#تفسیر_قرآن
#تفسیر_سوره_تین
🔅🔅🔅
📌 نگاشت 3 معرفی و کلیات
✳ معرفی کلی سوره تین
🔹 سوره تین جزو سورههای مکی و در ترتیب نزول بیست و هشتمین سورهای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است،
🔹 این سوره در چینش کنونی مُصحَف نود و پنجمین سوره است[معرفت، آموزش علوم قرآن، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۱۶۶.]
🔹 و جزء سیام قرآن قرار دارد.[دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۵.]
🔹 سوره تین ۸ آیه، ۳۴ کلمه و ۱۶۲ حرف دارد.
🔹 این سوره جزو سورههای مفصلات (دارای آیههای کوتاه) و از سورههای کوچک قرآن است.
🔹 این سوره از جمله سورههایی است که با سوگند آغاز میشود و خداوند در همان ابتدا به چهار چیز سوگند یاد میکند.[همان.]
🔹 محور اصلی سوره تین، مسئله قیامت و پاداش اُخرَوی است.
🔹 خداوند این سوره را با چهار قسم آغاز میکند و خلقت انسان را شایستهترین و نیکوترین میخواند.
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
تفسیر سوره تین را در پست های بعدی به صورت آیه به آیه دنبال کنید👇👇
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(8)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ اصل دوم در فضای پاکی و معطر
20پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) چنين فرمود: إنّ الاسلام نظيف فتنظّفوا فإنّه لايدخل الجنّة إلّا نظيف(نهج الفصاحه، ج 2، ص 998. )
و تنظّفوا بكلّ ما استطعتم فإنّ الله تعالي بني الإسلام علي النظافة و لن يدخل الجنّة إلاّ كلّ نظيف[نهج الفصاحة، ج 2، ص 998. ]
🔹 ساختار نظام يافتهي اسلام، عقيدهي توحيدي است كه از لوثِ شرك، الحاد، كفر و زندقه طاهر است. خلق حسن است كه از رَوْثِ ظلم، كينه، حسد و هر رذيلت ديگر پاك است. فقه و احكام رفتاري است كه از فَرْثِ كژراهه رفتن و بيگانه وار عمر گذراندن و ديوانه وار مردن منزّه است.
🔹 شايستهي چنان دين الاهي اين است كه متديّنان به آن، از هر پليدي پاك و از هر پلشتي طاهر باشند. زيرا رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نظافت را همتاي تقوا وظيفهي همگاني و هميشگي و همه جانبه دانست و همان طور كه در قرآن كريم آمد: (فاتقوا الله ما استطعتم)[ سوره ي تغابن، آيه ي 16. ]
🔹 آن حضرت (صلي الله عليه و آله و سلم) نيز دربارهي نظافت چنين توصيه فرمود: تنظّفوا بكلّ ما استطعتم؛[ نهج الفصاحه، ج 2، ص 606. ]
يعني با هر وسيلهي ممكن پرهيزكاري را حفظ كنيد و با هر ابزار ميسور، نظافت و پاكيزه گي را پاسداري نماييد تا بتوان دربارهي امت اسلام شناس دين مدار چنين سرود:
ز در درآ و شبستان ما منوّر كن
هواي مجلس روحانيان معطّر كن
بگو به خازن جنّت كه خاك اين مجلس
به تحفه بر، سوي فردوس و عود مجمر كن
📚 [ديوان حافظ، غزل 397. ]
🔹 و چون بوي خوش، محبوب خداست و حبيب خدا، يعني پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) دوستدار اوست؛ از اين جهت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود: حبّب إلى من دنياكم... و الطّيب وجعل قرّة عيني فى الصلاة.[ بحار، ج 73، ص 141. ]
🔹 براي ترغيب به طيب و تحضيض به تحصيل بوي خوش و فضاي عطر آگين، چنين فرمود: «لو أذن الله تعالي فى التجارة لأهل الجنّة لاتّجروا فى البرّ والعطر [نهج الفصاحة، ج 2، ص 607]
؛ گرچه در بهشت تمام نيازهاي بدني و روحي، بدون رنج تجارت تأمين است، ولي اگر در آن جا مجال داد و ستد بود، بهشتيان گندم و عطر را كالاي تجاري قرار مي دانند. كنايه از اهتمام اسلام به نان جامعه است كه در پرتو اقتصاد سالم به دست مي آيد و اهتمام به محيط سالم و هواي پاك و معطر است كه در ظلّ اصول زيستْ محيطي فراهم مي شود.
🔹 بنابراين، امّتِ بهشتي منش و جامعهي جنّت خوي، مي كوشد داراي اقتصادي سالم، به دور از فاصلهي عميق طبقاتي بين توانگر و تهيدست بوده، نيز واجد محيطي سالم و دريا و صحرا و هوايي به دور از سِلاح تخريبيِ فاقدان صلاح باشد؛ ولي دولت مقتدر جهنّمي وَش، مي جوشد تا با تحريم اقتصادي كشورهاي عدالت خواه و آزاد منش و با صدور سلاح هاي ميكروبيِ ناپاكِ شركت هاي بي باك، منطقهي وسيعي را به كام ناكامي فرو برد تا خود، سر از كاميابي كاذب برآورد؛ غافل از آن كه تاريخ كهنِ دنيا كه پير منافق است، جوان موافق نخواهد شد و حكومت غاشمانه و جابرانهي آنان ديري نخواهد پاييد:
در هوا سود نيست، زان بر گرد
تا ز بودِ تو، برنيارد گرد
📚 [حكيم سنايي، حديقة الحقيقه، ص 474. ]
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#حضرت_آيت_الله_جوادي_آملي
📌شناخت خدا و استجابت دعا
🔹 سؤالي از وجود مبارک امام صادق(سلام الله عليه) شد که چرا بعضي از دعاها مستجاب نميشود؟ فرمود: «لِأَنَّكُمْ تَدْعُونَ مَنْ لَا تَعْرِفُون»؛[فلاح السائل و نجاح المسائل، ص107.] کسي را که نميشناسيد از او ميخواهيد! خيال ميکنيم يک موجودي است در آسمانها به نام خدا که گاهي به کار ما ميرسد. اما اينکه ﴿هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ﴾؛[سوره حديد، آيه4.] ـ اين يکي از چيزهايي است که فهميدني نيست همين است ـ به ما از ما نزديکتر است، اين را ائمه فرمودند. در سوره «انفال» فرمود که بين شما و شما خدا فاصله است. حقيقت ما قلب ماست و قلب ما يعني همين هويت ماست؛ منظور از اين قلب اين نيست که در گوشه چپ سينه قرار دارد، اينکه فرمود: ﴿في قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ﴾،[سوره بقره، آيه10؛ سوره مائده، آيه52؛ سوره انفال، آيه49 و..]اين قلب را که نميگويد. فرمود: ﴿وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ﴾؛[سوره انفال، آيه24.] بين شما و شما خدا فاصله است.
🔹 مرحوم کليني(رضوان الله تعالي عليه) اين حديث را نقل کرد انسان که صمد نيست خدا صمد است؛ انسان «أَجْوَفُ مُعْتَمِل»;[الكافي (ط - الإسلامية)، ج1، ص110.]انسان توخالي است، صمد نيست، صمد يعني توپُر. آن کسي که توپُر است خداست؛ يعني هستي او خلأيي ندارد؛ اما انسان مرتّب اينجا را نميداند يا اين را نميتواند! امام صادق(سلام الله عليه) در جواب آن سائل که چرا دعاي ما مستجاب نميشود فرمود: «لِأَنَّكُمْ تَدْعُونَ مَنْ لَا تَعْرِفُون».
📚 درس خارج فقه نکاح جلسه 374 تاريخ: 1397/08/23
🌿🌿🌿
◀️ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#قرآن_شناسی
#بررسی_علوم_قرآنی
📌 سری جدید
📋✏ نگاشت 1:وجوه و نظائر در قرآن
✳ تعريف وجوه و نظائر
«وجوه» درباره محتملات معانى به كار مى رود و «نظائر» درباره الفاظ و تعابير. اگر در لفظ يا عبارتى چند معنا احتمال رود، اين معانى را وجوه گويند؛ به اين معنا كه عبارت مذكور را بتوان بر چند وجه تعبير كرد و هر وجهى را تفسيرى شمرد.
نظائر در الفاظ يا تعابير مترادفه به كار مى رود و آن هنگامى است كه چند لفظ (كلمه يا جمله) يك معناى تقريبى واحد را افاده كنند. اين بيش تر در الفاظى يافت مى شود كه داراى معانى متقارب و مترادف باشند و جدا ساختن آنها گاه دشوار مى نمايد.
