🌿*{ج- قرآن مجيد كتابى است هميشگى}* 🌿
بحثى كه در فصل گذشته برگزار شد براى اثبات اين مدعا كافى مىباشد، زيرا بيانى كه نسبت به يك مقصد و مطلب به طور مطلق تام و كامل باشد اعتبار و صحتش محدود به وقت و مخصوص به زمان معين نخواهد بود، و قرآن مجيد بيان خود را تام و كامل مىداند و ماوراء كمال چيزى نيست.
✅خداى متعال مىفرمايد:
{«إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ* وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ» «سوره طارق»
قرآن سخنى است برنده- جداكننده حق از باطل- و هزل و ياوهسرايى نيست.
و هم چنين معارف اعتقادى حقيقت خالص و واقعيت محض مىباشد و اصول اخلاقى و قوانين عملى كه بيان داشته نتايج و مواليد واقعى همان حقايق ثابته است و چنين چيزى بطلانپذير و به مرور زمان قابل نسخ نيست .
✅خداى متعال مىفرمايد:
{«وَ بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ» «اسراء، آيه 105 »
قرآن را به حق نازل كرديم او نيز به حق نازل شد- يعنى در حدوث و بقاى خود از حق جدا نشد-.
✅و باز مىفرمايد:
{«فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ» «يونس، آيه 32 »
جز ضلالت و گمراهى پس از حق چيزى هست؟- از حق گذشتى جزضلالت نمىماند.
✅و در جايى ديگر از كلام خود به طور جامع مىفرمايد:
{«وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ* لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ» «فصلت، آيه 42 »
🍀🍀به درستى قرآن كتابى است عزيز- منيعالجانب كه هر تعدى را با قدرت از خود دفع مىكند- باطل از پيش روى و از پشت سر به سوى او نمىآيد (نه اكنون و نه در آينده بطلان و نسخپذير نيست). البته بحثهاى زيادى در اطراف ابديت احكام قرآنى كرده شده و مىتوان كرد ولى از موضوع بحث اين كتاب- كه موقعيت قرآن است پيش مسلمانان به طورى كه خود قرآن دلالت دارد- بيرون است. 🍀🍀
🌹🌿🌹🍀🌿🌹
#رحیق
#مختوم را دنبال کنید🌹
#لینک در#ایتا
👇👇👇👇👇
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
🌹 قرائت قرآن با صدای خوش
🔹 يكى از معجزات قرآن، آهنگ پذيرى آن است، آن هم آهنگهاى معنوى و روحى نه آهنگهاى شهوانى...
🔹 قرآن #عبد_الباسط چرا اين قدر در تمام كشورهاى اسلامى توسعه پيدا كرده است؟براى اينكه عبدالباسط با صدا و آهنگ عالى و با دانستن انواع قرائتها و آهنگها و شناختن اينكه هر سوره اى را با چه آهنگى بايد خواند، مى خواند...
🔹 در حديث، درباره بسيارى از ائمّه اطهار از جمله راجع به حضرت سجّاد عليه السلام و حضرت باقر عليه السلام داريم كه اينها وقتى قرآن مى خواندند آن را با صدا و آهنگ بلند و دلپذير مى خواندند به طورى كه صدايشان به درون كوچه مى رسيد و هر كسى كه از آن كوچه مى گذشت، همان جا مى ايستاد به طورى كه پشت درِ خانه جمعيت جمع مى شد و راه بند مى آمد.
🔹 حتى نوشته اند آبكشها درحالى كه مشك به دوششان بود، وقتى مى آمدند از جلوى منزل امام عبور كنند، با شنيدن صداى امام پاهايشان قدرت رفتن را از دست مى داد... مى ايستادند تا وقتى كه قرآن امام تمام مى شد.
🔹 همه اينها چه را مى رساند؟ استفاده كردن از وسايل مشروع براى رساندن پيام الهى.
📚 استاد شهید #مطهری، حماسه حسینی، ج 1، ص 320
@rahighemakhtoom
May 11
May 11
📚نگاشت های تفسیری #سوره_حجرات آیات 4و5
🍀آیه 4 و 5 سوره حجرات
إِنَّ الَّذِینَ یُنَادُونَکَ مِنْ وَرَاءِ الْحُجُرَاتِ أَکْثَرُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ* وَلَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَیْهِمْ لَکَانَ خَیْرًا لَّهُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ*
(ولی) کسانی که تو را از پشت حجرهها بلند صدا میزنند، بیشترشان نمیفهمند!* اگر آنها صبر میکردند تا خود به سراغشان آیی، برای آنان بهتر بود؛ و خداوند آمرزنده و رحیم است!*
✅واژه شناسی:
حجرات: جمع حجره به معنی اتاق ها
وراء: اسم جهت و ظرف مکان با کاربرد یکسان در مذکر و مونث به معنی پشت سر
ینادون: از نادی ینادی سوم شخص جمع مضارع از باب مفاعله به معنی صدا می زنند.
🍀🍀🍀🍀🍀
دوستان خود را #کانال #رحیق #مختوم دعوت فرمایید
سفره پر برکت قرآن را برای همه بگستریم
👇👇👇
لینک کانال
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
👈نکته ها:
با توجه به اهمیت آداب اجتماعی در اسلام در موارد بسیاری قرآن از جمله #سوره_حجرات به این پایه محکم روابط انسانی تصریح و یا اشاره دارد. و یکی از اسم هایی که برخی مفسران برای این سوره برشمرده اند سوره الاداب است.
یکی از در س ها ی این آیه و قانون کلی زندگی صدا نزدن همدیگراز بیرون منزل و محل کار است.✅
در تفسیر نور به نقل از تفسیر روح المعانی آلوسی می خوانیم: ابن عباس به خانهى استادش مىرفت، ولى درِ خانه را نمىزد و صبر مىکرد تا خود استاد بیرون بیاید. از او پرسیدند: چرا در نمىزنى؟ و او در پاسخ این آیه را تلاوت مىکرد: «و لو انّهم صَبَروا حتّى تَخرُجَ الیهم لَکان خَیراً لَهم» اگر مردم صبر کنند تا تو از خانه خارج شوى براى آنان بهتر است.
