📋 درسگفتارهای فلسفه اقتصاد
🔺جلسه دوم : مسائل نظری زمینه ساز در احیاء فلسفه اقتصاد معاصر
🖌جلسه دوم پیرامون عوامل و مسائل نظری زمینه ساز در رنسانس فلسفه اقتصاد سخن خواهیم گفت، اینکه چگونه تحولات بنیادین اقتصادی در دهه 1950 و 1960 میلادی موجب توسعه قلمرو نظری اقتصاد و نوزایی فلسفه اقتصاد در دهه 1970 و 80 میلادی شد.
❇️ مهمترین محور های بحث این جلسه:
✅تاثیرات دیدگاه های پوزیتیویسم منطقی بر اندیشه های اقتصادی
✅ اوج گیری رویکرد های فرمالیستی و ریاضی وار در اقتصاد
✅ مطرح شدن رویکرد های بدیل فکری در برابر جهت گیری اثباتی - منطقی علم اقتصاد
✅ ایده ابزارگرایی میلتون فریدمن و تعدیل پوزیتیویسم و رئالیسم اقتصادی
✅ پیوند فلسفه علم با اقتصاد و توسعه فلسفه اقتصاد
✅ تاثیرات افکار توماس کوهن در عرصه فلسفه اقتصاد
✅ پوپر و دکترین ابطال گرایی در برابر غلبه اثبات گرایی در اقتصاد
✅ منازعه فکری پیرامون علم بودن یا علم نبودن اقتصاد
✅ تاثیرات دیدگاه ایمره لاکاتوش (هسته سخت و کمربند محافظ) در اندیشه فیلسوفان اقتصاد
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/oagl111
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/9R0qYw5rmqQ
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
✅درسگفتار های جامعه شناسی دین
در جلسه دوم، از پرسشهای بنیادی آغاز میکنیم که ریشه در چالشهای کلاسیک این حوزه دارند:
❓ مطالعه دین از دریچه جامعهشناسی، چه لایههای پنهانی را از واقعیتهای دینی بر ما آشکار میکند؟
❓ جامعهشناسی چه ابزارهای قدرتمندی برای درک دین در جهان معاصر در اختیار ما میگذارد؟
❓ مرز میان فلسفه دین و جامعهشناسی دین کجاست و این دو چگونه با هم برخورد میکنند؟
❓ آیا میتوان میان الهیات و جامعهشناسی پلی زد؟ آیا این دو میتوانند مکمل یکدیگر باشند یا هر کدام در مسیر متفاوتی حرکت میکنند؟
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/posajsb
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/1AhTBQ80UuA
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
🕎 درسگفتار تلمود و حیات یهودیت تاریخی
🔺جلسه چهارم:
فریسیان و پاسداری از شریعت شفاهی در دومین دولت عبری
🖋در امتداد بحث جلسه گذشته به وضعیت شریعت شفاهی در دومین دولت عبری و حکومت سلسله حشمونائیم میپردازم، اینکه چگونه فریسیان به عنوان گروه بزرگی از کاهنان و علمای یهودی در حفظ و تکامل توراشبعل په یا شریعت شفاهی کوشیدند. آن را به نسل های بعد منتقل ساختند.
محور های اصلی بحث:
✅ زوگوت ها و ساختار سنهدرین های اولیه
✅ صدوقیان و نظام باورهای این فرقه باستانی
✅ فریسیان و تقابلی که با صدوقیان داشتند
✅ منازعه یوحنا هیرکانوس و آریستوبولوس و از دست رفتن استقلال سیاسی یهودیه
✅ پایان حکومت سلسله حشمونائیم و کناره گیری فریسیان از سیاست
✅ تطور شورای کبیر یا سنهدرین در دوران پادشاهی هرود
✅ رخداد های سیاسی و اجتماعی عصر زوگوت ها و تاثیر آن بر شریعت شفاهی
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/avaz3ma
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/pmYlsGvNCm0
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
🕎در نهمین نشست از سلسله مباحث تاریخ فلسفه یهودی، در تداومِ واکاوی سنتهای فکری یونانی-رومی، به ایستگاهِ اندیشههای یکی از تأثیرگذارترین متفکران تمدن غرب، یعنی ارسطو میرسیم.
🖋ارسطو، به عنوان چهرهای سترگ در تاریخ اندیشه، جایگاهی بیبدیل در پیریزی شالودههای فلسفه یهودی و صورتبندیِ یهودیتِ تاریخی دارد. اگر نظام فلسفیِ افلاطون را به مثابه روحِ جاری در کالبدِ فلسفه یهودی بدانیم، بیگمان نظامِ منطقی و فلسفیِ ارسطو، اسکلتبندیِ ساختارِ این تفکر را تشکیل میدهد. در واقع، این ارسطو بود که ابزارهای تحلیلی و زیرساختهای استدلالی را برای تبیینِ آموزههای دینی و فلسفی در اختیار متفکران یهودی قرار داد.