🔹 در قرآن ازهر دو نوع فراوان يافت مى شود لذا شناخت «وجوه و نظائر» در قرآن يك ضرورت تفسيرى به شمار مى رود.
🔅 وجوه لفظ مشتركى را گويند كه در چند معنا به كار مى رود، مانند لفظ امت كه به سه معنا آمده: ملت، طريقت و مدت:
امت به معناى ملت در آيه: «وكذلك جعلناكم امّةً وسطاً» (سوره بقره-143)، (اين چنين است كه ما شمار را ملتى ميانه قرار داديم).
امت به معناى طريقت نظير آيه: «انّا وجدنا آبائنا على امّة و انّا على آثارهم مقتدون» (سوره زخرف-23)، (ما پدرانمان را بر طريقتى [روشى] يافتيم و ما همان را دنبال مى كنيم).
امت به معناى مدت نظير آيه: «و قال الذي نجا منهما وادّكَر بعد امّةٍ» (سوره یوسف-45)، (و آن كس از آن دو (زندانى) كه نجات يافته و پس از مدتى (يوسف را) به خاطرآورده بود، گفت...).
🔅 نظائر الفاظى را گويند كه با يكديگر هم آهنگ و هم تا باشند. مانند الفاظ مترادفه كه معانى آنها يكسان يا نزديك به هم باشند.
وجوه محتمله در الفاظ و عبارات قرآن به ويژه در جمله هاى تركيبى، فراوان است و تا كسى اين وجوه محتمله را نداند، درست را از نادرست تشخيص نخواهد داد و بر حقيقت تفسير آيه آگاه نخواهند شد؛ زیرا پى بردن به حقيقت به ميزان تشخيص و توانايى جدايى صحيح از سقيم بستگى دارد.
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(9)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ اصل سوم در فضای پاکی و معطر
✅ 3. پيامبر بزرگ و گرامي اسلام چنين فرمود: «ثلاث يجلين البصر، النظر الي الخضرة وإلي الماء الجارى وإلي الوجه الحسن[نهج الفصاحة، ج 1، ص 292. ]؛ سه چيز است كه مايهي روشني ديده اند: نگاه به سبزه و به آب روان و به روي نيكو. اگر جلوهي چشم در ديدن فضاي سبز و آب روان است، معلوم مي شود كه ايجاد و حفظ بوستان و گلستان و پارك سبز و روان ساختن جوي صاف، مطلوب اسلام است؛ نه در تحصيل آن كوتاهي رواست و نه در حراست آن قصور سزاست و نه در نگهداري منابع طبيعي و مراتع و مزارع گل و گياه، فتور به جاست.
🔹 اگر فضاي سبز با زرع يا غرس خوشه يا شاخهي ثمر بخش همراه است، خير مضاعف محسوب مي شود. رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) غرس درخت ميوه را صدقهي ثواب آور دانست و در تشويق آن، چنين فرمود: «من غرس غرساً، لم يأكل منه آدمىٌ و لا خلقٌ من خلق الله، إلاّ كان له صدقةً.[ همان، ج 2، ص 563]
🔹 گسترهي فيض خدا باعث شد كه ثواب صدقه دادن از راه زرع يا غرس درخت بارآور، اختصاصي به بهره برداري بشر نداشته باشد، بلكه هر مخلوقي اعم از حيوان يا انسان از آن استفاده كند، عنوان صدقه بر آن منطبق خواهد شد؛ چنان كه از آن حضرت (صلي الله عليه و آله و سلم) چنين مأثور است: «من زرع زرعاً فأكل منه طيرٌ، كان له صدقةً.[ همان، ج 1، ص 435]
🔹 لازم است به اين نكتهي فاخر عنايت شود كه ارزش فضاي سبز و تأمين آن با زرع يا غرس، اختصاصي به مورد اميدواري زارع يا غارس از بهره وري شخصي ندارد، بلكه در موردي هم كه كشاورز يا باغدار، اميدي به حيات خود ندارد و از بهره مندي شخصي نااميد است، دستور اسلام به تحصيل فضاي سبز، محفوظ است. لذا دو نمونه از احاديث مربوط به ترغيب به زرع و غرس ارائه مي شود كه در يكي اميد حاكم است و در ديگري، اميدمحكوم.
🔹 اول آن كه مورد اميد است:
از رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) رسيده است: «إنّما الأمل رحمةٌ من الله لأُمّتي، لولا الأمل ما أرضعت أمٌ ولداً ولاغرس غارسٌ شجراً»[ نهج الفصاحة، ج 2، ص 713. ]؛ يعني آرزوي معقول، رحمت خداست كه نصيب امّت اسلامي شده است و اگر آرزوي صحيح نمي بود، هيچ مادري فرزند را شير نمي داد (زيرا علم به بقا و دوام او نداشت و ندارد) و هيچ نهالْ كاري درخت نمي كاشت. چون علم به نموّ و بهره برداري از آن را ندارد.
🔹 دوم آن كه مورد نااميدي نيست: از رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) رسيده است: «إن قامت الساعة و فى يد أحدكم فسيلةٌ فإن استطاع أن لايقوم حتي يغرسها فليغرسها»[ همان. ] ؛ اگر نشايي در دست يكي از شماست و قيامت در آستانهي قيام است و مرگ شما قطعي است، اگر كم ترين مهلت براي غرس نهال و كاشتن آن در اختيار داريد، از آن فرصت كوتاه كمك بگيريد و آن را كشت كنيد.
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
📌قابليت
#حضرت_آيت_الله_جوادي_آملي
🔹 جامعه بشري تا انساني كامل و والا نداشته باشد به مقصد نميرسد. حرف همه در ديگران اثر نميكند، يك وقت است يك كسي قابليت تأثر را از دست داد، او گرفتار ﴿سَواءٌ عَلَيْهِمْ ءَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ﴾[سوره بقره, آيه6.] خواهد بود، يك وقت صلاحيتش همچنان محفوظ است، وقتي صلاحيت محفوظ بود اين شخص قابل بهرهبرداري از محضر وليّ خداست، منتها بهرهمندها متخلفند؛ بعضي از علوم حصولي آن حضرت استفاده ميكند، بعضي از «علوم شهودي» آن حضرت استفاده ميكنند، بعضي ها با «درس و بحث» خدمت حضرت شرفياب ميشوند و استفاده ميكنند، بعضي ها با «عبارت» بهره ميبرند و بعضي ها هم با «اشارت» بهره ميبرند.
🔹 كم نبودند كساني كه در مكه خدمت امام سجاد بودند، اما همه اين توفيق را نداشتند كه صحنه عرفات را با منظر ملكوت ببينند كه چه كسی انسان است و چه كسي حيوان، چه كسي گرفتار «مَا أَكْثَرَ الضَّجِيجَ وَ أَقَلَّ الْحَجِيجَ»[ التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسكري(عَلَيْهِ السَّلَام)، ص606 و 607.]است. همه آن لياقت را نداشتند كه امام سجاد چشم آنها را باز كند و باطن اين مردم را به آنها نشان بدهد، همه آن لياقت را نداشتند كه محضر امام باقر شرفياب بشوند و از اشهاد آن حضرت استفاده بكنند، قسمت مهم شاگردان آنها روي ﴿يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ﴾[سوره بقره, آيه129.] كار ميكردند، اوحدي از شاگردان آنها روي ﴿يُزَكِّيهِمْ﴾ كار ميكردند. وجود مبارك ولي عصر(ارواحنا فداه) كه ظهور بكنند، با بخش وسيعي از شاگردانش بر اساس ﴿يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ﴾ كار ميكنند، اما با اوحدي اينها از راه اشهاد غيبي كار ميكنند.
📚 درس اخلاق تاريخ: 1381/07/30
🌿🌿🌿
◀️ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(10)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ اهتمام اسلام به فضاي سبز، به ويژه خوشه يا شاخهي مثمر، كاملاً از مطاوي رهنمودهاي رهبران الاهي در متون ديني مشهود است؛ به طوري كه گاهي كاشتن درخت، در رديف بهترين و مقدس ترين كارهاي خير قرار مي گيرد؛ چنان كه از رسول اكرم مأثور است: «سبعٌ يجرى اجرهنّ وهو فى قبره بعد موته: من علّم علماً أو أجري نهراً أو حفر بئرًا أوغرس نخلاً أو بني مسجداً أو ورّث مصحفاً أو ترك ولداً يستغفرله بعد موته»[ نهج الفصاحة، ج 1، ص 497]
🔹 در اين حديث شريف، درخت كاري در كنار تعليم دانش، ساختن مسجد، توريث قرآن يا كتاب علمي سودمند ديگر و... واقع شد كه اين مقارنه، كاشف از درجهي بالاي اهتمام اسلام به درخت كاري است. لذا هم دربارهي نگهداري درخت و آبياري آن دستور رسيده است و هم دربارهي پرهيز از قطع آن.