اتاقهاى خانه پیامبرصلى الله علیه وآله به تعداد همسران او بود و هریک از آنان، حجرهاى مستقل داشت. این اتاقها بسیار ساده و بىآلایش بود و متأسفانه در زمان ولیدبن عبدالملک خراب و جزو مسجد قرار داده شد. اى کاش این حجرهها به حال خود باقى مىماند تا مردم جهان این سادگى را مىدیدند و عبرت مىگرفتند!
✅رعایت ادب نشانه اندیشه و خرد سلیم در انسان است. حضرت على علیه السلام مىفرماید: «لا عَقلَ لِمَن لا أدبَ له»، کسى که ادب ندارد، در واقع عاقل نیست. (غررالحکم)
🍀🍀🍀🍀🍀
دوستان خود را #کانال #رحیق #مختوم دعوت فرمایید
سفره پر برکت قرآن را برای همه بگستریم
👇👇👇
لینک کانال
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
پیام ها:
ü اقدام بی ادبانه برخی از مسلمانان به صدا زدن رسول خداوند از بیرون منزل با لحنی زشت
ü نکوهش خداوند نسبت به اشخاصی که به دور از ادب انسانی با پیامبر الهی برخورد می کردند
ü خانه پیامبر اسلام دارای حجره و اتاق های متعدد بود.
ü فراخواندن پیامبر از پشت و بیرون منزل با فریاد های بلند شیوه بی خردان است.
ü روابط اجتماعی پیامبر با مومنان روابطی ساده و به دور از تشریفات بود
ü رعایت ادب و حرمت حریم افراد در روابط اجتماعی نشانگرمیزان اندیشه و خرد انسان
ü بی ادبان فاقد اندیشه و خرد سالم
ü ملاک سنجش عقل افراد در حرمت گذاری و رعایت ادب
ü ادب معاشرت در ملاقات پیامبر مقتضی شکیبایی و رعایت شئونات فردی و اجتماعی رسول خداوند
ü بی انضباطی و ووقت نشناسی برخی از مسلمانان برای ملاقات با پیامبر(با این که پیامبر مسئول حکومت اسلامی و دارای برنامه های بسیار در امر حکومت است)
ü پیامبر دارای برنامه ای معین برای ملاقات با مردم
ü تعلیم ادب از سوی خداوند در چگونگی و روش ملاقات با پیامبر
ü اهمیت آداب و روابط اجتماعی در نگاه دین
ü رعایت حرمت و ادب محضر رسول دارای خیر و منفعت برای خودِ مسلمانان
ü غفرانیت و رحیمیت خداوند شامل حال مومنان (صفت بخشایش و مهرورزی برای خداوند)
ü رفتار نامناسب و بی ادبانه با پیامبر گناهی نیازمند آمرزش خداوند
ü نوید خداوند به باز بودن راه توبه برای نا آگاهان به رعایت ادب در محضر رسول و حفظ حرمت پیامبری
ü گناه مانع برخورداری انسان از رحمت گسترده حق (توبه- غفران- رحمت)
ü منشاء غفران و رحمت خداوند مقام الوهیت و خداوندگاری اوست.
🍀🍀🍀🍀🍀
دوستان خود را #کانال #رحیق #مختوم دعوت فرمایید
سفره پر برکت قرآن را برای همه بگستریم
👇👇👇
لینک کانال
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
May 11
سوره مبارکه نساء آیه 144
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَتَّخِذُواْ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاء مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ أَتُرِيدُونَ أَن تَجْعَلُواْ لِلّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُّبِينًا
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! كافران را به جاى مؤمنان دوست و سرپرست خود نگيريد، آيا مى خواهيد براى خداوند دليل و حجّت آشكار عليه خودتان قرار دهيد؟
🌷🌷🌷🌷🌷
@rahighemakhtoom
📚قرآن شناسی(7)📚
🌿*{د- قرآن مجيد در دلالت خود مستقل است}* 🌿
قرآن مجيد كه از سنخ كلام است مانند ساير كلامهاى معمولى از معناى مراد خود كشف مىكند و هرگز در دلالت خود گنگ نيست و از خارج نيز دليلى وجود ندارد كه مراد تحتاللفظى قرآن جز آن است كه از لفظ عربيش فهميده مىشود.
اما اين كه خودش در دلالت خود گنگ نيست، زيرا هركس به لغت آشنايى داشته باشد از جملات آيات كريمه معناى آنها را آشكارا مىفهمد چنان كه از جملات هركلام عربى ديگر معنا را مىفهمد.
✅علاوه بر اين به آيات بسيارى از قرآن برمىخوريم كه در آنها طايفه خاصى را مانند بنىاسرائيل و مؤمنين و كفار و گاهى عموم مردم را متعلق خطاب قرار داده مقاصد خود را به ايشان القاء مىكند «امثال «يا ايهاالذين كفروا» و «يا اهلالكتاب» و «يا بنىاسرائيل» و «يا ايهاالناس» كه بسيار است » يا با آنان به احتجاج مىپردازد يا به مقام تحدى برآمده از ايشان مىخواهد كه اگر شك و ترديد دارند در اين كه قرآن كلام خداست مثل آن را بياورند و بديهى است كه تكلم با مردم با الفاظى كه خاصيت تفهيم را واجد نيست معنا ندارد و هم چنين تكليف مردم به آوردن مثل چيزى كه معناى محصلى از آن فهميده نمىشود قابل قبول نيست.
✅علاوه بر اين خداى متعال مىفرمايد:
{«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها» «محمد، آيه 24 »
آيا قرآن را تدبر- پىگيرى- آيات با تأمل نمىكنند يا به دلهايى قفلهاشان زده شده.
✅و مىفرمايد:
{«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً» «نساء، آيه 82 »
#کانال -قرآنی -رحیق -مختوم
برای علاقه مندان به شناخت قرآن
#تفسیر
#علوم قرآنی
#پیام ها و نکات آیات
#لطایف و اشارات قرآنی
#مفسران امروز و دیروز
#تفسیر صوتی و متنی
🌷🌷🌷🌷🌷
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
👈ادامه مبحث قرآن شناسی (7)👇
📚📚📚
دلالت آيهها بر اين كه قرآن تدبر را كه خاصيت تفهم را دارد مىپذيرد و همچنين تدبر اختلافات آيات را كه در نظر سطحى و ابتدايى پيش مىآيد حل مىكند روشن است و بديهى است كه اگر آيات در معانى خودشان ظهورى نداشتند تأمل و تدبر در آنها و هم چنين حل اختلافات صورى آنها به واسطه تأمل و تدبر معنا نداشت.
