❤️ دانستنی‌های یلدایی ✅ یلدا [واژه‌ای] سُرْیانی است؛ یعنی میلاد؛ چون شب یلدا را با میلاد مسیح مطابق می‌شمردند. ایرانیان این شب را شب تولد میترا (مهر) می‌دانستند. بنابراین نوئل غربی همان شب یلدا یا شب چله‌ی ایرانی است. مراسم تولد میترا به عنوان یک روز مقدس، با آیین مهر به اروپا رفت. تا آن زمان جشن تولد و تعمید مسیح در روز ششم ژانویه برگزار می‌شد. پس از آن که بسیاری از آداب و رسوم مهری وارد آن شد، میلاد مهر که به اعتقاد مهرپرستان، نجات‌بخش بشر خواهد بود، به مسیح منتسب گشت و با گسترش مسیحیت در شرق، دوباره به ایران برگشت و شب یلدا نامیده شد. این طولانی‌ترین شب سال برای ایرانیان، گجسته (شوم) بود؛ زیرا علاوه بر سرمای سخت زمستانی، در این شب دیرنده، یورش اهریمن تاریکی تداوم می‌یافت. برای دفع این گجستگی (شومی) ایرانیان تا باز آمدن خورشید گرداگرد آتش شادی می‌کردند؛ خوان می‌گستردند و میزد (mayazd) نثار می‌کردند. ایرانیان باستان برای این که شب یلدا را به رغم اهریمن بدکنش به خوشی بگذرانند، آخرین بازمانده‌های میوه‌های پاییزی را جمع می‌کردند و بر خوان می‌نهادند و تا سپیده‌ُ صبح بیدار می‌ماندند. در واقع این میزد را به اهورامزدا پیش‌کش می‌کردند. این خوان میوه، شگون داشت و زمستان را پربرکت می‌کرد. ✓ تعمید: غسلی در مراسم مسیحیان که کودک را در آبی به نام "معمودانی" فرومی‌برند تا کودک پاک شود. ✓ مَیَزد: نوشخواره؛ نذر یا ولیمه‌ی غیر مایع مانند گوشت و نان در برابر زوهر (zuhr) که نذر و نیاز مایع است. ‌این خوراک را بر سکویی می‌چیدند و کسی که برای پخش کردن خوراکی‌ها گماشته‌می‌شد، "مَیَزدپان" نام داشت که امروزه به "میزبان" تغییر یافته است. 🟧 برگرفته از: فرهنگ اساطیر و داستان‌واره‌ها، دکتر محمدجعفر یاحقی. ✍️انجمن علمی ویراستاری ایران @anjomanvirastari @noshamim❤️

❤️ هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق ✅ لطفاً تا آخر ببینید صحبت‌های «سارینا حیدری» را! @noshamim❤️

❤️ درد و دلِ میوه‌ها با لهجهٔ شیرین کرمانی در آستانهٔ شب یلدا 😅 ✅ بنویسیم: درد دل ⛔️ ننویسیم: درد و دل @noshamim❤️

❤️ یک بیت زیبا بیا که تاب ندارم غم گرانت را بلندی شب یلدای گیسوانت را ✅ مجتبی مهدوی @AGHALIM

✅ بنویسیم: ز فراق تو☝️ ⛔️ ننویسیم: ز فراغ تو☝️ @noshamim❤️

❤️ دانستنی‌های یلدایی ✅ در فرهنگ مردم ایران، زمستان بر پایهٔ تجربهٔ زیسته، کشاورزی و طبیعت، به دوره‌هایی با نام‌های خاص تقسیم می‌شده است؛ نام‌هایی که بیش از آن‌ که تقویم رسمی باشند، تقویم معیشتی و مردمی به‌ شمار می‌آیند. 🔹چلهٔ بزرگ (چلهٔ کلان) از اول دی‌ماه تا دهم بهمن‌ماه ادامه دارد و چهل روز کامل است. 🔹چلهٔ کوچک (چلهٔ خُرد) از یازدهم بهمن‌ماه تا پایان بهمن است و بیست روز دار. از همین‌ رو، «چلهٔ کوچک» نام گرفته است. 🔸 در پایان چلهٔ بزرگ، جشن سَده برگزار می‌شده؛ جشنی که با افروختن آتش، گردهمایی، شادی و سرودخوانی همراه بوده و از جشن‌های کهن و مستند ایرانی است. 🔹در برخی از روایت‌های محلی، چهار روز پایانی چلهٔ بزرگ و چهار روز آغازین چلهٔ کوچک را «چارچار» می‌نامیدند. 🔹پس از آن، در فرهنگ عامه از اَهمن و بهمن یاد می‌شود؛ ده روز نخست اسفند را «اَهمن» و ده روز دوم را «بهمن» می‌خواندند. این نامگذاری‌ها بیش‌تر جنبهٔ روایت فولکلوریک دارند. قدیمی‌ها می‌گفتند: «اَهمن و بهمن آرد کن صد من روغن بیار ده‌ من هیزم بکن خرمن عهدِه همه با من». 🔹پنج روز نخستِ دههٔ پایانی اسفند را «سیاه‌بهار» می‌نامیدند؛ زمانی که شب‌ها بارانی و روزها زمان کار و کشت بوده است: «سیاه‌بهار، شب ببار و روز بکار». 🔹پنج روز پایانی اسفند نیز در برخی از مناطق، «سرماپیرزن» یا «سرماپیرزن‌کُش» خوانده می‌شد؛ روزهایی با هوایی ناپایدار که در باور مردم، به افسانهٔ «ننه‌سرما» پیوند خورده بود. 🔸این نام‌ها و روایت‌ها، بخشی از میراث شفاهی و فرهنگی ایران‌ و بازتابی از زندگی، کشاورزی و نگاه مردم به طبیعت بوده است؛ نه برگرفته از تقویم رسمی کشور. @noshamim❤️

▫️ چنانت سایه داری برســـر من که‌ رویـــم آفتابی را ندیده #اڪرم_نورانی https://eitaa.com/yzdaan

❤️ نکاتِستان☝️ ✅ در شماری از نسخه‌های معتبر دیوان حافظ، مانند نسخهٔ محمد قزوینی، یکی از مصراع‌های متن بالا☝️به صورت زیر👇آمده است: 🟧 تا "که" قبول افتد و "که" در نظر آید یعنی: باید منتظر ماند و دید که چه کسی مقبول دیگران واقع می‌شود و چه کسی در نظر دیگران می‌آید و به چشم آنان می‌نشیند. @noshamim❤️