🔹 از حضرت رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) مأثور است: «من سقي طلحةً أو سدرةً فكأنّما سقي مؤمناً من ظمأ»[ وسائل الشيعه، ج 17، كتاب التجارة، باب 10، أبواب مقدمات التجارة. ]
؛ يعني هر كس درخت محتاج به آبياري را (درخت سدر و مانند آن خصوصيتي ندارد) سيراب نمايد، گويا انسانِ مؤمنِ تشنه را سيراب نمود.
🔹 همچنين از اميرالمؤمنين، علي بن ابي طالب (عليه السلام) نقل شده است: از بريدن درخت تر و سبز پرهيز شود، مگر براي ضرورت.[ بحار الانوار، ج 76، ص 319. ]
🔹 چنان كه از امام رضا (عليه السلام) و امام صادق (عليه السلام) در اين باره حديث هاي سودمندي نقل شده است و حفظ آن را براي مناطق كويري و كم درخت و بيابان، نافع تر معرفي كردند و قطع درخت را با تبديل و تعويض، بدون مانع اعلام فرمودند.[ وسائل الشيعه، ج 19، ص 39، كتاب الزراعة، باب 7. ]
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(11)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
🔹 هرگونه فايده اي كه از فضاي سبز بهرهي انسان، حيوان دونده، خزنده، رونده، پرنده و مانند آن باشد، مورد ترغيب دين مقدس اسلام است. زيرا رهبران الاهي به هر موجود زندهي بي آزار كه زيان او به چيزي يا كسي نمي رسد، احسان مي نمودند و چنين كاري را هم به ديگران توصيه مي فرمودند؛
🔹 چنان كه حضرت مسيح (عليه السلام) هنگام عبور از كرانهي دريا مقداري از غذاي شخصي خود را به دريا انداخت. برخي از حواريان گفتند: يا روح الله، چرا چنين كردي؟ فرمود: براي حيوانات دريا، تا از آن تغذيه كنند و ثواب اين كار نزد خداوند بزرگ است.[ وسائل الشيعة، كتاب الزكاة، باب 19، أبواب الصدقة. ]
🔹 امام محمد باقر (عليه السلام) فرمود: خنك كردن جگر گرم و تشنه، واجب است و هر كس جگر تشنهي حيوان يا غير آن را سيراب نمايد، خداوند او را در روزي كه هيچ سايه اي غير از ظلّ معنوي خدا نيست، در سايهي خود پناه مي دهد.[ بحار الانوار، ج 93، ص 170]
🔹 از اين گونه رهنمودهاي فعلي و قولي رهبران ديني، پيوند اخلاق و عبادت با فضاي سبز، رعايت حقوق حيوانات و مانند آن معلوم مي شود. زيرا صبغهي ملكوتي اين كارها كه توجه به ثواب الاهي و عنايت به قيامت و اهتمام به ذخيرهي پس از مرگ است، كاملاً ملحوظ شده است.
از حضرت امام جعفر صادق (عليه السلام) مأثور است: «لايطيب السكني الاّ بثلاث، الهواء الطيّب و الماء الغزير العذب، و الأرض الخوارة»[ همان، ج 57، 234. ]
؛ زندگي بدون احراز سه عامل حياتي گوارا نيست: هواي پاك و تميز، آب فراوان و گوارا، زمين حاصلخيز و قابل كشت و زرع. خداوند تمام عناصر محوري مورد نياز زندگي بشر را تأمين فرمود و بهره برداري از آن ها را جزو حقوق بشر قرار داد وجامعه را به صيانت آن ها از آفت، انقراض، كمبودي و مانند آن مكلّف كرده است.
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#تفسیر_قرآن
#تفسیر_سوره_تین
🔅🔅🔅
📌 نگاشت 4 :تفسیر آیات 1تا3
✅ نکته و پیام نگاشت
۱ - سوگند خداوند، به انجیر و زیتون (و التین و الزیتون)
۲ - انجیر و زیتون، دو نعمت شایسته براى انسان و داراى ارزشى درخور سوگند خداوند (و التین و الزیتون)
۳ - سوگند خداوند، به سرزمین انجیر و زیتون* (و التین و الزیتون)
🔹 از احتمالاتى که درباره مفاد آیه گفته شده، این است که مراد از «انجیر» و «زیتون» - به قرینه دو آیه بعد - دو منطقه است که یکى مانند «کوفه» سرزمین انجیرخیز و دیگرى مانند «بیت المقدس» سرزمین زیتون بوده است.
🔹 در این صورت سوگندهاى چهارگانه این سوره، سرزمین هاى نزول وحى را دربرگرفته است; زیرا «نوح»(ع) در کوفه، ابراهیم و عیسى(ع) در بیت المقدس، موسى(ع) در طور سینا و پیامبر اسلام(ص) در مکه به نشر آیین خویش پرداختند.
۴ - اهمیت غذایى انجیر، بیش از زیتون است.* (و التین و الزیتون) تقدم ذکرى، ممکن است نشانگر تقدم رتبى باشد.
5 - سوگند خداوند، به کوه طور در سرزمین سینا (و طور سینین) «سینین»، در اصل نام نوعى درخت است که به آن «سَیْناء» نیز گفته مى شود (صحاح). رویش فراوان آن درخت، در منطقه اى که بین مصر و فلسطین است، سبب شده که به آن منطقه، «سَیْناء» یا «سینین» گفته شود و کوه طور - که در آن سرزمین است - به «طور سینین» یا «طور سَیْناء» مشهور گردد.
6 - «طور»، کوهى با عظمت و داراى ارزشى درخور سوگند خداوند (و طور سینین)
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#تفسیر_قرآن
#تفسیر_سوره_تین
🔅🔅🔅
📌 نگاشت 5 :ادامه تفسیر آیات 1تا3
✅ نکته و پیام نگاشت:
7-«طُورِ سِینِینَ»: اسم کوهی است که در صحرای سیناء قرار دارد و موسی (ع) در بالای آن به مناجات با خدا میپرداخت. در کنار این کوه نور شریعت موسوی تابیدن گرفت.
8- سوگند خداوند، به شهر مکه (و هذا البلد الأمین)
9 - «مکه»، شهرى با عظمت و داراى ارزشى درخور سوگند خداوند (و هذا البلد الأمین)
🔹 عظمت مکه، از سوگند خداوند به آن و از اشاره با کلمه «هذا» دانسته مى شود; زیرا آوردن اشاره - به جاى ذکر نام - یا براى تحقیر است و یا تعظیم. سیاق آیه شریفه، حاکى از تعظیم است.
10 - مکه در عصر بعثت، شهرى امن بوده و ساکنان آن، باید همواره در امنیت باشند. (و هذا البلد الأمین)
🔹 توصیف مکه به «أمین»، یا به معناى «ذو الأمن» و یا به معناى مفعولى (مأمون فیه) است. این توصیف، علاوه بر بیان وجود امنیت در آن، نشانگر آن است که خداوند، خواهان تداوم یافتن امنیت آن در همه زمان ها است.
11 - امنیت مکه، مایه عظمت و شایستگى آن براى سوگند خداوند است. (و هذا البلد الأمین)
12«الْبَلَدِ الأمِینِ»: شهر امین. مراد مکّه است که چه رسد به انسانها، حیوانات و درختان و گیاهان و پرندگان آن در امن و امانند. نه جانداری در آنجا کشته میشود و نه گیاهی کنده میگردد، مگر انواعی از نباتات که مردم بدانها نیازمندند.
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
📌 بصيرت
#حضرت_آيت_الله_جوادي_آملي
🔹 بصيرت اين است كه مردم را ما بيدار بكنيم. نشانه بصير بودن اين است كه ما اگر آن طرف دنيا را ديديم، معلوم ميشود بصيريم؛ خود دنيا و زرق و برق دنيا و اين طرفش را ديديم، معلوم ميشود أعمي هستيم. وجود مبارك حضرت امير فرمود كه «مَنْ أَبْصَرَ إِلَيْهَا» يعني «الي الدنيا» « أَعْمَتْهُ» «وَ مَنْ أَبْصَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ»؛[نهج البلاغه، خ82.
