💢فوت و فن معلمی
«ترس از قضاوت دیگران یا ترس از خدا؟»
یکی از اشتباهات تربیتی ما اینه که بچهها رو بیشتر از مردم میترسونیم تا از خدا!
🔸 مثلاً میگیم: «نگاه کن مردم چی میگن!»، «مردم مسخرهات میکنن!»، «آبرومون پیش مردم میره!» انگار فقط مردم ان که حسابدار زندگیاند!
🔸 تو کلاس و مدرسه هم همینجوریه: دانشآموزا بعضی کارا رو فقط بخاطر ترس از تمسخر بقیه یا چشم و هم چشمی انجام میدن، نه از روی درستکاری و وظیفه. تقلب میکنن چون میترسن نمره کم بیارن پیش بقیه؛ اذیت میکنن چون میخوان جلوی دوستاشون مورد توجه باشن!
🔸 راه چیه؟
باید کمک کنیم بچهها یاد بگیرن که همیشه یک ناظر اصلیتر از مردم وجود داره: خدایی که از همه چیز باخبره. کارهاشون رو برای رضای او انجام بدن، نه تأیید دیگران. اگه کاری درست است، حتی اگر کسی نپسنده، باز هم ارزش داره. اگه کاری نادرسته، حتی اگر همه انجامش بدن، باز هم غلطه.
🔸 پس با بچهها از وجدان، از خدا، از مسئولیت درونی حرف بزن. نه از «چشم مردمی» که فقط میترسونه. شخصیت محکم، یعنی کسی که میدونه قضاوت مردم گذراست، اما رضای خدا همیشگی.
💢فوت و فن معلمی
«یک دانش آموز یعنی همه »
✨گاهی فکر میکنی: «اینهمه حرف زدم، فقط یک دانشآموز رو به درس علاقهمند کردم» یا «تنها یه بچه یادگرفت... انگار تأثیرم کم بوده».
ولی یادت باشه:
همون یک نفر، شاگرد دیگهای رو همراهی میکنه. اون هم یکی دیگه رو... و همینطور تا آخر کلاس و حتی سالهای بعد. یعنی تو با تأثیرگذاری روی یک نفر، میتونی آینده چندین نفر رو تغییر بدی.
پس هیچ کلامِ خوب، هیچ تشویقِ به موقع، هیچ تذکرِ با محبتی رو بیاثر نپندار.
حتی اگر نتیجه را نمیبینی، گاهی یک جملهات میتونه چراغ راه یک دانشآموز بشه تا سالها بعد.
کاری کن که امروزِ یک نفر، فردای چند نفر رو بسازه.
💢داستان جالب برای کلاس:
روباهی از شتری پرسید :
عمق این رودخانه چه اندازه است؟
شتر جواب داد : تا زانو
اما وقتی روباه در آب رودخانه پرید ، آب از سرش هم گذشت و همین طور که دست و پا میزد به شتر گفت : تو که گفتی تا زانو !!
شتر جواب داد : بله، تا زانوی من، نه زانوی تو!
نکته : هنگامی که از کسی مشورت می گیریم یا راهنمایی میخواهیم ، باید شرایط طرف مقابل و خودمان را هم در نظر بگیریم. لزوما هر تجربهای که دیگران دارند برای ما مناسب نیست !
فعلا عنوان اون مطالبی که خودم مفید دیدم رو میگم یادم نره، بعدا هر کدومو براتون توضیح میدم:
✅فرادرس
✅برونداد وگروه هم اندیشی
✅نمایش ملموس بحران
💢فوت و فن معلمی
«فرادرس: چطور دانشآموزان قویتر رو شکوفا کنیم؟»
🔸گاهی تو کلاس دانشآموزایی هستن که درس رو سریعتر از بقیه میفهمن و سطحشون بالاتر از دیگرانه. به جای اینکه این دانش آموزان در همین سطح بمونن ،میتونی با "فرادرس" اونها رو به چالش بکشی!
🔸مثلاً بهش بگو:
"تو این مبحث رو عالی یاد گرفتی! حالا برو از همین درس ۱۰ تا سوال چهارگزینهای خودت طراحی کن. سوالایی که نکات مهم رو پوشش بدن."
🔹با این کار:
· دانشآموز مجبور میشه درس رو عمیقتر بررسی کنه
· احساس میکنه بهش توجه ویژهای داری و ارزشش رو میدونی
· با ساخت سوال، تسلطش چند برابر میشه
· خلاقیتش هم تقویت میشه
🔺میتونی فعالیتهای دیگه هم بدی:
· ازش بخواهی یک نقشه ذهنی پیشرفته از درس بکشه
· یک مثال واقعی از کاربرد درس در زندگی پیدا کنه
· برای بقیه دانشآموزان توضیح بده
🔸یادت باشه دانشآموزان باهوش هم نیاز به توجه دارن. وقتی بهشون مسئولیت میدی و چالش میدی، هم احساس رشد میکنن، هم انگیزهشون بیشتر میشه. اینطور میتونیم کلاس رو برای همه پربارتر کنیم!
💢فوت و فن معلمی
«برونداد در کلاس چیه؟»
برونداد یعنی خروجی یادگیری! یعنی بعد از تدریس، دانشآموز چطور نشون بده درس رو فهمیده؟
📌 مثالهای ساده:
· وقتی حل یک مسئله ریاضی رو روی تخته نشون میده → این برونداده.