✅و اما اين كه راجع به نفى حجيت ظواهر قرآن دليلى از خارج نيست، زيرا چنين دليلى وجود ندارد.
جز اين كه برخى گفتهاند در تفهيم مرادات قرآن به بيان تنها پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله يا به بيان آن حضرت و بيان اهلبيت گرامش بايد رجوع كرد. ولى اين سخن قابل قبول نيست، زيرا حجيت بيان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و امامان اهلبيت عليهم السلام را تازه از قرآن بايد استخراج كرد و بنابر اين چگونه متصور است كه حجيت دلالت قرآن به بيان ايشان متوقف باشد بلكه در اثبات اصل رسالت و امامت بايد به دامن قرآن كه سند نبوت است چنگ زد.
✅و البته آنچه گفته شد منافات ندارد با اين كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمه اهلبيت عليهم السلام عهدهدار بيان جزئيات قوانين و تفاصيل احكام شريعت- كه از ظواهر قرآن مجيد به دست نمىآيد- بودهاند.
👌و هم چنين سمت معلمى معارف كتاب را داشتهاند چنان كه از آيات ذيل در مىآيد:
✅{«وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ» «نحل، آيه 44 »
و فرو فرستاديم به تو ذكر- قرآن- را براى اين كه آنچه را به مردم نازل شده برايشان بيان و روشن كنى.
✅{«وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا» «حشر، آيه 7 »
آنچه را پيغمبر براى شما آورد يعنى امر كرد بگيريد و بپذيريد و آنچه از آن نهى كرد خوددارى كنيد.
✅{«وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ» «نساء، آيه 64 »
ما هيچ پيغمبرى را نفرستاديم مگر براى اين كه به اذن خدا اطاعتش كنند.
✅{«هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ» «جمعه آیه 2»
خداست آن كه در ميان جماعت امى از خودشان پيامبرى برانگيخت كه آيات خدا را بر ايشان تلاوت مىكند و آنان را تزكيه مىنمايد، و بر ايشان كتاب و حكمت را تعليم مىدهد.
✳️به موجب اين آيات پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مبين جزئيات و تفاصيل شريعت و معلمالهى قرآن مجيد مىباشد و به موجب حديث متواتر ثقلين پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله ائمه اهلبيت عليهم السلام را در سمتهاى نامبرده جانشينان خود قرار داده است و اين مطلب منافات ندارد با اينكه ديگران نيز با اعمال سليقهاى كه از معلمين حقيقى ياد گرفتهاند مراد قرآن مجيد را از ظواهر آياتش بفهمند.
🌹🍀🌹🌿🌹
#کانال -قرآنی -رحیق -مختوم
برای علاقه مندان به شناخت قرآن
#تفسیر
#علوم قرآنی
#پیام ها و نکات آیات
#لطایف و اشارات قرآنی
#مفسران امروز و دیروز
#تفسیر صوتی و متنی
🌷🌷🌷🌷🌷
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
🌿#استراحت🌿
این علم و قال و قیل و هوسهای دنیا بادست و
آدمی خاک است و چون باد با خاک آمیزد
هرجا که رسد چشمها را خسته کند و ازوجود او جز تشویش و اعتراض حاصلی نباشد. (فیه ما فیه)
🌹دوستان قرآن پژوه دیدگاههای خود را جهت ارتقای کانال با ما در میان بگذارید.🌹
🌹علاقه مندان به معارف همیشه پایدار قرآنی را به کانال دعوت کنید🌹
✅از طریق شماره 09218305249 به ایتا و کانال متصل شوید و دیدگاههای خود را برای ادمین ارسال فرمایید🌹🌹
🌹🍀🌹🌿🌹
#کانال -قرآنی -رحیق -مختوم برای علاقه مندان به شناخت قرآن
#تفسیر
#علوم قرآنی
#پیام ها و نکات آیات
#لطایف و اشارات قرآنی
#معرفی مفسران امروز و دیروز
#تفسیر صوتی و متنی
🌷🌷🌷🌷🌷
🆔@rahighemakhtoom
📚قرآن شناسی (8)📚
🌿*ه- قرآن مجيد ظاهر و باطن دارد* 🌿
خداى متعال در كلام خود مىفرمايد:{«وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً»} سوره نساء آيه 36 (ترجمه: خدا را بپرستيد و هيچچيزى را- در عبادت- شريك او قرار مدهيد) و ظاهر اين كلام نهى از پرستش معمولى بتها است چنانكه مىفرمايد:{«فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ»} سوره حج آيه 30 (ترجمه: دورى گزينيد از پليديها كه بتها باشند).
ولى با تأمل و تحليل معلوم مىشود كه پرستش بتها براى اين ممنوع است كه خضوع و فروتنى در برابر غير خدا است و بت بودن معبود نيز خصوصيتى ندارد .
چنانكه خداى متعال شيطان را عبادت او شمرده مىفرمايد:{«أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ»} سوره يس آيه 60 (ترجمه: آيا فرمان ندادم به شما اى بنى آدم كه شيطان را مپرستيد).
و با تحليلى ديگر معلوم مىشود كه در طاعت و گردنگذارى انسان ميان خود و غير فرقى نيست و چنانكه از غير نبايد طاعت كرد از خواستهاى نفس در برابر خداى متعال نبايد طاعت و پيروى نمود چنانكه خداى متعال اشاره مىكند:{«أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ»} سوره جاثيه آيه 23 (ترجمه: آيا ديدى كسى را كه هواى نفس خود را خداى خود قرار داده).
و با تحليل دقيقترى معلوم مىشود كه اصلا بغير خداى متعال نبايد التفات داشت و از وى غفلت نمود زيرا توجه بغير خدا همان استقلال دادن به او و خضوع و كوچكى نشان دادن در برابر اوست و اين ايمان روح عبادت و پرستش مىباشد خداى متعال مىفرمايد:{«وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ}-
تا آنجا كه مىفرمايد:{«أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ»} سوره اعراف آيه 179 (ترجمه: سوگند مىخورم ما بسيارى از جن و انس را براى جهنم آفريديم- تا آنجا كه مىفرمايد:
آنان همان غفلتكنندگان- از خدا- هستند).
