💠 پرسش:
زهد چیست و منظور از زندگی زاهدانه چه نوع زندگی می باشد؟
#اخلاق_فضایل_زهد
✍️ پاسخ:
صاحب مجمع البحرین معنای لغوی زهد را اینگونه بیان می کند:
(زهد فی الشی بالکسر زهداً و زهاده ترکه و اعرض عنه.)(1)
در چیزی زهد ورزید؛(یعنی) آن را ترک نموده و از آن روی گردانید.
وابن قیم در رابطه با معنای اصطلاحی زهد،چنین آورده است: (زهد آسودگی قلب از دنیاست نه خالی بودن دست از دنیا.)(2)
یکی از زیباترین تعبیرها در رابطه با مفهوم زهد کلام مولا علی علیه السلام است ایشان می فرمایند:
«الزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ مِنَ الْقُرْآنِ: قَالَ اللهُ سُبْحَانَهُ: «لِكَيْلَا تَأْسَوْا عَلي مَا فَاتَكُمْ، وَ لَاتَفْرَحُوا بما آتَاكُمْ». وَمَنْ لَمْ يَأسَ عَليالمَاضي، وَ لَمْ يَفرَح بالآتيَ، فَقَد أخَذَ الزُّهدَ بِطَرَفَيْهِ.»(3)
(زُهد بين دو كلمه از قرآن است، كه خداي سبحان فرمود: «تا برآنچه از دست شما رفته حسرت نخوريد، و به آنچه به شما رسيده شادمان مباشيد.» كسي كه بر گذشته افسوس نخورد، و به آينده شادمان نباشد، همة جوانب زهد را رعايت كرده است.)
بنابراين، زهد، پرهيز از دنياپرستي و وابستگی به دنیاست نه پرهيز از بدست آوردن دنيا، چرا که دنیا خود ابزاری است برای رسیدن انسان به کمال شایسته خویش.
در روایتی دیگر حضرت، راه رسیدن به زندگی زاهدانه را اینگونه ترسیم می نمایند:
«أَيُّهَا النَّاسُ، الزَّهَادَةُ قِصَرُ الاْمَلِ، وَالشُّكْرُ عِنْدَ النِّعَمِ، والتَّوَرُّعُ عِنْدَ الْـمَحَارِمِ،...»(4)
(اي مردم! زهد يعني كوتاه كردن آرزو، و شكرگزاري برابر نعمتها، و پرهيز در برابر محرمات.)
با توجه به روایت، زهد کوتاه کردن آرزوهاست نه ترک کردن آنها و از طرفی شاکر بودن در برابر نعمات الهیست نه محروم ماندن از نعمتها و همچنین زهد دوری کردن از امور حرام است نه حرام کردن امور حلال بر خود.
پی نوشت ها:
1. طریحی، مجمعالبحرین، ج1،ص59.
2. ابن قیم، عدهالصابرین؛ ص262.
3. نهج البلاغه، حكمت439 ، ص734 .
4.نهج البلاغه؛ خطبة 81
#کارشناس_اخلاق_و_مشاوره
آدرس کانال:
@javadheidari110
🌿🌿🌿🌿🌿🌿