➖تنها جایی که حضرت زهرا «سلاماللهعلیها» بعد شهادت رسول الله «صلیاللهعلیهوآله» تبسم کردند
🔺عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: مَرِضَتْ فَاطِمَةُ مَرَضاً شَدِيداً فَقَالَتْ لِأَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ أَ لاَ تَرَيْنَ إِلَى مَا بَلَغْتُ فَلاَ تَحْمِلِينِي عَلَى سَرِيرٍ ظَاهِرٍ فَقَالَتْ لاَ لَعَمْرِي وَ لَكِنْ أَصْنَعُ نَعْشاً كَمَا رَأَيْتُ يُصْنَعُ بِالْحَبَشَةِ قَالَتْ فَأَرِينِيهِ فَأَرْسَلَتْ إِلَى جَرَائِدَ رَطْبَةٍ فَقُطِعَتْ مِنَ اَلْأَسْوَاقِ ثُمَّ جَعَلَتْ عَلَى اَلسَّرِيرِ نَعْشاً وَ هُوَ أَوَّلُ مَا كَانَ اَلنَّعْشُ فَتَبَسَّمَتْ وَ مَا رُئِيَتْ مُتَبَسِّمَةً إِلاَّ يَوْمَئِذٍ.
🔸ابن عبّاس مىگويد:
آن هنگام كه بيمارى حضرت فاطمه شدّت يافت،به اسماء بنت عميس فرمود:آيا نمىبينى من در چه حالى هستم؟
مبادا مرا روى تختهاى بگذاريد كه جنازهام ظاهر باشد!
اسماء گفت:نه به جان خودم سوگند،بلكه نظير آن تابوتى را براى تو درست مىكنم كه در حبشه ديدهام.
حضرت زهرا به وى فرمود:پس نمونۀ آن را به من نشان بده!اسماء فرستاد تا از بازار شاخههاى تازۀ خرما آوردند.
آنگاه آن تابوتى را كه در حبشه ديده بود،ساخت و آن اوّلين تابوتى بود كه ساخته شد.
حضرت زهرا پس از ديدن آن تابوت خندان شد و هيچ وقت غير از آن موقع خندان نشده بود.
📚: كشف الغمة ج۱ ،ص۵۰۳
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖بازخوانی هدف شؤم سران سقیفه)4 (اقدام به ترور) ✍🏻دستگاه سقیفه پیش از شهادت پیامبر اکرم
➖بازخوانی هدف شؤم سران سقیفه)5
(چگونگی مطلع شدن امام از ترور)
🔺و رُوِيَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ وَ عُمَرَ بَعَثَا إِلَى خَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ فَوَاعَدَاهُ وَ فَارَقَاهُ عَلَى قَتْلِ عَلِيٍّ ع وَ ضَمِنَ ذَلِكَ لَهُمَا فَسَمِعَتْ ذَلِكَ الْخَبَرَ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ امْرَأَةُ أَبِي بَكْرٍ فِي خِدْرِهَا فَأَرْسَلَتْ خَادِمَةً لَهَا وَ قَالَتْ تَرَدَّدِي فِي دَارِ عَلِيٍّ وَ قُولِي لَهُ الْمَلَأُ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ وَ سَمِعَهَا عَلِيٌّ ع فَقَالَ رَحِمَهَا اللَّهُ قُولِي لِمَوْلَاتِكِ فَمَنْ يَقْتُلُ النَّاكِثِينَ وَ الْمَارِقِينَ وَ الْقَاسِطِينَ؟)1
🔸أبوبکر و عمر طیّ مذاکرهای با خالد بنولید از او خواستند که حضرت علیّ علیهالسّلام را به قتل برساند و او نیز پذیرفت.
در گوشهای از خانه، همسر أبوبکر، اسماء بنتعمیس، متوجّه این جریان شد و فوراً پیکی را روانهی خانهی علیّ علیهالسّلام نمود و گفت: «به او بگو گروهی قصد جان شما را دارند.»
چون حضرت این مطلب را شنید، فرمود: «رحمت خدا بر بانویت اسماء؛ به او بگو اگر ایشان به این هدف نائل شوند، پس چه کسی ناکثین، مارقین و قاسطین را خواهد کشت؟»
👇نکته👇
✍️:اسماء بنتعمیس در آغاز همسر جناب جعفر بنابیطالب بود و در هجرت مسلمانان به حبشه همراه جعفر حضور داشت.
پس از شهادت حضرت جعفر بنابیطالب «علیهماالسلام»، اسماء با ابابکر بنابیقحافه ازدواج کرد.
پس از مرگ ابابکر، اسماء همسر امیرالمؤمنین «علیهالسلام» شد.
محمد بنابیبکر، با آنکه از صُلب ابابکر بود، بهواسطهی تربیت ولایی که اسماء برای او فراهم ساخت، از شیعیان خالص امیرالمؤمنین «علیهالسلام» گردید.
در فضیلت اسماء همین بس که طبق وصیت حضرت زهرا «سلاماللهعلیها»، در غسل بدن پاک و مطهر آن حضرت، یاور و کمکدست امیرالمؤمنین «علیهالسلام» بود.
