تصویر بالا از دو نوجوان در جشن «ایوان کوپالا» در میان اسلاوها (شمال اروپا) در اول تیر ماه برگزار میشود که برخی مراسم آن مانند از روی آتش پریدن شباهتهایی با آیین ایرانی چهارشنبه سوری دارد.
نفس خویش←@nafsma→
4.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
چهارشنبه سوری در قاسم آباد گیلان: به موسیقی، رقص، لباسهای سنتی و نماد کهن چلیپا دقت کنید،هنوز یاد و خاطره ی جشن های کهن آریایی در خاطره مردم کم رنگ نشده.
نفس خویش←@nafsma→
هدایت شده از ܭـࡅ߳ـیـبـــــܘ...🪴
💢یادی کنیم از شاه اسماعیل بزرگ.۵۱۸ سال پیش در چنین روزهایی در تبریز تاسیس شاهنشاهی ایران صفوی را اعلام کرد.در خطبهاش گفت:
«من امروز از آسمان به زمين فرو آمدم.منم سرور و شاهنشاه. بدان به راستي كه منم فرزند حيدر، منم فريدون، منم خسرو، منم جمشيد و منم ضحاك، منم رستم پسر زال،منم اسكندر»۵٢٢ سال پیش در چنین روزهایی «السلطان العادل الکامل»، اسماعیل بن حیدر بن جنید، «ابوالمظفر بهادر خان حسینی صفوی»، در مسجد جامع تبریز تاجگذاری و آغاز شاهنشاهی ایران صفوی را به طور رسمی اعلام کرد.در این روز شاه اسماعیل کبیر، «لویاتان ایرانی»، از آسمان به زمین فرو آمد.
ܭࡅ߳یــبه،ࡅ߳ܠߊقــے ࡅ߳ߊܝیــܟܿܢ و طܢــیܫࡅ߳ߺߺܙ
الفگی (alafeh) یا شب علفه،رسمی کهن با رنگ و بوی اسلامی که با چهارشنبه سوری پیوند خورده است. آیا شب علفه همان لیله البرات یا شب قدر است؟
چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی آن «شب قدر» که این تازه «براتم» دادند.ابوریحان بیرونی دانشمند بزرگ ایرانی نیز در این مورد میگوید: سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم این ماه ایام البیض نام دارد و شب پانزدهم این ماه شب بزرگ است و لیله الصک و لیله البرات نام دارد، همانطور که بیرونی گفتهاست برات به معنی بیض یا روشنی است و این واژه با واژه برایت در زبانها اروپایی هممعنی است در خراسان به آن چراغ برات میگویند یعنی جشنی که در آن چراغ و شمع روشن میکنند. نفس خویش←@nafsma→
الفگی (alafeh) یا شب علفه،رسمی کهن با رنگ و بوی اسلامی که با چهارشنبه سوری پیوند خورده است. آیا شب علفه همان لیله البرات یا شب قدر است؟/1
در گفتار مربوط به چهار شب سوری گفته شد که در اصل ریشه ی این جشن چهار روز و پنج شب مانده به نوروز با برافراشته شدن آتش به استقبال نوروز و طلوع فجر می روند و همچنین گفته شد از این چهار روز،یک روزش مربوط به مردگان است و با برافراشتن آتش روی پشت بام به راز و نیاز و ارتباط با ارواح می پردازند،گویا همه ی این جشن ها در چهار شب مانده به سال جدید به ترتیب انجام می شد اما حال این آداب از هم گسسته شدند و نظم دقیقی ندارند ولی در بعضی از اقوام رسوم به شکل صحیح انجام می شود، این مراسم شباهت زیادی با لیله البرات یا شب قدر دارد زیرا که در دو مراسم هدف اول مردگان و قبرستان هاست و با خوراکی ها و آتش و اسفند و چراغ به استقبال آن ها می روند،در نجوم پنج شنبه منسوب به مشتری ست که خدای ارواح است،گویا انتخاب این روز برای ارواح دلایل نجومی نیز دارد،و چهارشنبه نحسی دارد که منسوب به عطارد است و گویا در شب چهارشنبه ای که محاق است یعنی ماه در آسمان نیست قابیل ،هابیل را می کشد،و چهارشنبه آخر ماه صفر و آداب و رسوم آن که بی شباهت به آداب و رسوم چهارشنبه سوری نیست که در آینده به آن خواهیم پرداخت.
خود چهار شب سوری یا چهارشنبه سوری بعضی از آداب و رسوم آن نیز مربوط به مردگان بودند به عنوان مثال:در زند اوستا آمدهاست که پنج روز آخر سال تا روز پنجم فروردین اورمزد دوزخ را خالی میکند و ارواح رها میشوند. قاشق زنی استفادهٔ ارواح از زبان بدنی به جای زبان گفتاری است و رسمی ست برای ارتباط با ارواح،یا آتش یا چراغ در خانه برای این است که ارواح راه خانه را گم نکنند!!
برای ما ایرانی ها چهارشنبه سوری تلفیقی از عقاید باستانی و اسطوره ای با اسلام و به خصوص مسئله ی ظهور منجی ست،اگر پیشینیان آریایی ما در قطب شمال پس از زمستان طولانی و شب های طولانی با برافراشتن آتش به پیشواز فجر صادق و آسمان سرخ فام و شروع اعتدال بهاری می رفتند این بار ما آمدن بهار را در بهار بندگی به طلوع فجر امامت حضرت مهدی (عج) تشبیه کرده و در شب نیمه شعبان یا لیله البرات به استقبال رمضان می رویم
نفس خویش←@nafsma→
الفگی (alafeh) یا شب علفه،رسمی کهن با رنگ و بوی اسلامی که با چهارشنبه سوری پیوند خورده است. آیا شب علفه همان لیله البرات یا شب قدر است؟/2
علفه 'یابه قولی 'بی بی حور' یکی از آیین های سنتی است، آیینی از زیباترین مظاهر فرهنگ ایران باستان و نوروز. نام علفه به واسطه وجود علف و سبزی که یک پای سفره هفت سین و روز علفه است برآن گذاشته شده است. علفه آیینی ویژه است که در آن هم یاد و جای رفتگان سبز می شود و هم سنتی زنده و سبز برای زندگان و سبزی زندگی است. درون مایه علفه، تهیه مقدمات و به استقبال نوروز رفتن و یادکردن از درگذشتگان هرخانواده درسالی که گذشت می باشد.