· وقتی یک جمله به انگلیسی مینویسه → برونداده.
· وقتی یک آزمایش علوم رو انجام میده و نتیجهاش رو گزارش میده → برونداده.
· حتی یک نقاشی از درس تاریخ میکشه → برونداده!
برونداد با حفظ کردن فرق داره:
برونداد یعنی دانشآموز مطلب رو پردازش کرده و حالا داره از ذهنش خروجی میده. مثل اینکه فرق بین گوش دادن به آهنگ (ورودی) و خودت آهنگ ساختن (خروجی) رو بفهمی.
چرا مهمه؟
تا برونداد نباشه، معلوم نیست یادگیری واقعاً اتفاق افتاده یا نه! معلم با دیدن بروندادها میفهمه کی رو یاد گرفته و کجاها باید بیشتر کار کنه.
پس برونداد، نشانه زندهٔ فهمیدنِ دانشآموزه!
💢فوت و فن معلمی،ایده
«راه اندازی گروه هم اندیشی در پیامرسان»
کار خیلی خوبیه! دقیقتر بگم چطور اجراش کنین:👇👇
(ساختن یک گروه مثلاً در «بله»، «ایتا» یا «روبیکا» برای کلاس و باز کردن گروه در یک بازه زمانی خاص برای ارسال صوت یا فیلم از دانش آموزان)
✨روش اجرا:
بعد از هر درس جدید از شاگردا بخواید توی خونه هرکدوم در ۲-۳ دقیقه با صوت یا متن بنویسن/بگن امروز چی یاد گرفتن و از مبحث چی فهمیدن یا چه نکته اضافه ای درباره این موضوع بلدن.
مثلاً: "امروز فهمیدم گیاهان چطوری غذا میسازن...(به زبان خودمونی)
🔸چندتا خوبی بزرگ:
1. مطالعهی عمیق: مجبور میشن درس رو قشنگ هضم کنن تا بتونن توضیح بدن.
2. تقویت اعتماد به نفس: حرف زدن در جمع مجازی، آمادگی برای کنفرانس کلاسی میشه.
3. یادگیری از هم: هرکس با زبان خودش توضیح میده، بقیه بهتر میفهمن.
4. مرور دائمی: با گوش دادن به توضیحات همدیگه، درس تکرار میشه.
5. ارزشیابی پنهان: شما میبینید هرکدوم چقدر یاد گرفتن.
💢نکتهی مهم درباره گروه هم اندیشی:
حتماً بگو: "غلط گفتن عیب نیست، اصلاحش میکنیم تا همه یاد بگیریم."
اگر دانشآموزی مطلب رو اشتباه گفت، محترمانه و با روحیهی مثبت توی گروه اصلاحش کن. مثلاً: "علی جان نکتهی خوبی گفتی، فقط یادمون باشه که فلان قسمتش این شکلی هم هست...". اینطوری هم اون دانشآموز دلگیر نمیشه، هم بقیه اشتباه رو تکرار نمیکنن.
🔸توصیه:
حواست باشه به دانشآموزانی که خجالتیترن. میتونی بهشون پیام خصوصی بدی و تشویقشون کنی تا در گروه مشارکت کنن.
با این روش، کلاسِ تو زنده و پویا میشه!
ماهيان از آشوب دريا به خدا شكايت بردند،
دريا آرام شد و آنها صيد تور صيادان شدند !!
آشوبهاي زندگي حكمت خداست.
ازخداوند ، دل آرام بخواهيم، نه درياي آرام !!
💢فوت و فن معلمی
« نمایش ملموس بحران»
خیلی از بچهها میپرسن: «این درس به چه درد من میخوره؟»
«نمایش ملموس بحران» همون جوابِ قوی به این سواله. یعنی معلم، اول از همه یه بحرانِ واقعی رو نشون میده که اگه این درس رو یاد نگیری، ممکنه برای خودت یا جامعه پیش بیاد.
🔸مثلاً فرض کنید درس امروز قرآن یا هدیهها در مورد نیکوکاری هست نمایش ملموس بحرانش میشه:
«فرض کن تو یه شهر زندگی میکنی که هیچکس به فکر هیچکس نیست. روزی ممکنه خودت یا خانوادهات بیپول و بیخانه بشین. اگه فرهنگ کمک کردن نباشه، همه فقط تماشا میکنن و کسی کمک دیگری نمیکنه. این جامعه تبدیل به جهنم میشه. یادگیری این درس، مثل یادگیری "همدیگه رو نجات دادن" هستش.»
یا یه مثال دیگه مثلاً برای درس علوم بگو که اگر این درس میکروبها رو یاد نگیریم و از لحاظ علمی روش کار نکنیم بیماریا خیلی زیاد میشه و خیلی از آدما از نداشتن داروها و عدم آگاهی از این درس به بیماری دچار میشن یا میمیرند.
🔸حتی درسهای ریاضی، فیزیک ، تاریخ همه شامل این موضوع میشن. در اصل نمایش ملموس بحران در پاسخ این سوال معروف دانش آموزان هست که همیشه میپرسند این درس به چه درد من میخوره.
🔸این روش، یه تکنیک انگیزشیه. وقتی دانشآموز ببینه که یادنگرفتن این درس، مستقیماً زندگی خودش و جامعه رو تهدید میکنه، با علاقه و دقت بیشتری گوش میده و یاد میگیره. چون میفهمه اینجا بحث نمره نیست، بحثِ جلوگیری از یک آیندهی بد است.