🔺روِيَ أَنَّهُ أَعَانَهُ عَلَى غُسْلِهَا أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَ أَنَّهَا قَالَتْ أَوْصَتْ فَاطِمَةُ أَنْ لَا يُغَسِّلَهَا إِذَا مَاتَتْ إِلَّا أَنَا وَ عَلِيٌّ ص فَغَسَّلْتُهَا أَنَا وَ عَلِيٌّ وَ صَلَّى عَلَيْهَا أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ ع وَ عَمَّارٌ وَ مِقْدَادُ وَ عَقِيلٌ وَ الزُّبَيْرُ وَ أَبُو ذَرٍّ وَ سَلْمَانُ وَ بُرَيْدَةُ وَ نَفَرٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ وَ دَفَنَهَا عَلِيٌّ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع سِرّاً بِوَصِيَّةٍ مِنْهَا فِي ذَلِكَ.)2
🔸اسماء گوید:
فاطمه عليهاالسّلام وصیت کردند که مرا جز علی و شما دیگری نباید غسل دهد. بر اثر این وصیت، من و علی او را غسل دادیم.
در نماز او، علی، حسنین، عمار، مقداد، عقيل، زبیر، ابوذر، سلمان، بریده و گروهی از بنیهاشم شرکت داشتند. او را نیز در دل شب، طبق وصیتش، به خاک سپردند
📚: منابع:
1: الاحتجاج ج1 ص 89
2:اعلام الوری: 152.
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖گزارش لحظات آخر عمر مبارک حضرت زهرا «سلاماللهعلیها»😭
🔺فَقَالَتْ يَا أَسْمَاءُ ائْتِنِي بِبَقِيَّةِ حَنُوطِ وَالِدِي مِنْ مَوْضِعِ كَذَا وَ كَذَا فَضَعِيهِ عِنْدَ رَأْسِي فَوَضَعَتْهُ ثُمَّ تَسَجَّتْ بِثَوْبِهَا وَ قَالَتْ انْتَظِرِينِي هُنَيْهَةً ثُمَّ ادْعِينِي فَإِنْ أَجَبْتُكِ وَ إِلَّا فَاعْلَمِي أَنِّي قَدْ قَدِمْتُ عَلَى أَبِي فَانْتَظَرَتْهَا هُنَيْهَةً ثُمَّ نَادَتْهَا فَلَمْ تُجِبْهَا فَنَادَتْ يَا بِنْتَ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى يَا بِنْتَ أَكْرَمَ مَنْ حَمَلَتْهُ النِّسَاءُ يَا بِنْتَ خَيْرِ مَنْ وَطِئَ الْحَصَى يَا بِنْتَ مَنْ كَانَ مِنْ رَبِّهِ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى قَالَ فَلَمْ تُجِبْهَا فَكَشَفَتِ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهَا فَإِذَا بِهَا قَدْ فَارَقَتِ الدُّنْيَا فَوَقَعَتْ عَلَيْهَا تُقَبِّلُهَا وَ هِيَ تَقُولُ فَاطِمَةُ إِذَا قَدِمْتِ عَلَى أَبِيكِ رَسُولِ اللَّهِ ص فَأَقْرِئِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَيْسٍ السَّلَام
🔸مرحوم اربلی نقل میکند:
فاطمه «سلام الله علیها» به اسماء گفت: «بقیهی حنوط پدرم را از فلان جا بیاور و آن را کنار سرم بگذار.»
اسماء آن را آورد و گذاشت.
سپس فاطمه «سلام الله علیها» با لباس خود روی خویش را پوشاند و گفت: «اندکی صبر کن، سپس مرا صدا بزن؛ اگر پاسخ دادم که هستم، و اگر پاسخ ندادم بدان که من به سوی پدرم رفتهام.»
اسماء اندکی صبر کرد و او را صدا زد، اما پاسخی نشنید.
دوباره گفت: «ای دختر محمد مصطفی، ای دختر گرامیترین کسی که زنان او را به دنیا آوردند، ای دختر بهترین کسی که بر سنگریزهها گام نهاد، ای دختر آنکه نزد پروردگارش به اندازهی قاب قوسین یا نزدیکتر بود.» اما باز پاسخی نیافت.
پس پردهی لباس را از چهرهی او کنار زد و دید که فاطمه «سلاماللهعلیها» از دنیا رفته است.
اسماء بر او افتاد و او را بوسید و گفت: «ای فاطمه، هنگامی که نزد پدرت رسول خدا «صلیاللهعلیهوآله» رفتی، سلام اسماء بنت عُمیس را به او برسان.»
📚کشف الغمة ج 1 ص 500
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖بازخوانی هدف شؤم سران سقیفه)5 (چگونگی مطلع شدن امام از ترور) 🔺و رُوِيَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ
➖بازخوانی هدف شؤم سران سقیفه)6
(دلیل انصراف از ترور)
✍🏻« عرض کردیم: عمر و ابوبکر پس از مشورت با یکدیگر تصمیم به ترور امیرالمؤمنین علیهالسلام گرفتند؛ اما در لحظهی آخر، ابوبکر از اجرای این تصمیم منصرف شد. پرسشی که در اینجا مطرح میشود آن است که چرا ابوبکر در واپسین لحظه از اقدام به ترور پشیمان گردید؟»
🔺و فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى لِأَبِي ذَرٍّ رَحِمَهُ اَللَّهُ: أَنَّ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَخَذَ خَالِداً بِإِصْبَعَيْهِ اَلسَّبَّابَةِ وَ اَلْوُسْطَى فِي ذَلِكَ اَلْوَقْتِ فَعَصَرَهُ عَصْراً فَصَاحَ خَالِدٌ صَيْحَةً مُنْكَرَةً فَفَزِعَ اَلنَّاسُ وَ هِمَّتُهُمْ أَنْفُسُهُمْ وَ أَحْدَثَ خَالِدٌ فِي ثِيَابِهِ وَ جَعَلَ يَضْرِبُ بِرِجْلَيْهِ اَلْأَرْضَ وَ لاَ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعُمَرَ هَذِهِ مَشُورَتُكَ اَلْمُنْكُوسَةُ كَأَنِّي كُنْتُ أَنْظُرُ إِلَى هَذَا وَ أَحْمَدُ اَللَّهَ عَلَى سَلاَمَتِنَا وَ كُلَّمَا دَنَا أَحَدٌ لِيُخَلِّصَهُ مِنْ يَدِهِ لَحْظَةً تَنَحَّى عَنْهُ رُعْباً فَبَعَثَ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ إِلَى اَلْعَبَّاسِ فَجَاءَ وَ تَشَفَّعَ إِلَيْهِ وَ أَقْسَمَ عَلَيْهِ فَقَالَ بِحَقِّ هَذَا اَلْقَبْرِ وَ مَنْ فِيهِ وَ بِحَقِّ وَلَدَيْهِ وَ أُمِّهِمَا إِلاَّ تَرَكْتَهُ فَفَعَلَ ذَلِكَ وَ قَبَّلَ اَلْعَبَّاسُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ .
