چی؟

به رنگ‌وبوی رضا (ع) نماد و فضاهای پرتکرار در منتخبِ آثار تجسمی برای شهید رئیسی (۲) 🔻رسانه بافتار 🆔 @baftar_resane

وقتی آثار تجسمیِ‌ طراحی‌شده برای شهید رئیسی را مرور می‌کنیم، مهم‌ترین سوالی که پیش می‌آید، این است که چگونه برخی از ابعاد شخصیتی یک قهرمان به موضوع طراحی هنرمندان تبدیل می‌شود؟ مثلاً برای شهید رئیسی می‌توان ده‌ها اخلاق و ویژگی خوب نام برد یا لحظات مهم تاریخی بسیاری را لیست کرد که در آن موثر بوده؛ اما چرا و چگونه فقط عده‌ای از آن‌ ویژگی‌ها و آنات، برای مردم و هنرمندان برجسته می‌شود و شهید را بیشتر با آن به‌خاطر می‌سپارند و در آثار هنری، تبدیل به نماد می‌شود؟ ساده‌اندیشانه می‌شود پاسخ را در پویش و هشتگ و پروپاگانداها جستجو کرد؛‌ اما مسئله، گویی جدی‌ترین از این بازی‌های رسانه‌ای است. ما هم اینجا در مقام پاسخ به این پرسش مهم نیستیم و در حد طرح بحث، از آن می‌گذریم تا در فرسته‌های دیگر، پیگیری‌اش کنیم؛‌ اما گویی پاسخش را باید در صحنه واقعیت و بیرون از فشارها و دوپینگی‌های مجازی و رسانه‌ای پیگیری کرد. به‌ندرت می‌توان شخصیت سیاسی‌ای همچون «شهید رئیسی» یافت که دست هنرمندان تجسمی در خلق آثار مرتبط با ایشان، تا این حد باز باشد. خادم حرم رضوی، مدافع سرسخت عدالت در برابر مفسدان اقتصادی، یاور محرومان و کارگران و ... بخشی از عناوینی‌ست که در ذهن مردم برای ایشان ثبت شده است. در طول یک سال پس از شهادت او، هنرمندان همواره با الهام از همین وجوه شخصیتی و با بهره‌گیری از نمادها و صحنه‌های آشنا برای مردم، آثاری خلق کرده‌اند. به‌عنوان مثال، برای یادآوری خدمات شهید در حرم امام رضا (ع) و افتخار به خادمی این امام از جانب خودش، از نمادهای رضوی مانندِ پرخادمی، گنبد و گلدسته‌های حرم، سنجاق سینه مخصوص خادمان و ... استفاده شده است. همچنین، برای تجسم دلسوزی و خدمت مخلصانه‌اش نسبت به محرومان، از صحنه‌های واقعی همچون بدرقۀ هلیکوپتر حامل ایشان توسط مردم روستای «کروچانِ»کرمان یا حضورش با لباس‌های ساده و خاکی در مناطق محروم، الهام گرفته شده است. از دیگر صحنه‌های الهام‌بخش برای هنرمندان، می‌توان به دفاع او از قرآن و بالابردن آن در سازمان ملل در اوج قرآن‌سوزی در غرب اشاره کرد. یا حمایتش از مردم و کودکان فلسطین و کوفیه‌ای که بر گردن می‌انداخت. حتی نحوه شهادت و عروج او نیز منبع الهامی برای هنرمندان شد تا بتوانند با قوۀ خیال، آن لحظه را با نمادهایی ملموس برای مردم تجسم کنند. از معروف‌ترینِ این آثار می‌توان به تصویرسازیِ میکائیل براتی با نام «پایان مأموریت» نام برد که شهدای خدمت را در حال عروج به آسمان با مشایعت فرشتگان به تصویر کشیده است. تنوع موضوعی این آثار و تکنیک‌های به‌کاررفته در آنها چنان گسترده است که شرح تک‌تک آن‌ها در این نوشتار نمی‌گنجد. در این فرسته، با تکیه بر نمادهای پرتکرار و محوری، منتخبی از آثار تجسمی و گرافیکی را آورده‌ایم که برای شهید رئیسی طراحی شده است. 🔻رسانه بافتار 🆔 @baftar_resane