⚡ آموزش به وقت کرونا
🔹 از منع فضای مجازی تا سال فضای مجازی
در حوزههای علمیه استفاده از فضای مجازی برای آموزش، سالها پیش از کرونا آغاز شد و علاوه بر انتشار فایلهای صوتی نوارخانههای قدیمی، وبسایت مدرسه فقاهت نیز بیش از یک دهه است که به صورت تخصصی دروس خارج فقهای شیعی را در سراسر دنیا پوشش میدهد.توسعه فضای مجازی در عمل، یکی از آییننامههای بحث برانگیز شورای معاونان حوزههای علمیه سراسر کشور را بیاثر نمود. به موجب این بخشنامه طلاب اجازه استفاده از گوشیهای تلفن هوشمند در مدارس علمیه و خوابگاههای آن را نداشتند و این کار خلاف قانون حوزه محسوب میشد. در وضعیت فعلی حتی طلاب مدارس علمیه نیز مجبور به استفاده از وسایل ارتباطی هستند. استفاده از فضای مجازی و توسعه حضور طلاب در این فضا به اندازهای مورد توجه قرار گرفته است که مدیر حوزههای علمیه، در آغاز سال تحصیلی، شعار امسال را «حوزه و فضای مجازی» قرار داده است.
🔹 دروس حضوری و مجازی
کرونا اگر چه برخی از دروس حوزه را به تعطیلی کشانید و برخی دیگر را تنها در فضای مجازی محبوس نموده است، اما بیشتر دروس به صورت حضوری و مجازی برگزار میشود. از ابتدای سال تحصیلی جدید، با اطلاعیه معاونت آموزش حوزه، تعطیلی تمام دروس حضوری ابلاغ شد. بر اساس این ابلاغیه تعطیلی درسها به صورت انبوه و تجمعی در تمام سطوح و مقاطع تا عادی شدن شرایط و عبور از این مرحله ادامه خواهد یافت. همچنین باید هر نوع فعالیت آموزشی مانند امتحان، نشستهای علمی که مستلزم تجمع باشد، مدیریت و به زمانی دیگر موکول شود.
حضور در درس البته شرایط خاصی دارد که از آن جمله، استفاده از ماسک و نداشتن نشانههای مریضی کرونا است. اما در عین حال محدودیتهایی برای حضور در درس بعضی از استادان سرشناس حوزه نیز وجود دارد. برای نمونه درس حضوری استاد شهیدی، تنها برای تعدادی از طلاب که کارت ورود به جلسه را دارند امکان پذیر است. اما این نقیصه تا حدودی با پخش زنده دروس رفع شده است.
🔹 پخش زنده دروس
یکی از پدیدههای جدید در این راه، استفاده از پخش زنده دروس است. پیشتر، وبسایت مدرسه فقاهت با استفاده از نرم افزار تخصصی خود، امکان پخش زنده صوتی را برای برخی از دروس فراهم آورده بود. اما در این دوره استفاده از پخش زنده تصویری از طریق اینستاگرام به صورت امری شایع در آمد. برای نمونه حضرات آیات علوی بروجردی، شهیدی، سید محمد جواد شبیری زنجانی دروس خود را به صورت زنده در لایو اینستاگرام منتشر میکنند. همچنین بعضی از استادان همچون استاد اراکی، مباحث را از طریق وبسایت آپارات برای این کار بهره میبرند. حضرات آیات جوادی آملی و شیخ جواد فاضل لنکرانی نیز دروس خود را در وبسایت خود به صورت لایو بارگزاری میکند.
🔹 استفاده گسترده از کانالهای اطلاع رسانی
همانطور که اشاره شد، تا پیش از دوره کرونا، تنها برخی از استادان مطرح، دروس خود را در فضای مجازی منتشر میکردند، اما در این دوره استفاده از کانالهای اطلاع رسانی در اپلیکیشنهای ارتباطی همچون ایتا و تلگرام شایع شده است. برای نمونه آنگونه که در کانال رسمی مدرسه علمیه مرحوم آیتالله العظمی لنگرودی که یکی از مدارس آزاد و خارج از برنامه شورای عالی است آمده، استادان این مدرسه در سال تحصیلی جاری دست کم 15 کانال اطلاع رسانی برای انتشار دروس و ارتباط استاد با طلاب تأسیس کردهاند. این وضعیت در مورد مدارس رسمی تحت برنامه در قم به صورت جدّیتری پیگیری شده است و استادان موظفند دروس را به صورت منظم در شبکههای مجازی دنبال کنند. دروس مجازی به دو شکل آفلاین و آنلاین برگزار میشود. طلاب نیز موظف به پیگیری دروس و ارائه تقریر هستند. مباحثههای طلاب در همین فضا به صورت مجازی و تلفنی ادامه پیدا کرده است.
🔹 سامانههای آموزشی
همچنان که مؤسسات آموزشی همچون مؤسسه امام خمینی، دانشگاه باقرالعلوم و جامعة المصطفی العالمیة برای آموزش خود از سیستم یکپارچه استفاده نمودهاند و آموزش و سنجشهای آموزشی را در همین بستر انجام میدهند، حوزه علمیه قم نیز نظام جامع آموزش بر خط خود را با عنوان سامانه «نجاح» راه اندازی نموده است. طلاب از طریق این سامانه میتوانند صوت دروس خود را گوش کنند و در امتحانات که به صورت مجازی در همین صفحه برگزار میشود شرکت نمایند. همچنین طلاب دروس خارج امکان آن را دارند که تقریرات دروس را در سامانه «تقریر» بارگزاری نموده و با دیگر طلاب به اشتراک بگذارند. ضمن آنکه قرار است آزمون مصاحبه درس خارج نیز به صورت مجازی برگزار شود. شایان ذکر است که به موازات وبسایت نجاح، مدرس آنلاین نیز اقدام به پخش دروس اساتید کرده است. مراکز تخصصی هم دروسو برنامههایشان را به صورت مجازیپیگیری نمودهاند.
🔹 مشاهده متن کامل گزارش و لینک مطالب
http://mobahesat.ir/23203
🔻🔻🔻
@mobahesat