] دنيا اين خصوصيات را هم دارد، از اين جهت يك عامل بسيار خوبي است. اگر كسي شعاع ديدش تا دنياست که دنيا را هدف قرار داد و دنيامدار شد، همين دنيا آن را كور ميكند، چشمش را خيره ميكند، محبت كاذب به او ميدهد و فريبش ميدهد، چون هم متاع غُرور است و خودش غَرور، ابزار بازي است. پس اگر كسي شعاع ديديش تا دنيا باشد اين دنيا او را نابينا ميكند، نميگذارد پشت دنيا را اين شخص ببيند، آن طرف دنيا چه خبر است و اما كسي نه دنيا را وسيله قرار داد نه هدف «أَبْصَرَ إِلَيْهَا» نبود، «أَبْصَرَ بِهَا» بود، عينك دنيا را به چشم خود گذاشت و دنيا را عينك قرار داد نه پرده آويخته، آن وقت خيلي از جاها را ميبيند.
🔹 دنيا چيز پربركتي است، يك عينك خوبي است، يك عينكي است که همه جا را نشان ميدهد، درون را نشان ميدهد، باطن را نشان ميدهد، ظاهر را نشان ميدهد، فراز و نشيب ها را نشان ميدهد، تا ما اين دنيا را چطور ببينيم. وجود مبارك حضرت امير ميفرمايد كه بدي دنيا چيست؟! اگر چهار جاي خوب و زرق و برق را نشان داد، بيمارستان را نشان داد، تيمارستان را نشان داد، گورستان را نشان داد، فقر و مسكنت را نشان داد، درد را نشان داد، همه چيز را نشان داد، چيزي را كتمان نكرد! اين متجر اولياست.[نهج البلاغه، ح127.
] حضرت ديد كسي دنيا را دارد مذمت ميكند، فرمود او كه تو را فريب نداد، تو فريب خوردي! اين چه كار بايد بكند كه نكرده؟! كجا را بايد نشان بده كه نداد؟! شما ببيند هر روز يك كسي بالا ميرود، يك كسي پايين ميرود، طشت كسي از پشت بام ميافتد يا سر از زندان درميآورد يا سر از بيمارستان درميآورد يا سر از گورستان درميآورد، بنابراين هر چه ميخواست بگويد گفت. بصيرت آن است كه دنيا را بگذارد در چشمش عينك قرار بدهد، نه اينکه دنيا را تابلو قرار بدهد، پرده قرار بدهد و دنيا را تماشا كند.
📚 سخنرانی در جمع دانشجويان
تاريخ: 1382/10/24
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(12)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ خداوند تمام عناصر محوري مورد نياز زندگي بشر را تأمين فرمود و بهره برداري از آن ها را جزو حقوق بشر قرار داد وجامعه را به صيانت آن ها از آفت، انقراض، كمبودي و مانند آن مكلّف كرده است.
🔹 اگر فرد يا جامعه، دولت يا ملّت در شناخت اين عناصر اصلي فتور وَرزد، در تحصيل يا نگهداري آن ها قصور كند، وظيفهي ديني خود را انجام نداده است؛ يعني لازم است دربارهي اصل هوا، كيفيت بهره برداري از اين امانت الاهي و چيزهايي كه آن را آلوده و بيمار مي كند و چيزهايي كه در پالايش و درمان آن مؤثر است و نحوهي پالايش آن، كارشناسي دقيق شده و اجرا شود.
🔹 همچنين لازم است دربارهي اصل آب گوارا، كيفيّت انتفاع از اين ذخيرهي خدايي و اشيايي كه آن را آلوده و مريض مي كند و اموري كه در تطهير و تنظيف آن مؤثر است و نحوهي تصفيهي آن ابتكار فنّي معمول شود.
🔹 نيز لازم است دربارهي اصل زمين حاصلخيز، كيفيّت استفاده از اين سفرهي گستردهي الاهي و اموري كه آن را ويران و بيمار مي كند و چيزهايي كه در احيا، تسطيح، كوير زدايي و صيانت از رانش، تأثير بسزايي دارد، ماهرانه ارزيابي و اقدام شود؛ تا به دستور اسلام امتثال شده باشد.
🔹 در دين حنيف الاهي كه در طول تاريخ به منهج ها و شريعت هاي متنوّع براي انبياي الاهي تجلّي مي يافت، شناخت اصول زيستْ محيطي و تحصيل آن و پرهيز از تخريب آن و سعي براي سالم سازي آن، از بارزترين حقوق انساني و نيز از روشن ترين تكاليف بشري به شمار مي آيد؛ تا نشاط جامعه همراه با سلامت آن و خرّمي افرادْ همراه با صحّت آنان تضمين شود.
🔹 به همين منظور، هم از آلوده نمودن هوا، كوي و برزن و اماكن عمومي تحذير و نهي شده، هم اگر چنين رخداد تلخي مشاهده شد، براي برطرف كردن آن، ترغيب و امر شد؛ چنان كه امام جعفر صادق (عليه السلام) فرمود: «إنّ الله عزّوجلّ إذا أنعم علي عبدٍ نعمةً أحبّ أن يري عليه اثرها، قيل: وكيف ذلك قال: ينظّف ثوبه و يطيّب ريحه و يحسن داره و يكنس أفنيته...»[ بحار الانوار، ج 76، ص 175 ـ176. ]
؛ يعني خداوند دوست دارد نعمتي كه به بندهي خود داده، اثر آن را در او ببيند. پرسيده شد: چگونه؟ فرمود: هر فردي جامهي خود را نظيف، خود را خوشبو، خانهي خود را نيكو و پيشگاه منزل خود را رُفت و رو كند.
امور ياد شده، حقوق و وظايف متقابل تمام شهروندان است.
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
#قرآن_شناسی
#بررسی_علوم_قرآنی
📌 سری جدید
📋✏ نگاشت 2:احتمالات معنایی در واژه ها و ترکیبات قرآنی
✳ مولا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود:
القرآن حمّال ذو وجوه، قرآن محتملات گوناگونى را پذيرا است؛ هر يك از آيات كشش معانى مختلفى را دارد لذا بايد انديشيد تا راه درست را براى رسيدن به معانى صحيح يافت.
🔹 اين سخن را على علیه السلام هنگامى به ابن عباس فرمود كه خواست او را به احتجاج با خوارج روانه كند. آنگاه دستور فرمود: «لاتخاصمهم بالقرآن، فان القرآن حمال ذو وجوه تقول و يقولون ولكن حاججهم بالسنة، فانهم لن يجدوا عنها محيصاً»
با قرآن با آنان درگير نشو زيرا قرآن معانى گوناگونى را پذيرا است، مى گويى و مى گويند ولى با سنت با آنان از در گفتگو درآى زيرا راه چاره اى جز پذيرفتن و تسليم شدن نخواهند داشت.
🔹 پس درك صحيح قرآن در آن است كه يك مفسر دانا تمامى وجوه محتمله آيات را بداند و بتواند صحيح آن را از سقيم جدا سازد.
🔹 لذا پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله فرموده است: القرآن ذلول ذو وجوه، فاحملوه على احسن الوجوه؛ قرآن همچون شتر رام به هر طرف مى توان او را برد، ولى آن را بر بهترين وجه راه بريد.
نکته مهم:
💢 از هرکسی انتظار و درخواست تفسیر قران را نکنیم
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#حضرت_آيت_الله_جوادي_آملي
📌 شمس و قمر جامعه
🔹 سالروز حادثهٴ جانگداز و تلخ و رقّتبار تخريب قبور پربركت ائمهٴ بقيع(عليهم الاف التحيّه و الثّناء) است كه به دست وهّابي ها انجام شد. هيچ فرقي از اين نظر بين جِيْشِ ابرهه و اين وهّابي ها نبود. آنها آمدند كعبه را خراب بكنند، اينها هم آمدند با امامت بجنگند ولي نشد! حالا چهارتا آجر را برداشتند امّا بالأخره امامت سر جايش محفوظ ماند. اينها گرفتار همان جِيْشِ ابرهه شدند(خذلهم الله تعالي) إنشاءالله با گسترش اسلامِ ناب و عاقلشدنِ مردم حجاز جريان توهّم سرد و خنك و يخبستهٴ وهابيّت هم رخت برميبندد، جريان توسل براي آنها حل ميشود، جريان شفاعت براي آنها حل ميشود.