📕در این جلسه، تمرکز اصلی ما بر منطق ارسطویی است و محورهای گفتگوی خود را بر سرفصلهای زیر متمرکز خواهیم کرد:
✅رسالههای منطقی ارسطو: مروری بر مجموعه آثارِ مشهور به اُرگانون و اهمیت آنها در ساختارِ دانش ارسطویی.
✅روند تکوین ارگانون: واکاویِ سیرِ تدوین و شکلگیریِ این رسالات در جریانِ تفکرِ ارسطو.
✅بنیادهای منطق ارسطویی: تبیینِ اصول و قواعدِ حاکم بر اندیشه که بسترِ استنتاجِ صحیح را فراهم میآورد.
✅ قیاس صوری (Syllogism) و اشکال آن: تحلیلِ مکانیسمِ «قیاس» به عنوانِ هستهی مرکزیِ منطقِ ارسطو و طبقهبندیِ صورتهای مختلفِ آن.
✅ مقولات عشر (Categories): بررسی ده دستهی اصلیِ وجود و جایگاهِ محوریِ آنها در دو ساحتِ منطق (به مثابه ابزارِ زبان) و متافیزیک (به مثابهِ ساحتِ هستی)
🧑🏫 مدرس: رامین پورمند
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/cwyym97
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/yJ3usc3amWM
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
📔ایدئولوژی چیست ؟
🔺جلسه سوم: تحول مفهومی ایدئولوژی از کارل مانهایم تا مکتب فرانکفورت
🖋در ادامه، به واکاوی تحولات مفهومی در باب ایدئولوژی در اندیشهی کارل مانهایم پرداخته و سپس با نگاهی گذرا، رویکرد مکتب فرانکفورت را در مواجهه با مفهوم ایدئولوژی مورد بررسی قرار خواهم داد.
🔴محورهای اصلی این جلسه عبارتند از:
🔹ایدئولوژی و اتوپیا
🔹مفهوم رابطهگرایی در اندیشهی مانهایم
🔹جایگاه معرفت و علم در بافتار شرایط اجتماعی (جامعهشناسی معرفت)
🔹تمایز میان مفهوم خاص و عام ایدئولوژی
🔹نقش طبقه روشنفکر (اینتلیجنسیا) در امکانِ تولید حقیقت
🔹بازخوانی مفهوم ایدئولوژی در مکتب فرانکفورت
🔹دیالکتیک روشنگری و نقش عقل ابزاری در تکوین ایدئولوژی
🔹ایدئولوژی و تقلیل انسان به موجودی تکساحتی
🔹صنعت فرهنگ و سازوکارهای تولید انبوه ایدئولوژی
🧑🏫 مدرس: رامین پورمند
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/eyki3kn
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/x12C2oPIaPk
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
📚درسگفتارهای تاریخ فلسفه اسلامی
🏷 جلسه اول: مقدمات
مدرس: رامین پورمند
🖋 فلسفه اسلامی را غالبا با نگاه مستشرقان، سنتی دانسته اند در امتداد فلسفه یونان باستان، که به تنهایی فاقد اصالت و استقلال است، لیکن جریان های مخالف این رویکرد، سنت سترگ فلسفه اسلامی را جریانی زنده و اندیشهورزانه و همینطور خلاقانه می دانند که کوشیده میان عقلانیتِ برهانی و آموزههای وحیانی، پیوندی معنادار ایجاد کند تا جایگاه انسان و هستی در جهانبینی توحیدی روشنتر شود.
این مسیر، از بزرگانی همچون فارابی و ابنسینا آغاز شده و در حکمت متعالیه به پختگی رسیده است. ضرورتِ مطالعهی تاریخی فلسفه اسلامی در این است که ما را از یک نگاهِ صرفاً موزهای به گذشته فراتر میبرد، در واقع، واکاویِ این سیرِ تاریخی به ما کمک میکند تا پیوند فکریمان با ریشههایمان حفظ شود و با تکیه بر ابزارهای مفهومیِ اندیشهی بومی، با نگاهی دقیقتر و نقادانهتر به پرسشهای بنیادینِ دنیای امروز پاسخ دهیم. به بیانی دیگر، فهمِ این تاریخ، پیششرطِ مواجههی خلاق و اصیل ما با چالشهای فکریِ عصرِ حاضر است.
لیکن همه این ها در گرو فهم حقیقت فلسفه اسلامی است بدون آنکه در دام تعصب یا تضعیف آن بیفتیم.