🔸و در روایتی دیگر از ابوذر ـ رحمةالله علیه ـ آمده است:
امیرالمؤمنین علیهالسلام در آن هنگام خالد را با دو انگشت سبابه و میانی گرفت و چنان فشرد که خالد فریادی ناشایست برآورد.
مردم از این صحنه به هراس افتادند و تنها به فکر خود بودند.
خالد در همان حال لباس خود را آلوده ساخت و پاهایش را بر زمین میکوبید، بیآنکه سخنی بگوید.
ابابکر به عمر گفت: «این همان مشورت وارونهی تو بود؛ گویی من از پیش چنین سرانجامی را میدیدم. خدا را سپاس که ما از این کار در امان ماندیم.» و هر کس میخواست خالد را لحظهای از دست او رها سازد، از ترس کنار میرفت.
پس ابوبکر و عمر، عباس ـ عموی آن حضرت ـ را فراخواندند. عباس آمد و شفاعت کرد و سوگند داد و گفت: «تو را به حق این قبر و آنکه در آن آرمیده است، و به حق دو فرزندش و مادرشان، جز این نیست که او را رها کنی.» حضرت پذیرفت و عباس میان دو چشمانش را بوسید.
👇نکته👇
1. «تنها عاملی که موجب شد ابوبکر از اجرای این تصمیم منصرف گردد، پایین بودن احتمال موفقیت آن بود.
زیرا اگر در تحقق این ترور یقین به پیروزی داشت، هرگز به خالد دستور عقبنشینی نمیداد؛ همانگونه که در ماجرای ترور سعد بن عباده، حضرت زهرا «سلاماللهعلیها»، پیامبر اکرم «صلیاللهعلیهوآله» و مالک بن نویره چنین کردند.»
2. یکی از عوامل اصلی در برگزیدن خالد بن ولید، شهرت او به جنگاوری بود.
با این حال، در گزارشهای تاریخی آمده است که وی در برابر هیبت و شجاعت امیرالمؤمنین «علیهالسلام» دچار هراس شد و خود را آلوده «نجس» ساخت.
اگر چنین کسی، که «مرد جنگی» آنان به شمار میرفت، به این وضعیت افتاد، عمر و ابوبکر ـ که سابقهای در دلاوری میدان نبرد نداشتند ـ چگونه بودند اگر امر پیامبر«صلیاللهعلیهوآله» به صبر کردن امیرالمومنین «علیهالسلام» نبود.
📚الاحتجاج: ج 1 ص 90
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖«پرسشی کوبنده و بیپاسخ برای اهلتسنّن» ✍🏻در منابع معتبر اهلسنت، قهر کردن و قطع رابطه میان مسلما
➖اثبات عصمت حضرت زهرا «سلاماللهعلیها» از منابع اهل تسنن
✍🏻علمای اهلسنت در مواجهه با مسئلهی غضب حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها نسبت به ابابکر، چند رویکرد اتخاذ کردهاند: گروهی اصل ماجرا را بهکلی انکار میکنند؛ اما کسانی که با ادلهی متقن شیعه روبهرو میشوند، به جای پذیرش حقیقت، به توجیه اصل ماجرا میپردازند و ـ نعوذ بالله ـ حکم به اشتباه کردن حضرت زهرا سلاماللهعلیها میدهند. در این نوشتار، عصمت حضرت زهرا سلاماللهعلیها بر اساس منابع معتبر اهلسنت اثبات میشود.
🔺:قَالَتْ عَائِشَةُ: خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدَاةً وَعَلَيْهِ مِرْطٌ مُرَحَّلٌ، مِنْ شَعْرٍ أَسْوَدَ، فَجَاءَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فَأَدْخَلَهُ، ثُمَّ جَاءَ الْحُسَيْنُ فَدَخَلَ مَعَهُ، ثُمَّ جَاءَتْ فَاطِمَةُ فَأَدْخَلَهَا، ثُمَّ جَاءَ عَلِيٌّ فَأَدْخَلَهُ، ثُمَّ قَالَ: " {إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا} [الأحزاب: 33] "1
🔸صحیح مسلم؛ عایشه گفت:
پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله صبحگاهی بیرون آمد در حالی که بر دوش او عبایی نقشدار از موی سیاه بود. پس حسن بن علی آمد و پیامبر او را در زیر عبا داخل کرد. سپس حسین آمد و او نیز داخل شد. بعد فاطمه آمد و پیامبر او را داخل کرد. سپس علی آمد و او را نیز داخل نمود. آنگاه پیامبر فرمود:
«همانا خداوند میخواهد پلیدی را از شما اهلبیت دور کند و شما را پاکیزه گرداند، پاکیزهای کامل» (احزاب: 33).
