَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:
«أَطْرِفُوا أَهَالِيَكُمْ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ بِشَيْءٍ مِنَ الْفَاكِهَةِ أَوِ اللَّحْمِ حَتَّى يَفْرَحُوا بِالْجُمُعَةِ.»1
🔸از امام صادق، از رسول خدا (صلواتاللهعلیهما) نقل شده است:
«خانوادههایتان را در تمام روزهای جمعه، با مقداری میوه یا گوشت شگفتزده کنید تا در روز جمعه شادمان باشند.»
👇نکته👇
در متن روایت شریف "أَطْرِفُوا أَهَالِيَكُمْ"
معنای دقیق"أَطْرِفُوا"👈قال في القاموس: أطرف فلانا أعطاه ما لم يعطه أحد قبله2
قاموس: اطرف یعنی چیزی به کسی عطاء کنی که قبل از تو کسی به وی نداده است.
👈لذا در ادامه حدیث شریف که می فرماید که میوه و گوشت؛ از باب مثال است نه از باب تعیین؛
👇چرا گوشت و میوه👇
بخاطر آب و هوای گرم و خشک حجاز؛ میوه و گوشت زود فاسد میشدند بخاطر همین مصرف کمتری داشتند لذا در حدیث شریف توصیه به میوه و گوشت کرده است از باب مثال است نه از باب تعیین مصداق.
👇نتیجه👇
لذا در روز جمعه هر چیزی که باعث خوشحالی خانواده میشود توصیه شده است که پدر خانواده انجام بدهد
📚: منابع
1:الكافي، ج۶، ص۲۹۹
2: ملاذ الأخیار ج ۱۴ ص ۳۳۱
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖تعداد یاران امام زمان عجلالله تعالیفرجهالشریف در روایات
🔺قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص يَا عَلِيُّ إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا خَرَجَ يَجْتَمِعُ إِلَيْهِ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عَدَدَ رِجَالِ بَدْر)1
🔸پیامبر صلیاللهعلیهوآله فرمودند:
یا علی زمانی که قائم ما خروج کند به دور او ۳۱۳ نفر جمع میشوند که تعداد اصحاب در جنگ بدر هستند
👈چه تعداد از این 313 نفر جوان و چه تعداد پیرمرد هستند⁉️
🔺عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع قَالَ: أَصْحَابُ الْمَهْدِيِّ شَبَابٌ لَا كُهُولَ فِيهِمْ إِلَّا مِثْلَ كُحْلِ الْعَيْنِ وَ الْمِلْحِ فِي الزَّادِ وَ أَقَلُّ الزَّادِ الْمِلْحُ)2
🔸امير المؤمنين عليهالسّلامفرمودند:
اصحاب مهدى عليهالسّلام همگى جوان هستند و پير در ميانشان نيست،مگر به اندازه سرمه چشم و به اندازه نمك زاد و توشه،و كمترين زاد و توشه سفر،نمك است.
( اشاره به کم بودن پیرمردان در این تعداد است)
✍حال سوال اساسی این است آیا یاران امام زمان "عجلاللهتعالیفرجهالشریف" ۳۱۳ نفر هستند فقط⁉️
🔺قَالَ أَبُو بَصِيرٍ: قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، لَيْسَ عَلَى الْأَرْضِ يَوْمَئِذٍ مُؤْمِنٌ غَيْرُهُمْ؟
قَالَ: بَلَى، وَ لَكِنْ هَذِهِ [الْعِدَّةُ] الَّتِي يُخْرِجُ اللَّهُ فِيهَا الْقَائِمَ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، هُمُ النُّجَبَاءُ وَ الْقُضَاةُ وَ الْحُكَّامُ وَ الْفُقَهَاءُ فِي الدِّين)3
🔸ابوبصیر از امام علیهالسلام سوال کردند:
آیا در هنگام ظهور، مؤمنی غیر از آن سیصد و سیزده نفر نیست؟»
ایشان فرمود: بله، ولی این عدهای که حضرت قائم با آنها قیام میکند، از نجیبان و قاضیان و حاکمان و فقیهان دین هستند».
📚منابع:
1: کفایه الأثر ص: ۸۲۶
2: الغيبة للطوسي ص476
3: دلائل الإمامة ص: 562
♻️کانال:علم الحدیث
@mirasehadisi
➖ برکت شیر مادر برای فرزند
🔺وَ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : «مَا مِنْ لَبَنٍ يُرْضَعُ بِهِ اَلصَّبِيُّ أَعْظَمَ بَرَكَةً عَلَيْهِ مِنْ لَبَنِ أُمِّهِ » .
