🟩 نکاتِستان
شماری از کلمات عربی وجود دارند که استفاده از آنها در زبان فارسی رایج است.
در زبان فارسی، جمع بستن این دسته از کلمات عربی با نشانههای جمع عربی (ین، ون، ات) اشکال ندارد و غلط نیست؛ اما بهتر است که آنها را با نشانههای جمع فارسی (ها، ان) جمع ببندیم و به کار گیریم؛ البته در صورتی که نامأنوس به نظر نیایند:
معلم + ین = معلمین (درست است؛ اما بهتر نیست.)
معلم + ها = معلمها (هم درست و هم بهتر است.)
معلم + ان = معلمان (هم درست و هم بهتر است.)
نکته
با توجه به آنچه گفته شد، جمع بستن کلمهٔ عربی «مشکل» و مانند آن، با نشانهٔ جمع فارسی «ها» و به شکل «مشکلهای جامعه» نامأنوس به نظر میآید.
پس جمع بستن آن با نشانهٔ جمع عربی «ات» و به شکل
«مشکلات جامعه»
از
«مشکلهای جامعه»
مأنوستر است.
پرسش:
جمع بستن دو کلمهٔ زیر با نشانهٔ جمع عربی «ین» درست است:
بازرسین
داوطلبین
پاسخ:
عضویت در کانالِ
ادبی (و هنری) ما👇:
@noshamim
🟨 نکاتِستان
یاء مشدد + ة (یّة) نشانۀ مصدر جعلی (ساختگی یا صَناعی) در زبان عربی و مخصوص کلمات عربی است؛ همچون:
انسانیّة 👈 انسان بودن
خالقیّة 👈 خالق بودن
مظلومیّة 👈 مظلوم بودن
این نشانه در رسم الخط فارسی به شکل (یّت) نوشته میشود:
انسانیّت
خالقیّت
مظلومیّت
بنابراین، از به کارگیری کلمات فارسی (و به طور کلی غیر عربی) با این نشانه بپرهیزیم:
خوبیّت 👈 خوب، خوبی، خوب بودن
⛔️ خوبیّت ندارد که با همسایه دعوا کنید. (نادرست)
✅ خوب نیست که با همسایه دعوا کنید. (درست)
آشناییّت 👈 آشنا، آشنایی، آشنا بودن
⛔️ آشناییّت من با این خانواده کم است. (نادرست)
✅ آشنایی من با این خانواده کم است. (درست)
فنریّت 👈 فنر، فنری، فنری بودن
⛔️ فنریّت این وسیله چه قدر عالی است.(نادرست)
✅ فنری بودن این وسیله چه قدر عالی است. (درست)
@noshamim
🟥 تمرین:
کلمات اضافی در جملۀ زیر را حذف کنید و جملۀ نهایی و اصلاح شده را بنویسید:
پارسال گذشته با پای پیاده به استادیوم ورزشی آزادی در شهر تهران رفتم تا فینال آخر مسابقۀ فوتبال را با چشم خود و از نزدیک ببینم.
پاسخ:
@noshamim
✍️ نکاتِستان
کاندید یا کاندیدا؟
کاندید (candide) و کاندیدا (candidat)، هر دو، واژههایی فرانسوی هستند.
کاندید به معنای انسان سادهدل و سادهلوح است.
کاندیدا به معنای کسی است که داوطلب انجام دادن و اجرای کاری یا نامزد احراز مقامی است.
بنابراین:
⛔ مهندس فاطمی برای نمایندگی شورای شهر کاندید شده است.(نادرست)
✅ مهندس فاطمی برای نمایندگی شورای شهر کاندیدا شده است. (درست)
✅ مهندس فاطمی برای نمایندگی شورای شهر نامزد/داوطلب شده است. (درست و فارسیتر و بهتر)
بعضی از ویرایشپژوهان اعتقاد دارند که به جای واژهٔ کاندیدا میتوان از همان واژهٔ کاندید استفاده کرد؛ اما بهتر است طبق نظر اکثر ویرایشپژوهان عمل کرد و روزهٔ شکدار نگرفت و در چنین معنایی، همان واژهٔ کاندیدا را به کار برد.
#کاندید
#کاندیدا
#درست_نویسی
@noshamim