👇🏻معنای رجس👇🏻
🔺فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ2
🔸قرآن:
از پلید حقیقی یعنی بتها اجتناب کنید و نیز از قول باطل (مانند دروغ و شهادت ناحق و سخنان لهو و غنا) دوری گزینید.
🔺قَالَ الْأَزْهَرِيُّ الرِّجْسُ اسم لكل مستقذر من عمل3
🔸ازهری می گوید:
رجس هر عمل زشت را می گویند
🔺أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: «فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغبَنِي)۳
🔸پیامبر «صلیاللهعلیهوآله»:
فاطمه پاره تن من است هر کسی او را خشمگین کند مرا خشمیگن کرده است و هر کسی مرا خشمیگن کنید خدا را خشمگین کرده است
🔺جابر بن عبد الله - رضي الله عنهما -: قال: رأَيتُ رسولَ الله - صلى الله عليه وسلم - في حَجَّة الوَداع يوم عرفة، وهو على ناقته القَصْواءِ، يَخْطُبُ، فَسَمِعْتُهُ يقول: «إِني تَركْتُ فيكم ما إنْ أَخذْتُمْ به لن تَضِلُّوا: كتاب الله، وعترتي أهل بيْتي»
🔸جابر بن عبدالله (رضیاللهعنهما) گفت:
دیدم رسول خدا صلیاللهعلیهوآله در حجّةالوداع، روز عرفه، بر شتر خود «قصواء» نشسته و خطبه میخواند. شنیدم که فرمود:
«من در میان شما چیزی بر جای گذاشتم که اگر به آن چنگ زنید هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترت من، اهلبیت من.»
👇🏻نتیجه👇🏻
ابتدا روایت صحیح مسلم در باب شمول حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها در آیهی تطهیر بیان شد. سپس معنای «رجس» بر اساس آیات قرآن و منابع لغوی توضیح داده شد. در ادامه، ارتباط میان غضب حضرت زهرا سلاماللهعلیها با غضب الهی تبیین گردید. و در پایان، روایت ابناثیر بر تلازم میان هدایت امت و تمسک به اهلبیت علیهمالسلام تأکید کرد.
اکنون این پرسش جدی مطرح میشود که چگونه است ـ نعوذ بالله ـ برخی از اهلسنت حکم به اشتباه کردن حضرت زهرا سلاماللهعلیها در ادعای فدک میکنند؟
📚:منابع:
1:صحيح مسلم ج4 ص 1883
2:سوره مبارکه حج آیه شریفه ۳۰
3: شرح النووي على مسلم 15 ص195
4: صحیح بخاري ج5 ص21
5: جامع الاصوال ج 1 ص 277
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
21.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
➖شب جمعه است یادت نکنم میمیرم
🛑..عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ ثُوَیْرٍ قَالَ: کُنْتُ أَنَا وَ یُونُسُ بْنُ ظَبْیَانَ وَ الْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ وَ أَبُو سَلَمَهَ السَّرَّاجُ جُلُوساً عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَلَیهِ السَّلامُ، وَ کَانَ الْمُتَکَلِّمُ مِنَّا یُونُسَ وَ کَانَ أَکْبَرَنَا سِنّاً. فَقَالَ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاکَ، إِنِّی کَثِیراً مَا أَذْکُرُ الْحُسَیْنَ عَلَیهِ السَّلامُ، فَأَیَّ شَیْءٍ أَقُولُ؟ فَقَالَ: «قُلْ: «صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ» تُعِیدُ ذَلِکَ ثَلَاثاً، فَإِنَّ السَّلَامَ یَصِلُ إِلَیْهِ مِنْ قَرِیبٍ وَ مِنْ بَعِید.»
🔰از «حسین بن ثُوَیر» نقل شده است:
من و «یونس بن ظَبیان» و «مفضّل بن عمر» و «ابو سلمه سرّاج» نزد امام صادق (علیهالسلام) نشسته بودیم. از بین ما، یونس که از همه ما بزرگتر بود، سخن میگفت.
یونس به امام صادق (علیهالسلام) عرض کرد:
فدایتان شوم، من خیلی یاد امام حسین (علیهالسلام) میافتم. (در چنین حالتی) چه بگویم؟
حضرت فرمودند:
بگو:
«صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ»
علیه السلام
این را سه بار تکرار کن؛ چراکه سلام، به ایشان میرسد، چه از نزدیک و چه از دور.»
📚الكافي، ج۴، ص۵۷۵
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖چرا مردم بعد از پیامبر به سراغ غیر امیر المومنین رفتند با اینکه یقین داشتند افضل الناس امیر المومنین علیهما السلام است⁉️
🔺عنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ ع قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع كَيْفَ مَالَ النَّاسُ عَنْهُ إِلَى غَيْرِهِ وَ قَدْ عَرَفُوا فَضْلَهُ وَ سَابِقَتَهُ وَ مَكَانَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنَّمَا مَالُوا عَنْهُ إِلَى غَيْرِهِ لِأَنَّهُ كَانَ قَدْ قَتَلَ آبَاءَهُمْ وَ أَجْدَادَهُمْ وَ أَعْمَامَهُمْ وَ أَخْوَالَهُمْ وَ أَقْرِبَاءَهُمْ الْمُحَارِبِينَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ عَدَداً كَثِيراً فَكَانَ حِقْدُهُمْ عَلَيْهِ لِذَلِكَ فِي قُلُوبِهِمْ فَلَمْ يُحِبُّوا أَنْ يَتَوَلَّى عَلَيْهِمْ وَ لَمْ يَكُنْ فِي قُلُوبِهِمْ عَلَى غَيْرِهِ مِثْلُ ذَلِكَ لِأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي الْجِهَادِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ ص مِثْلُ مَا كَانَ لَهُ فَلِذَلِكَ عَدَلُوا عَنْهُ وَ مَالُوا إِلَى غَيْرِهِ.
