🔹بهجرئت میتوان ادعا کرد که هیچ قطعهای به اندازه «قطعهای از بهشت» با مطلع مشهور «آمدم ای شاه پناهم بده» نیست که اکثر مردم آن را شنیده باشند، ابیات آن را از بَر باشند و با آن خاطرهها داشته باشند. قطعهای که شانزده سال از تولید آن گذشته اما هنوز بینظیر است. این قطعه، مشهورترین اثر مرحوم کریمخانی است؛ اما شاهکارهای جناب کریمخانی تنها به این قطعه ختم نمیشود.
🔹از زمانی که با محمد اصفهانی در سال ۱۳۶۴ به طور تصادفی در مجلس ختمی آشنا شد و سپس در رادیو به کمک مرحوم صبحدل، قطعاتی را میخواند تا همین سال گذشته که آخرین قطعه از او با تنظیمی از آریا عظیمینژاد منتشر شد، هرکدام از آن قطعات، رنگ و بوی خاص خود را دارند؛ با این وجود، اگر نام قطعات و آلبومهای او را ندانیم، چیز زیادی در جستجوها، دستگیرمان نمیشود. حتی نماهنگهای تلویزیونی که مدام با صدای استاد پخش میشود،کمکی به ما نمیکند و دسترسی به قطعه اصلی، سخت است.
🔹عظیمینژاد در مصاحبهای، نکاتی از کریمخانی میگوید که حق مطلب را به خوبی ادا میکند: «اعتقادش باعث میشود شنونده صدای او را باور کند و این باورپذیری در صدایشان کاملاً مشخص است. بعد از اینکه من با آقای کریمخانی کار کردم، خیلیها به من گفتند بیا و با هم کار مذهبی انجام دهیم؛ اما وقتی صدایشان را گوش میدادم میدیدم اصلاً نمیتوانم. درست است که آقای کریمخانی شاید به گوشهها و زوایای موسیقی ایرانی تسلط کافی نداشته باشد ولی توانایی و قدرت بالایی دارد. به قول آقای اصفهانی «خواننده پارتیزانی است». یعنی کارهایی میکند که اگر خواننده باشید، روی صندلی خشکتان میزند! فکر میکنید امکان ندارد از پس این اوج بربیاید. هر خواننده وسعت صدای مشخصی دارد. ایشان یکباره از جایی شروع میکند و شما میگویید بالای این را چگونه میخواند و بعد بالایش را میخواند و بعد از آن هم بالاتر میرود و شما میخکوب میشوید».
🔹 کریمخانی باوجود کهولت سنش، در قوت صدا چیزی کم نداشت. صدای او مانند هواپیمایی است که اوج هزاران پایی پرواز میکرد. به گفته خودش، حدود یک ربع، بیست دقیقهای طول میکشد تا صدایی بتواند باز شود و اینگونه بخواند؛ درست مثل هواپیمایی که بخواهد از باند بلند شود و به اصطلاح تیکاف کند. معدود خوانندهای پیدا میشود که مانند مرحوم مؤذنزاده اردبیلی و کریمخانی بتواند بخواند. گفتن از مختصات و جزئیات کامل این نحوه خواندن، از عهده نگارنده این متن برنمیآید. عظیمینژاد میگوید: «هیچ وقت یادم نمیرود. بار اولی که ایشان خواندند (من تا به حال صدایشان را نشنیده بودم)، از ترس از جا پریدم. حس میکردم این منبع صوتی از کجاست؟ چون هیچ نیازی به میکروفن نداشت. وقتی برای ضبط به استودیو میآمدند، همسایهها فکر میکردند وقت اذان شده؛ تا چهار خانه آنطرفتر، صدایشان میرفت».
همین صدا بود که وقتی محمدرضا شجریان آن را شنید، گفت: «وقتی او میخواند، تمام شیشههای اتاق میلرزید. در سبک اوجخوانی، باید شکلی باشد که شنونده احساس ضعف نکند و این در صدای کریمخانی مشهود است» (نقل از همایون شجریان در مراسم رونمایی از آلبوم «ایران من»). شجریان همچنین خطاب به کریمخانی گفته بود: «صدای شما مثل یک تریلی هجده چرخ است با قدرت مانور یک اتومبیل کورسی. من شما را تبدیل به بهترین خواننده ایران میکنم» ولی کریمخانی جواب داده بود: «نه، من با صدایم فقط برای امام حسین باید بخوانم».
🔹از این ویژگی صدای رسا و قدرتمند و باشکوه که بگذریم، باید از سبک و سیاق خاص مرحوم کریمخانی هنگام خواندن از اهل بیت (ع) بگوییم. او از آل محمد (ص) به شیوهای قرآنی میخواند. اکثر ما با حدیث مهم «ثقلین» و اتفاقاتی در طول تاریخ اسلام از جمله به نیزه کردن قرآنها در صفین آشناییم. اگر کسی بخواهد در موسیقی (به طور خاص در تحریرها، آواز و منحنیهای اجرایی) شیوهای بخواند که نشانه از «قرآن ناطق» بودن اهل بیت (ع) باشد، این چطور خواندنی میتواند باشد. کریمخانی چنین شیوهای دارد. تحریرها و تکنیکهایی که او در مداحی و خوانندگی او که بسیار نزدیک به خوانندگی سنتی و هیاتی است، مجموعهای از تداعیها را برای ما تدارک میدهد که گویی در حال شنیدن قرآنیم؛ با این تفاوت که او در چنین آثاری، نه ظاهر قرآن را، که باطن قرآن را، یعنی اهل بیت را به ما معرفی میکند.