🔹 ما مگر متوسل بر شمس و قمر نيستيم؟ هزارها فايده را ما از آفتاب ميگيريم هر وقت نور خواستيم آفتاب، هر وقت حرارت خواستيم آفتاب، هر وقت انرژي خواستيم آفتاب، مگر ما ـ معاذ الله ـ آفتابپرستيم؟ علي و اولاد علي كه به مراتب از اين شمس و قمر بالاترند! ما اگر از اينها كمك خواستيم اينها را كه كسي نميپرستد كه اينها هم مثل ما بنده خدايند. مگر ما از آفتاب نور نميگيريم، مگر ما متوسل به آفتاب نيستيم، مگر ما درِ خانهٴ آفتاب نميرويم، مگر ما ـ معاذ الله ـ آفتابپرستيم، آفتاب را مستقل ميدانيم؟! يا خداي سبحان اين را وسيله قرار داده براي نورانيكردن جامعه؟ يك عده به عنوان انسانهاي كامل اينها شمس جامعهاند، اينها قمر جامعهاند، اينها به جامعه نور ميدهند همين. خدا اينها را آفريده، خدا به اينها اين سمت را داده، راهي هم غير از اين نيست.
🔹 وجود مبارك حضرت امير فرمود: شما ميخواهيد يك علم حلال داشته باشيد يا علم حرام؟ ممكن است شما از غير راه ولايت بخواهيد چهارتا كلمه ياد بگيريد و امّا اين علم حلال نيست وقتي علمِ حلال نبود گلوگير است. فرمود: ما جزء ابواب اين مدينهايم، و اگر كسي بخواهد وارد بيت بشود از غير در، وارد مدينه بشود از غير در، از هر راهي كه در روايت آمده، «سُمِّيَ سَارِقاً»،[نهجالبلاغه، خطبهٴ 154.
] اين بيان نورانی حضرت امير است.
📚 خطبه های نماز جمعه
تاريخ: 1384/08/21
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(13)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) چنين فرمود: «من أماط عن طريق المسلمين ما يؤذيهم، كتب الله له أجر قراءَة أربعماة آية، كلّ حرفٍ بعشر حسنات»[ همان، ج 75، ص 50. ]
؛ هر كس از راه مسلمانان، چيزي را كه باعث آزار رهگذر است برطرف كند، خداوند اجر خواندن چهارصد آيهي قرآن را در ديوان عمل او ثبت مي كند كه ثواب قرائت هر حرفْ 10 حسنه است.
🔹 منظور از راه، خصوص مسير زميني نيست، بلكه شامل معبر دريايي و پل ارتباطي هوايي نيز مي شود. مقصود از چيزي كه آزار مي كند، خصوص موانع عبوري نيست، بلكه هرچه مايهي اذيت عابران باشد و يكي از مزاياي سلامت يا نشاط را از بين مي برد؛ مانند بوي زباله و دود كارخانه، مشمول سخن نغز آن حضرت است و قداست رعايت اصول زيست محيطي همسان حرمت تلاوت متن مقدس ديني است.
🔹 از اين جا به قذارت مقابل آن پي برده، معلوم مي شود كه اگر دولت يا ملّتي عمداً به فضاي سبز و سالم و نشاط آور نينديشند و از آلايش آن دريغ نكنند و منطقهي زرّين خدا داد طبيعت را آلوده نمايند يا در قبال آلوده كردن صاحبان كارگاه هاي سودجو، مُهر بي مِهري بر لب زنند و خاموش شوند، مشمول قهر خداي قاهر شده، قعر دوزخ جايگاه آنان خواهد بود. البته چنان قهري، چنين قعري را به دنبال دارد.
🔹 لذا رسول گرامي اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود: «ثلاث ملعونٌ من فعلهنّ؛ المتغوّط فى ظلّ النّزال، و المانع الماء المنتاب و سادّ الطريق المسلوك»[ وسائل الشيعة، ج 1، ص 325، باب 15، أبواب أحكام الخلوة]
✳ سه گروهند كه در اثر سه كار ناروا مورد لعنت خداوند سبحان هستند:
✅ 1. كسي كه مكان عمومي، سايه بان ها، پارك ها، محل نزول مسافران... را آلوده كند.
✅ 2. كسي كه آب نوبه اي را به غصب ببرد، يعني رعايت نوبت نكند.
✅ 3. كسي كه سدّ مَعْبر كند و مانع عبور عابران شود.
🔹 رفتار رهبران الاهي همتاي گفتار آنان، براي ترغيب دولت و ملت به رعايت اصول زيستْ محيطي انجام مي شد. لذا حضرت امام سجاد (عليه السلام) اگر كلوخي را در معبر مي ديدند، از مركب پياده مي شدند و آن را از راه، دور مي كردند كه مزاحم رهگذر نشود.[ بحار الانوار، ج 74، ص 50.]
ادامه دارد...
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
برشی از کتاب #سروش_هدایت(14)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅 ساختار نظام مند انسان و جهان
🔅پیام زیست محیطی قرآن
🔅🔅🔅
✳ حضرت مسيح (عليه السلام) از كنار گوري مي گذشت كه صاحب آن قبر را معذّب ديد. سال بعد، هنگام عبور از كنار آن گور، صاحب آن را در عذاب نديد. پرسيد: خدايا! عامل رفع عذاب او چه بود؟ فرمود: فرزند او بزرگ شد و راهي را اصلاح كرد و يتيمي را پناه داد. لذا از گناه او صرف نظر شد.[ همان، ص 49. ]
🔹 گرچه فرهنگ دين هماره، حامي مبادي زيست محيطي است و تدوين فهرست آن در اين رساله كه رسالت آن ارائهي اجمالي از ره توشهي اسلامي است، ميسور نيست، ليكن واسطة العِقد و بيت الغزل اين پيام به سمينار بين المللي محيط زيست، دين و فرهنگ، اين است كه فن شريف زيست محيطي، گرچه از لحاظي به علوم طبيعي و تجربي بر مي گردد، ليكن كارآمدي آن، نحوهي حيات بشر و تأمين سلامت و شادابي و... صبغهي علوم انساني دارد و در تمام رشته هاي علوم انساني قبل از هر چيز، انسان شناسي لازم است.
🔹 انسان كريم را جز قرآن كريم، چيزي تفسير نمي كند و همان طوري كه بهترين روش تفسيري قرآن، گذشته از استعانت به برهان عقلي و استمداد از حديث صحيح، همان تفسير قرآن به قرآن است: «قرآن ز قرآن پرس و بس»، بهترين شيوهي انسان شناسي، تفسير انسان به انسان است؛ يعني بايد متشابهات حسّ و خيال و وهم را از بخش انديشه، به محكمات عقل نظري ارجاع داد و متشابهات شهوت و غضب را در بخش انگيزه، به محكمات عقل عملي احاله كرد و سرانجام فطرت يا فطنت و فكرتِ نهادينه شدهي الاهي را مرجع علم و عمل قرار داد؛ تا صبغهي ملكوتي اصول زيست محيطي محفوظ بماند.
🔹 لذا رسول گرامي (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود: «إنّ أفواهكم طرق القرآن فطيّبوها بالسّواك»[ نهج الفصاحة، ج 2، ص 896. ] ؛ دهن شما معبر قرآن است و هنگام تلاوت و نماز، قرآن از آن عبور مي كند، آن را با مسواك نيكو نگه داريد. چنان كه فرمود: «أطيب الطيب المسك»[ بحار الانوار، ج 73، ص 143. ]
الحمد لله رب العالمین
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#قرآن_شناسی
#بررسی_علوم_قرآنی
📌 سری جدید
📋✏ نگاشت 3 :احتمالات معنایی در واژه ها و ترکیبات قرآنی
📌
نمونه هایی از «وجوه» و «نظایر» موجود در قرآن کریم
◀ در قسمت تعریف در باره واژه "امت" در قرآن که به سه معنی آمده بود اشاره کردیم .در این بخش به بررسی یکی دیگر از این واژها می پردازیم.
⏪ لفظ «برهان»
در آيه «ولقد همّت به و همّ بها لولا ان رَاى برهان ربّه» (سوره یوسف-24)
"زن قصد او کرد و او نیز اگر برهان رب را نمی دید قصد او می کرد"
در معنی برهان معانی و وجوهی را احتمال داده اند، از جمله:
✅ حكم قطعى الهى در تحريم زنا كه عقوبت دنيوى و اخروى دارد.