🔸 از حضرت ابى الحسن عليه السّلام، راوى مىگويد:
راجع به امير المؤمنين على عليه السّلام از امام رضا علیه السلام سوال پرسيده و عرضه داشتم:
چگونه مردم از آن حضرت روى گردانده و مايل به ديگرى شده با اين كه فضل و سابقه آن حضرت و موقعيّتش نزد رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله را مىدانستند؟
حضرت فرمودند: جهت روى گردانيدن مردم از آن حضرت و مايل شدن به ديگرى اين بود كه آن جناب پدران و اجداد و عموها و دايىها و نزديكانشان را كه تعداد زيادى بوده و با خدا و رسول خدا به محاربه برخاسته بودند كشت(در جنگهای مسلمین با مشرکین) لذا كينه آن حضرت در دل آنان جاى گرفت از اين رو دوست نداشتند كه حضرتش بر آنها ولايت و سرورى داشته باشد امّا نسبت به غيرش چنين كينهاى نداشتند لا جرم از آن حضرت عدول كرده و متمايل به غير او گرديدند.
📚علل الشرایع ج ۱ ص ۱۴۵
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖ماجرای عیادت زنان مدینه از حضرت زهرا سلاماللهعلیها
🔺..عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ (عَلَيْهِمُ السَّلَامُ)، قَالَ:
«لَمَّا رَجَعَتْ فَاطِمَةُ إِلَى مَنْزِلِهَا فَتَشَكَّتْ وَ كَانَ وَفَاتُهَا فِي هَذِهِ الْمَرْضَةِ، دَخَلَ إِلَيْهَا النِّسَاءُ الْمُهَاجِرَاتُ وَ الْأَنْصَارِيَّاتُ، فَقُلْنَ لَهَا: كَيْفَ أَصْبَحْتِ يَا بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ؟ فَقَالَتْ: «أَصْبَحْتُ وَ اللَّهِ عَائِفَةً لِدُنْيَاكُمْ، قَالِيَةً لِرِجَالِكُمْ، شَنَأْتُهُمْ بَعْدَ إِذْ عَرَفْتُهُمْ وَ لَفَظْتُهُمْ بَعْدَ إِذْ سَبَرْتُهُمْ، وَ رَمَيْتُهُم بَعْدَ أَنْ عَجَمْتُهُمْ، فَقُبْحاً لِفُلُولِ الْحَدّ وَ خَطْلِ الرَّأْيِ وَ عُثُورِ الْجَدِّ، وَ خَوْفِ الْفِتَنِ...»».
🔸از امام صادق، از امام باقر، از امام سجاد (علیهمالسلام) نقل شده است:
«(پس از حوادثی که در مسجد و کوچه گذشت،) زمانی که حضرت فاطمه زهرا (سلاماللهعلیها) به منزلشان برگشتند، بر اثر درد و زخمهای وارده، بیمار شدند و درگذشتشان نیز در (ادامهی) همین بیماری بود.
(روزی) زنان مهاجر و انصار نزد ایشان آمدند و به ایشان عرض کردند:
ای دختر رسول خدا! شب را چگونه صبح کردید (اوضاع بیماریتان چهطور است؟)
حضرت فرمودند:
«به خدا قسم، شب را صبح کردم، درحالیکه از دنیایتان سیر شدهام و از مردانتان خشمگینم.
از آنان کینه دارم، بعد از آنکه شناختمشان و آنان را کنار گذاشتم، بعد از آنکه امتحانشان کردم و آنان را دور انداختم، بعد از آنکه آزمودمشان.
چهقدر زشت است شکستن شمشیرها (عمل نکردن به وعده مبارزه مسلحانه) و تردید در نظرات و از دست دادنِ سرمایهها و ترس از فتنهها...»»
📚:دلائلالإمامة، ص۱۲۵
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖گزارش لحظات آخر عمر مبارک حضرت زهرا «سلاماللهعلیها»😭 🔺فَقَالَتْ يَا أَسْمَاءُ ائْتِنِي بِبَقِيّ
➖مواجهه سوزناک امامین حسنین با شهادت حضرت زهرا«سلاماللهعلیهم»😭
🔺َ فَبَيْنَا هِيَ كَذَلِكِ دَخَلَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ فَقَالا يَا أَسْمَاءُ مَا يُنِيمُ أُمَّنَا فِي هَذِهِ السَّاعَةِ قَالَتْ يَا ابْنَيْ رَسُولِ اللَّهِ لَيْسَتْ أُمُّكُمَا نَائِمَةً قَدْ فَارَقَتِ الدُّنْيَا فَوَقَعَ عَلَيْهَا
الْحَسَنُ يُقَبِّلُهَا مَرَّةً وَ يَقُولُ يَا أُمَّاهْ كَلِّمِينِي قَبْلَ أَنْ تُفَارِقَ رُوحِي بَدَنِي قَالَ وَ أَقْبَلَ الْحُسَيْنُ يُقَبِّلُ رِجْلَهَا وَ يَقُولُ يَا أُمَّاهْ أَنَا ابْنُكِ الْحُسَيْنُ كَلِّمِينِي قَبْلَ أَنْ يَنْصَدِعَ قَلْبِي فَأَمُوتَ قَالَتْ لَهُمَا أَسْمَاءُ يَا ابْنَيْ رَسُولِ اللَّهِ انْطَلِقَا إِلَى أَبِيكُمَا عَلِيٍّ فَأَخْبِرَاهُ بِمَوْتِ أُمِّكُمَا فَخَرَجَا حَتَّى إِذَا كَانَا قُرْبَ الْمَسْجِدِ رَفَعَا أَصْوَاتَهُمَا بِالْبُكَاءِ فَابْتَدَرَهُمْ جَمِيعُ الصَّحَابَةِ فَقَالُوا مَا يُبْكِيكُمَا يَا ابْنَيْ رَسُولِ اللَّهِ لَا أَبْكَى اللَّهُ أَعْيُنَكُمَا لَعَلَّكُمَا نَظَرْتُمَا إِلَى مَوْقِفِ جَدِّكُمَا ص فَبَكَيْتُمَا شَوْقاً إِلَيْهِ فَقَالا لَا أَ وَ لَيْسَ قَدْ مَاتَتْ أُمُّنَا فَاطِمَةُ ص قَالَ فَوَقَعَ عَلِيٌّ عَلَى وَجْهِهِ يَقُولُ بِمَنِ الْعَزَاءُ يَا بِنْتَ مُحَمَّدٍ كُنْتُ بِكِ أَتَعَزَّى فَفِيمَ الْعَزَاءُ مِنْ بَعْدِك
🔸مرحوم اربلی نقل ميکند:
نقل است در این اثنا امام حسن و امام حسین علیهماالسلام از در درآمدند و گفتند:
«ای اسماء، هرگز مادر ما در این ساعت خواب نمیکرد؟»
اسماء گفت:
«ای پسران رسول خدا، مادر شما در خواب نیست؛ دنیا را بدرود کرده است.»