چنانكه ملاحظه مىشود از آيه كريمه:{«وَ لا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئاً»} ابتداء فهميده مىشود اينكه نبايد بتها را پرستش نمود و با نظرى وسيعتر اينكه انسان از ديگران بغير اذن خدا پرستش نكند و با نظرى وسيعتر از آن اينكه انسان حتى از دلخواه خود نبايد پيروى كند و با نظر وسيعتر از آن اينكه نبايد از خدا غفلت كرد و بغير او التفات داشت.
همين ترتيب يعنى ظهور يك معناى ساده ابتدائى از آيه و ظهور معناى وسيعترى بدنبال آن و همچنين ظهور و پيدايش معنائى در زير معنائى در سرتاسر قرآن مجيد جارى است و با تدبر درين معانى معناى حديث معروف كه از پيغمبر اكرم (ص) مأثور و در كتب حديث و تفسير نقل شده است: «ان للقرآن ظهرا و بطنا و لبطنه بطنا الى سبعة ابطن» روشن مىشود «تفسير صافى مقدمه 8 و سفينة البحار ماده «بطن». ».
بنا بر آنچه گذشت قرآن مجيد ظاهر دارد و باطن (يا ظاهر و بطن) كه هر دو از كلام اراده شدهاند جز اينكه اين دو معنى در طول هم مرادند نه در عرض همديگر نه اراده ظاهر لفظ اراده باطن را نفى مىكند و نه اراده باطن مزاحم اراده ظاهر مىباشد:
🌹🍀🌿🌹
@rahighemakhtoom
📚#قرآن_شناسی 📚 ادامه بحث👇
🌿*و- چرا قرآن مجيد از دو راه ظاهر و باطن سخن گفته؟* 🌿
👈🏾دلیل اول👇🏾
✳️1-انسان در زندگى ابتدائى خويش كه دنيوى و موقتى است مانند يك حبابى خيمه هستى خود را روى درياى بيكران ماده زده در همه فعاليتهائى كه در مسير وجود مىكند سر سپرده امواج خروشان اين درياى بيكران است و سر و كار با ماده دارد.
حواس بيرونى و درونيش به ماده و ماديات مشغول و افكارش نيز پايبند معلومات حسىاش مىباشد، خوردن و آشاميدن و نشستن و برخاستن و گفتن و شنودن و رفتن و آمدن و جنبيدن و آرميدن و بالاخره همه فعاليتهاى زندگى را روى ماده انجام مىدهد و فكر جز اين ندارد.
و گاهى كه پارهاى از معنويات را مانند دوستى و دشمنى و بلندى همت و بزرگى مقام و نظائر آنها تصور مىكند، اكثريت افهام آنها را بواسطه مجسم ساختن مصداقهاى مادى در نظر تصور مىكنند چنانكه شيرينى پيروزى را با شيرينى قند و شكر و جاذبه دوستى را با كشش مغناطيس و بلندهمتى را با بلندى مكان يا جاى يكى از ستارگان و بزرگى مقام را با بزرگى كوه يا نظير آن حكايت مىنمايند.
در عين حال افهام در توانائى درك و تفكر معنويات كه از جهانى وسيعتر از ماده مىباشند مختلفند و مراتب گوناگون دارند؛ فهمى است كه در تصور معنويات هم افق صفر است و فهمى است كه كمى بالاتر از آن مىباشد و بهمين ترتيب تا برسد به فهمى كه با نهايت آسانى وسيعترين معنويات غير مادى را درك مىكند.
و در هر حال هر چه توانائى فهمى در درك معنويات بيشتر باشد بهمين نسبت تعلقش بجهان ماده و مظاهر فريبندهاش كمتر و همچنين هر چه تعلق كمتر توانائى درك معنويات بيشتر مىباشد، و با اين وصف افراد انسان با طبيعت انسانى كه دارند همگى استعداد اين درك را دارند و اگر استعداد خود را ابطال نكنند قابل تربيتند.
🌹🍀🌿🍀🌹
@rahighemakhtoom
📚چرا قرآن از ظاهر و باطن سخن گفته📚
👈دلیل دوم 👇
✳️2- از بيان گذشته اين نتيجه بدست مىآيد كه معلومات هريك از مراتب مختلف فهم را به مرتبه پائينتر از خود نمىشود تحميل كرد و گر نه نتيجه معكوس خواهد داد و مخصوصا معنوياتى كه سطحشان از سطح ماده و جسم بسى بالاتر است اگر بىپرده و پوستكنده بفهم عامه مردم كه از حس و محسوس تجاوز نمىكند تحميل شود بكلى ناقض غرض خواهد بود.
اينجا بعنوان نمونه مذهب و ثنيت را مىتوان ذكر نمود: كسى كه با تأمل عميق در بخش اوپانيشاد و يداى هندى دقت كند و همه اطراف سخنان اين بخش را پائيده برخى را با برخى تفسير كند خواهد ديد كه هدفى جز توحيد خالص و يگانهپرستى ندارد ولى متأسفانه چون بىپرده و لفافه بيان شده وقتى كه نقشه توحيد خداى يگانه كه در اوپانيشادها تنظيم شده در سطح افكار عامه پياده مىشود جز بتپرستى و اعتراف به خدايان بسيار از آب درنمىآيد.
پس در هر حال اسرار ماوراءطبيعت و ماده را به پاىبندان عالم ماده در پس پرده بايد گفت. 👌
🌹🍀🌿🍀🌹
@rahighemakhtoom
📚نگاشت های تفسیری #سوره_حجرات آیه 6
🍀آیه 6 سوره حجرات
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِینَ
اى کسانى که ایمان آورده اید! اگر شخص فاسقى خبرى براى شما بیاورد، درباره آن تحقیق کنید، مبادا به گروهى از روى ناآگاهى آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید.
✳️واژه شناسی:
فاسق: اسم فاعل از ریشه فسق –ثلاثی مجرد از فَعَلَ یَفعُلُ- به معنی بدکاری که از انجام دادن گناهان و زشتی های پرهیزی ندارد- کسی که از مسیر حقیقت و صلاح بیرون شده است- متجاوز و کسی از مرز شریعت عبور می کند- کسی که برابر دستورات قرآن و سنت یقینی عمل نمی کند.