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/wtxr0kv
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/bUvf-YGjXL8
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
🕎 تلمود و حیات یهودیت تاریخی/جلسه پنجم: بت هیلل و بت شمای
👨🏫 رامین پورمند
🖋 در جلسه پنجم، وارد یکی از پرتنشنترین و در عین حال خلاقترین دورانهای تاریخ فکری یهودیت میشویم، دوران تقابل دو مکتب بزرگ، هیلل و شمای. اگر بخواهیم تکامل شریعت شفاهی را درک کنیم، ناگزیر از بازخوانی تاریخِ این دو روحانی بزرگِ جریان فریسی هستیم.
ما با دو مسیر کاملاً متفاوت روبرو هستیم، از یک سو مکتب شمای با دقتِ وسواسگونه، صراحت در اجرا و نگاهی سختگیرانه به مرزهای قانون، و از سوی دیگر مکتب هیلل با رویکردی انسانمدارانه، منعطف و متکی بر اصول کلی که گویی در پی یافتن راهی برای زیستنِ شریعت در دنیای واقعی بود. این دو مکتب، نه تنها دو گروه حقوقی، بلکه دو فلسفه متفاوت برای مواجهه با متن و واقعیت بودند که تقابل آنها، موتور محرکِ بحثهای فقهی در تلمود شد. در این جلسه، این دو قطب را در کنار هم قرار میدهیم تا ببینیم چگونه این تضاد، به جای فروپاشی، به شکوفایی یهودیت کمک کرد.
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/mox239z
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/ahT-yX0eNQc
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
⚛درسگفتار فلسفه مکانیک کوانتومی
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
🖊فلسفه مکانیک کوانتومی به تحلیل زیربنای مفهومیِ فرمالیسم ریاضیِ کوانتومی میپردازد و بر تبیینِ ماهیت هستیشناختیِ (Ontological) واقعیت در مقیاسهای زیراتمی تمرکز دارد. این حوزه با بازبینی مفاهیمی چون واقعیت مستقل از مشاهدهگر و ماهیت احتمالی حالتهای موجی و... میان تبیینهای ریاضی و فهم فیزیکی میانجیگری میکند. البته این رشته با چالشهای بنیادین نظری روبروست از جمله مسئله اندازهگیری (Measurement Problem) که بر شکاف میان تکامل واحدِ زمانی (معادله شرودینگر) و فروپاشی ناگهانی تابع موج (Collapse) تأکید دارد. دوم، عدم انسجام میان مکانیک کوانتومی و نسبیت عام، که نشاندهنده یک شکاف نظری در پویاییهای گرانشی در مقیاسهای کوانتومی است که ضرورت دستیابی به یک نظریه وحدتبخش (Unified Theory) را دوچندان میکند.
این مسائل بنیادین همراه با دیگر مسائلی که به تبع ظهور کوانتوم تئوری مطرح شده، در قلمرو مبانی فلسفی مکانیک کوانتومی در طول این درسگفتار مورد واکاوی قرار خواهد گرفت.
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/kmp0b21
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/YqLxhWwS4R8
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
👈 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/ramin_poormand?igsh=NW81bGpkcDNxYTA2
◀️ فلسفه پول
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
🖊 در ششمین از درسگفتارهای واکاوی کتاب فلسفه پول گئورگ زیمل وارد بخش تحلیلی کتاب میشوم و به مسئله بسیار مهم واقعیت و ارزش در نگاه زیمل میپردازم.
زیمل با تفکیک میان دو رویکرد واقعیت محور و ارزش محور به ما توضیح میدهد که چگونه انسانها چگونه همواره با این دو رویکرد به موازات هم به جهان و پدیدههای در آن مینگرند. در حالی که اصل جهان یک حقیقت واحد است. (آنگونه که افلاطون آن را در جهان مثل میفهمید و اسپینوزا آن را جوهر واحد میدانست)
بر این اساس زیمل به ما توصیه میکند که باید از این نگاه ثنوی عبور کرده و با فهم متافیزیکی جهان حقیقت آن را دریابیم.
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/bflzk26
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/xkPnMSQuAWg
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
👈 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/ramin_poormand?igsh=NW81bGpkcDNxYTA2
▶️ جلسه سوم ویدئو درسگفتارهای درآمدی بر جامعهشناسی دین
(ظهور و تکوین علم جامعهشناسی در بستر سکولار - اومانیستی مدرن)
👨🏫 مدرس: رامین پورمند
🖊 در این جلسه، به بررسیِ روند ظهور و تکوین جامعهشناسی به مثابه یک دانشِ مستقل خواهیم پرداخت. تمرکز اصلی ما بر بستر تاریخی قرن نوزدهم میلادی است، دورانی که تحت سیطرهی سکولاریسم و دستخوشِ تحولات بنیادینِ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بود. در این بستر، ضرورتِ بازشناسیِ حیات اجتماعی و فهمِ عناصرِ برسازندهی آن، به ظهورِ دانشی منجر شد که در بدوِ پیدایش، به دلیل گستردگی موضوع و کثرتِ رویکردها، هویتی چندپاره و ناهمگون داشت.