آنچه را كه خداوند به انبيا داده از مكارم اخلاق و صفات عاليه كه از هرگونه آلودگى بپرهيزند.
✅ مقام نبوت كه مانع ارتكاب فحشا و منكر است كه از مقام حكمت انبيا سرچشمه گرفته.
✅ زليخا در آن هنگام پارچه اى بر چهره بتى كه در كنار اتاق بود افكند تا جلوى او مرتكب فحشا نگردد و اين عمل هشدارى بود براى يوسف تا خود را از ديد خداوند دور نبيند.
✅ در سقف خانه نوشته اى پديدار گشت و زشتى و پليدى عمل زنا را براى يوسف روشن تر ساخت.
✅ جناب یوسف؛ حضرت يعقوب را در گوشه اتاق، مجسم ديد كه انگشت به دندان گرفته به يوسف يادآور مى شود تا دامن نبوت را لكه دار نكند.
✅ ايمان راسخ و مقام عصمت حضرت يوسف از پيش مانع هر گونه دست يازيدن به آلودگى ها بوده است.
◾نکته مهم:
🔹 در اين وجوه محتمله تنها وجه اخير با مقام شامخ عصمت سازگار است و برخى از اين وجوه با مقام منيع نبوت سازش ندارد.
👈ادامه دارد....
📚 منابع:
محمدهادی معرفت، علوم قرآنی.
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
📌 انقلاب فرهنگی
#حضرت_آیت_الله_جوادی_آملی
🔹 فرمود انبیا آمدند که انقلاب فرهنگی ایجاد کنند، «ثوره» یعنی انقلاب، «وَ یثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ»؛[1] آن دفینهها را با ثوره و شیار کردن و زیر و رو کردن شکوفا میکنند. این بیان نورانی حضرت امیر است که در خطبه اوّل نهج البلاغه راجع به سلسله انبیا بیان فرمود. بنابراین ما باید این دلها را مزرعه بکنیم؛ منتها به ما گفتند که هر مزرعهای یک آبی لازم دارد، تنها آبی که میتواند مزرعه دل را شکوفا کند، آن اشک چشم است.
🔹 مستحضرید که این را بارها به ما فرمودند که اگر کسی با دشمن بیرون بخواهد بجنگد، آهن لازم است و مانند آن. با دشمن درون بخواهد بجنگد آهن مشکل را حلّ نمیکند، «آه» مشکل را حلّ میکند که «سِلَاحُهُ الْبُكَاء».[2] این اشک چشم آن مزرعه را آماده میکند تا «وَ یثِیرُوا لَهُمْ دَفَائِنَ الْعُقُولِ» آدم علمی پیدا کند که هم به لحاظ معلوم نافع باشد، بداند چه درسی بخواند و چه درسی نخواند، علمی که کارآیی ندارد آن را فرا نگیرد، صِرف اطلاعات باشد به درد نمیخورد و بر فرض وقتی علمی فراهم کرد این علم نافذ باشد. اینکه ما میبینیم بعضی از ما علم داریم و عمل نمیکنیم، این حاکمِ معزول بودن برای اینکه جهل دارد حکومت میکند؛ لذا وجود مبارک پیغمبر(علیه و علی آله آلاف التحیة و الثناء) آمده با جاهلیت مبارزه کرده؛ چه جاهلیت درون، چه جاهلیت بیرون.
[1]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، خطبه 1.
[2] . مصباح المتهجد و سلاح المتهجد، ج2، ص850.
🌿🌿🌿
📚 درس اخلاق تاریخ: 1395/09/25
@rahighemakhtoom
📌 عرضه بر قرآن
#حضرت_آیت_الله_جوادی_آملی
🔹 علامه طباطبایی(رِضْوَانِ اللَّهِ تَعَالَی عَلَیه)، ایشان از رخدادهایی که در عالَم اتفاق میافتاد در خدمت قرآن بهره برد. آنچه به نام مشروطه و جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم اینها را تلخیص کرد، تنقیح کرد، به صورت چند تا سؤال درآورد، بعد آورد خدمت قرآن، از آنها پاسخ گرفت شده المیزان. مشروطه را تشریح کرد، خواستههای مشروطه را شناسایی کرد، جنگ جهانی اول را شناسایی کرد، جنگ جهانی دوم را شناسایی کرد، سؤالهای اینها را فهرست کرد و فیشبرداری کرد و وارد تفسیر شد. شما نمونههایی از تفسیر المیزان را در مجمع البیان و مانند آن نمیبینید.
🔹 آنچه که الآن وظیفه شما بزرگواران است، این است که انقلاب را رصد کنید که انقلاب چه آورد؟ چه میخواهد؟ و چگونه باید نگهداشت؟ این سنگینتر از مشروطه است، این سنگینتر از جنگ جهانی است، آن فقط سلاح بود و کشتار، این إحیاست! فرق جنگ جهانی اول و دوم با انقلاب این است که او برای مرگ آمده، این برای حیات آمده است! سؤالات فرق میکند، چگونه انقلاب به ثمر رسید؟ چگونه انقلاب را حفظ بکنیم؟ چگونه انقلاب را به صاحب اصلیاش تحویل بدهیم؟ این یک جان کندنِ علمی میخواهد؛ حواس شما جمع باشد! شما همه نیازهای انقلاب را رصد کنید، همه علل و عوامل تولید انقلاب را در صدد باشید، همه نیازهای او را رصد کنید، بعد بر قرآن عرضه کنید، پاسخ بگیرید، او جواب میدهد، این برای جواب دادن آمده است.
🔹 بارها به عرضتان رسید قرآن را خدا نازل نکرد، آن طوری که باران را نازل کرد. باران را به زمین انداخت؛ ولی قرآن را به زمین آویخت فرمود یک طرفش به دست من است: «أَحَدُ طَرَفَیهِ بِیدِ اللهِ سُبحَانَهُ وَ تَعَالی»؛[1] شما نگویید ما لفظ کم داریم، شما نگویید ما کلمه کم داریم، مگر همه قرآن کلمه است؟ تا آنجا که سخن از عبری و عربی و تازی و فارسی است، لفظ است؛ اما یک قدری بالاتر که میروید، نه عبری است نه عربی، ﴿وَ إِنَّهُ فی أُمِّ الْكِتابِ لَدَینا لَعَلِی حَكیمٌ﴾؛[2] اگر بخواهید علم لدنّی نصیب شما بشود که ممکن است، با «علی حکیم» کار دارید، اگر بخواهید رابطه حوزوی را تنظیم کنید با «عربی مبین» کار دارید. فرمود یک بخش والایش اصلاً نه عبری است نه عربی، اما﴿وَ إِنَّهُ فی أُمِّ الْكِتابِ لَدَینا لَعَلِی حَكیمٌ﴾؛[3] نه عبری نه عربی، «علی حکیم» است، پس هر چه بخواهید در آن هست.
[1]. غرر الاخبار، ص62.
[2]. سوره زخرف، آیه4.
[3]. سوره زخرف، آیه3 و4.
📚 سخنرانی در سی و ششمین سالگرد علامه طباطبایی تاریخ: 1395/08/19
🌿🌿🌿
@rahighemakhtoom
📌برشی از کتاب #سروش_هدایت(15)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅سلام بر شاگردان مدرسه وحی
1️⃣ادب محض علم و فرهنگ از نظر قرآن كريم، تكريم علاقمندان به ره آورد وحي است، لذا خداوند به پيامبر گرامي اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) دستور داد هر گاه مؤمنان براي فراگيري علم الاهي به نزد تو آمدند، بگو: سلام بر شما....، (وإذا جائك الّذين يُؤمنون بآياتنا فقُل سلام عليكم...).[ سوره ي انعام، آيه ي 54.] در اين حال گروهي از مستمعان، سلام را از رسول اكرم(صلي الله عليه و آله و سلم) دريافت مي كنند، و خواصّ از آنان، سلام خدا را از زبان فرستاده او مي شنوند، وچون هر سلام، جوابي دارد، شاگردان مكتب وحي مي كوشند كه پاسخ آن را ادا كنند، ليكن از آن جهت كه خود را در بارگاه رفيع سلام كننده نمي بينند، از او مي طلبند كه خود جواب خويش گويد. زيرا عطاياي او را فقط مطاياي او مي برد.