این واژه به همراه مشتقات آن و در قالب های گوناگون 54 بار در موضوعات و مصادیق مختلف به کار رفته است.
نَبَاٍ:(نَبَاَ ینبئ ُ تنبیئاً و تنبئِةً) به معنی خبرو گزارش مهم و قابل توجه و این واژه به همراه قالب ها و مشتقات آن 80 بار در قرآن تکرار شده است.
🌹🍀🌿🍀🌹
دوستان خود را #کانال #رحیق #مختوم دعوت فرمایید
سفره پر برکت قرآن را برای همه بگستریم
👇👇👇
لینک کانال
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
👈ادامه مبحث نگاشت های تفسیری👇
✳️شان نزول:
بر اساس روایات متعدّد از طرق شیعه و سنّى، این آیه درباره ولیدبن عقبه نازل شده است. زیرا پیامبر او را براى جمعآورى زکات از قبیله بنى مصطلق اعزام داشت، امّا از آنجا که میان او و این قبیله در دوران جاهلیّت، خصومتى شدید بود، هنگامى که اهل قبیله به استقبال او مىآمدند، گمان کرد که به قصد کشتن او آمدهاند. لذا جلوتر نرفت و نزد پیامبر بازگشت و خبر داد که مردم از پرداخت زکات خوددارى کردهاند. پیامبر از این خبر ناراحت شد و تصمیم گرفت آنان را گوشمالى دهد. آیه فوق نازل شد و در مورد خبر فاسق دستور تحقیق داد.
روشن است که فسقِ ولیدبن عقبه، از ابتدا روشن نبود و گرنه پیامبر شخص فاسق را به عنوان نماینده خود جهت دریافت زکات اعزام نمىکرد، بلکه پس از دروغى که ولید در مورد سرباز زدن قبیله بنىالمصطق از پرداخت زکات گفت، این آیه فسق او را آشکار ساخت تا پیامبر و مؤمنان بر اساس خبر او عمل نکنند.
امام حسینعلیه السلام در احتجاجى که با ولید بن عقبه داشت فرمود: به خدا سوگند من تو را در دشمنىات با علىّبن ابىطالبعلیهما السلام ملامت نمىکنم، زیرا خداوند، على را مؤمن و تو را فاسق خوانده است. سپس آیه فوق را تلاوت کردند.
🌹🍀🌿🍀🌹
دوستان خود را #کانال #رحیق #مختوم دعوت فرمایید
سفره پر برکت قرآن را برای همه بگسترانیم.
@rahighemakhtoom
👈ادامه مبحث نگاشت های تفسیری👇
نکته ها و پیام ها:
1- مومنان وظیفه دارند گزارش های رسیده از اشخاصی که صداقت شان محرز نیست را بررسی کرده و به صرف خبر و گزارش وی اکتفا نکنند.
2- وجوب بررسی صدق خبر فاسق منوط به مهم بودن آن است (وجوب تبین و روشن و شفاف سازی خبر در خصوص اخبار مهم و سرنوشت ساز)
3- اخبار شخص عادل که صداقت او محرز شده است از تبین و فحص و جستجو بی نیاز است.
4- ضرورت هوشیاری و احتیاط جامعه در برابر اخبار مهم اجتماعی
5- وجود روحیه فسق و عصیانگری دارای تاثیر منفی در تشخیص ها و گزارش های فرد فاسق
6- اعتماد به اخبار و گزارش های فاسقین و افراد بی بند وبار بدون تحقیق و بررسی خطر های زیانباری به دنبال دارد
7- ترتیب اثر دادن به خبر فاسق بدون جستجو و تفحص کاری جاهلانه و ندامت بار برای جامعه است
8- نقش ویرانگر منابع خبری فاسق و فاسد در مناسبات و امنیت جوامع
9- لزوم دقت و احتیاط در زمینه امور مرتبط به سرنوشت مردم و امنیت جامعه
10-ضرورت بررسی اخبار مهم صرف نظر از گزارش دهنده و مخبر آن
11-جامعه صدر اسلام در معرض خطر از ناحیه گزارش ها و اخبار دروغین فاسقان
🌹🍀🌿🍀🌹
ادامه در پست های بعدی به شرط حیات ان شاء الله
🆔http://eitaa.com/joinchat/2952462340C122a5e4f44
📚قرآن شناسی ادامه بحث👇
🌿چرا قران از ظاهر و باطن سخن گفته است🌿
👈دلیل سوم👇
✳️3-در عين حال كه در مذاهب ديگر برخى از مردم از مزاياى دينى محرومند مانند صنف زن در مذهب برهمنى و كليمى و مسيحى و مانند محروميت عامه از مداخله در معارف كتابهاى مقدس در وثنيت و مسيحيت، اسلام هيچگونه محروميتى در مزاياى مذهبى براى كسى قائل نيست و عامه و خاصه و زن و مرد و سياه و سفيد در امكان دست يافتن بامتيازات مذهبى پيشش مساوى مىباشند چنانكه خداى متعال مىفرمايد:
{«أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ»} سوره آل عمران آيه 195 (ترجمه: من تباه نمىكنم عمل عمل كنندهاى را از شما از مرد يا زن همه از همديگريد- از يك نوعيد-) و مىفرمايد:{«يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ»} سوره حجرات آيه 13 (ترجمه: اى مردم ما همه شما را از مردى و زنى آفريديم و شما را به گروههاى بزرگ و كوچك قسمت كرديم كه شناسائى حاصل كنيد تحقيقا گرامىترين شما پيش خدا پرهيزكارترين شما است).
پس از بيان اين مقدمات مىگوئيم قرآن مجيد به اينكه در تعليم خود انسانيت را مورد نظر قرار داده يعنى هر انسانى را از آن جهت كه انسان است قابل تربيت و تكميل مىداند تعليم خود را در جهان بشريت بسط و توسعه داده است.
و نظر به اينكه افهام در درك معنويات اختلاف شديد دارند و چنانكه دانسته شد القاء معارف عاليه از خطر مأمون نيست تعليم خود را مناسب سطح سادهترين فهمها كه فهم عامه مردم است قرار داده و با زبان ساده عمومى سخن گفته است.