🔸امير مؤمنان عليهالسّلام فرمودند:
هيچ شيرى كه نوزاد از آن استفاده كند با بركتتر از شير مادرش نيست.
📚من لا يحضره الفقيه ج ۳، ص ۴۷۵
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖لیلة المبیت)11 ✍🏻خوابیدن امیرالمؤمنین علیهالسلام در بستر پیامبر «صلیاللهعلیهوآله» منحصر به شب
➖لیلة المبیت)12
✍🏻واقعهی لیلةالمبیت از جمله برجستهترین فضائل امیرالمؤمنین علیهالسلام است که در عظمت و عمق معنوی، با ماجرای ذبح حضرت اسماعیل علیهالسلام توسط حضرت ابراهیم علیهالسلام قابل مقایسه است.**
🔺«وَصِفَتُهُ لَيْسَتْ بِأَقَلَّ مِنْ اسْتِسْلَامِ إِسْمَاعِيلَ عَلَيْهِ السَّلَامُ لِأَبِيهِ حِينَ رَآى أَنْ يَذْبَحَهُ. وَهُوَ أَعْظَمُ، لِأَنَّ إِسْمَاعِيلَ اسْتَسْلَمَ إِلَى أَبٍ حَدِبٍ مُشْفِقٍ مَأْمُونٍ، وَمَا جَرَتِ الْعَادَةُ بِإِتْلَافِ الْآبَاءِ لِلْأَبْنَاءِ. وَأَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَسْلَمَ بِمَبِيتِهِ عَلَى فِرَاشِ النَّبِيِّ إِلَى أَعْدَاءَ حَنِقِينَ مُبْغِضِينَ غَيْرِ مَأْمُونِينَ، لَا سِيَّمَا وَقَدْ فَوَّتَهُمْ بِمَبِيتِهِ فِي الْفِرَاشِ غَرَضَهُمْ وَحَرَمَهُمْ مَقْصُودَهُمْ، وَهُمْ عَلَى مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ أَحْنَقُ، كُلُّ ذَلِكَ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ.
🔸از نگاه مرحوم سید مرتضی (علیهالرحمة):
فداکاری و فضیلت امیرالمؤمنین «علیهالسلام» در شب لیلةالمبیت، کمتر از تسلیم حضرت اسماعیل علیهالسلام در برابر پدرش، آنگاه که قصد ذبح او را داشت، نیست؛ بلکه این فضیلت، برتر و والاتر است.
زیرا حضرت اسماعیل «علیهالسلام» تسلیم پدری شد که مهربان، دلسوز و مورد اعتماد بود؛ و در شرایط طبیعی، هیچ پدری فرزند خود را تلف یا قربانی نمیکند.
اما امیرالمؤمنین علیهالسلام با خوابیدن در جایگاه رسول خدا «صلیالله علیه و آله» خود را تسلیم دشمنانی کرد که سرشار از کینه، بغض و بیرحمی بودند؛ دشمنانی که هیچگونه امان و رحمتی در دل نداشتند.
بهویژه آنکه آنان با دیدن امیرالمؤمنین علیهالسلام در بستر پیامبر، دریافتند که به هدف خود—یعنی قتل رسول خدا «صلیالله علیه و آله»—نخواهند رسید؛ و همین ناکامی، آتش کینهشان را شعلهورتر ساخت.
تمام این ایثار و فداکاری، تنها برای اطاعت از خداوند متعال و رسول گرامیاش بود.
📚:رسائل الشريف المرتضى ج4 ص 98
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖ برکت شیر مادر برای فرزند 🔺وَ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : «مَا مِنْ لَبَنٍ يُرْضَعُ بِهِ
➖مدت زمان شیردهی به نوزاد در روایات
🔺…عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ الصَّبَّاحِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع:
«الْفَرْضُ فِي الرَّضَاعِ أَحَدٌ وَ عِشْرُونَ شَهْراً فَمَا نَقَصَ عَنْ أَحَدٍ وَ عِشْرِينَ شَهْراً فَقَدْ نَقَصَ الْمُرْضَعُ وَ إِنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَ فَحَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ.»
