♨️ رابطه ابن جنی با ابوعلی فارسی
🔶 ابو الفتح عثمان ابن جنی از جمله مشهورترین و پرکارترین ادبا در زمینه دانش لغت و فقه اللغة است. وی در شهر موصل به دنیا آمده است. از دوران كودكى و نوجوانى او اطلاعى در دست نيست جز اينكه در آغاز جوانى، در جامع موصل، به تدريس صرف مشغول بوده و در آنجا با ابوعلی فارسی که پس از مبرد به امامت نحو بصره رسید، آشنا شده است. آشنایی او با ابوعلی داستان جالبی دارد که در ادامه مطرح خواهد شد:
🔻 ابوعلى فارسی در سفری که به موصل داشت با او مواجه شد و او را در مسألهاى صرفى آزمایش کرد و وقتی ابن جنى نتوانست به سوال او پاسخ بدهد به او این جمله را گفت: «زببت قبل أَن تحصرم» یعنی قبل از این که تبدیل به انگور (رسیده) شوی کشمش شدی. این جمله در حقیقت یک ضرب المثل است و برای شخصی به کار میرود که قبل از کسب آمادگیهای لازم برای انجام یک کار یا قرار گرفتن در یک موقعیت نسبت به آن اقدام کند. این ماجرا باعث شد که ابن جنی شاگرد ابوعلى شود و تا پایان عمر استادش، یعنی حدودا ۳۶ سال (و به نقل دیگر ۴۰ سال) در سفر و حضر، ملازم او باشد.
🔷 ابن جنی همواره با عظمت از استادش یاد میکرد و دانش او را میستود. عبارت زیر از کتاب خصائص، دیدگاه او در مورد ابوعلی را به خوبی روشن میکند:
«و للّه هو، و عليه رحمته! فما كان أقوى قياسه، وأشد بهذا العلم اللطيف الشريف أنسه، فكأنه إنما كان مخلوقا له، و كيف لا يكون كذلك و قد أقام على هذه الطريقة مع جلة أصحابها و أعيان شيوخها سبعين سنة، زائحة علله، ساقطة عنه كلفه و جعله همه و سدمه. لا يعتافه عنه ولد، و لا يعارضه فيه متجر، و لا يسوم به مطلبا، و لا يخدم به رئيسا إلا بأخرة، و قد حط عنه أثاله، و ألقى عصا ترحاله»
#روششناسی_لغویان
#ابن_جنی
💬
گروه علمی روششناسی لغویان