🔅بهره مندی از اسلام شناسان اصیل رهایی از تکاثر و رسیدن به کوثر
2️⃣عصري كه متكاثران، به دانش هاي مادّي و محدود بشري بسنده مي كنند، و اعتنائي به علوم انسان ساز انبياي الاهي ندارند، و هر چه از قلمرو طبيعت برتر است، مورد استهزاي آنان است، (فلمّا جاءتهم رُسُلهم بالبيّنات فرحوا بما عندهم من العلم و حاق بهم ما كانوا به يستهزءون...هنگامی كه رسولانشان دلایل روشنی برای آنان آوردند، به دانشی كه خود داشتند خوشحال بودند (و غیر آن را هیچ میشمردند)؛ ولی آنچه را (از عذاب) به تمسخر میگرفتند آنان را فراگرفت)[ سوره ي غافر، آيه ي 83.] ، و خطر رايج آن عصر تطاول فرهنگي است، كه دفع آن و صيانت از آسيب پي آمد آن، جز با تعاطي فرهنگ غنّي و قويّ دين ميسور نيست، لذا اغتنام فرصت، و استفاده از اسلام شناسان اصيل بهترين راه براي رهائي از تكاثر و رسيدن به كوثر خواهد بود.
ادامه دارد....
🌿🌿🌿
◀️ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
📌برشی از کتاب #سروش_هدایت(16)
#آیت_الله_جوادی_آملی
🔅شناختِ افكار، آرا، عقايد، اخلاق، آداب و سنن ضرورت هر زمان
3️⃣ همانطوري كه پيامبران(عليهم السلام) اسوهي امت ها مي باشند، رسالت هاي متنوع آنان در اعصار متعدد، الگوي رسالت و وظايف گوناگون امت ها در دوره هاي مختلف است، شناخت وظيفهي هر عصر در گرو شناختِ افكار، آرا، عقايد، اخلاق، آداب و سنن آن عصر خواهد بود، زيرا فرهنگ بيگانه به صورت هاي پراكنده ظهور مي كند، و معرفت به حق يا باطل بودن، زيبا يا زشت بودن آن ها سهم به سزايي در انتخاب بي تحميل آراي ديگران دارد.
◽️قرآن مجيد كه بررسي مكاتب گوناگون و پيروي بهترين آن ها را مورد ترغيب قرار داده، چنين مي فرمايد: (... فَبشِّر عبادِ الّذين يستمعون القول فيتبعون اَحْسَنه...).[ سوره ي زمر، آيات 17ـ 18.] ، در عين حال برترين مكتب و بهترين سخن را، سنّت و سيرت آموزندهي رسول گرامي اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) دانسته، در اين باره چنين فرمود: (و مَنْ أَحسنُ قولاً ممّن دعا إلي الله و عمل صالحاً و قال إِنّني مِن المسلمين)[ سوره ي فصّلت، آيه ي 33.]، مقصود اصيل در اين آيه، همانا پيامبر گرانقدر اسلام(صلي الله عليه و آله و سلم) است كه خداوند به آن حضرت(صلي الله عليه و آله و سلم) دستور داد: بگو اين راه من است، با بينايي به سوي خدا دعوت مي كنم؛ (قل هذه سبيلي أَدعوا إِلي الله علي بصيرةٍ...).[ سوره ي يوسف، آيه ي 108.]
🔅ضرورت دستیابی به دانش سودمند
4️⃣گرچه كوشش عقلي در فراگيري علوم متنوع، نافع است، ليكن كِشش قَلبي به سوي معبود، سهم مؤثّري در تقرّب به خدا و تكامل روح دارد. زيرا سَقْف نفسِ امّاره در درون، و شيطان وسوسه گرا از بيرون، بالاتر از حدّ خيال و وهم، در بخش نظر و ادراك، و برتر از شهوت و غضب، در بخش عمل و تحريك، نيست.
◻️انسان فرزانه اي كه از كوشش علمي و كِشش دل طَرفي بسته است، هم از دام وهم و خيال مي رهد، هم از بند شهوت و غضب آزاد مي شود، چنين انديشور پارسايي مصون از رهزن بوده، پيرو راستين راهنماي غيبي مي باشد، و چنين سالك صالح و وارسته اي، توان حمايت از مكتب وحي و هدايت ساير رهروان كوي دوست را خواهد داشت.
👈پروردگارا همهي مشتاقان تأثر قرآن و عترت طاهرين(عليهم السلام) را به كوثر معرفت و محبّت واصل فرما، نظام مقدّس اسلامي، مقام معظم رهبري و امّت متدين و متعهد را در پرتو عنايت خاتم الاوصياء ارواحنا فداه، حفظ فرما، روح متعالي امام راحل (رحمه الله) و ارواح شهدا را به جنّة اللقاء نايل فرما.🙏
ادامه دارد....
🌿🌿🌿
◀️ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
📌برشی از کتاب #سروش_هدایت(17)
#آیت_الله_جوادی_آملی
#شناخت_قرآن
#قرآن_شناسی
#آموزه_های_قرآنی
🌿🌿🌿
🔅 بهترين راه براي شناخت قرآن كريم بررسي آيات همين كتاب آسماني و تحليل احاديث مُتقنِ اهل بيت وحي و عصمت(عليهم السلام) می باشد.
✅ چند نکته:
1⃣ يكم: قرآن حكيم كه مبدأ تا منتها از آسيبِ سهو، نسيان، بطلان، جَعل، تحريف و مانند آن معصوم و مصون بوده و خواهد بود. زيرا مبدأ چنين كلامي خداوند است كه:
🔹 از لحاظ علم؛ (لا يَعْزُبُ عنه مثقال ذرّة في السّموات و لا في الأرض... هموزن ذره اى نه در آسمانها و نه در زمين از وى پوشيده نيست و نه كوچكتر از آن و نه بزرگتر از آن است مگر اينكه در كتابى روشن [درج شده] است)[ سوره ي سبأ، آيه ي 3.]
مي باشد،
🔹 و از جهت صيانتِ از سهو؛ (ما كان ربّك نسيّاً... و پروردگارت هرگز فراموش كار نبوده (و نيست). )[ سوره ي مريم، آيه ي 64.] و (في كتاب لا يضلّ ربّي و لا ينسي... گفت: آگاهي مربوط به آنها نزد پروردگار من در كتابي ثبت است پروردگار من هرگز گمراه نميشود و فراموش نميكند.)[ سوره ي طه، آيه ي 52] است .
🔹 و مسير چنين پيامي، سفيرانِ معصوم و فرشتگانِ مصونِ از گزندِ خطا قرار گرفته اند؛ (في صُحُفٍ مُكرّمةٍ مرفوعةٍ مُطهّرةٍ بأيدي سَفَرةٍ كرامٍ بَرَرةٍ...)[ سوره ي عبس، آيات 13ـ 16.]
🔹 منتهاي نزول چنين كتابي قلبِ مطهّر انسان كامل، سيّد انبيا و مرسلين عليهم آلاف التحيّة و الثناء مي باشد كه هم در اصل تلقّي و دریافت وحي معصوم است؛ (وإنّك لتُلقّي القران من لدن حكيمٍ عليمٍ)[ سوره ي نمل، آيه ي 6.]، هم در حفظ و نگهداري آن از آسيبِ نسيان مصون است؛ (سَنُقرئكَ فلا تَنسي)[ سوره ي اعلي، آيه ي 6. ]
، هم در اِبلاغ و اِملاي آن از هرگونه كاهش يا افزايش منزّه مي باشد؛ (ما يَنطقُ عن الهوي اِنْ هو اِلّا وحيٌ يوحي)[ سوره ي نجم، آيات 3 ـ 4. ]
🔹 قلمرو ارسال چنين پيام آسماني تا افكار و قلوبِ جامعهي انساني نيز از تصرّف مُحرِّفان و سُلطهي اهريمانِ كژراهه محفوظ خواهد بود؛ بطوري كه محتواي معارف الاهي در قالَب قرآن مجيد به طور صحيح به امّت اسلامي مي رسد تا حجّت خداي منّان، بالغ، و احتجاج ديگران داحض شود.
🔹 اگر تبديل، تحريف، تفسير به رأي و مانند آن رخ دهد، در خارج از محدودهي وحي بوده و در اثر سوء اختيار خود شخص است كه هيچ گونه آسيبي به نزاهت و پاکی قرآن از هرچه غير وحي است، نمي رساند؛ (فإنّه يَسلُك من بين يَدَيه و مِن خَلفِه رَصَداً ليَعلَم أن قد أبلَغوا رسالات ربّهم و أحاط لديهم و أحصي كلّ شي ءٍ عدداً).[ سوره ي جنّ، آيات 27ـ 28. ]
ادامه دارد....