👈لینک دسترسی در آپارات:
🔗 https://aparat.com/v/prc1c1z
👈لینک دسترسی در یوتیوب:
🔗 https://youtu.be/BFTPID73ZK0
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
👈 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/ramin_poormand?igsh=NW81bGpkcDNxYTA2
🖋 پیرامونِ ابتذالِ نظری و مدعیان دروغین فکری
در سپهرِ معرفتیِ معاصر، آنچه تمایز میان نظریهپردازیِ اصیل و پوپولیسمِ آکادمیک را ممکن میسازد، بیش از هر چیز، التزام به پارادایمهای متدولوژیک و استحکامِ ساختاریِ گزارههای تئوریک است، نه هیاهویِ رسانهای و انباشتِ سرمایههای نمادینی که در غیابِ کارنامهی علمیِ مستند، با تکیه بر رانتهای ساختاری و دسترسیِ نامشروع به امکاناتِ ملی تولید میشوند.
واقعیت این است که مقبولیتِ یک نظریه در ساحتِ جامعهی علمی تابعی است از ظرفیتِ تبیینگری و قدرتِ ابطالپذیریِ آن در میانِ متخصصان، نه حاصلِ تکرارِ ملالآورِ ژستهای شبهروشنفکری در تریبونهای عمومی. آندسته از مدعیانی که به مددِ تسهیلاتِ رانتی، سیاستِ مبتذل صدا را جایگزینِ معرفتِ نخبگانی کردهاند، در واقع در حالِ فرار از سدِ ستبرِ داوریِ بینالاذهانی هستند.
باید اذعان داشت که تقلیلِ امرِ نظری به هیاهویِ ژورنالیستی و حرافیهای بیپشتوانه، نه تنها نشانهی غنای فکری نیست، بلکه گویایِ نوعی نارسیسیسمِ شبه روشنفکرانه است که از مواجهه با نقدِ ساختاریافته واهمه دارد. اگر در این هیاهو ذرهای از عیارِ یک تئوریِ جدی مستتر بود، قطعاً در گذر از صافیِ سختگیرانهی نقدِ علمی، به استقراری پایدار در سنتِ پژوهشی دست مییافت نه آنکه محتاجِ پروپاگاندا و رانتِ سیاسی برای بقا باشد.
بنابراین زمانی لازم بود در برابرِ این «شبهنظریهپردازان»، نه از سرِ انفعال، که عینِ برخوردِ ایجابی سکوت کرد، سکوتی با معیارهایِ عقلانیتِ انتقادی در برابر کنشگرانِ مبتذل میدان صدا که هیاهو را بر محتوا و رانت را بر تولیدِ معرفت ترجیح میدهند، تجاهلِ عالمانه نسبت به این جریان و گشودن میدان عرضه که یکی از راههای مبارزه با آن بود. به قولِ معروف اگر حرفِ مهمی برای گفتن داشتند، در ترازویِ نقدِ عالمانه، دیری است که وزنکشی شده بودند.
با اینهمه، گاهی اتخاذِ رویکردِ تجاهلِ عالمانه، در مواجهه با وقاحتِ فزایندهی این «شبهنظریهپردازانِ رانتی» که در مسیرِ قهقراییِ زوالِ اندیشه، بیمهابا جولان میدهند، به نوعی عقبنشینیِ استراتژیک بدل میشود، از اینرو، سکوت نه تنها جایز نیست، بلکه تداومِ آن خیانت به ساحتِ معرفت است، بنابراین، ضرورت دارد تا با شکستنِ حصارِ انزوایِ نخبگانی، در همان میدانِ آلوده به پروپاگاندا و صدا، به منازعهای تئوریک با این مدعیانِ دروغین تن داد نه برای کسبِ اعتبارِ کاذب در نزدِ عوام، بلکه برایِ تبیینِ مرزهایِ اندیشهی اصیل از ابتذالِ کلامی و افشایِ تهیمایگیِ پروژههایی که تنها کارکردشان، مسدود کردنِ افقهایِ خردورزی است، تا شاید این تقابلِ دیالکتیکی، چراغی باشد برای تبیینِ راه در برابرِ جویندگانِ راستینِ اندیشه که در غبارِ ناشی از هیاهویِ مدعیان، حقیقت را گم کردهاند.
رامین پورمند
🔘اندیشکده درنگ
(مرکز توسعه تفکر پرابلمانیک)
رامین پورمند| تاریخ| فلسفه| هنر
👈کانال بله:
ble.ir/join/6HGh2JHTnY
👈کانال ایتا:
https://eitaa.com/joinchat/2224227948C57a1918a79
👈کانال تلگرام:
https://t.me/Raminpoormand
👈 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/ramin_poormand?igsh=NW81bGpkcDNxYTA2