امام حسن علیهالسلام بر روی مادر افتاد و بوسه بر سر و رویش میداد و میگفت:
«ای مادر مهربان، با من سخن بگو پیش از آنکه روح از بدن من جدا شود.»
و امام حسین علیهالسلام آمد و پای مبارک مادر را میبوسید و میگفت:
«ای مادر نازنین، من پسر تو حسین هستم؛ با من سخن بگو پیش از آنکه دل من پاره شود و مرگ مرا دریابد.» 😭
اسماء به ایشان گفت:
«ای پسران رسول خدا، بروید و پدر بزرگوار را از وفات مادر آگاه کنید.»
آنان بیرون آمدند و چون نزدیک مسجد رسیدند، با آواز بلند میگریستند. همهی صحابه به شتاب پیش آمدند و گفتند:
«ای پسران رسول خدا، چه چیز شما را میگریاند؟ خداوند چشمان شما را گریان مباد! شاید نظر شما بر مرقد منور جد بزرگوار شما صلیاللهعلیهوآله افتاده و گریه از شوق شما به آن حضرت دست داده است؟»
گفتند:
«گریهی ما برای آن است که مادرمان فاطمه زهرا علیهاالسلام به سرای سرور انتقال فرمود.»
امیرالمؤمنین علیهالسلام این خبر شنید و از مسجد بیرون آمد و بر روی مادر افتاد و میگفت:
«درد دل خود را به که گویم و قرار و آرام از که جویم؟😭
به تو بود قرار و آرام من؛ پس بعد از تو به که خود را تسلی دهم و درد دل خود را گویم؟»
📚کشف الغمة ج 1 ص 500
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖گریههای بی امان حضرت زهرا علیهاالسلام
قسمت اول
(شدت گریههای حضرت زهرا سلاماللهعلیها)
🔺أبِي عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع قَالَ: الْبَكَّاءُونَ خَمْسَة
أَمَّا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ ص فَبَكَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص حَتَّى تَأَذَّى بِهَا أَهْلُ الْمَدِينَةِ وَ قَالُوا لَهَا قَدْ آذَيْتِنَا بِكَثْرَةِ بُكَائِكِ فَكَانَتْ تَخْرُجُ إِلَى الْمَقَابِرِ مَقَابِرِ الشُّهَدَاءِ فَتَبْكِي حَتَّى تَقْضِيَ حَاجَتَهَا ثُمَّ تَنْصَرِفَ)1
🔸امام صادق علیهالسلام فرمودند کسانی که در طول تاریخ خیلی گریه کردند پنچ نفر هستند یکی از آنان:
حضرت فاطمه دختر محمد(علیهماالسلام) به شدت بر رسولالله (صلیاللهعلیهواله) گریه میکرد، تا جایی که اهل مدینه از این شرایط آزار میدیدند و به او گفتند: «به خاطر زیاد گریهات ما را آزار دادهای». بنابراین، او به قبرستان شهدا میرفت و آنجا میگریست تا نیازش برآورده شود، سپس برمیگشت.
🔺قالَ الصَّادِقُ ع أَمَّا فَاطِمَةُ فَبَكَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى تَأَذَّى أَهْلُ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا لَهَا آذَيْتِنَا بِكَثْرَةِ بُكَائِكِ إِمَّا أَنْ تَبْكِي بِاللَّيْلِ وَ إِمَّا أَنْ تَبْكِي بِالنَّهَارِ وَ كَانَتْ تَخْرُجُ إِلَى مَقَابِرِ الشُّهَدَاءِ فَتَبْكِي)2
🔸امام صادق عليهالسّلام فرمودند:
فاطمه عليهاالسّلام در فراق رسول خدا آنقدر گريست كه مردم مدينه اظهار ناراحتى نمودند و به فاطمه عليهاالسّلام گفتند: گريه شبانه روزى تو ما را آزار مىدهد، پس يا در شب گريه كن و يا در روز.
بعد از آن حضرت فاطمه عليها السّلام به محلّ دفن شهدا مىرفت و در آنجا گريه مىكرد.