البته اين روش اين نتيجه را خواهد داد كه معارف عاليه معنويه با زبان ساده عمومى بيان شود و ظواهر الفاظ مطالب و وظائفى از سنخ حس و محسوس القاء نمايد و معنويات در پشت پرده ظواهر قرار گرفته و از پشت اين پرده خود را فرا خور حال افهام مختلفه به آنها نشان دهد و هركس بحسب حال و اندازه درك خود از آنها بهرهمند شود.
خداى متعال در كلام خود مىفرمايد:{«إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ»} سوره زخرف آيه 4
(ترجمه: به درستى ما آن را قرآن عربى- عربى مقرو و خواندنى- قرار داديم تا شايد شما تعقل كنيد و بدرستى آن درحالىكه در پيش ما در امالكتاب- است بلند (دست افهام بشرى بآن نمىرسد) و محكم است (افهام در آن رخنه نمىكنند).
و باز در مثلى كه براى حق و باطل و ظرفيت افهام مىزند مىفرمايد:{«أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها»} سوره رعد آيه 17 (ترجمه: خدا از آسمان آبى نازل كرد پس- آب در- مسيلهاى- مختلف- هر كدام بقدر- ظرفيت- خود روان شدند.
و پيغمبر اكرم در حديث معروف «بحار ج 1 ص 37. » خود مىفرمايد:
«انا معاشر الانبياء نكلم الناس على قدر عقولهم» (ترجمه: ما گروههاى پيغمبران با مردم بهاندازه عقلهاشان سخن مىگوئيم).
🌹🍀🌿🍀🌹
https://eitaa.com/rahighemakhtoom/209
👈ادامه دلیل سوم بر این که چرا قرآن از ظاهر و باطن سخن گفته است!👇
✳️نتيجه ديگرى كه ازين روش گرفته مىشود اينست كه بيانات قرآن مجيد نسبت به بطونى كه دارند جنبه مثل به خود مىگيرند يعنى نسبت بمعارف الهيه كه از سطح افهام عاديه بسى بلندتر و بالاتر مىباشد مثلهائى هستند كه براى نزديك كردن معارف نامبرده بافهام زده شدهاند خداى متعال در كلام خود مىفرمايد:
{«وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُوراً»} سوره اسرى آيه 89 (ترجمه: و سوگند مىخورم ما درين قرآن براى مردم از هر گونه مثلى گردانديم ولى بيشتر مردم امتناع ورزيدند جز اينكه نپذيرند و كفران كنند).
و باز مىفرمايد:{«وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ»} سوره عنكبوت آيه 43 (ترجمه: و آنست مثلها براى مردم مىزنيم ولى آنها را تعقل نمىكند مگر كسانى كه داراى علمند) و قرآن مجيد امثال بسيار ذكر مىكند ولى آيات بالا و آنچه درين مضمون است مطلق مىباشند و در نتيجه بايد گفت همه بيانات قرآنى نسبت بمعارف عاليه كه مقاصد حقيقى قرآنند امثال مىباشند.
🌹🍀🌿🍀🌹
https://eitaa.com/rahighemakhtoom/228
🍀قرآن در سخن دانشمندان غربی🍀
پروفسور آرتور آربری که یکی از مترجمان مشهور قرآن به زبان انگلیسی است، می گوید: زمانی که به پایان ترجمه قرآن نزدیک می شدم، سخت در پریشانی به سر می بردم؛ اما قرآن آنچنان آرامش خاطری به من می بخشید که برای همیشه به خاطر خواهم داشت.
۱) گوته، شاعر و نویسنده معروف آلمانی می گوید:
«سالیان دراز کشیشان از خدا بی خبر، ما را از پی بردن به حقایق قرآن مقدس و عظمت آورنده آن دور نگه داشتند؛ امّا هر قدر که ما قدم در جاده علم و دانش نهادیم و پرده تعصب را دریدیم، عظمت احکام مقدس قرآن، بهت و حیرت عجیبی در ما ایجاد نمود. به زودی این کتاب توصیف ناپذیر، محور افکار مردم جهان می گردد! »
۲) آلبرت انیشتاین که نیازی به معرفی ندارد، می گوید:
«قرآن کتاب جبر یا هندسه نیست؛ مجموعه ای از قوانین است که بشر را به راه صحیح، راهی که بزرگ ترین فلاسفه و دانشمندان دنیا از تعریف و تعیین آن عاجزند، هدایت می کند ».
۳) ویل دورانت، دانشمند امریکایی شرق شناس، می گوید:
«در قرآن، قانون و اخلاق یکی است. رفتار دینی در قرآن، شامل رفتار دنیوی هم می شود و همه امور آن از جانب خداوند و به طریق وحی آمده است. قرآن در جان های ساده عقایدی آسان و دور از ابهام پدید می آورد که از رسوم و تشریفات ناروا آزاد است ».
۴) پروفسور آرتور آربری که یکی از مترجمان مشهور قرآن به زبان انگلیسی است، می گوید:
« زمانی که به پایان ترجمه قرآن نزدیک می شدم، سخت در پریشانی به سر می بردم؛ اما قرآن آنچنان آرامش خاطری به من می بخشید که برای همیشه به خاطر خواهم داشت. من در حالی که مسلمان نیستم، قرآن را خواندم تا آن را درک کنم و به تلاوت آن گوش دادم تا مجذوب آهنگ های نافذ و مرتعش کننده اش شوم و تحت تأثیر آهنگش قرار گیرم و به کیفیتی که مسلمانان واقعی و نخستین داشتند، نزدیک گردم تا آن را بفهمم » .
گوته، شاعر و نویسنده معروف آلمانی می گوید:
«سالیان دراز کشیشان از خدا بی خبر، ما را از پی بردن به حقایق قرآن مقدس و عظمت آورنده آن دور نگه داشتند؛ امّا هر قدر که ما قدم در جاده علم و دانش نهادیم و پرده تعصب را دریدیم، عظمت احکام مقدس قرآن، بهت و حیرت عجیبی در ما ایجاد نمود. به زودی این کتاب توصیف ناپذیر، محور افکار مردم جهان می گردد! »
۵) لئوتولستوی، نویسنده معروف روسی می گوید:
«هر کس که بخواهد سادگی و بی پیرایگی اسلام را دریابد، باید قرآن مجید را مورد مطالعه قرار دهد. در قرآن قوانین و تعلیمات حقیقی و احکام آسان و ساده برای عموم بیان شده است. آیات قرآن به خوبی بر مقام عالی اسلام و پاکی روح آورنده اش گواهی می دهد».