🔸از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است:
«مقدار واجب در شیر دادن، بیست و یک ماه است
و هرچه از بیست و یک ماه کم شود، به شیرخوار آسیب میرسد
و اگر بخواهد شیر دادن را کامل کند، باید دو سال کامل باشد.»
📚تهذيب الأحكام، ج۸، ص۱۰۶
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖به کودک شیرخوار ظلم نکنیم
🔺…عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ:
«الرَّضَاعُ أَحَدٌ وَ عِشْرُونَ شَهْراً فَإِنْ نَقَصَ فَهُوَ جَوْرٌ عَلَى الصَّبِيِّ.»
🔸از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است:
«شیر دادن، بیست و یک ماه است
و اگر از این مدت کم شود، این کار ظلم به کودک است.»
📚تهذيب الأحكام، ج۸، ص۱۰۶
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖آب و غذا کودک شیرخوار
🔺 أَبِيهِ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ إِسْحَاقَ بِنْتِ سُلَيْمَانَ قَالَتْ نَظَرَ إِلَيَّ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَا أُرْضِعُ أَحَدَ بَنِيَّ- مُحَمَّداً أَوْ إِسْحَاقَ فَقَالَ يَا أُمَّ إِسْحَاقَ لَا تُرْضِعِيهِ مِنْ ثَدْيٍ وَاحِدٍ وَ أَرْضِعِيهِ مِنْ كِلَيْهِمَا يَكُونُ أَحَدُهُمَا طَعَاماً وَ الْآخَرُ شَرَاباً.
🔸امّ اسحاق، دختر سليمان گويد:
من در حال شير دادن به يكى از پسرانم - محمّد يا اسحاق - بودم، امام صادق عليه السّلام مرا در اين حال ديد و فرمود:
اى امّ اسحاق! او را از يك سینه شير مده؛
بلكه از هردو سینه شير بده؛
چرا كه يكى از سینهها غذا و ديگرى نوشيدنى است.
📚:الكافي ج6، ص: 40
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖مراقب خصلتهایی که با شیر به نوزاد منتقل میشوند، باشیم
🔺عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع:
«انْظُرُوا مَنْ تُرْضِعُ أَوْلَادَكُمْ فَإِنَّ الْوَلَدَ يَشِبُّ عَلَيْهِ.»1
🔸امام صادق از امیر مؤمنان (علیهماالسلام) نقل کردهاند:
«توجه کنید که چه زنی به فرزندانتان شیر میدهد؛ چراکه فرزند بر (پایهی) همان شیر رشد میکند.»
🔺عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ص يَقُولُ:
«لَا تَسْتَرْضِعُوا الْحَمْقَاءَ فَإِنَّ اللَّبَنَ يَغْلِبُ الطِّبَاعَ.»2
🔸امام صادق فرمودهاند: امیر مؤمنان (علیهماالسلام) میفرمودند:
«زن احمق را برای شیر دادن (به فرزندانتان) انتخاب نکنید؛ چراکه شیر بر طبعها غلبه میکند.»
🔺عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ:
«لَبَنُ الْيَهُودِيَّةِ وَ النَّصْرَانِيَّةِ وَ الْمَجُوسِيَّةِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ لَبَنِ وَلَدِ الزِّنَا.»3
🔸از امام باقر (علیهالسلام) نقل شدهاست که فرمودند:
«شیر زن یهودی و نصرانی و مجوس، برای من محبوبتر است از شیر زنازاده.»
🔺عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ ع:
«اسْتَرْضِعْ لِوَلَدِكَ بِلَبَنِ الْحِسَانِ وَ إِيَّاكَ وَ الْقِبَاحَ فَإِنَّ اللَّبَنَ قَدْ يُعْدِي.»4
🔸محمدبنمروان گوید: امام باقر (علیهالسلام) به من فرمودند:
«برای شیر دادن به فرزندت، زنان زیبا را انتخاب کن و مبادا زنان زشت را انتخاب کنی؛ چرا که شیر (ویژگیها را) انتقال میدهد.»
📚:منابع:
1:الكافي، ج۶، ص۴۴
2:الكافي، ج۶، ص۴۳
3:الكافي، ج۶، ص۴۳
4:الكافي، ج۶، ص۴۴
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖ علت گریهی کودک
🔺ٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ اِبْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : لاَ تَضْرِبُوا أَطْفَالَكُمْ عَلَى بُكَائِهِمْ فَإِنَّ بُكَاءَهُمْ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ اَلصَّلاَةُ عَلَى اَلنَّبِيِّ وَ آلِهِ وَ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ اَلدُّعَاءُ لِوَالِدَيْهِ .