👇سوالات👇
1️⃣ آیا شدت گریه و حزن برای شخص معصوم، بلااشکال است؟
2️⃣ آیا آزار و اذیت دیگران توسط معصوم، با عصمت و مقام ایشان سازگار است یا خیر؟
3️⃣ علت گریههای بیامان حضرت زهرا سلاماللهعلیها پس از رحلت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله چه بوده است؟
4️⃣ بررسی تاریخی و معنوی «بیتالأحزان» یا «بیتالحزن» حضرت زهرا سلاماللهعلیها و جایگاه آن در فرهنگ شیعی.
✍️عیسوند
📚منابع:
1: امالی مرحوم صدوق ص 140
2: مناقب ابن شهرآشوب: ج 3 ص 322
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
➖گریههای بی امان حضرت زهرا علیهاالسلام
قسمت دوم
(دلائل گریههای بیامان حضرتزهراسلاماللهعلیها)
🔺وَ دَخَلَتْ أُمُّ سَلَمَةَ عَلَى فَاطِمَةَ ع فَقَالَتْ لَهَا كَيْفَ أَصْبَحْتِ عَنْ لَيْلَتِكِ يَا بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَتْ أَصْبَحْتُ بَيْنَ كَمَدٍ وَ كَرَبٍ فُقِدَ النَّبِيُّ ص وَ ظُلِمَ الْوَصِيُّ.
🔸ام سلمة به عیادت حضرت زهرا سلام الله علیها رفت و گفت:
ای دختر رسول خدا«صلیاللهعلیهواله» شب را چگونه سحر کردی؟
فرمود: صبح کردم در حالی که حزن و اندوه، قلبم را فرا گرفته، به سبب از دنیا رفتن پیامبر و ستمگری به وصي پیامبر«صلیاللهعلیهواله»
👇توضیح👇
حضرت زهرا سلاماللهعلیها در بیان علت اندوه و گریههای خود، دو دلیل اساسی را مطرح فرمودند:
1️⃣: فُقِدَ النَّبِيُّ: فقدان و شهادت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله.
2️⃣: ظُلِمَ الْوَصِيُّ: غصب خلافت و ظلم به امیرالمؤمنین علیهالسلام.
🔸 نکتهی مهم آن است که حضرت زهرا سلاماللهعلیها نفرمودند: *«فُقِدَ أبي؛ شهادت پدرم»* یا *«ظُلِمَ بعلي؛ ظلم به همسرم»*؛ بلکه سخن ایشان فراتر از عاطفهی شخصی بود.
گریههای بیامان ایشان نه صرفاً برای فقدان پدر، بلکه برای فقدان نبی خدا و ظلمی که بر امام زمان خویش روا داشته شد، بود.
👇عظمت فقدان نبی👇
1: عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، قَالَ: «مَنْ أُصِيبَ بِمُصِيبَةٍ، فَلْيَذْكُرْ مُصَابَهُ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ؛ فَإِنَّهُ مِنْ أَعْظَمِ الْمَصَائِبِ»
🔸امام صادق عليهالسّلام فرمودند:
هر كس گرفتار مصيبتى شد، خوب است مصيبت وفات پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را به ياد آورد كه از بزرگترين مصايب بود.
2: ظْلَمَتِ اَلْأَرْضُ لِغَيْبَتِهِ وَ كَسَفَتِ اَلشَّمْسُ وَ اَلْقَمَرُ وَ اِنْتَثَرَتِ اَلنُّجُومُ لِمُصِيبَتِهِ وَ أَكْدَتِ اَلْآمَالُ وَ خَشَعَتِ اَلْجِبَالُ وَ أُضِيعَ اَلْحَرِيمُ وَ أُزِيلَتِ اَلْحُرْمَةُ عِنْدَ مَمَاتِهِ فَتِلْكَ وَ اَللَّهِ اَلنَّازِلَةُ اَلْكُبْرَى وَ اَلْمُصِيبَةُ اَلْعُظْمَى لاَ مِثْلُهَا نَازِلَةٌ وَ لاَ بَائِقَةٌ عَاجِلَة
🔸حضرت زهرا سلاماللهعلیها:
زمین به خاطر غیبت او تاریک شد و خورشید و ماه کسوف کردند و ستارهها به خاطر مصیبت او پراکنده شدند. امیدها ناامید گشت و کوهها خاشع شدند و حرمتها از بین رفت و عظمت در زمان وفاتش فراموش شد. به خدا سوگند، این واقعه بزرگترین نازل شده و بزرگترین مصیبت است که هیچ مصیبتی همانند آن نه نازل شده و نه به سرعت زوال یافته است.
3. قالَ الإمام علي عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: عَلَى قَبْرِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سَاعَةَ دَفْنِهِ: إِنَّ اَلصَّبْرَ لَجَمِيلٌ إِلاَّ عَنْكَ وَ إِنَّ اَلْجَزَعَ لَقَبِيحٌ إِلاَّ عَلَيْكَ وَ إِنَّ اَلْمُصَــابَ بِكَ لَجَلِيلٌ وَ إِنَّهُ قَبْلَكَ وَ بَعْدَكَ لَجَلَلٌ
🔸امام علی علیهالسلام در کنار قبر پیامبر صلیاللهعلیهوآله، در لحظه دفن ایشان فرمود:
صبر، زیباست؛ جز در فراق تو.
بیتابی، ناپسند است؛ جز بر مصیبت تو.
مصیبت تو، عظیم و سنگین است؛
و همانا پیش از تو و پس از تو، هیچ مصیبتی به بزرگی آن نیست.
