🔰 اندیشکده مستعدان با همکاری پژوهشکده علوم انسانی اسلامی دانشگاه قم برگزار می‌کند: 🟢 دوره آموزشی گفتگومحورِ «سفر در جهان علوم انسانی» با موضوع: «بررسی مسیر شکل‌گیری، روش‌شناسی و تحول علوم انسانی در غرب و چشم‌انداز تولید علوم انسانی اسلامی» 🟢 با ارائه: حجت الاسلام و المسلمین استاد میثم رستمی جلسه پایانی: شنبه ۲۹ دی ماه ساعت ۱۸:۳۰ 🔴 همراه با اعطای گواهی به شرکت کنندگان دوره. 🟢 مکان: دانشگاه قم، تالار اندیشه 📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

💢 ابزارهای کاربردی حوزه علوم اسلامی هوش مصنوعی 1⃣ نسخه دوم موتور جستجوی هوشمند متون اسلامی «جهد» با قابلیت جستجو و پیشنهاد مفاهیم به نشانی https://johd.ir 2⃣ پایگاه ترکیبی دانش ویکی‌های اسلامی «قم‌نت» به نشانی http://qomnet.johd.ir 3⃣ نسخه دوم اَبر هوشمند اسناد متنی و تصویری «سحاب» با قابلیت خوانش تصاویر به نشانی https://sahab.johd.ir/login 4⃣ سامانه پاسخ‌یابی هوشمند سوالات دینی «پارسا» به نشانی https://www.parsaqa.com 5⃣ نسخه دوم ویراستار هوشمند حوزوی گروهی «تحریر» با رویکرد زیست‌بومی به نشانی https://tahrirapp.ir 6⃣ گراف دانش علوم حدیث «ثقات» به نشانی https://thiqat.org 7⃣ آنتولوژی قرآن کریم «هما» به نشانی http://homa.johd.ir؛ #هوش_مصنوعی 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

📝گزارشی آماری از دوره «سفر در جهان علوم انسانی» ▪️این دوره با همکاری اندیشکده مستعدان و پژوهشکده علوم انسانی اسلامی از تاریخ ۱۹ آبان ماه، به مدت ده جلسه یک ساعته در تالار اندیشه دانشگاه قم برقرار شد. 💠حجت الاسلام و المسلمین میثم رستمی استاد حوزه و دانشگاه و پژوهشگر حوزه اقتصاد و علوم انسانی، به عنوان استاد این دوره را ارائه فرمودند. 📈 تعداد ۴۸ نفر از حوزویان و دانشگاهیان در این دوره ثبت نام کردند که در نهایت ۲ نفر از خواهران و ۲۱ نفر از برادرانی که بیش از ۷۰٪ جلسات را شرکت کردند، موفق شدند گواهی رسمی ثبت شده در (ISC) را دریافت نمایند. طبق نظر سنجی انجام شده از شرکت کنندگان، دوره سفر در جهان علوم انسانی «عالی» توصیف شد و‌ در مورد برگزاری دوره های مشابه اتفاق نظر وجود داشت. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

🔰گزارش محتوایی دوره «سفر در جهان علوم انسانی» در این دوره حجت الاسلام و المسلمین استاد میثم رستمی با تبیین #مسیر_شکل_گیری_علوم_انسانی_در_غرب به دوره «رنسانس» و تحلیل های بورکهارت و کاسیرر اشاره کردند. در ادامه به تشریح مختصات «عصر روشنگری» پرداختند. استاد رستمی در زمینه #روش_شناسی، روش «استقراء گرایی»، «اثبات گرایی منطقی» و «ابطال گرایی» را بررسی کرده و نقدهای وارد بر این نظریات را مطرح فرمودند. در این مسیر دیدگاه های سرآمدان تاریخ علم از جمله بیکن، هیوم، ویتگنشتاین، پوپر و دوئم و کواین مطرح گردید. استاد برای تبیین تاریخچه #تحول_علوم_انسانی_در_غرب، از چالش هایی که توماس کوهن در علم شناسی ایجاد کرد سخن گفتند. استاد با تشریح تمایزات علوم انسانی با سایر علوم اجتماعی تاکید کردند دقت در این تمایزات زمینه ساز نگاه عاقلانه به علوم دینی خواهد بود. ایشان در این جلسات اظهارات جان لو‌ در انتقاد به روش های مرسوم تحلیل علمی را باز گو فرمودند. حجت الاسلام و المسلمین استاد رستمی در جلسات پایانی به #چشم_انداز_علوم_انسانی_اسلامی پرداخته و به ۱۰ مورد از بایسته های معرفتی و ‌۳ مورد از بایسته های اجرایی و مدیریتی حرکت به سمت تولید علوم انسانی اسلامی اشاره کردند. استاد نقدهایی نیز به برخی جریان های مدعی تولید علوم انسانی اسلامی که مسیر را به اشتباه طی میکنند وارد ساختند. در پایان هر جلسه منابعی برای مطالعه بیشتر به شرکت کنندگان معرفی شد. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