۶) دکتر هانری کُربن، اسلام شناس معروف فرانسوی، سخن جالبی درباره قرآن دارد. وی می گوید:
«اگر قرآن خرافی بود و از جانب خداوند نبود، هرگز جرأت نمی کرد که بشر را به علم و تعقل و تفکر دعوت کند. هیچ اندیشه ای به اندازه قرآن محمّد(ص) انسان را به دانش فرا نخوانده است تاآن جا که نزدیک به نه صد و پنجاه بار در قرآن، از علم و عقل و فکر سخن رفته است».
۷) ارنست رنان، فیلسوف معروف فرانسوی می گوید:
« در کتابخانه من هزاران جلد کتاب سیاسی ،اجتماعی، ادبی و... وجود دارد که هر کدام را بیش از یک بار نخوانده ام؛ اما یک جلد کتاب هست که همیشه مونس من است و هر وقت خسته می شوم و می خواهم درهایی از معانی و کمال به رویم باز شود، آن را مطالعه می کنم. این کتاب، قرآن کتاب آسمانی مسلمانان است».
۸) ناپلئون بناپارت، امپراطور فرانسه می گوید:
« امیدوارم آن زمان دور نباشد که من بتوانم همه دانشمندان جهان را با یکدیگر متحد کنم تا نظامی یکنواخت، فقط براساس اصول قرآن مجید که اصالت و حقیقت دارد و می تواند مردم را به سعادت برساند، ترسیم کنم. قرآن به تنهایی عهده دار سعادت بشر است».
۹) مهاتما گاندی، رهبر فقید هند هم اعتقاد داشت:
«از راه آموختن علم قرآنی، هر کس به اسرار وحی و حکمت های دین، بدون داشتن هیچ خصوصیت ساختگی دیگری پی می برد. در قرآن هیچ اجباری برای تغییر دین و مذهب انسان ها دیده نمی شود. قرآن به راحتی می گوید: هیچ زور و اکراهی در دین وجود ندارد».
ویل دورانت، دانشمند امریکایی شرق شناس، می گوید:
«در قرآن، قانون و اخلاق یکی است. رفتار دینی در قرآن، شامل رفتار دنیوی هم می شود و همه امور آن از جانب خداوند و به طریق وحی آمده است. قرآن در جان های ساده عقایدی آسان و دور از ابهام پدید می آورد که از رسوم و تشریفات ناروا آزاد است ».
۱۰) ژان ژاک روسو، متفکر و روان شناس مشهور فرانسوی، برداشت منحصر به فردی از قرآن دارد؛ او می گوید:
« بعضی از مردم بعد از آن که مقدار کمی عربی یاد گرفتند، قرآن را خوانده، امّا درست درک نمی کنند. اگر می شنیدند که محمّد(ص) با آن کلام فصیح و آهنگ رسای عربی آن را می خواند، هر آینه به سجده می افتادند و ندا می کردند: ای محمّد عظیم! دست ما را بگیر و به محلشرف و افتخار برسان. ما به خاطر یاری تو حاضریم که جان خویش را فدا سازیم!!»
منبع:
📚قرآن از دیدگاه ۱۱۴ دانشمند، محمد مهدی علیقلی.
@rahighemakhtoom
📚مبحث #قرآن_شناسی👇
🌿*ز- قرآن مجيد محكم و متشابه دارد*🌿
✳️خداى متعال در كلام خود مىفرمايد:{«كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ»} سوره هود آيه 1 (ترجمه: قرآن كتابيست كه آياتش محكم قرار داده شدهاند)
✳️و باز مىفرمايد:{«اللَّهُ نَزَّلَأَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ»} سوره زمر آيه 23 (ترجمه: خدا بهترين سخن را نازل كرده كتابى كه آياتش شبيه و مانند هم و دو تا دو تا است، بسبب آن كتاب پوستهاى كسانى كه از خداى خود مىترسند كشيده مىشود- با شنيدن قرآن بدنشان به لرزه درمىآيد) .
✳️و باز مىفرمايد{«هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا»} سوره آل عمران آيه 7 (ترجمه: خدا كسى است كه بر تو كتاب را نازل كرد درحالىكه برخى از آن آيات محكم مىباشند كه آنها مادر- مرجع و اساس مسلم- كتابند و برخى آيات متشابه هستند اما كسانى كه در دلهاشان ميل به كجروى و انحراف از استقامت است از متشابه كتاب پيروى مىكنند براى فتنه و فريب دادن مردم و براى اينكه تأويلش را مىخواهند و حال آنكه تأويل آن را جز خداى نمىداند و آنان كه در علم خود ثابتقدمند- در مورد آيات متشابه- مىگويند بآن ايمان داريم همه آيات از پيش خداى ماست.
✳️چنانكه روشن است آيه اولى همه قرآن را محكم معرفى مىكند و البته مراد از آن استوار و غير قابل خلل و بطلان بودن كتاب است و آيه دوم همه قرآن را متشابه مىشمارد و البته مراد از آن يكنواخت بودن آيات قرآنى است در زيبائى اسلوب و شيرينى لهجه و قدرت خارقالعاده بيان و همه قرآن همين وضع را دارد.
✳️و آيه سوم كه درين فصل مورد نظر ماست قرآن را بدو قسم محكم و متشابه قسمت مىكند و روىهمرفته از اطراف كلام برمىآيد كه:
✅اولا محكم آيهايست كه در مدلول خود محكم و استوار باشد و معنى مراد آن بغير مراد اشتباه نيفتد و متشابه بر خلاف آنست.
✅و ثانيا وظيفه ايمانى هر مؤمنى كه در ايمان خود رسوخ دارد اينست كه بآيات محكمه ايمان بياورد و عمل كند و بآيات متشابهه ايمان آورد ولى از عمل به آنها توقف و خوددارى نمايد. تنها اشخاص منحرف القلب و كجفكر هستند كه بآيات متشابه بمنظور فريب دادن مردم و دستاندازى بتأويل عمل نموده از آنها پيروى مىكنند.
