🔰تفسیر سوره انسان
🔰آیت الله جوادی آملی
خطبه نورانی حضرت زهرا سلام الله علیها خطبه فدکیه، آن سه چهار سطر اول، نه خِطابه آن حضرت. آن خطبه یعنی آن سه چهار سطر اول، مثل خطبهای که وجود مبارک حضرت امیر از صفین که برگشت یک خطبه عمیقی خواند که مرحوم کلینی میفرماید که اگر انبیا جمع بشوند و در بین آنها انبیای اولوا العزم نباشد کسی نمیتواند این گونه سخنرانی کند. عصاره سخنرانی مشترک بین وجود مبارک حضرت امیر و زهرا سلام الله علیهما این است که حضرت فرمود: «خلق الاشیاء لا من شیء» آنها مشکلشان این است که میگفتند شیء که خالی از نقیضین نیست، هر دو طرف نقیض محال است، همان طور که اجتماع نقیضین محال است ارتفاع نقیضین هم محال است. بگوییم خدا جهان را «من شیء» خلق کرد که محال است، بگوییم «من لا شیء» خلق کرد که محال است؛ پس خلقت درست نیست!
جوابی که از خطبه حضرت امیر برمیآید این است که اجتماع نقیضین محال است درست است. ارتفاع نقیضین محال است درست است؛ اما نقیض «من شیء»، «من لا شیء» نیست. «نقیض کلّ رفع أو مرفوع». نقیض «من شیء»، «لا من شیء» است، نه «من لا شیء». «من لا شیء» که موجبه است، «من شیء» هم موجبه است؛ نقیض موجبه که موجبه نیست. خدا عالم را «لا من شیء» خلق کرد؛ یعنی مُبدَع است؛ یعنی ماده نمیخواهد. این است که کلینی میفرماید در برابر این خطبه باید سجده کرد.
این سه چهار جمله خطبه نورانی فدکیه هم تعبیرش همین است که «خلق العالم لا من شیء»، «خلق الأشیاء لا من شیء». انسان یک بخشی از آن که مربوط به «کان تامه» است «لا من شیء» مُبدع است مخصوصاً روح او. بخش دیگرش که نطفه و مانند آن است «من شیء» است، ولی شیئی که قابل ذکر باشد نیست.
فرمود: ﴿هَلْ أَتی﴾، این «هل» هلِ تقریریه است. «قد أتی» نه اینکه «هل» به معنی «قد» باشد «هل» به معنی خودش است؛ منتها استفهام چند گونه است. ﴿هَلْ أَتَی عَلَی الْإِنسَانِ حِینٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ یَکُن شَیْئاً مَذْکُوراً﴾ قابل ذکر نبود مثل همان است که در پایان سوره مبارکه «قیامة» دارد که: ﴿أَ لَمْ یَکُ نُطْفَةً مِنْ مَنِیٍّ یُمْنی﴾، آیه ۳۷ سوره مبارکه «قیامة» که قبلاً گذشت این بود: ﴿أَ یَحْسَبُ الْإِنْسانُ أَنْ یُتْرَکَ سُدی ٭ أَ لَمْ یَکُ نُطْفَةً مِنْ مَنِیٍّ یُمْنی﴾، یک قطره آب بود که ما این را به این صورت درآوردیم که الآن صدها دانشمند بخواهند تشخیص بدهند که این انسان کیست تازه در بدن او گیر کردند، بسیاری از بیماریها کشف نشده، بسیاری از داروها کشف نشده است. تازه درباره بدن او؛ اما درباره روح او ﴿وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ﴾؛ بنابر این که این روح منظور غیر انسانی باشد، ﴿وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلیلا﴾.....
📖 ادامه مطلب کلیک نمایید
جلسه اول
https://b2n.ir/m97267
جلسه دوم
https://b2n.ir/b94942
#تفسیر
#سوره_هل_اتی
🔰پژوهش مدرسه علمیه الزهرا علیها السلام
https://eitaa.com/alzahranasr_pajohesh