🔰دشواری های فهم متن عربی 💢گزارشی از کتاب متن فهمی فقیهانه؛ اثر حجت الاسلام و المسلمین عشایری 1️⃣ یادداشت اول:کلیاتی پیرامون کتاب «متن فهمی فقیهانه» 🔹یکی از کتبی که به دشواری های فهم کلام عرب و راه حل های آن پرداخته است، کتاب «متن فهمی فقیهانه» است. این کتاب در پنج فصل، به مشکلات پیش روی فقهای عرب و غیرعرب پرداخته و بالتفصیل به چالش های مشترک و اختصاصی هرکدام از فقهای عرب و غیرعرب اشاره کرده است. 🔹فصل اول کتاب پیرامون مبادی تصوری و تصدیقی بحث است. در این فصل به دو بنای عقلاء در فهم متون (فهم ارتکازی و فهم دقّی) و میزان دقت مطلوب در فهم کلام شارع اشاره میشود. 🔹فصل دوم درباره دشواری های مشترک فقهای عرب و غیرعرب در دلالت تصوری است. همچنین در این فصل از ساحت های لغت فهمی فقهی و اقسام الفاظ موجود در دانش فقه، سخن به میان آمده است. 🔹فصل سوم به دشواری های مشترک فقهای عرب و غیرعرب در دلالت تصدیقی میپردازد؛ دشواری هایی همچون «خطر تحمیل پیشفرض های ذهنی بر متن»، «تردید در موضوعیت یا طریقیت عنوان»، «ناآشنایی با فرهنگ عصر صدور» و ... . 🔹فصل چهارم کتاب دشواری های پرابتلای فقهای عرب را بررسی کرده و از «عصری گرایی زبانی» و «لهجه گرایی»، بعنوان دو چالش مهم در راستای فهم آیات و روایات یاد میکند. 🔹فصل پنجم نیز به دشواری های پرابتلای فقهای غیرعرب اختصاص دارد و مشکلاتی مانند «اشتراکات زبانی واژه ها»، «صرف زدگی» و «نحو زدگی» را برمیشمارد. 🔹از ویژگی های بارز کتاب، مثالهای متعدد از ابواب مختلف فقهی است که حاکی از تسلط مولف بر آیات، روایات و فروع فقهی است و فهم مقصود مولف را هموار میکند. 🔗مستعدان

گروه دین و اندیشه «سدید»؛ 💠بر خلاف فقه اهل سنت که از همان ابتدا، سیاست را در نقطه‌ای خارج از خود تعریف کرده و بر این عقیده بود که هر حاکمی - ولو به غلبه و زور - حکومت را به دست گرفت، باید نسبت به آن تمکین کرد، فقه شیعه، سیاست را در متن خود پرورش می‌داد. در این فضا، حکومت باید از دل فقه بیرون آمده و حاکمان دیگر، همگی غاصبان جایگاه امام و در مرحله بعد فقیهان هستند. با این حال، به دلیل دوری فقاهت شیعی از عرصه حکمرانی به علت تعلق به یک جنبش اعتراضی، فقهای شیعه هیچگاه نتوانستند پیرامون این موضوع که در واقع پس از تسلط بر حکومت، چگونه باید آن را اداره کنند، نظرات جامع و روشنی ارائه دهند. از همین رو، مقوله اداره، نسبت #اداره_دینی با خواست و #رضایت_عمومی، نسبت آن با مفاهیم عام‌تری همچون #عدالت یا #عقلانیت، #اصول_ثابت_و_متغیر حکمرانی و مسائلی از این دست، در فقه ما مغفول مانده است. #حجت‌الاسلام‌_میثم_رستمی - استاد حوزه علمیه و مدیر اندیشکده مستعدان - در این گفتار تلاش دارد تا ورودی مختصر به مسائل فوق داشته باشد. در ادامه، مشروح این گفتار را از نظر خواهید گذراند. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

