از همه عزیزانی که در مباحث علمی شرکت کردند ممنونم. تعداد ۹۳ تعریف از حکمرانی به دستم رسید. ضمن تشکر از همه بزرگواران تعدادی از تعاریف را در کانال بارگزاری کردیم. در روزهای آتی از منابع معتبر داخلی و خارجی تعاریف حکمرانی را باهم به بحث خواهیم گذاشت و نهایتا تعریف مختار را ارائه خواهیم کرد.

حکمرانی چیست؟ عبارت “حکمرانی” در جهان و ایران، معنایی پر ابهام دارد. در جهان، این ابهامات به دلیل وجود تعاریف فراوان، همچنان ادامه دارد. در ایران، بمنظور تحقق دولت اسلامی و وارد کردن دین در عرصه تمدن سازی، این ابهامات بیشتر نیز شده است و هنوز هیچ توافقی در این زمینه وجود ندارد. با این حال، مراکز متعدد دانشگاهی و اجرایی به دلیل جذب منابع مالی بیشتر یا مد بودن این واژه، نام تمام فعالیت‌های خود را “حکمرانی” گذاشته‌اند یا می خواهند بگذارند! برخی از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در ایران، بدون طی کردن چارچوب‌ها و فرایندهای تشکیل یک رشته، علاوه بر ایجاد رشته “حکمرانی” (رسمی یا غیر رسمی)، اقدام به تاسیس دانشکده‌ها و مدرسه‌های مختلف “حکمرانی” نیز زده‌اند. این در حالی است که هیچ برنامه خاصی برای مرزبندی رشته “حکمرانی” و به خصوص “حکمرانی” مبتنی بر منابع اسلامی با سایر تعاریف “حکمرانی” در جهان ایجاد نشده است. بنابراین، راهکار ما برای هم‌افزایی بیشتر، گفتمان‌سازی و ایجاد یک جریان اصلی در این عرصه، تهیه راهنمای پیکره دانش برای “حکمرانی” است که مورد توافق اکثریت علاقمندان به واژه “حکمرانی” در جامعه علمی کشور قرار گیرد.

این هم آخرین تعریفی که یکی از اساتید محترم ارسال کرده.

به تعبیری، حکمرانی یعنی فرآیند و شیوه اداره امور عمومی و تصمیمگیری جمعی از طریق تعامل با جامعه مدنی، بخش خصوصی، نهادهای محلی و شهروندان؛ بنابراین برخلاف حکومت که معمولا به ساختار رسمی قدرت و بیشتر به نهادهای دولتی اشاره دارد، حکمرانی گسترده‌ تر از حکومت است و نحوه اعمال قدرت، مشارکت، پاسخگویی و همکاری میان همه کنشگران را در بر میگیرد.

ممنونم از این پژوهشگر گرامی

مدل عمومی حکمرانی در حالت کلی، حکمرانی یعنی فرآیند تولید، تنظیم، توزیع و اجرای امر اجتماعی از طریق تعامل میان منبع امر (پادشاه، رئیس، رهبر، امام، نهاد قانون)، مردم و امت، قوانین و هنجارها، نهادها و فرایندهای هماهنگ‌سازی و تصمیم‌گیری. این تعریف همه‌ی انواع حکمرانی را در بر می‌گیرد: از سلطنت گرفته تا دموکراسی، از خلافت تا دولت–ملت، از امپراتوری تا حکمرانی دیجیتال. برتری حکمرانی ولایی در این سطح بنیادی آن است که منبع امر نه از زور و طبقه و بوروکراسی، بلکه از هدایت، عدالت، مشروعیت الهی و پیوند با امت شکل می‌گیرد. مردم در حکم شریک امر هستند، عدالت هدف اصلی حکومت است و هدایت جهت راهبردی سیاست‌ها را تعیین می‌کند.

ممنونم تعاریف زیادی دریافت شده ان‌شاءالله در روز های آتی حتما بهره برداری خواهیم نمود.🙏🙏🙏

کتاب مفاهیم کلیدی حکمرانی نویسنده؛ مارک بیور انتشارات مدرسه عالی حکمرانی شهید بهشتی

👤 مارک بیور (Mark Bevir) 🔸 حکمرانی به همه فرایندهای حکومت‌کردن اشاره دارد؛ چه توسط دولت و چه از طریق سایر بازیگران و نهادهای اجتماعی.

🧩 باب جسوپ (Bob Jessop) 🔸 حکمرانی را نوعی هماهنگی و هدایت در شرایط وابستگی متقابل بازیگران می‌داند.

🏛️ بانک جهانی (World Bank) 🔸 حکمرانی، به شیوه اعمال اقتدار از طریق نهادها و ظرفیت حکومت برای سیاست‌گذاری و اجرای آن مربوط است.

🌱 برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) 🔸 حکمرانی، شیوه‌ای است که جامعه از طریق تعامل دولت، جامعه مدنی و بخش خصوصی امور خود را اداره می‌کند.