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#تفسیر_قرآن
#تفسیر_سوره_تین
🔅🔅🔅
📌 نگاشت 6 :ادامه تفسیر آیه4
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ
ما انسان را (از نظر جسم و روح) در بهترین شکل و زیباترین سیما آفریدهایم.
📝واژه نگاشت:
✅ «لَقَدْ خَلَقْنَا ...»: جواب قسمهای چهارگانه است.
✅ «أَحْسَنِ»: زیباترین. بهترین.
✅ «تَقْوِیمٍ»: هیئت. سیما. در اصل تقویم، در آوردن چیزی به صورت مناسب و نظام معتدل و کیفیّت شایسته است ولی در بسیاری از موارد مراد از مصدر، اثر آن است لذا در اینجا مراد ساختار انسان با دو بعد جسمانی و روحانی است، که «عالَم صغیر» و «موجود ناشناخته» نام گرفته است، و خداوند او را بزرگوار فرموده است و آفریدگار جهان در برابر اتمام خلقت انسان، خویشتن را ستوده است .
📖 نکته و پیام نگاشت:
۱ - خداوند، آفریننده انسان ها است. (لقد خلقنا الإنسن)
۲ - ساختار وجودى انسان، استوارترین و زیباترین ساختار و در اوج اعتدال است. (لقد خلقنا الإنسن فى أحسن تقویم)
🔹 نظام خلقتِ انسان، در اوج حُسن و نیکویى است. حُسن هر چیز در عرف مردم، به زیبایى حسّى آن است; ولى بیشتر موارد آن در قرآن، ناظر به نوعى از زیبایى است که با بصیرت درک مى شود.
۳ - انسان، کامل ترین موجودات و ارجمندترین آفریده ها است. (لقد خلقنا الإنسن فى أحسن تقویم)
🔹 هر انسانى در اصل خلقت خویش، از برترین نوع آفرینش برخوردار است و سقوط برخى از انسان ها به پست ترین حالت ها، عارضى و غیر اصیل است.
۴ - برخوردارى انسان از خلقت برتر، حقیقتى است که خداوند آن را با سوگند به انجیر، زیتون، طور سینا و شهر مکه، بیان داشته و بر آن تأکید کرده است. و التین ... لقد خلقنا الإنسن فى أحسن تقویم
۵ - تمام آفریده هاى الهى، نیکو و داراى ساختارى منظم اند.* (أحسن تقویم) «أحسن»، اسم تفضیل است و اثبات برترین قوام براى انسان، نیکو بودن قوام دیگر موجودات را در مفهوم خود گنجانیده است.
ادامه دارد....
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#قرآن_شناسی
#بررسی_علوم_قرآنی
#واژه_های_قرآنی
📌 سری جدید
📋✏ نگاشت 4 :احتمالات معنایی در واژه ها و ترکیبات قرآنی
📌
نمونه هایی از «وجوه» و «نظایر» موجود در قرآن کریم
◀ در قسمت قبل در باره واژه "برهان" در قرآن که به چندین معنی آمده بود اشاره کردیم .در این بخش به بررسی سه واژه ی دیگر از این واژها که هم معنا (نيروى ادراك و انديشيدن)می باشند می پردازیم.
⏪ واژه های "عقل؛قلب،لُبّ"
✳ عقل در لغت لفظی عربی است که معادل فارسی آن همان خرد،اندیشه،فهم،معرفت و گاهی نیز به معنای هوش آمده است،جالب اینکه بدانیم خود کلمه عقل بطور اسمی در قرآن نیامده و فقط به صورت افعالی مثل »تعقلون،یعقلون، تعقل، عقلوه« آمده است،اما این کلمه بیشتر به معنای قوه ادراک و فهم اشیاء،بر وجه حقیقی آنها آمده.که در این خصوص با توجه به آیات متعددی که قرآن به آن اشاره دارد،انسان را بیش از 48 بار به تعقل و 17 بار نیز به تفکر دعوت کرده است.
✅ کلمات هم خانواده عقل
🔹 عقل در زبان قرآن به اعتباری نُهیه،حِجر،قلب،لُب نیز نامیده شده است.
▪نُهیه:
کلمه نهیه مفرد نُهی است و بدین جهت نهیه نامیده شده است که انسان را از ارتکاب اعمال قبیح بر حذر داشته و به معنای عقول است، قرآن کریم در آیه شریفه 54،سوره طه می فرماید: ﴿… ان فی ذلک لایات لاولی النُهی…﴾راستی در آنچه گفته شد نشانه هایی برای صاحبان عقل است.
▪حِجر:
حجر را گاهی عقل معنی کرده اند،عقل را به اعتبار نگهدارندگی آن حجر گویند که انسان را از اجابت خواسته های نفسانی باز می دارد.قرآن کریم در سوره فجر (آیه شریفه 5) در این رابطه می فرماید:﴿هل فی ذلک قسم لذی حجر﴾ آیا برای خردمند در این سوگندی است.
▪لُبّ:
لب در لغت به معنای عقل خالص و پاک شده است،و از تعابیر دیگری است که در قرآن به معنای عقل به کار رفته است،همین واژه لب است که غالبا به صورت جمع و با ترکیب زیبای اولوالالباب در آیات قرآن کریم به چشم می خورد.
▪قلب:
از دیگر کلماتی که گاهی در قرآن کریم به معنای عقل بکار رفته است قلب می باشد.
قرآن کریم در این خصوص می فرماید:﴿افلم یسیروا فی الارض فتکون لهم قلوب یعقلون بها…﴾ (سوره حج،آیه 46) آیا در زمین سیر نکردند،پس قلبهایی داشته باشند که با آن تعقل کنند.که منظور از قلبها در این آیه همان عقلها می باشد.
🔹 به تعبیر قرآن کریم مرکز تعقل انسان همان قلب اوست. ﴿ان فی ذلک لذکری لمن کان له قلب او القی السمع و هو شهید﴾ قطعا،در سرگذشت پیشینیان تذکر و اندرز است، برای آن کسی که عقل دارد،یا گوش فرا دهد و حاضر باشد. (سوره ق،آیه 37)
🔹 بررسی کلمات فوق نشان می دهد که عقل در قرآن کریم به اعتبارات گوناگون با نام های مختلفی خوانده شده است که خود نیز از معجزات لفظی قرآن است.بطور کلی در قرآن کریم خداوند،خود بارها،از خردمندان یاد کرده است،که گاه آنها را مخاطب خود قرار داده و گاه نیز آنها را به خاطر سخن سنج بودنشان مژده داده است.
👈ادامه دارد....
🌿🌿🌿
◀ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom
#تبلیغ
#فضای_مجازی
#حقیقت_تبلیغ
#حضرت_آیت_الله_جوادی_آملی
🔅🔅🔅
📌حرف را به جان مردم برسانید
🔹 تبلیغ از بهترین و رساترین برنامههای انبیای الهی است؛ منتها عناصر محوری تبلیغ را باید ارزیابی كرد كه انسان چه چیزی را برساند و تا كجا برساند و چگونه برساند كه اثر تبلیغ بشود تعلیم و اثر تعلیم بشود تزكیه. آن تبلیغی كارآمد است كه تعلیم را به همراه داشته باشد و آن تعلیمی سودمند است كه تزكیه را به همراه داشته باشد؛ پایان این امور علمی, طهارت روح است و اگر روح طاهر شد، جامعه به تمدّن ناب الهی بار مییابد.
🔹 در جریان تبلیغ به ما گفتند حرف را به جان مردم برسانید: ﴿قُلْ لَهُمْ فی أَنْفُسِهِمْ قَوْلاً بَلیغاً﴾،[ سوره نساء، آیه63.] به گوش رسانیدن با تألیف كتاب و به چشم رسانیدن كار خوبی است اما كافی نیست. به ما نگفتند مطالب را تا گوش مردم برسانید یا كتابی تألیف كنید كه در مرئا و منظر چشم مطالعه كنندهها باشد، گفتند حرف را به جان آنها برسانید. تا كسی اهل جان نباشد و جانان نباشد و جانانه فكر نكند، حرفِ او به عمق جان مردم نمیرسد.
📚 پیام به همایش روحانیون طرح هجرت تاریخ: 1394/05/05
🌿🌿🌿
◀️ در معرفی کانال قرآنی رحیق ()به دوستان و همفکران خویش و باز نشر مطالب ،مبلغ و پیام رسان آموزه های وحیانی باشید 🙏
@rahighemakhtoom