شیوه اجرای عرفه زندگان و عرفه مردگان:
در اجرای این آیین شب اول موسوم به «عرفه مردگان» است که طی آن برای اموات در گوشهای از خانه چراغ روشن کرده و عقیده دارند در این شب روح درگذشتگان به آن خانه برمیگردد. ایرانیان در این شب خیرات داده و شادمانی نمیکنند.
شب دوم را «عرفه زندگان» نامیده و برای عید آماده شده و شادمانی میکنند. عید یا عرفه مردگان به احتمال زیاد، بازماندهای از رسوم بسیار کهن بزرگداشت فرَوَهرها (تجلی الهی روح درگذشتگان) است.
در بسیاری روستاهای ایران که هنوز آیین «عرفه» یا «علفه» را به شکل سنتی و آیینی خود مانند گذشتگان برگزار میکنند؛ افراد حاضر به مناسبت ورود این میهمانان بهشتی، علاوه بر آنکه خانه را تمیز و کدورتها را رفع میکنند، اسپند بر آتش میگذارند و خوراکیهای ویژه نذری میپزند. چراغی را در حیاط تا صبح روشن میگذارند به این اعتقاد که روح درگذشتگان به راحتی خانه را پیدا کند.
باور چنان است که روان و ارواح درگذشتگان در این ده روز به دعوت بازماندگان به میان آنان و در خانمان خود فرود آمده و به سر می برند و به بازماندگانی که آنان را به یاد داشته و نذری اهدا کرده و مراسمی بر پا می کنند، خیر و برکت و تندرستی و شادی اهدا می کنند.
با این توضیحات، باید گفت که سنت الفه با 10 روز آخر سال و اول سال نو (دو پنج روز) رابطه ای بسیار نزدیک دارد، پنج روز آخر سال، پنجه کوچک و پنجه آغاز سال نو، همانی است که در کبیسه محاسبه می شود و در حقیقت الفه یا علفه، در پنجه کوچک پایان سال اجرا می شود.به زبان زرتشتیان "در ده روز فروردیان یا فروردینگان بهشتیان و نیز دوزخیان به گیتی می آیند، بهشتیان شادان و دوزخیان ترسان از بیم بازگشت در خانه های خود و نزد بازماندگان خود می مانند. از این رو، برای شادی روان آنان نیایش و آیین ویژه ای برگزار می شود"
نکته: الفه یا الفگی ریشه از الفت و دوستی دارد که به معنای ارتباط و دوستی با ارواح می باشد.پایان
نفس خویش←@nafsma→
در دین بودایی آیین چراغ برات را ابُون " ابن " یا اورابُون میگویند و در روز سیزدهم تا پانزدهم از ماه هفتم و گاهی ماه هشتم قمری برگزار میشود. روز سیزدهم آتش میافروزند و به استقبال مردگان میروند و روز شانزدهم دوباره آتش برای خداحافظی با ارواح برمیافروزند و در واقع سه روز ارواح به تماشای اقوام خود می ایند. پروفسور ایموتو در کتاب آسوکا و پارس صفحه ۶۷ معتقد است واژه اورابون از فارسی آرتابان گرفته شدهاست و معنای آن ستایش نگهبانان قانون طبیعت است. در ایران کهن بزرگترین مراسم برات یا اورابون در کنار کعبه نقش رستم شیراز برگزار میشدهاست. برات در حقیقت جشنی است برای گرامیداشت مردگان و ارواح چنین اعتقادی وجود داشتهاست که سالی سه روز ارواح بر میگردند و به اقوام و دوستان سرمی کشند و از آنها جویای احوالات میشوند. این مراسم قبلاً در ایران رایج بودهاست و بنظر میرسد بسیار کهن تر از دوران زرتشتی است و ارتباط با مزداییها و میتراییها و خورشیدپرستی دارد و زیرا در ایران قدیم این جشن را در غروب ۱۳ ماه تا غروب ۱۵ ماه با برافروختن آتش در کنار آرامگاهها برگزار میکردند.
نفس خویش←@nafsma→
واکاوی آیین چهارشنبه آخر ماه صفر و رابطه آن با چهارشنبهسوری، آیا این آداب و رسوم ربطی به قیام مختار دارد؟ بنا بر نوشته تذکره صفویه کرمان،چهارشنبهسوری در ماه صفر بوده است، ادامه در لینک زیر:
http://www.gerishna.com/archives/24055
نفس خویش←@nafsma→
آش و شله زرد نذری با چلیپای چهار نقطه
در هند نیز نشان چلیپا برای تقدس و برکت روی خوراکیها ترسیم میشود
نشان چلیپای چهار نقطه که در بیشتر فرهنگهای کهن نشان برکت، شفا و تقدس بوده هنوز در ایران به روی غذاهای نذری ترسیم میشود.پختن آش نذری که به «شله مختار» معروف است و پخش آن بین همسایگان و اقوام یکی دیگر از آداب و رسوم چهارشنبه آخر ماه صفر در گراش است.
نفس خویش←@nafsma→