حجت الاسلام و المسلمین رستمی؛ مدیر اندیشکده مستعدان فرسته اول 💠فقاهت؛ لازمه سیاست شیعی بحث از سیاست‌گذاری در یک حکمرانی دینی آن هم به شکل شیعی، اقتضائات خاص خود را دارد. در حکمرانی دینی شیعی، لازمه سیاست‌گذاری آن است که سیاست شما از دل فقاهت عبور کند؛ یعنی ما نمی‌توانیم یک سیاست را دینی بدانیم، بدون آنکه از دریای فقه آن را عبور نداده باشیم. پس این، اولین نکته ما است. این را شما از هر طرف بررسی کنید، راه گریزی از آن ندارید. فقه یعنی مجموعه‌ای از نهادها، ارزش‌ها، بایدها و نبایدهایی که شارع مقدس در ضمن روایات، آیات، عقل و اجماع آن‌ها را قرار داده و شما در سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری - که اساس باید و نباید در دل یک حکمرانی است - طبیعتاً نمی‌توانید بدون نسبت با فقه باشید؛ لذا 🔸کسانی که بخواهند از فقه عبور کنند و دینی بودن یک سیاست را با صرف ولایت و یا رضایت عرفی تبیین کنند، قطعاً این کار آن‌ها سیاست‌گذاری دینی نیست. 💠فقه اقتصاد، نقطه قوت فقه شیعه با این حال، فقه #شرط_لازم یک سیاست‌گذاری دینی است، اما #شرط_کافی نیست. نکته دوم آن است که فقه موجود نیز برای این امر نواقصی دارد. درست است که ما می‌گوییم سیاست‌های ما باید از فقه عبور کند؛ اما فقه موجود، دارای نواقصی است که نتیجه آن چنین می‌شود که خروجی آن کارآمد نیست. خروجی فقه با وضعیت فعلی، شبیه کاری می‌شود که در بحث بانک‌داری کردیم. اتفاقاً از نقاط پیشرفته فقه شیعه، همین #اقتصاد_اسلامی است. یعنی ما در نقاط دیگر، آن‌قدر پیشرفت نکرده‌ایم که در بانک‌داری و اقتصاد پیشرفت کرده‌ایم. اینها حاصل تلاش‌های مرحوم موسویان و آیت‌الله موسوی اردبیلی بود؛ اما کاستی این حرکت چه بود؟ این اساتید از دل این فقه موجود، بانک را عبور دادند. لذا همه عقود بانک‌ها اسلامی شد؛ اما باز هم خروجی کار، استثمارگر شد. وقتی می‌خواهیم مسائل را از دل فقه عبور دهیم و به کارآمدی نیز برسیم، چند نکته را باید ضمیمه کنیم. 👈ضمیمه اول، آوردن اهداف و #مقاصد_شریعت است. حالا با نام «مقاصد الشریعه» این بحث مطرح می‌شود؛ لذا تا اسمی از آن می‌بریم، برخی ظن سنی شدن فقه را مطرح می‌کنند. اما شارع ما اهداف و مقاصدی دارد. بعضی از این اهداف و مقاصد، تعبدی است. برای نمونه، امور مربوط به نماز را شما می‌گویید تعبدی است، اما امور مربوط به اداره جامعه که تعبدی نیست. اساس اموری در اداره جامعه وجود دارد که عقلایی است. یعنی قبل از آنکه دینی وجود داشته باشد، عقلاً به آن پی می‌برند. برای مثال، این موضوع که شما باید شکاف میان ملت و دولت را ترمیم کنید، سرمایه اجتماعی داشته باشید، مورد اعتماد و وثوق مردم باشید، نیاز به آیه و روایت ندارد. این موضوع، یک پیش‌فرض حکومتی - اعم از دینی و غیردینی - است. پس هر حکومتی که می‌خواهد امر اداره را پیش ببرد و مردم را به سمتی سوق دهد، باید فکری به حال #اعتماد_عمومی کند. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