4: «عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ سَالِمٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ ص بَاتَ آلُ مُحَمَّدٍ ع بِأَطْوَلِ لَيْلَةٍ حَتَّى ظَنُّوا أَنْ لَا سَمَاءَ تُظِلُّهُمْ وَ لَا أَرْضَ تُقِلُّهُم»
🔸امام باقر (علیه السلام) فرمود:
چون پيغمبر «صلیاللهعلیهوآله» از دنيا رفت، خاندان محمد «صلیاللهعلیهوآله» درازترين شب را گذراندند، تا آنكه پنداشتند نه آسمانى است كه بر آنها سايه اندازد و نه زمينى كه آنها را بردارد.
👇🏻نتیجه👇🏻
فقدان خاتمالانبیاء، افضلِ خلائق، بیتردید بزرگترین مصیبت از آغاز آفرینش تا پایان جهان به شمار میآید. شخصیتهای معصومی همچون حضرت زهرا و امیرالمؤمنین علیهماالسلام، این مصیبت عظیم را با تمام وجود درک کردند.
از همین رو، گریههای بیامان حضرت زهرا سلاماللهعلیها نه صرفاً ناشی از اندوه شخصی، بلکه بهسبب فقدان برترین آفریدهی خداوند و رهبر الهی عالم بود.
در کنار این مصیبت، غصب خلافت، به انحراف کشیده شدن مسیر اسلام، و خانهنشین شدن امامِ مفترضالطاعه نیز بر عمق اندوه حضرت زهرا سلاماللهعلیها افزود؛ چرا که ایشان این مظلومیت و انحراف را با تمام وجود درک میکردند.
✍️: عیسوند
📚منابع:
1: مناقب ابن شهرآشوب: ج 2 ص 205
2: الکافي: ج 5 ص 550
3: الاحتجاج ج 1 ص 97
4: حکمت ۲۹۲ نهج البلاغه
5 : الكافي ج1، ص: 445
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi
علم الحدیث
➖اثبات عصمت حضرت زهرا «سلاماللهعلیها» از منابع اهل تسنن ✍🏻علمای اهلسنت در مواجهه با مسئلهی غضب
➖دفن شبانه حضرت زهرا«سلاماللهعلیها» در منابع اهل تسنن
قسمت اول
✍🏻«سران سقیفه در پی آن بودند که هرگونه نشانهای از ظلم خود نسبت به حضرت زهرا سلاماللهعلیها را پنهان سازند. اما وصیت آن حضرت به دفن شبانه، این تلاشها را بیاثر کرد؛ به گونهای که منابع معتبر تاریخی و حدیثی اهلسنت نیز ناگزیر به ذکر دفن شبانه و عدم اطلاع ابوبکر از آن واقعه شدهاند».
1. فقد بينا أن دفنها ليلا في الصحة أظهر من الشمس و أن منكر ذلك كالدافع للمشاهدات
🔸ابن ابی الحدید:
«ما بیان کردیم که دفن او در شب در حال صحت، روشنتر از خورشید است، و کسی که آن را انکار کند مانند کسی است که مشاهدات عینی را انکار میکند
2. عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ: دُفِنَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ و سَلَّمَ لَيْلًا دَفَنَهَا عَلِيٌّ، و لَمْ يَشْعُرْ بِهَا أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ حَتَّى دُفِنَتْ، و صَلَّى عَلَيْهَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ
🔸المستدرک علی الصحیحين:
«از عروه روایت شده است که فاطمه دختر رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم شبانه دفن شد؛ علی علیهالسلام او را دفن کرد، و ابوبکر رضیاللهعنه از دفن او آگاه نشد تا اینکه به خاک سپرده شد. و علی بن ابیطالب رضیاللهعنه بر او نماز گزارد.»
3. و غسلها زوجها علي رضي اللّٰه عنه، و كانت أشارت عليه أن يدفنها ليلا
🔸الاستیعاب:
شوهرش علی (رضیاللهعنه) او را غسل داد، و خود آن حضرت به علی سفارش کرده بود که او را شبانه دفن کند.»
4. فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا: عَلِيٌّ لَيْلًا، وَ لَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَ صَلَّى عَلَيْهَا
🔸صحیح بخاری:
«پس هنگامی که [فاطمه] وفات یافت، شوهرش علی او را شبانه دفن کرد، و ابوبکر را از دفن او آگاه نساخت، و خود علی بر او نماز گزارد.»
5. وَ عَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ. فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ لَيْلًا. وَ لَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ.
🔸صحیح مسلم:
«او پس از رسول خدا صلیاللهعلیهوسلم شش ماه زندگی کرد. پس هنگامی که وفات یافت، شوهرش علی بن ابیطالب او را شبانه دفن کرد، و ابوبکر را از دفن او آگاه نساخت.»
6. عن الحسين بن محمد أن فاطمة عليها السلام دفنت ليلا.
🔸انساب الاشراف:
«از حسین بن محمد روایت شده است که فاطمه (علیهاالسلام) شبانه دفن شد.»
7. و دفنت ليلا، و لم يحضرها أحد إلا سلمان و أبو ذر، و قيل عمار.
🔸تاریخ یعقوبی:
«و شبانه دفن شد، و در مراسم او جز سلمان و ابوذر کسی حضور نداشت، و گفته شده است عمار نیز حاضر بود.»
📚منابع:
1: شرح ابن ابی الحدید ج 16 ص 281
2: المستدرک علی الصحیحین ج 5 ص 392
3: الاستیعاب ج 4 ص1898
4: صحیح بخاری ج 6 ص395
5: صحیح مسلم ج 2 ص 1382
6: انساب الاشراف: ج 1 ص 405
7: تاریخ یعقوبی ج2 ص115
♻️کانال: علم الحدیث
@mirasehadisi