🔸رسول خدا(صلّىاللهعليهوآله)فرمودند:
اطفال خود را زمانی که گریه میکنند نزنيد؛
زيرا كه گريه ايشان در چهار ماه اول شهادت به ایناست كه خدائى نيست مگر خدای یگانه
و چهار دوم ماه صلوات بر پيغبر و آل آن حضرت عليهم السلام است
و چهار ماه سوم دعاء برای پدر و مادرش است
👇توضیح👇
🔺بيان يحتمل أن يكون المراد بالخبر مع ضعفه أن لوالديه ثواب هذه الأذكار و الأدعية فينبغي أن لا يملوا و لا يضربوهم و قال بعض المحققين السر فيه أن الطفل أربعة أشهر لا يعرف سوى الله عز و جل الذي فطر على معرفته و توحيده فبكاؤه توسل إليه و التجاء به سبحانه خاصة دون غيره فهو شهادة له بالتوحيد و أربعة أخرى يعرف أمه من حيث إنها وسيلة لاغتذائه فقط لا من حيث إنها أمه و لهذا يأخذ اللبن من غيرها أيضا في هذه المدة غالبا فلا يعرف فيها بعد الله إلا من كان وسيلة بين الله و بينه في ارتزاقه الذي هو مكلف به تكليفا طبيعيا من حيث كونها وسيلة لا غير و هذا معنى الرسالة فبكاؤه في هذه المدة بالحقيقة شهادة بالرسالة و أربعة أخرى يعرف أبويه و كونه محتاجا إليهما في الرزق فبكاؤه فيها دعاء لهما بالسلامة و البقاء في الحقيقة.
🔸مرحوم علامهمجلسی:
بیان این احتمال را دارد که مقصود از این خبر، با وجود ضعف آن، این باشد که والدین کودک از این اذکار و دعاها ثواب میبرند؛ بنابراین، شایسته است که از آن خسته نشوند و کودک را نزنند. برخی از محققان گفتهاند که راز این موضوع در آن است که کودک در چهار ماه اول زندگیاش چیزی جز خداوند عزّ و جل را نمیشناسد؛ زیرا بر فطرت شناخت و یکتاپرستی آفریده شده است. پس گریهاش در این مدت نوعی توسل و پناه بردن ویژه به خداوند است و نه به غیر او، و این گریه در حقیقت شهادتی بر توحید است.
در چهار ماه بعد، کودک مادرش را میشناسد، اما تنها از این جهت که وسیلهای برای تغذیهاش است، نه از جهت اینکه مادر اوست. به همین دلیل، در این مدت معمولاً شیر را از غیر مادر نیز میپذیرد. پس در این دوره، پس از خدا، تنها کسی را میشناسد که واسطهای میان او و خدا در تأمین رزق طبیعیاش باشد، و این شناخت صرفاً به عنوان وسیله است، نه بیشتر. این معنا، همان مفهوم «رسالت» است. بنابراین، گریهاش در این دوره در حقیقت شهادتی بر رسالت است.
در چهار ماه بعدی، کودک پدر و مادرش را میشناسد و درک میکند که برای رزق و نیازهایش به آنها محتاج است. پس گریهاش در این دوره در حقیقت دعایی برای سلامت و بقای آنهاست.
📚منابع
1: التوحيد ج ۱، ص ۳۳۱
2: بحار ج ۵۷ ص۳۸۲
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖ دلیل گریهها و خندههای بی دلیل نوزادان
🔺 حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ حَدِیدٍ الْمَدَائِنِیُّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ ع عَنِ الطِّفْلِ یَضْحَکُ مِنْ غَیْرِ عَجَبٍ وَ یَبْکِی مِنْ غَیْرِ أَلَمٍ فَقَالَ یَا مُفَضَّلُ مَا مِنْ طِفْلٍ إِلَّا وَ هُوَ یَرَى الْإِمَامَ وَ یُنَاجِیهِ فَبُکَاؤُهُ لِغَیْبَةِ الْإِمَامِ عَنْهُ وَ ضَحِکُهُ إِذَا أَقْبَلَ عَلَیْهِ حَتَّى إِذَا أُطْلِقَ لِسَانُهُ أُغْلِقَ ذَلِکَ الْبَابُ عَنْهُ وَ ضُرِبَ عَلَى قَلْبِهِ بِالنِّسْیَان».1
🔸مفضل بن عمرنقل میکند:
از امام جعفر صادق (علیهالسلام) درباره کودکی پرسیدم که بیدلیل میخندد و بیدرد گریه میکند.