حجت الاسلام و المسلمین رستمی؛ مدیر اندیشکده مستعدان فرسته دوم 💠لزوم توجه به پیش‌فرض‌های عقلایی در فقه اداره این پیش‌فرض‌های عقلایی حکمرانی، خلأ بعدی فقه ماست. یعنی در فقه ما به جهت آنکه قرن‌ها حاکمیت نداشت، نگاه عقلایی در برخی از جنبه‌های استنباطی وجود ندارد. شما بگویید منابع دینی هم به کنار، بیاییم به‌ صورت عقلی و عقلایی ببینیم که سیاست‌گذاری چه نیازهای عقلی دارد. بعد بیاییم روایات را با آن نگاه عقلی و عقلایی فهم کنیم. ثمره این نگاه، چنین می‌شود که برخی از اقدامات امیرالمؤمنین (ع) در زمانه خود، برگرفته از یک حکم عقلایی بود و نه یک نگاه تعبدی، اما بدان دلیل که این نگاه‌ها وجود ندارد، همه این مباحث تعبدی فرض می‌شود و از دالان فقه به‌صورت استنباطی و اجتهادی عبور نمی‌کند؛ در نتیجه مسئله‌ساز می‌شویم. پس ما نیاز به عبور از ایستائی در فقه گذشته را داریم. فقه ما نیز به مقاصد و نیاز به رویکرد عقلایی دارد. فقه ما نیاز به شناخت زیرساخت‌های عقلی دارد که حتی خود فقه و روایات نیز بر آن استوار هستند. به تعبیر دیگر، تصور کنید که ما حکومت پیامبر (ص) و حکومت امیرالمؤمنین (ع) را می‌بینیم. این حکومت‌ها، لایه‌های رویینی دارند که در قالب دستورالعمل‌ها و سیره به ما رسیده است. بااین‌حال، لایه‌های زیرینی که این حکومت‌ها بر آنها استوار هستند، نهادها، فرهنگ‌ها و باورهایی بوده که در مردم وجود داشته است. از همین رو، متناسب با آن‌ها حکمرانی صورت می‌گیرد. اینها تا شناخته نشود ما نمی‌توانیم لایه‌های معرفت دینی را درست تشخیص دهیم. 💠اهمیت پذیرش و همراهی عامه در اداره فقهی پس فقه، نیاز به #نگاه_عقلایی، #شناخت_لایه‌های_زیرین_زمان_شارع مقدس و #تناسب‌_سنجی میان لایه‌های زیرین و لایه‌های رویین دارد. حالا در این نگاه، مسئله #رضایت_عمومی نیز جزء نگاه‌های اصیل در قضیه حکمرانی است. در نگاه دینی ما هم کسانی مانند حضرت امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب، این نگاه اصیل را وارد می‌کنند. البته پذیرش عامه سیاست دینی را رقم نمی‌زند و مسیر سیاست دینی از دل خود دین و نه خواست عمومی می‌گذرد. اما در مرحله اجرا، پذیرش عامه مهم است. شما ممکن است رویکردی را دینی بدانید، اما چون پذیرش عامه وجود ندارد، از اجرای آن صرف‌نظر کنید. مثلاً #حجاب در فقه ما یک ضرورت است؛ حالا آیا این قضیه می‌تواند تبدیل به قانون شود؟ در اینجا ممکن است به دلیل عدم‌ پذیرش مردم، مدتی این قضیه مسکوت گذاشته شود. حالا این مسکوت گذاشته شدن به معنای آن است که ما باید از آن دست بکشیم؟ آیا این موضوع غیردینی شده است؟ طبیعتاً خیر. شما در این صورت، باید به سمت 👈فرهنگ‌سازی، 👈 اقناع 👈 ایجاد پذیرش از طریق روش‌های کم‌ریسک‌تر بروید. از طرف دیگر، ما باید همواره #نظارت را لحاظ کنیم. ما باید بررسی کنیم که چرا علی‌رغم آنکه نهادهای مختلف برای قضیه‌ای مانند حجاب، بودجه دریافت می‌کنند، هیچ توفیقی به دست نیاورده‌اند؟ چرا این نهادها حتی نتوانسته‌اند لباس مناسب را با قیمت خوب در معرض انتخاب مردم قرار دهند؟ سیاست دینی کوتاه نمی‌آید اما کوتاه‌نیامدن آن، به معنای چاره‌جویی مستمر برای اجرای اهداف دینی و فقه استنباط شده صحیح است. ⬅️پس اینجا تفاوت بحث ما با برخی از جریان‌های روشنفکری حوزوی مشخص می‌شود. ما به این قائلیم که اگر رضایت عمومی وجود نداشت، تنها باید موضوع را در سطح رویین مسکوت بگذاریم. اما درعین‌حال، نباید کل پروژه را تعطیل کرد. بلکه باید از راه‌های دیگر وارد شد. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

🔰نشست علمی با موضوع: روش فقه پژوهی در مسائل نوین 💠ارائه دهنده: حجت الاسلام والمسلمین محمد علی خادمی کوشا؛ استاد درس خارج اصول و فقه «بازی های رایانه ای» حوزه علمیه قم 📌مکان: مجتمع صدوقی، مرکز عالی فقه و علوم اسلامی، طبقه سوم، سالن جلسات 🗓زمان: یکشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۳۰ ⬅️حضور برای عموم #برادران مقدور هست. 🔰لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3

کنج زندان چه بلائی به سرت آوردند چه بلائی به سر چشم ترت آوردند شدی آزاد دگر از قفس تاریکت ولی افسوس که بی بال و پرت آوردند #یا_باب_الحوائج_ع🥀 #شهادت_امام_کاظم(ع)🏴 #را_تسلیت_عرض_میکنیم🥀