بسم الله
🟣 عدل علوی و رعایت احترام رعایای از پیش تحقیر شده
أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ دَهَاقِينَ أَهْلِ بَلَدِكَ شَكَوْا مِنْكَ غِلْظَةً وَ قَسْوَةً وَ اِحْتِقَاراً وَ جَفْوَةً...: آگاه باش که سران و رؤسای سرزمین تو از خشونت، سنگدلی، رفتار تحقیرآمیز و ستمکارانه تو شکایت کردهاند ....
1️⃣ایرانیان در عصر خلیفه دوم، به شدت تحقیر شده بودند. آنان با کلماتی مانند «مجوس»، «عجم» و ... که در فرهنگ عربها معنای تحقیرآمیزی داشت، یاد میشدند! اجازه ازدواج با دختران عرب را نداشتند و ...! در روزگار عثمان به این تحقیرهای فرهنگی و اجتماعی، ظلم اقتصادی مأموران مالیاتی عثمان نیز اضافه شد! (ابن ابیالحدید 20/245).
✅امیرالمؤمنین علیه السلام وقتی به قدرت رسید، افزون بر دستوالعملهای عامّی که به مأموران جمعآوری مالیات داد (مانند نامه 26) در نامهای ویژه به فرماندار فارس نوشت: «اسْتَعْمِلِ الْعَدْلَ وَ احْذَرِ الْعَسْفَ وَ الْحَيْفَ فَإِنَّ الْعَسْفَ يَعُودُ بِالْجَلَاءِ وَ الْحَيْفَ يَدْعُو إِلَى السَّيْف: عدالت را به كار بند و از ستم و بيداد حذر كن زيرا ستم رعيت را آواره مى كند و بيدادگرى، به شمشير میکشاندشان».
2️⃣وقتی خورشید عدالت علوی تابیدن گرفت، حتی کافران ذمی که امیدی که به اجرای عدالت یافته بودند، از والی خود به امیرالمؤمنین علیه السلام شکایت کردند. امیرالمؤمنین به شکایت آنان رسیدگی فرمودند و نامهی توبیخآمیزی به آن والی خاطی نوشتند. در آن نامه، به جای آنکه کافران ذمی شکایت کننده را با کلمات تحقیرآمیزی چون «اعاجم» یا ... (که در زمان خلفا رایج بود) یاد کند، از آنان با کلمهی محترمانهی «
دهاقین اهل بلدک» یاد کردند تا به بدنه مدیریتی حاکمیت بفهمانند که
رعایای حکومت علی را، حتی اگر اهل ذمه باشند، نباید با تعابیر گزنده یاد کرد!
محمد عشایری منفرد 1402/08/20
حوزه علمیه قم
#استاد_عشایری_منفرد
#نهج_البلاغه
💯 کانال استاد محمد عشایری منفرد (حفظه الله)
🆔
https://eitaa.com/ashayerimonfared
https://eitaa.com/banahjolbalaghe