امام فرمودند:
ای مفضل! هیچ کودکی نیست مگر اینکه امام را میبیند و با او مناجات میکند.
گریهاش بهسبب غیبت امام از اوست، و خندهاش زمانی است که امام به او توجه میکند.
اما هنگامی که زبانش باز میشود، آن در بسته میشود و بر قلبش پرده فراموشی زده میشود.
👇شرح👇
🔺بيان: لا استبعاد في ظاهر الخبر مع صحته، ويحتمل أن يكون المراد برؤية.
الامام ومناجاته توجهه وشمول شفاعته ولطفه ودعائه له، فإن لهم تصرفا في العوالم يقصر العقل عن إدراكه.2
🔸علامه مجلسی رحمةاللهعلیه:
در ظاهر این خبر، با وجود صحت آن، هیچگونه استبعادی نیست؛ و ممکن است منظور از «دیدن امام» همان توجه، مناجات، شمول شفاعت، لطف و دعای او برای فرد باشد. چرا که امامان دارای تصرفاتی در عوالم هستند که عقل انسان از درک آن قاصر است.
📚منابع:
1علل الشرائع، ج 2، ص 584
2:بحار الأنوار ج57 ص381
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖در این دو زمان مواظب کودکان باشیم
🔺عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ إِبْلِيسَ عَلَيْهِ لَعَائِنُ اَللَّهِ يَبُثُّ جُنُودَ اَللَّيْلِ مِنْ حَيْثُ تَغِيبُ اَلشَّمْسُ وَ تَطْلُعُ فَأَكْثِرُوا ذِكْرَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي هَاتَيْنِ اَلسَّاعَتَيْنِ وَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ إِبْلِيسَ وَ جُنُودِهِ وَ عَوِّذُوا صِغَارَكُمْ فِي تِلْكَ اَلسَّاعَتَيْنِ فَإِنَّهُمَا سَاعَتَا غَفْلَةٍ .
🔸حضرت باقر عليه السلام فرمود:
همانا ابليس - كه لعنتهاى خداوند بر او باد - لشكرهاى شبانۀ خود را از آنجا كه خورشيد غروب كند(غروب آفتاب) و از آنجا كه برآيد (طلوع آفتاب) پراكنده كند
پس در اين دو ساعت(غروب و طلوع آفتاب) بسيار ذكر خدا گوئيد، و از شر ابليس و لشكريانش بخدا پناه بريد(گفتن اعوذ بالله من الشیطان الرجیم)
و 👈خردسالان خود را در اين دو ساعت بخدا بسپاريد زيرا كه اين دو ساعت، ساعتهاى غفلت است (كه مردمان در اين دو ساعت از ياد خدا بيرون روند).
📚الکافي ج۲ ص۵۲۲
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖فلسفه فضیلت دعا و ذکر در صبح و شام...
🔺اعلم أن الآيات المتكاثرة و الأخبار المتواترة تدل على فضل الدعاء و الذكر و لا سيما التهليل في هذين الوقتين، و كثير منها ظاهرها الوجوب، و إن لم يقل به صريحا أحد، و فيه علل كثيرة.
الأولى: شكر النعم التي مضت على الإنسان في اليوم الماضي، أو الليلة الماضية من الصحة و العافية و الأمن من البلايا و التوفيق للطاعة و غير ذلك.
الثانية: أنه يستقبل يوما أو ليلة يمكن نزول البلايا و الطوارق فيه، و يمكن أن يحصل له فيه صنوف الخيرات، و الطاعات و الصحة و السلامة، و أنواع الفوائد الدنيوية و الأخروية، و أضدادها من الذنوب و الخطيئات و البلايا و الآفات، و هاذان الوقتان من أوقات التقديرات كما دلت عليه الروايات، فلا بد له من تمهيد ما يستجلب له الخيرات و يدفع عنه الآفات.
الثالثة: أن في هاذين الوقتين الفراغ للعبادة و الذكر و الدعاء أكثر من سائر الأوقات ففي الصباح لم يشتغل بأعمال اليوم و في السماء قد فرغ منها، و لم يشتغل بعد بأعمال الليل.....