🌹🍀🌿🍀🌹
https://eitaa.com/rahighemakhtoom
📚مبحث قرآن شناسی👇
🌿ح- معنى محكم و متشابه پيش مفسرين و علما🌿
✳️در ميان علماء اسلام در معنى محكم و متشابه اختلاف عجيبى است و با تتبع اقوال مىتوان نزديك به بيست قول درين مسئله پيدا كرد.
آنچه عملا پيش مفسرين از صدر اول تا كنون دائر و مورد اعتماد است اينست كه محكمات آياتى هستند كه معنى مراد آنها روشن است و بمعنى غير مراد اشتباه نمىافتد به اينگونه آيات بايد ايمان آورد و هم عمل كرد و آيات متشابهه آياتى هستند كه ظاهرشان مراد نيست و مراد واقعى آنها را كه تأويل آنها است جز خداى نداند و بشر را راهى بآن نيست، به اينگونه آيات بايد ايمان آورد ولى از پيروى و عمل به آنها توقف و خوددارى نمود.
اين قولى است كه در ميان علماء اهل سنت و جماعت مشهور است، و مشهور در ميان شيعه نيز همين قول است جز اينكه اينان معتقدند كه تأويل آيات متشابهه را پيغمبر اكرم ص و ائمه اهل بيت ع نيز ميدانند ولى عامه مؤمنين كه بتأويل متشابهات راه ندارند علم بآن را بايد به خدا و پيغمبر و ائمه هدى ارجاع نمايند.
🍀دیدگاه علامه طباطبایی🍀
اين قول با اينكه عملا ميان اكثر مفسرين دائر و مورد اعتماد است از چند جهت با متن آيه كريمه{«هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ} الخ» و باسلوب دلالت ساير آيات قرآنى انطباق ندارد زيرا:
✅اولا در قرآن كريم آياتى باين وصف كه براى تشخيص مدلولش به هيچوجه راهى نباشد سراغ نداريم، گذشته از اينكه قرآن مجيد خود را با صفاتى مانند نور و هادى و بيان توصيف مىكند كه هرگز با گنگ بودن آياتش از بيان مراد واقعى خود سازش ندارد.
گذشته از اينكه آيه كريمه:{«أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً»} سوره نساء آيه 82 (ترجمه: آيا قرآن را تدبر و پيگيرى نمىكنند و اگر از پيش غير خدا بود در آن اختلاف بسيار مىيافتند) تدبر در قرآن را رافع هر گونه اختلاف قرار مىدهد در صورتى كه آيه متشابه چنانكه لازمه قول مشهور است اختلافش با هيچگونه تدبرى حل نمىشود. ممكن است گفته شود كه مراد از آيات متشابهه همان حروف مقطعه فواتح سور مانند الم، الر، حم و غير آنها باشد كه راهى براى تشخيص مراد واقعى آنها نيست.
ولى بايد توجه داشت كه در آيه كريمه آيات متشابهه را بنام متشابه در مقابل محكم خوانده و لازمه اين تسميه اينست كه آيه نامبرده مدلولى از قبيل مدلولات لفظى داشته باشد نهايت اينكه مدلول واقعى با غير واقعى مشتبه شود و حروف مقطعه فواتح سور مدلول لفظى اينطورى ندارند.
علاوه بر اين ظاهر آيه اينست كه جمعى از اهل زيغ و انحراف از آيات متشابهه در اضلال و تفتين مردم استفاده مىكنند و در اسلام شنيده نشده است كسى از حروف مقطعه فواتح سور چنين استفاده تأويلى بنمايد و كسانى كه چنين استفاده تأويلى كردهاند از تأويل همه قرآن اين استفاده را نمودهاند نه تنها از حروف مقطعه فواتح سور.
✳️بعضى گفتهاند تأويل متشابه در آيه اشاره به قصه معروفى است « تفسير عياشى ج 1 ص 16 و تفسير قمى اول سوره بقره تفسير نور الثقلين ج 1 ص 22. » كه بموجب آن يهود مىخواستند از حروف مقطعه اوايل سور مدت بقاء و دوام اسلام را بدست آورند و پيغمبر- اكرم (ص) با خواندن فواتح سور يكى پس از ديگرى حساب ايشان را مختل ساخت.
✅اين سخن نيز بىوجه مىباشد
✅زيرا در صورت راستى اين قصه و درستى روايت سخنى بوده كه برخى از يهود گفتهاند و در همان مجلس پاسخ خود را گرفتهاند و اين واقعه در خور آن اهميت نيست كه در آيه كريمه بمسئله تأويل متشابه و اتّباع آن داده شده.
علاوه بر اينكه سخن يهود فتنهاى در بر نداشته زيرا اگر دينى حق باشد موقت يعنى قابل نسخ بودن آن لطمه به حقانيت آن نمىزند چنانكه اديان آسمانى قبل از اسلام همين حال را داشتهاند و بر حق بودند.
✅ثانيا لازمه اين قول اينست كه كلمه «تأويل» در آيه كريمه بمعنى مدلول و معنى خلاف ظاهر بوده باشد و هم اختصاص بآيات متشابهه داشته باشد و هر دو مطلب درست نيست و ما در بحثى كه در آينده از تأويل و تنزيل خواهيم كرد روشن خواهيم ساخت كه اولا «تأويل» در عرف قرآن از قبيل معنى و مدلول نيست كه لفظى بر آن دلالت لغوى داشته باشد و ثانيا همه آيات قرآنى اعم از محكم و متشابه تأويل دارند نه تنها آيات مشابهه.
✅و ثالثا در آيه كريمه كلمه{«آياتٌ مُحْكَماتٌ»} را با جمله{«هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ»} توصيف نموده و مدلول آن اينست كه آيات محكمه بامهات مطالب كتاب مشتملند و مطالب بقيه آيات بر آنها متفرع و مترتب مىباشند. و لازم بيّن اين مطلب آنست كه آيات متشابهه از جهت مدلول و مراد بآيات محكمه برگردند. يعنى براى استيضاح معنى آيات متشابهه آنها را بسوى محكمات رد كنند و به معونه محكمات مراد واقعى آنها را بيابند.