🔶مرحوم علامه مجلسي:
بدان که آیات فراوان و روایات متواتر، دلالت بر فضیلت دعا و ذکر، بهویژه گفتن «لا إله إلا الله» در این دو وقت (صبح و شام) دارند. بسیاری از آنها ظاهرشان بر وجوب دلالت دارد، هرچند کسی بهصراحت چنین نگفته است، و برای این فضیلت علل بسیاری وجود دارد:
1. شکر نعمتها:
برای نعمتهایی که در روز یا شب گذشته به انسان رسیده، مانند سلامتی، امنیت از بلاها، توفیق در عبادت و دیگر نعمتها، شکرگزاری لازم است.
2. استقبال از آینده:
انسان وارد روز یا شبی میشود که ممکن است بلاها و حوادث ناگهانی در آن رخ دهد، یا خیرات و طاعات و سلامت و منافع دنیوی و اخروی نصیبش شود، یا برعکس، گناهان و آفات و بلایا. این دو وقت از زمانهای تقدیرات هستند، پس باید مقدماتی فراهم کند که خیرات را جذب و آفات را دفع کند.
3. فراغت برای عبادت:
در این دو وقت، فراغت برای عبادت و ذکر و دعا بیشتر از سایر اوقات است؛ صبح هنوز مشغول کارهای روز نشده و شب نیز از کارهای روز فارغ شده و هنوز وارد فعالیتهای شب نشده است.
4. ظهور قدرت الهی:
در این دو وقت، قدرت عظیم خداوند در رفتن شب و آمدن روز و بالعکس آشکار میشود، همراه با منافع بزرگ و فواید جسمی که بر کمال حکمت و لطف او نسبت به بندگان دلالت دارد، و این شایسته ستایش تازه و شکر جدید است.
5. تغییرپذیری موجودات:
در این دو وقت، آشکار میشود که همه ممکنات در معرض تغییر، دگرگونی و فنا هستند، و همه تحت اراده پروردگار زمین و آسماناند، در حالی که او باقی است و زوال نمیپذیرد، ترسی بر او نیست و حالاتش دگرگون نمیشود؛ چنانکه حضرت ابراهیم (ع) فرمود: «من غروبکنندگان را دوست ندارم». پس عارفِ به یقین درمییابد که خداوند سزاوار تسبیح، تهلیل، تحمید، تمجید و ستایش دائمی است.
6. همنوایی با تسبیح موجودات:
در این دو ساعت، همه مخلوقات در زمین و آسمان ندا میدهند که آفریدهشده و نیازمند خالقی حکیماند، که از صفات حدوث و امکان و نشانههای ناتوانی و نقص منزه است؛ چنانکه خداوند فرمود: «هیچ چیزی نیست مگر اینکه با ستایش او تسبیح میگوید، ولی شما تسبیح آنها را درک نمیکنید». با گوش یقین باید با آنها همصدا شد، بلکه روح و نفس و جسم و اعضای انسان نیز با زبان حال ندا میدهند، پس باید با زبان مقاله نیز در همه حالات، بهویژه در این دو وقت که ظهور این حقیقت بیشتر است، همصدا شد. این نکته نزدیک به نکته پیشین است.
7. محاسبه نفس:
انسان باید هر روز، بلکه هر ساعت، نفس خود را محاسبه کند پیش از آنکه در قیامت محاسبه شود؛ چنانکه از اهل بیت (ع) نقل شده: «نفس خود را محاسبه کنید پیش از آنکه محاسبه شوید، و آن را بسنجید پیش از آنکه سنجیده شود». بهویژه در این دو وقت که زمان صعود فرشتگان شب و روز است، در وقت شام باید بنگرد که در طول روز چه کرده، در عبادت و طاعت چه کوتاهی کرده، و چه گناهانی مرتکب شده؛ پس از خداوند آمرزش بخواهد، او را ستایش و تمجید کند، تا آنچه از نیکیها از دست رفته جبران شود، و با ذکر و دعا و استغفار، طلب بخشش کند و به سوی پروردگارش که بر رازها و نهانها آگاه است، توبه نماید. نکات فراوانی در این زمینه هست که قابل شمارش نیست، و با آنچه یادآور شدیم، عارف آگاه میتواند به برخی از آنچه ناگفته مانده پی ببرد. و خداوند توفیقدهنده است.
📚مراة العقول: ج12 ص 221
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi